ಕಾವ್ಯ ಸಂಗಾತಿ
ನಿರಂಜನ ಕೆ ನಾಯಕ
“ಬೆರೆತು ಕಲಿಸೋಣ ಮತ್ತು ಕಲಿಯೋಣ”
ಶಿಕ್ಷಕನೆಂದರೆ ಜ್ಞಾನದ ಕಾರಂಜಿ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಪಾತ್ರೆಗಳು; ಅಂದರೆ ಶಿಕ್ಷಣವೆಂಬುದು ಕೇವಲ ‘ಒಮ್ಮುಖ ಹರಿವು’ ಎಂದೇ ನಾನು ಭಾವಿಸಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ತರಗತಿ ಕೋಣೆಯೆಂಬ ಜ್ಞಾನದೀವಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ನನ್ನನ್ನು ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಾಗ, ನನ್ನ ಈ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಾವನೆ ಎಷ್ಟು ತಪ್ಪಾಗಿತ್ತು ಎಂಬ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರಿವಾಯಿತು.
ಒಮ್ಮೆ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಜಮೈಕಾ ದೇಶದ ಕಥೆಯೊಂದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ. “ಜಮೈಕಾ ಎನ್ನುವುದು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ ಖಂಡದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ದ್ವೀಪ ರಾಷ್ಟ್ರ…” ಎಂದು ನಾನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯೊಬ್ಬ ತಕ್ಷಣ ಎದ್ದು ನಿಂತು, “ಸರ್, ನಾವು ದಿನವೂ ಕೇಳುವ ಪ್ರಪಂಚದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗದ ಓಟಗಾರ ಉಸೇನ್ ಬೋಲ್ಟ್ ಇದೇ ದೇಶದವರಲ್ಲವೇ?” ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ. ಆ ಕ್ಷಣ ನಾನು ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತನಾದೆ! ಪಾಠದ ಭೂಗೋಳಕ್ಕೆ ಕ್ರೀಡಾಲೋಕದ ಜೀವಂತ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ಬೆಸೆಯುವ ವಿಚಾರ ನನ್ನ ತಲೆಗೆ ಹೊಳೆದೇ ಇರಲಿಲ್ಲವಲ್ಲ ಎಂದು ಅವಕ್ಕಾದೆ. ಆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಜ್ಞಾನಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿ, ತಕ್ಷಣವೇ ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಿ ಜಮೈಕಾದ ಧ್ವಜ ಹಿಡಿದು ಸಂಭ್ರಮಿಸುತ್ತಿರುವ ವೇಗದ ಓಟಗಾರನ ಚಿತ್ರವನ್ನು ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿದೆ. ಅದನ್ನು ಕಂಡ ಆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಾದ ಅಪರಿಮಿತ ಆನಂದವನ್ನು ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕ್ಲಿಷ್ಟವಾದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲು ನೆರವಾದ ಆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ಮನದಲ್ಲೇ ಧನ್ಯವಾದ ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ.
ಹಾಗೆಯೇ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ, ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರೊಬ್ಬರ ಅಚ್ಚರಿ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ವಿವರಣೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಸ್ಮಯ ಕಾದಿತ್ತು. ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯೊಬ್ಬಳು ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಎದ್ದು ನಿಂತು “ಪೊಮೇಟೋ” (Pomato) ಸಸ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದಳು. “ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಟೊಮೇಟೊ ಫಲ ನೀಡುತ್ತಾ, ಭೂಮಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆಲೂಗಡ್ಡೆಯನ್ನು ಕೊಡುವ ಕಸಿ ಸಸ್ಯವಿದು” ಎಂದು ಆಕೆ ವಿವರಿಸಿದಾಗ, ಇಡೀ ತರಗತಿ ತೆರೆದ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಆಕೆಯನ್ನೇ ಬೆರಗಿನಿಂದ ನೋಡಿತು! ತಕ್ಷಣವೇ ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಿ ಆ ಸಸ್ಯದ ಚಿತ್ರವನ್ನು ತೋರಿಸಿದಾಗ, ವಿಜ್ಞಾನದ ಅಗಾಧ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳ ಸತ್ಯದರ್ಶನ ನಮಗಾಯಿತು.
“ನನ್ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಏನೂ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ, ನಾನೇ ತರಗತಿಯ ಸರ್ವಜ್ಞ” ಎಂಬ ಅಹಂಭಾವನೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಶಿಕ್ಷಕನಲ್ಲೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಸುಳಿದು ಹೋಗುವುದುಂಟು. ಆದರೆ ನನ್ನ ತರಗತಿ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಈ ಘಟನೆಗಳು ನನ್ನ ಆ ಭಾವನೆಯನ್ನೇ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿಸಿದವು! ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಗುವಿನ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲೂ ಜ್ಞಾನದ ಅಪಾರ ಕೌತುಕ ಹಾಗೂ ವಿಸ್ಮಯದ ಲೋಕವೇ ಅಡಗಿರುತ್ತದೆ. ನಾವು ಕೇವಲ ಬೋಧಕರಾಗಿ ನಿಲ್ಲದೆ, ಅವರ ಕುತೂಹಲಕ್ಕೆ ಕಿವಿಗೊಡುವ ಸಹ-ಕಲಿಕೆದಾರರಾದಾಗ ಮಾತ್ರ ಶಿಕ್ಷಣವು ಪರಿಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ತರಗತಿಯ ನಾಲ್ಕು ಗೋಡೆಗಳ ನಡುವೆ ಶಿಕ್ಷಕ ಎಷ್ಟೋ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತಾನೆ; ಮಗು ಕೇಳುವ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಪ್ರಶ್ನೆ ಅಥವಾ ನೀಡುವ ಅಪರೂಪದ ಮಾಹಿತಿ ನಮಗೇ ಹೊಸ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ತೆರೆದಿಡುತ್ತದೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ‘ಕಲಿಸುವುದು’ ಅಲ್ಲ, ಅದು ‘ಕಲಿಯುತ್ತಾ ಕಲಿಸುವ’ ಸುಂದರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಒಬ್ಬ ಶಿಕ್ಷಕ ತನ್ನ ಸರ್ವಜ್ಞತೆಯ ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ಕಳಚಿಟ್ಟು, ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಜಾಗೃತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಉಳಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಆತನ ಬೋಧನೆಗೆ ನೈಜ ಅರ್ಥ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಜ್ಞಾನ ಎನ್ನುವುದು ಯಾರ ಒಬ್ಬರ ಸ್ವತ್ತಲ್ಲ, ಅದು ಹಂಚಿಕೊಂಡಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾಗುವ ಅಗಾಧ ಸಾಗರ ಎಂಬುದನ್ನು ನನ್ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ನನಗೆ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ನೆನಪಿಸುತ್ತಾರೆ.
ನಿರಂಜನ ಕೆ ನಾಯಕ
About The Author
