ನಿಮ್ಮ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಇ-ಮೇಲ್ ಅಥವಾ ವಾಟ್ಸಪ್ ಮುಖಾಂತರ ನಮ್ಮ ಸಂಗತಿ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಕಳಿಸಬಹುದು ವಾಟ್ಸಪ್‌ :- 9483261944, ಇಮೇಲ್ :- sangaatipatrike@gmail.com
ಕಾವ್ಯಯಾನ

ಶ್ರೀ ಸೋಮನಾಥ.ಡಿ. ಅವರ “ಕಡಲ ರಾಣಿ ಗೋವಾ”

ಕಾವ್ಯ ಸಂಗಾತಿ ಶ್ರೀ ಸೋಮನಾಥ.ಡಿ. “ಕಡಲ ರಾಣಿ ಗೋವಾ” ಬಹುದಿನಗಳ‘ಮನದ ಮುಂದಣ‘ ಆಸೆಗೆಕಾಲ ಕೂಡಿ ಬಂತುಕಡಲ ರಾಣಿ ಗೋವಾಕೆ ಹೊರಟೆನಸುಕಿನ ಜಾವದಿವಿಶಾಲ ಕಡಲಿನ ಮರಳುಹಾಸಿಗೆಯಲಿಅವರಿಟ್ಟ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತುಗಳಮೇಲೆ ಕುಳಿತೆನು. ಅವರು ತಡರಾತ್ರಿ ಕುಡಿದುತಿಂದುಂಡು ತೆರಳಿರಬೇಕುನಲಿದು ನರ್ತಿಸಿ ತೆಪ್ಪೆಜ್ಜೆಳಿಟ್ಟರಬೇಕು..ಚೆಲ್ಲಿದ್ದ ಪದಾರ್ಥಗಳನುಭಕ್ಷಿಸಿ ಮಲಗಿದ್ದ ನಾಯಿಗಳುಕುಕ್ಕಿ ಹೆಕ್ಕುತ್ತ ಹಾರುತ್ತಿರುವಕಾಗೆಗಳುಜನಗಳ ಹೊತ್ತು ಕಡಲನ್ನು ತಿರುಗಿದಣಿದು ನಿಂತ ಬೋಟುಗಳುಮತ್ತು ನಾನು ಅಲ್ಲಿದ್ದೆವುಭೋರ್ಗರೆದು ಕರೆವ ಕಡಲಿಗೆಮುಂಜಾವು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿತ್ತು! ನೀಲ ಗಗನನೀಲಿ ಕಡಲೊಡಗೂಡಿಮುತ್ತಿನ ಸರಮಾಲೆಯಾಗಿಮುತ್ತಿಕ್ಕಿದ ಗೋವಾ!ಅಹಾ ಅಹಾ! ವ್ಹಾ ವ್ಹಾ!ಕಣ್ಗೆಲ್ಲ ಶೃಂಗಾರದ ಓಗರಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಮನೋಹರಹೊತ್ತೇರುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೆಯುವ–ನವ ಮನಗಳ ಸಾಗರಬಲು ಸುಂದರ! ಗಾಳಿಗೆ ಸೋಕಿದ ಅಲೆಗಳುತಳುಕು ಬಳುಕಿನಲಿತೀವ್ರವಾಗಿ ಬಂದಪ್ಪಳಿಸಿ                                                          ತೀರದಲಿ ಹಾಲುಕ್ಕಿಸುವ ನಿನಾದ                                    ಮುಸ್ಸಂಜೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ      ತಂಪಾದ ಮರಳಿನಲಿಮನಸ್ಸು ಮರುಳಾಗುತ್ತವೆಅರಳುತ್ತವೆ ಕೆರಳತ್ತವೆ..ಹೆಂಡ–ಹೆಣ್ಣಿನಲಿತೇಲಿ–ತೇಲಿ ಹೋಗುತ್ತವೆ..ವಾರಧಿ ಮಾತ್ರ ಲೆಕ್ಕಿಸದೇಅರ್ಭಟಿಸಿ ಬೊಬ್ಬಿಡುತ್ತಭೋರ್ಗರೆಯುತ್ತಒಂದೇ ಸಮನೇ ದಡಮುಟ್ಟುವಆಟ ಆಡುತ್ತಿದೆ.! ನೀಲಿ ಡಾಲ್ಫಿನ್ ವೀಕ್ಷಣೆಗೆತಕ್ಷಣ ಕುಳಿತಿತು ಮನವುಎತ್ತ ನೋಡಿದಡತ್ತ ನೀರೇ ನೀರುಆಳದ ಅಲೆಗಳ ಬೃಹತ್ತೇರು..ತೇಲುವ ದೋಣಿ ಹೊಯ್ದಾಡುತಿತ್ತುಡಾಲ್ಫಿನ್ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದಾಗಿತ್ತುಭಯವು ಮಾತ್ರ ಆವರಿಸಿತ್ತುನಿರಾಸೆಯಲಿ ದೋಣಿ ಮರಳುವಹೊತ್ತಿಗೆ ತಕ್ಷಣ ಜಿಗಿದವು ಡಾಲ್ಫಿನ್ನುನನಗಾಯಿತು ಸ್ವರ್ಗಕೆ ಮೂರೆ ಗೇಣು!! ತೀರದಂಚಿನಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ ನೀರುತುಟಿಯಂಚಿನಲಿ ಹೀರುವ ಬೀರುಗ್ರಂಥಾಲಯದಂತೆಯೇ                                                                                                  ಒಪ್ಪ–ಓರಣವಾಗಿಟ್ಟ ಬಾರು                    ‌‌‌                          ವಿಶ್ವ–ವಿದ್ಯಾಲಯಗಳೇನು?ವಿಷಯಂಗಳ ವಿದ್ಯಾಲಯವೇ            ‌                                                                        ಹುಟ್ಟಿ ತೊಳಗಿ–ಬೆಳಗುತ್ತಿದೆ                                        ಮೋಹದ ಮಾಯೆ ಅಲ್ಲಿ ಮಡುಗಟ್ಟಿದೆ. ಗದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಗುದ್ದಲಿಯಿಂದಗುದ್ದಾಡಿ ದಣಿದು ಬಂದವರಂತೆಕೈ–ಕಾಲು ಮೈ–ತಲೆಗಳಮಸಾಜು ಬೇರೆ ಕೇಡುಅದು ನೆಪ ಮಾತ್ರವಿರಬೇಕುಅಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು–ಗಂಡಿನ ತನು–ಮನವೆಲ್ಲಕಾಮಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ–ಪ್ರೇಮಪಾಶಕೆಹಾತೊರೆದಿದೆಬೇಂದ್ರೆ ಅಜ್ಜ ಹೇಳಿದಕುರುಡು ಕಾಂಚಾಣ ಕುಣಿ–ಕುಣಿದಿದೆ! ಕಿರಿಯರು–ಹಿರಿಯರುಕರಿಯರು–ಬಿಳಿಯರುಈ ದೇಶ–ಹೊರದೇಶವೆಂಬವರ್ಣ–ಬೇಧವಿರದಲೇಧಾವಿಸಿ ಕೂಡಿದ ಕೂಟನುಗ್ಗಿ ಬರುವ ಧೈತ್ಯೆಲೆಗಳಿಗೆಒಪ್ಪಿ–ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಆಟನವರಸಗಳ ಒಲವಿನ ಮಾಟಮೋಜು–ಮಸ್ತಿಯ ಚೆಲ್ಲಾಟ!! ಜಾತಿ–ಧರ್ಮ ಮತ–ಪಂಥಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ವಾದವಿಲ್ಲಹೋರಾಟ–ಹಾರಾಟ        ಚಿರಾಟಗಳ ಪರಿವಿಲ್ಲಕಾವ್ಯ–ಕಥೆಗಳ ಸೊಲ್ಲಿಲ್ಲಬರೀ ಮೋಹದ ನಾದವಿದೆಕಾಮದ ಹಸಿವಿದೆಕ್ಷಣಿಕ ಸುಖ–ಸ್ವರ್ಗವೇ  ತೇಲಾಡಿ ಹೊಯ್ದಾಡಿದೆ. ಒಂದಂತೂ ಸತ್ಯ‘ಸಾಸಿವೆಯಷ್ಟು ಸುಖಕ್ಕೆಸಾಗರದಷ್ಟು ದು:ಖವೆಂದು‘ಅಲ್ಲಿ ಸಾರಿ ಹೇಳಿದಂತಿದೆ!!           

ಶ್ರೀ ಸೋಮನಾಥ.ಡಿ. ಅವರ “ಕಡಲ ರಾಣಿ ಗೋವಾ” Read Post »

ಕಾವ್ಯಯಾನ

ಶಾರದಜೈರಾಂ.ಬಿ ಅವರ “ಪುರುಷನಿಗೆ…”

ಕಾವ್ಯ ಸಂಗಾತಿ ಶಾರದಜೈರಾಂ.ಬಿ “ಪುರುಷನಿಗೆ…” ಕಾಯಕದಿ ನಿರತನಾಗಿಯೂಕುಟುಂಬದ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಬದ್ದ ಭರತನಂತೆ ನೋವನ್ನು ನುಂಗಿ ನಗೆ ಬೀರುವವಿಷಕಂಠನಂತೆಕಷ್ಟಗಳಿಗೆ ಈಡಾಗದಿರಲಿ ಎಂದುಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ರೇಖೆ ಎಳೆವ ಲಕ್ಷ್ಮಣನಂತೆ ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಅಳುಕಿದ್ದರು ತೋರದೆಭರವಸೆಯ ಭೀಷ್ಮನಂತೆ ಕೆಲಸವನ್ನು ಆಗುವವರೆಗೂಬಿಡದ ಭಗೀರಥನಂತೆ ಗೋಪಿಕೆಯರ ರಕ್ಷಿಸಿದ ಆಪತ್ಭಾಂದವ ಶ್ಯಾಮನಂತೆ ಸೀತೆಗಾಗಿ ಪರಿತಪಿಸಿ ಕಾಡಿಗಟ್ಟಿಹೃದಯದಿ ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ ಕಳೆದಶ್ರೀರಾಮನಂತೆ ಪುರಾಣದ ಪುರುಷರ ಪ್ರತಿಬಿಂಬದ ಪುರಾವೆಗಳಿವೆಪ್ರತಿರೂಪವಾಗಿರುವಪುರುಷರಿಗೆಲ್ಲ ನಿಮ್ಮ ದಿನಕೆ ನಲುಮೆಯ ನನ್ನಿಗಳು…!! ಶಾರದಜೈರಾಂ.ಬಿ

ಶಾರದಜೈರಾಂ.ಬಿ ಅವರ “ಪುರುಷನಿಗೆ…” Read Post »

ಅಂಕಣ ಸಂಗಾತಿ, ಅಕ್ಷರಯಾನ

ಅಂಕಣ ಸಂಗಾತಿ ಶಿವಲೀಲಾ ಹುಣಸಗಿ ಅಕ್ಷರಯಾನ ತೇಪೆ ಬಿದ್ದ ಅಂಗಿಯೊಳಗೆ ಅಡಗಿರುವ ಅಪ್ಪನ ಅನಂತ ಪ್ರೀತಿ! ‘ಅಪ್ಪನ ಅಂಗಿ’ ಕವನಸಂಕಲನಕವಿ: ಡಾ. ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ವಿ.ಎ., ಧಾರವಾಡಕವಿತೆ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಪದಗಳ ಜೋಡಣೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಬದುಕಿನ ಅನುಭವಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ, ಕಾಲದ ಸಂಕಟಗಳ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ, ಮನುಷ್ಯನ ಅಂತರಂಗದ ತಲ್ಲಣಗಳ ಅನಾವರಣ. ಕವಿಯೊಬ್ಬ ತನ್ನ ಸುತ್ತಲಿನ ಜಗತ್ತನ್ನು ಎಷ್ಟು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸುತ್ತಾನೋ ಅಷ್ಟು ಗಾಢವಾಗಿ ಅವನ ಕವಿತೆಗಳು ಓದುಗರ ಹೃದಯವನ್ನು ತಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಅಂತಹ ಬದುಕಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಂವೇದನೆಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾಳಜಿ, ಕೌಟುಂಬಿಕ ನೆನಪುಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ಬಂದಿರುವ ಕವನಸಂಕಲನವೇ ಡಾ. ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ವಿ.ಎ. ಅವರ ‘ಅಪ್ಪನ ಅಂಗಿ’.ಒಟ್ಟು ೨೬ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಸಂಕಲನವು ಬದುಕಿನ ಹಲವು ಮುಖಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪನ ಬೆವರಿದೆ, ಅವ್ವನ ಮಮತೆಯಿದೆ, ಬಡವರ ಬದುಕಿನ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯಿದೆ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮುನಿಸಿದೆ, ಯುದ್ಧದ ಭೀಕರತೆಯಿದೆ, ಬಾಲ್ಯದ ನೆನಪುಗಳಿವೆ. ಹೀಗೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅನುಭವಗಳಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಾಸ್ತವದವರೆಗೆ ಕವಿಯ ಕಾವ್ಯಯಾನ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ.ವಸ್ತುವೈವಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆ.‘ಗಾಂಧಿ ಟೊಪ್ಪಿಗೆಗೆ ಮತ್ತು ಅಪ್ಪ’, ‘ಬಿಕರಿಯಾಗದ ದೇವರ ಪಟ’, ‘ನೆರೆ ದೇವರು’, ‘ಇಂತಿ, ಮಳೆ…’, ‘ನೇರ ಪ್ರಸಾರ’, ‘ಹೊಯ್ಕಾಲಿ ಮಳೆ’, ‘ಟಪಾಲು’, ‘ಅಪ್ಪನ ಅಂಗಿ’, ‘ತೊಟ್ಟಿಲ ಮಳೆ’, ‘ಖಾಯಂ ವಿಳಾಸ’, ‘ಸೆಕೆಂಡ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ ಅಂಗಿಗಳು’ ಮುಂತಾದ ಕವಿತೆಗಳು ಕವಿಯ ವಸ್ತುವೈವಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿವೆ. ಬಡತನ, ಅಂಚಿನ ಜನರ ಬದುಕು, ಪ್ರಕೃತಿವಿಕೋಪ, ನಗರೀಕರಣ, ಯುದ್ಧದ ಭೀಕರತೆ, ಕೌಟುಂಬಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳು ಹಾಗೂ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ಕವಿತೆಗಳ ಮುಖ್ಯ ಆಶಯಗಳಾಗಿವೆ. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಅನುಭವಗಳನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಕವಿಯ ಪ್ರಯತ್ನ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ೧) ಗಾಂಧಿ ಟೊಪ್ಪಿಗೆಗೆ ಮತ್ತು ಅಪ್ಪ ನನ್ನೂರಿನ ನೆತ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಹಾಯ್ದ ತುಂಡುಮೋಡವೊಂದುನಿನ್ನೂರಿಗೆ ಬರುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪುಂಡಾನೆಯಂತೆಇಡೀ ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರವ ತಂದು ಸೊಂಡಿಲಿನಿಂದಹೇಗೆ ಸೇಕಿಸುತಿದೆ ನೋಡು. ಗಾಂಧಿ ಟೊಪ್ಪಿಗೆ ಮತ್ತು ಅಪ್ಪನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಮೇಳೈಸಿಕೊಂಡು ಸಾಗುವ ಕವಿತೆ ಇದು. ಗಾಂಧಿ ಟೊಪ್ಪಿಗೆ ಸರಳತೆ, ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ಆದರ್ಶಗಳ ಸಂಕೇತವಾದರೆ, ಅಪ್ಪ ದುಡಿಮೆ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಪ್ರತಿರೂಪ. ಮೋಡವನ್ನು ಪುಂಡಾನೆಗೆ ಹೋಲಿಸುವ ಕವಿಯ ಕಲ್ಪನೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಬೃಹತ್ ಚಲನೆಯ ಮೂಲಕ ಕಾಲದ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯನ ಬದುಕಿನ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕವಿ ಶೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಪ್ಪನ ನೆನಪು ಮತ್ತು ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಆದರ್ಶಗಳ ನಡುವೆ ಒಂದು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಈ ಕವಿತೆ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ. ೨) ಬಿಕರಿಯಾಗದ ದೇವರ ಪಟ ಈ ಮಕ್ಕಳ ತಾಯಂದಿರು ತಮ್ಮ ಬಡಮೊಲೆಯಹಾಲೂಡಿಸಿ ಪೇಟೆಯ ಕಡೆಗೆ ನಡೆದಿದ್ದಾರೆಬೊಂಬೆಗಳ ಮಾರಲು. ಮಹಾನಗರದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಬೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಮಾರಲು ತೆರಳುವ ತಾಯಂದಿರ ಬದುಕನ್ನು ಕವಿ ಇಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಕ್ಕಳನ್ನು ತೊಟ್ಟಿಲಿನಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟು ದುಡಿಮೆಗೆ ಹೋಗುವ ತಾಯಂದಿರ ಅಸಹಾಯಕತೆ, ಬಡತನದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಮತ್ತು ನಗರ ಜೀವನದ ವೈರುಧ್ಯಗಳು ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಅನಾವರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ದೇವರ ಪಟವೂ ಬಿಕರಿಯಾಗದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬದುಕಿನ ಬೊಂಬೆಗಳನ್ನೇ ಮಾರಬೇಕಾದ ಜನರ ಸಂಕಟ ಓದುಗರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕಲಕುತ್ತದೆ. ನಗರೀಕರಣದ ಹೊಳಪಿನ ಹಿಂದೆ ಅಡಗಿರುವ ಬಡತನದ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ಕವಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ತೆರೆದಿಡುತ್ತಾರೆ. ೩) ನೆರೆ ದೇವರು ಕವಿತೆ ಒಳಗಿಳಿಯಲುಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಓದಬೇಕು ಕವಿತೆಒಳಗಿವಿಗಿಳಿಯಲುತಟ್ಟಿ ಕಿಲುಬುಗಟ್ಟಿದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳ ತಲುಪಿ. ಕವಿತೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಓದುವುದಲ್ಲ, ಅದನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಆಶಯವನ್ನು ಈ ಸಾಲುಗಳು ಸಾರುತ್ತವೆ. ಕಿಲುಬುಗಟ್ಟಿದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ತಟ್ಟಿ ಎಚ್ಚರಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಕಾವ್ಯಕ್ಕಿದೆ. ಕವಿತೆಯ ಒಳಾರ್ಥವನ್ನು ಅರಿಯಲು ಓದುಗನ ಸಂವೇದನಾಶೀಲ ಮನಸ್ಸು ಅಗತ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಕವಿ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ‘ನೆರೆ’ ಎಂಬ ಪದವೂ ಪ್ರವಾಹದ ಅರ್ಥದಾಚೆಗೆ ಓದುಗನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಆವರಿಸುವ ಕಾವ್ಯಾನುಭವದ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ೪) ಇಂತಿ, ಮಳೆ…ನೆರೆ ಸುದ್ದಿಯ ಹೊತ್ತವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಯ ಪುಟಗಳೂಪ್ರವಾಹದಲಿ ತೇಲಿ ಬಂದಂತ ತೇವಜೀವ! ಮಳೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಹದ ನಡುವಿನ ಬದುಕಿನ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಕವಿತೆ ಇದು. ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಯ ಪುಟಗಳೂ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ತೇಲಿ ಬಂದಂತೆ ಕಾಣುವ ಕವಿಯ ಕಲ್ಪನೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ನೆರೆ ಸಂತ್ರಸ್ತರ ಬದುಕು, ಹಸಿದ ಮಕ್ಕಳು, ಗಂಜಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ನಿರಾಶ್ರಿತರ ಸಂಕಟಗಳು ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಜೀವಂತವಾಗುತ್ತವೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ವಿಕೋಪದ ಹೊಡೆತ ಮೊದಲು ತಟ್ಟುವುದು ಬಡವರನ್ನೇ ಎಂಬ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸತ್ಯವನ್ನು ಕವಿ ಮನಮುಟ್ಟುವಂತೆ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೫) ನೇರ ಪ್ರಸಾರಇಗೋ ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಿಕದನದ ನೇರ ಪ್ರಸಾರಇಲ್ಲಿ ಇವನ ರುಂಡ ಅಲ್ಲಿ ಮುಂಡಎದೆಯ ಬಿಲ್ಲೆಯ ನಂಬರಿನ ಹೊರತಾಗಿ ಬೇರೇನೂಇಲ್ಲ. ಯುದ್ಧದ ಭೀಕರತೆಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವ ಕವಿತೆ ಇದು. ಹಿಂಸೆಯ ದೃಶ್ಯಗಳು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಮನರಂಜನೆಯಂತೆ ಬಿತ್ತರವಾಗುತ್ತಿರುವ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನ ಜೀವಕ್ಕೆ ಬೆಲೆ ಇಲ್ಲದಂತಾಗಿರುವ ದುರಂತವನ್ನು ಕವಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನೂ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಕೇವಲ ಸಂಖ್ಯೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯುವ ಸ್ಥಿತಿ ಮನಕಲಕುತ್ತದೆ. ಮಾನವೀಯತೆಯ ಪರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವ ಈ ಕವಿತೆ ಯುದ್ಧೋನ್ಮಾದದ ವಿರುದ್ಧದ ಮೌನ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಾಗಿದೆ. ೬) ಹೊಯ್ಕಾಲಿ ಮಳೆಮೂಡಣದಿಂದ ಪಡುವಣಕೆಸಾಲುಸಾಲಾಗಿ ಬೆನ್ನಿಗೆ ಬ್ಯಾಗು ಹಾಕಿಕೊಂಡತೇಲುವ ಕರಿಮೋಡಗಳ ಮುಗಿಲುಮೊದಲ ದಿನ ಶಾಲೆಗೆ ತಡವಾಗಿಬಂದ ಕಂದನ ಕಣ್ಣ ದಿಗಿಲು. ಮಳೆಗಾಲ ಮತ್ತು ಶಾಲೆಯ ಮೊದಲ ದಿನಗಳ ಬಾಲ್ಯದ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಕವಿ ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಬೆನ್ನಿಗೆ ಬ್ಯಾಗು ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಸಾಗುವ ಮಕ್ಕಳಂತೆ ಕರಿಮೋಡಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿರುವುದು ಕವಿಯ ಕಾವ್ಯಪ್ರತಿಭೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿ. ಶಾಲೆಗೆ ತಡವಾಗಿ ಬಂದ ಮಗುವಿನ ಕಣ್ಣಿನ ದಿಗಿಲು, ತಾಯಿಯ ಆತಂಕ ಮತ್ತು ಬಾಲ್ಯದ ಮುಗ್ಧತೆ ಈ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಮೇಳೈಸಿವೆ. ಓದುಗರನ್ನು ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದ ಮಳೆಗಾಲದ ದಿನಗಳಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಕವಿತೆ ಇದಾಗಿದೆ. ೭) ಟಪಾಲುಈಗಷ್ಟೇ ತಲುಪಿದ ಮಿಲಿಟರಿಟಪಾಲಿಗೆ ಗಂಧಕದ ಘಾಟುತೆರೆದು ಓದುವ ಧೈರ್ಯ ಯಾರಿಗೂ ಇಲ್ಲಬಣ್ಣಗಳ ಕಲಸಿ ಕುಳಿತ ಪೋರನ ಕಣ್ಣುಗಳಲಿಸಿಡಿಮದ್ದುಗಳ ಹೊಳಪು. ಮಿಲಿಟರಿ ಟಪಾಲಿನ ಮೂಲಕ ಯುದ್ಧದ ಭೀಕರತೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಆತಂಕವನ್ನು ಕವಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಟಪಾಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರೀತಿಯ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಹೊತ್ತು ತರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಅದು ಆತಂಕ, ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಮತ್ತು ದುರಂತದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಪತ್ರವನ್ನು ತೆರೆಯಲು ಯಾರಿಗೂ ಧೈರ್ಯವಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಸಾಲು ಕುಟುಂಬದವರ ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಯುದ್ಧದ ಪರಿಣಾಮ ಸೈನಿಕನೊಬ್ಬನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ; ಅವನನ್ನು ಕಾಯುವ ಕುಟುಂಬವೂ ಪ್ರತಿಕ್ಷಣ ಅದರ ನೋವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಮಾನವೀಯ ಸತ್ಯವನ್ನು ಈ ಕವಿತೆ ಸಾರುತ್ತದೆ. ೮) ಅಪ್ಪನ ಅಂಗಿಅಪ್ಪನಿಗಿದ್ದುದ್ದು ಒಂದೇಮೊಂಡ ತೋಳಿನ ಅಂಗಿಹತ್ತಿ ಉತ್ತುವಾಗಲೂ, ಜೋಳ ಬಿತ್ತುವಾಗಲೂಮದುವೆಗೂ ಜೈ ಮಸಣಕೂ ಸೈಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಗುಂಡಿ ತಪ್ಪಿದ ಬಟನ್‌ಗಳುಅದರ ಮೈತುಂಬ ಅವ್ವ ಹಾಕಿದ ತೇಪೆಗಳು. ಈ ಸಂಕಲನದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನೇ ಹೊತ್ತಿರುವ ಕವಿತೆ ಅತ್ಯಂತ ಮನೋಜ್ಞವಾಗಿದೆ. ಅಪ್ಪನ ಬದುಕಿನ ಸಂಕಷ್ಟ, ಶ್ರಮ, ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಒಂದು ಅಂಗಿಯ ಮೂಲಕವೇ ಕವಿ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಅಪ್ಪ ಎನ್ನುವ ಜೀವ ಗಂಧದಂತೆ ತೇದು ಮಕ್ಕಳ ಬದುಕನ್ನು ಹಸನು ಮಾಡಲು ಹಗಲಿರುಳು ದುಡಿಯುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಬಣ್ಣಮಾಸಿದ ಅಂಗಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅವನಿಗೆ ಚಿಂತೆಯಿಲ್ಲ. ಹೊಸ ಬಟ್ಟೆಯ ಆಸೆಯೂ ಇಲ್ಲ. ತೇಪೆ ಬಿದ್ದ ಅಂಗಿಯೇ ಅವನಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಸಮಾರಂಭಗಳಿಗೂ ಸಾಕು. ಹತ್ತಿ ಉತ್ತುವಾಗ, ಜೋಳ ಬಿತ್ತುವಾಗ, ಮದುವೆಗೂ ಮಸಣಕ್ಕೂ ಜೊತೆಯಾಗುವ ಆ ಅಂಗಿ ಅಪ್ಪನ ಬದುಕಿನ ಮೌನ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಗುಂಡಿ ತಪ್ಪಿದ ಬಟನ್‌ಗಳು, ಮೈತುಂಬ ಅವ್ವ ಹಾಕಿದ ತೇಪೆಗಳು ಬಡತನದ ಗುರುತುಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ; ಅವು ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಬದುಕಿನ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಗಳ ಸಂಕೇತಗಳು. ಅಪ್ಪನ ಅಂಗಿಯನ್ನು ಮಿಲಿಟರಿ ಸಮವಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸುವ ಕವಿಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಅಪ್ಪನ ಕರ್ತವ್ಯನಿಷ್ಠೆ ಮತ್ತು ಶ್ರಮಜೀವಿ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ.ಈ ಕವಿತೆ ಓದುಗರನ್ನು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಅಪ್ಪಂದಿರ ನೆನಪುಗಳತ್ತ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಅಪ್ಪನ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿ ಕಣ್ಣಂಚಿನಲ್ಲಿ ಹನಿಗೂಡಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಈ ಕವಿತೆಗಿದೆ. ‘ತೊಟ್ಟಿಲ ಮಳೆ’, ‘ಖಾಯಂ ವಿಳಾಸ’, ‘ಸೆಕೆಂಡ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ ಅಂಗಿಗಳು’ ಮುಂತಾದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳೇ ಕವಿಯ ವಿಭಿನ್ನ ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ವಸ್ತುಗ್ರಹಿಕೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ‘ಸೆಕೆಂಡ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ ಅಂಗಿಗಳು’ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯು ಬಳಕೆಯ ವಸ್ತುಗಳ ಮೂಲಕ ಬದುಕಿನ ಮೌಲ್ಯಗಳು, ನೆನಪುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳನ್ನು ಶೋಧಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ತೆರೆದಿಡುತ್ತದೆ.ಈ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ಅಂಗಿ, ಟೊಪ್ಪಿಗೆ, ಟಪಾಲು, ಮಳೆ, ದೇವರ ಪಟ ಮುಂತಾದ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಸ್ತುಗಳು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇವು ಕೇವಲ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ ಮನುಷ್ಯನ ಬದುಕಿನ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತ ರೂಪಕಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಇದೇ ಕವಿಯ ಲಕಾವ್ಯಭಾಷೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿ.ಕಾವ್ಯಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಭಾವಸಂವೇದನೆಈ ಸಂಕಲನದ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಸರಳತೆ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣ ಅರ್ಥವಂತಿಕೆ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತವೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕಿನ ಸೊಗಡು,  ಜೀವನದ ಯಾಂತ್ರಿಕತೆ, ಸಂಬಂಧಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆ, ಬಡತನದ ನೋವು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸಮಾನತೆಗಳು ಕವಿಯ ಕಾವ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆಯಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿವೆ.ಕವಿಯು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಕೇವಲ ಉಪದೇಶಕ್ಕೆ ಇಳಿಯದೆ, ಬದುಕಿನ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕವೇ ಓದುಗರನ್ನು ಚಿಂತನೆಗೆ ಹಚ್ಚುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಚಿತ್ರಣದಲ್ಲಿಯೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆ, ಕೌಟುಂಬಿಕ ನೆನಪುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅನುಭವವನ್ನು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಭಾವನೆಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಗುಣ ಈ ಕವಿತೆಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಮೆರುಗನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಕೃತಿಯ ಹಿಂದಿನ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ನುಡಿಗಳು ಈ ಕವನಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ಜಿ.ಎನ್. ಮೋಹನ್ ಅವರು ಬೆನ್ನುಡಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಕಾಶ ಸುನಂದಾ ಕಡಮೆ ಅವರು ವಿಭಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಿತಿಯ ಸಂಚಾಲಕರ ಪರವಾಗಿ ಮುನ್ನುಡಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರತಿಭಾನಂದಕುಮಾರ ಸುಬ್ಬು ಹೊಲೆಯಾರ್ ಅವರು ಕೃತಿಗೆ ಶುಭ ಹಾರೈಸಿದ್ದಾರೆ. ಕೃತಿಯ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಪಯಣಕ್ಕೆ ಈ ನುಡಿಗಳು ಮತ್ತಷ್ಟು ಮೆರುಗು ನೀಡಿವೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಹೇಳುವುದಾದರೆ,ಅಪ್ಪನ ಅಂಗಿಯೊಳಗೆ ಒಂದು ಬದುಕಿನ ಇತಿಹಾಸ. ಡಾ. ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ವಿ.ಎ. ಅವರ ‘ಅಪ್ಪನ ಅಂಗಿ’ ಕವನಸಂಕಲನವು ೨೬ ಕವಿತೆಗಳ ಮೂಲಕ ಬದುಕಿನ ಹಲವು ಮಗ್ಗುಲುಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿಡುವ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಕಾವ್ಯಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. ವೈಯಕ್ತಿಕ ನೆನಪುಗಳಿಂದ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಾಸ್ತವದವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಈ ಕಾವ್ಯಯಾನ ಓದುಗರಲ್ಲಿ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸ್ಪಂದನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನೂ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ.ಅಪ್ಪನ ಅಂಗಿಯ ಮೇಲಿನ ತೇಪೆಗಳು ಬಡತನದ ಗುರುತುಗಳಾಗಿರಬಹುದು;ಆದರೆ ಅವುಗಳೊಳಗೆ ಅಡಗಿರುವುದು ಪ್ರೀತಿ, ಪರಿಶ್ರಮ, ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳ ಅಮೂಲ್ಯ ಸಂಪತ್ತು. ಕಾಲ ಬದಲಾದರೂ ಅಪ್ಪನ ಬೆವರಿನ ಘಮಲು ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂಗಿ ಹಳೆಯದಾದರೂ ಅದರೊಳಗಿನ ಪ್ರೀತಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಮುಪ್ಪಿಲ್ಲ.ಕವಿತೆ ಕವಿಯ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಜಿನುಗುವ ಜೀವದ್ರವ್ಯ. ಅದನ್ನು ಅಕ್ಷರಗಳ ಮೂಲಕ ಓದುಗರ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಕಾವ್ಯಸಾಧನೆ. ಆ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ‘ಅಪ್ಪನ ಅಂಗಿ’ ಬದುಕಿನ ಹಲವು ಮಗ್ಗುಲುಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿಡುವ ಸಂವೇದನಾಶೀಲ ಕೃತಿಯಾಗಿ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ.ಅಪ್ಪನ ಅಂಗಿಯ ತೇಪೆಗಳಲ್ಲಿ ಬದುಕಿನ ಕಥೆಗಳಿವೆ; ಆ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯತ್ವದ ಘಮಲಿದೆ. ಇಂತಹ ಕಾವ್ಯಾನುಭವವನ್ನು ಓದುಗರಿಗೆ ನೀಡಿದ ಕವಿ ಡಾ. ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ವಿ.ಎ. ಅವರಿಗೆ ಅಭಿನಂದನೆಗಳು. ಕೃತಿಯ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಪಯಣ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿ. ಶಿವಲೀಲಾ ಹುಣಸಗಿ

Read Post »

ಅಂಕಣ ಸಂಗಾತಿ, ಸಾವಿಲ್ಲದ ಶರಣರು

ಶರಣ ಸಂಗಾತಿ ಡಾ.ಶಶಿಕಾಂತ್‌ ಪಟ್ಟಣ ರಾಮದುರ್ಗ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಿಂಹಿಣಿ ಬಳ್ಳಾರಿ ಸಿದ್ದಮ್ಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾಯತ ನಾಯಕ ನಾಯಕಿಯರ ಪಾತ್ರ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಒಂದು ಕೃತಿ ರಚನೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಬೇರೆ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಲಿಂಗಾಯತ ಮಹನೀಯರ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಚರಿತ್ರೆ ಓದುತ್ತಿರುವಾಗ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿದ್ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಿಂಹಿಣಿ ಬಳ್ಳಾರಿ ಸಿದ್ದಮ್ಮ ಒಬ್ಬ ದಿಟ್ಟ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಅದಕ್ಕೂ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಹೋರಾಟದ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಭಾರತವು ಸಂಪ್ರದಾಯಸ್ಥ ಸಮಾಜದ ಬುನಾದಿಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ. ಪುರುಷ ಪ್ರಧಾನ ಸಮಾಜವಾದುದರಿಂದ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಅಬಲೆ, ಅಶಕ್ತಳು, ಬುದ್ದಿಗೇಡಿ ಎಂದೆಲ್ಲ ಹೀಗಳೆಯುವುದನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೇವೆ.  ಅದರೆ ಉಲ್ಲಾಳದ ರಾಣಿ ಅಬ್ಬಕ್ಕದೇವಿ,ಕಿತ್ತೂರುರಾಣಿ ಚನ್ನಮ್ಮ,ಒನಕೆ ಓಬವ್ವ, ಬೆಳವಡಿ ಮಲ್ಲಮ್ಮ, ಕೆಳದಿ  ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಣಿ ಚನ್ನಮ್ಮಾಜಿ ಹೀಗೆ ಹಲವಾರು ವೀರ ವನಿತೆಯರು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಹತ್ತರಷ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಪರೋಕ್ಷ ಹೋರಾಟ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಅವರು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಾರದಿರಬಹುದು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಮಂದಿ ಹೋರಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವರು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದರೆ ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಕೆಲವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರ ಫಲಾಪೇಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದೆ ತೆರೆಯ ಮರೆಗೆ ಸರಿದದ್ದೂ ಊಂಟು. ಅಂತಹವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಮಹಿಳೆ ಎಂದರೆ ‘ಬಳ್ಳಾರಿ ಸಿದ್ದಮ್ಮ’ನವರು. ಕರ್ನಾಟಕದ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿ, ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕಿ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ. ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಪೊಲೀಸರಿಂದ ಬಂಧಿತರಾದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹಿ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಇವರು ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಬಾಲ್ಯ ಬಳ್ಳಾರಿ ಸಿದ್ದಮ್ಮನವರು  ಹಾವೇರಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ದುಂಡಸಿ ಗ್ರಾಮದ ಸಂಪ್ರದಾಯಸ್ಥ ಲಿಂಗಾಯತ ಸಮುದಾಯದ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ೧೯೦೩ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಂದೆ ತಾಯಂದಿರು ಬಸೆಟಪ್ಪ ಮತ್ತು ಶಿವಮ್ಮ. ಬಸೆಟಪ್ಪ(ಬಸಪ್ಪ)ನವರು ಮಧ್ಯಮ ಪ್ರಮಾಣದ ಲಿಂಗಾಯತ ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥರು. ಈಗಾಗಲೇ ತಿಳಿಸಿರುವಂತೆ ಸಂಪ್ರದಾಯಸ್ಥ ಸಮಾಜ ಇಂತಹ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ನುಮಕ್ಕಳನ್ನು ಶಾಲೆಗೆ ಕಳುಹಿಸುವ ಪದ್ದತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಕಲಿಕೆ ಏನಿದ್ದರೂ ಮನೆಯ ನಾಲ್ಕು ಗೋಡೇಗಳ ಮಧ್ಯೆ. ಸಿದ್ದಮ್ಮಳಿಗೆ ಕಲಿಯಬೇಕೆಂಬ ಇಚ್ಚೆಯಿದ್ದರೂ  ತಂದೆತಾಯಂದಿರು ಅದಕ್ಕೆ ವಿರೋಧ ಮಾಡಿದರು.ಅದಕ್ಕೆ ವಿರೋಧ ಮಾಡಿದರು. ಕದ್ದುಮುಚ್ಚಿ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಇಯತ್ತಿನ ತನಕ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿದ್ದಾಯ್ತು. ಪ್ರಾಪ್ತ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಬರುತ್ತಲೇ ಬಳ್ಳಾರಿಯ ಮುರುಗಪ್ಪನವರೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹವಾಯ್ತು. ಸುಖ ದಾಂಪತ್ಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದಕ್ಕೊ ಕೊರತೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಗಾಂಧಿಯವರ ಪ್ರಭಾವ* ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಂದೋಲನವು ಇಡೀ ದೇಶವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿತು. ಅದರಲ್ಲೂ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರು ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ೧೯೨೦ರಲ್ಲಿ ಆಸಹಕಾರ ಚಳುವಳಿ,೧೯೩೦ರಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪಿನ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹಗಳು ಭಾರತೀಯರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಕಿಚ್ಛನ್ನು ವಿದ್ಯಾವಂತರಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡಲು ಅವರ ಮನಸ್ಸು ತುಡಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ತಿಲಕರ ಕೇಸರಿ, ಮರಾಠಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಹಾಗು ನೌಕಳು ಪತ್ರಿಕೆಯು ಅವರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಬಾವ ಬೀರಿತು. ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರನ್ನು ನೋಡಿರದಿದ್ದರೂ ಅವರ ಪ್ರಭಾವ ಮುರುಗಪ್ಪ ದಂಪತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿತು. ಸಿದ್ದಮ್ಮನವರಿಗೆ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರನ್ನು ನೋಡಬೇಕು, ಆ ಮಹಾತ್ಮನೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಡಬೇಕು, ಅವರ ಎಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾರೆ, ಎಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಕುತೂಹಲ. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರನ್ನು ನೋಡಬೇಕೆಂದರೆ ವಾರ್ದಾದ ಅವರ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋದರೆ ಸಿಗುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಿತು.ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ಬರಲು ಹಣ ಬೇಕು. ಕೆಲವು ಕಾಲ ಅಲ್ಲಿಯೇ ತಂಗಬೇಕು. ಇವೇ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಬಂದಾಗ ಉತ್ತರ ಸಿದ್ದಮ್ಮನವರಲ್ಲಿತ್ತು. ಮನಸ್ಸಿದ್ದರೆ ಮಹಾದೇವ. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ದಮ್ಮನವರು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರನ್ನು ನೋಡಲೇಬೇಕು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಲೇಬೇಕು ಎಂಬ ಹಂಬಲದಿಂದ ಗುಜರಾತಿನ ವಾರ್ದಾಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು ಸಿದ್ದಮ್ಮನವರು. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರನ್ನು ನೋಡಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದರು. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಪ್ರಭಾವ ಸಿದ್ದಮ್ಮನವರ ಮೇಲೆ ಬಿತ್ತು. ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಕೆಲಸ ಅಂದರೆ ಕಸಗುಡಿಸುವುದು, ಪಾತ್ರೆ ತೊಳೆಯುವುದು, ದವಸ ದಾನ್ಯಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕಲ್ಲು, ಕಡ್ಡಿ ತೆಗೆಯುವುದು. ಹಿತಮಿತವಾದ ಭೋಜನ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ನಿತ್ಯಕರ್ಮಗಳಾದ ಮೇಲೆ ದೇವರ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ, ಭಜನೆ ಇವೇ ಮುಂತಾದವು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿತ್ತು. ದೇಶದ ನಾಯಕರಗಳಾದ ಸರ್ದಾರ್ ವಲ್ಲಭಬಾಯಿ ಪಟೇಲ್, ರಾಜಗೋಪಾಚಾರಿ, ಕಾಮರಾಜ್ ಇವರೇ ಮುಂತಾದವರನ್ನು ಕಾಣಾವ ಭಾಗ್ಯ ದೊರೆಯಿತು. ತಾನೂ ಅಂತಹ ನಾಯಕಿಯಾಗಬೇಕೆಂಬ ಹಂಬಲ ಸಿದ್ದಮ್ಮನವರಲ್ಲಿ ಮೂಡಿತು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರು. ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯವು ಅಂದು ಹರಿದು ಹಂಚಿಹೋಗಿತ್ತು. ಒಂದೆಡೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಏಕೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಟ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ ಮತೋಂದೆಡೆ ಸ್ವಾತಂತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಟ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಳೇ ಮೈಸೂರು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಓತಪ್ರೇತನವಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಹಾಗೂ ಆಳರಸರ ವಿರುದ್ದ ಚಳುವಳಿ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಂದೋಲನದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರೂ ಕೂಡ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಚಳುವಳಿ ಮಾಡಿರುವ ಕೆಲವರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಇಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಬಹುದು ಅವರುಗಳೆಂದರೆ-  ೧. ಕಮಲಾದೇವಿ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯ(ಮಂಗಳೂರು)  ೨.ಉಮಾಬಾಯಿ ಕುಂದಪುರ(ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ)  ೩.ಬಳ್ಲಾರಿ ಸಿದ್ದಮ್ಮ(ಹಾವೇರಿ)  ೪.ನಾಗಮ್ಮ ಪಾಟೀಲ(ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ) ೫.ಯಶೋಧರಮ್ಮ  ದಾಸಪ್ಪ(ಬೆಂಗಳೂರು) ಇವರುಗಳಲ್ಲಿ ಯಶೋಧರಮ್ಮನವರು ಮತ್ತು ಬಳ್ಳಾರಿ ಸಿದ್ದಮ್ಮನವರು ಮುಂಚೂಯಲ್ಲಿದ್ದು ಚಳುವಳಿಗಾರರನ್ನು ಹರಿದುಂಬಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಪೋಲಿಸರಿಗೆ ಹೆದರದೆ ಭಾಷಣ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಪ್ರತಿಯೊಬ ವ್ಯಕ್ಥಿಗೂ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅವಕಾಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಸದುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದು ಕೈತಪ್ಪಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಒಂದು ಅವಕಾಶ ಸಿದ್ದಮ್ಮನವರಿಗೆ ಲಭಿಸಿತು. ಅವೇ ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆ, ಮದ್ದೂರು ತಾಲ್ಲೂಕು ಶಿವಪುರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಧ್ವಜಸತ್ಯಾಗ್ರಹ. ಸಿದ್ದಮ್ಮನವರು ಬಳ್ಳಾರಿ ದಾವಣಗೆರೆ, ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಚಳುವಳಿಗಳು ಹರತಾಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಶ್ರೀಯುತರುಗಳಾದ ಎಸ್.ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪ, ಟಿ.ಸಿದ್ದಲಿಂಗಯ್ಯ, ಕೆ.ಎಸ್.ಪಾಲರು ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ಮುಖಂಡರು ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಹಬ್ಬಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಿದ್ದಮ್ಮನವರು ಈ ನಾಯಕರುಗಳಿಗೆ ಸಾತ್ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು ಶಿವಪುರ ದ್ವಜಸತ್ಯಾಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ದಮ್ಮನವರ ಪಾತ್ರ ______________________ ಇಡೀ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ದ್ವಜವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಧ್ವಜಾರೋಹಣ ಮಾಡಲು ಒಂದು ಸ್ವಾಗತ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇದೊಂದು ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಭೆಯಾದುದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹಣಕಾಸಿನ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಿತು. ಆ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿಯೇ ಸಾಹುಕಾರ್ ಚನ್ನಯ್ಯನವರನ್ನು ಸ್ವಾಗತ ಸಮಿತಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. ಹೆಚ್.ಕೆ.ವೀರಣ್ನಗೌಡರು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಲಳು ಕೊಪ್ಪದ ಜೋಗಿಗೌಡರನ್ನು ಖಜಾಂಚಿಯನ್ನಾಗಿಯೂ ಎಂ.ಎನ್.ಜೋಯಿಸ್ರವರನ್ನು ಜೆ.ಓ.ಸಿ.ಯನ್ನಾಗಿ ನೇಮಕ ಮಾಡಿರುವುದಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಶಿವಪುರದಲ್ಲಿ ತಿರುಮಲೇಗೌಡರ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಧ್ವಜಾರೋಹಣ ಮಾಡಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರು. ಸಭೆ ನಡೆಯುವ ಒಂದು ವಾರ ಮೊದಲೇ ಹೆಚ್.ಸಿ.ದಾಸಪ್ಪ, ಯಶೋಧರ ದಾಸಪ್ಪ, ಬಳ್ಳಾರಿ ಸಿದ್ದಮ್ಮ, ತಾಯಮ್ಮ ವೀರಣ್ಣಗೌಡ, ವೆಂಕಮ್ಮ ಸೀತಾರಾಮಯ್ಯ ಇಂದಿರಾಬಾಯಿ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಇನ್ನೂ ಮುಂತಾದ ನಾಯಕರು ಶಿವಪುರಕ್ಕೆ ಬಂದಿಳಿದರು. ಮಹಿಳೆಯರು ಒಂದೊಂದು ತಂಡಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿ ಗ್ರಾಮಗಳ ಮಹಿಳೆಯರು ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಿದ್ದಮ್ಮನವರು ಬಳ್ಳಾರಿಯಿಂದ ಶಿವಪುರದಂತಹ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಬಂದು ಜನರನ್ನು ಹುರಿದುಂಬಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದ ಜನ ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಚಳುವಳಿಗೆ ಧುಮುಕಿದರು. ಹೆಚ್.ಕೆ.ವೀರಣ್ಣಗೌಡ, ಹೆಚ್.ಸಿ.ದಾಸಪ್ಪ, ಸಾಹುಕಾರ್ ಚನ್ನಯ್ಯ ಇನ್ನೂ ಮುಂತಾದವರು ಟಿ. ಸಿದ್ದಲಿಂಗಯ್ಯನವರನ್ನು ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. ಇಂದಿನ ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆ ಮದ್ದೂರು ತಾಲ್ಲೂಕು ಶಿವಪುರದಲ್ಲಿ ೧೯೩೮ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೧, ೧೨ ಹಾಗೂ ೧೩ರಂದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ದ್ವಜವನ್ನು ಹಾರಿಸಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರು. ಇದನ್ನು ಶಿವಪುರ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟವೆಂದು ಕರೆದರು. ೧೯೩೮ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೧ನೇ ತಾರೀಖು ಶಿವಪುರದಲ್ಲಿ ಮೂವತ್ತು ಸಾವಿರ ಜನ ಸೇರಿದರು. ಜಿಲ್ಲಾ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟರಾದ ಜಿ.ಎಂ.ಮೇಕ್ರಿಯವರು ಶಿವಪುರ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಧ್ವಜಾರೋಹಣ ಮಾಡದಂತೆ ನಿಷೇಧಾಜ್ನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದತು. ೧೧ನೇ ತಾರೀಖು ಟಿ. ಸಿದ್ದಲಿಂಗಯ್ಯನವರನ್ನು ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕರೆತರಲಾಯಿತು. ಟಿ ಸಿದ್ದಲಿಂಗಯ್ಯನವರು ಧ್ವಜಾರೋಹಣ ಮಾಡಲಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದರು. ಸ್ತ್ರೀ ಮುಖಂಡರು ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿದ್ದರು. ಸಿದ್ದಲಿಂಗಯ್ಯನವರು ತರುವಾಯ ಹೆಚ್.ಸಿ.ದಾಸಪ್ಪನವರು, ಎಂ.ಎಸ್.ಜೋಯಿಸ್, ಯಶೋಧರ ದಾಸಪ್ಪನವರು, ನಂತರ ಬಳ್ಳಾರಿ ಸಿದ್ದಮ್ಮನವರು ಧ್ವಜಾರೋಹಣ ಮಾಡಿದರು. ಇವರುಗಳನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ಮಂಡ್ಯದ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಕರೆದೂಯ್ದರು. ಬಳ್ಳಾರಿ ಸಿದ್ದಮ್ಮನವರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆಯಾಯಿತು. ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೩ನೇ ತಾರೀಖು ಸಾಯಂಕಾಲ ಶಿವಪುರ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ಚಳುವಳಿ ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು. ವಿದುರಾಶ್ವತ್ಥ ಧ್ವಜಸತ್ಯಾಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ದಮ್ಮನವರು ___________________ ಶಿವಪುರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಧ್ವಜಸತ್ಯಾಗ್ರಹವು ಚಳುವಳಿಗಾರರಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಯಿತು. ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ಧ್ವಜಾರೋಹಣ ಮಾಡಲು ಜನ ಮುಂದಾದರು. ಅದೇರೀತಿ ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ ಗೌರಿಬಿದನೂರಿನ ವಿದುರಾಶ್ವತ್ಥ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಧ್ವಜಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಏರ್ಪಾಡಯಿತು. ಈಗಾಗಲೇ ತಿಳಿಸಿರುವಂತೆ ಶಿವಪುರ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಬಳ್ಳಾರಿ ಸಿದ್ದಮ್ಮನವರು ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಮಹಿಳಾ ಮುಖಂಡರು ವಿದುರಾಶ್ವತ್ಥಕ್ಕೆ ಬಂದಿಳಿದು ಧ್ವಜಾರೋಹಣ ಮಾಡಿದರು. ಜಿಲ್ಲಾ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟರ ಆಜ್ನೆಯಂತೆ ಪೋಲಿಸರು ಚಳುವಳಿಕಾರರ ಮೇಲೆ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿದರು. ಕೆಲವರು ಅಸುನೀಗಿದರು. ಗರ್ಭಿಣಿ ಸ್ತ್ರೀಯೊಬ್ಬಳು ಈ ಗೋಲಿಬಾರ್ನಲ್ಲಿ ಅಸುನೀಗಿದಳು ಎಂದು ಸುಳ್ಳು ಸುದ್ದಿ ಹರಡಿತು. ಜನ ರೊಚ್ಚಿಗೆದ್ದು ದಾಂದಲೆ ನಡೆಸಿದರು. ಇದು ರಾಷ್ಟೀಯ ಸುದ್ದಿಯಾಯಿತು. ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರಿಗೆ ಈ ವಿಷಯದ ಸತ್ಯಾಂಶವನ್ನು ತಿಳಿದು ಬರುವಂತೆ ಆಚಾರ್ಯ ಕೃಪಲಾನಿ ಮತ್ತು ಸರ್ದಾರ್ ವಲ್ಲಭಭಾಯಿ ಪಟೇಲರನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. ೧೯೮೧ ರಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ದಿವ್ಯ ಜ್ಯೋತಿ ಬಯಲಲ್ಲಿ ಬಯಲಾಯಿತು. ಉತ್ಕಟ ರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರೇಮ ದೇಶಾಭಿಮಾನ ಹೊಂದಿದ ಸರಳ ಸಜ್ಜನಿಕೆಯ ಈ ತಾಯಿ ಇಂದಿನ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಮಾದರಿ. ಸಾವಿಲ್ಲದ ಶರಣೆ ಬಳ್ಳಾರಿ ಸಿದ್ದಮ್ಮ ______________________ *ಡಾ ಶಶಿಕಾಂತ ಪಟ್ಟಣ ರಾಮದುರ್ಗ ಪುಣೆ

Read Post »

ಕಾವ್ಯಯಾನ

ಜಯಶ್ರೀ ಭ.ಭಂಡಾರಿ ಅವರ ಕವಿತೆ “ಮನವೆಲ್ಲ ನಿನ್ನದೆ ಸಂತೆ”

ಕಾವ್ಯ ಸಂಗಾತಿ ಜಯಶ್ರೀ ಭ.ಭಂಡಾರಿ “ಮನವೆಲ್ಲ ನಿನ್ನದೆ ಸಂತೆ” ಕಣ್ಣ ತುಂಬೆಲ್ಲ ನೀನೆ ತುಂಬಿ ಕಾಣದಾಗಿದೆ ದಾರಿಮನದ ಮಾತೆಲ್ಲ ನಿನ್ನಲೆ ಅಡಗಿ ಮೌನವಾಗಿದೆ ಬದುಕು.ಹೃದಯದ ಬಡಿತ ನಿಂತಂತಾಗಿಉಸಿರು ಭಾರವಾಗಿದೆನಾನೇ ನೀನಾಗಿರುವಾಗ ಪ್ರತಿ ಹಗಲು ಇರುಳಾಗಿದೆ.ಬದುಕಲಾರೆ ನೀನಿಲ್ಲದೆ ಗೆಳೆಯಾ…ಸಾಕು ಈ ನಾಟಕಕೆ ತೆರೆ ಬೀಳಿಸು…ಸದಾ ನಿನ್ನ ನೆನಪಲಿ ಜಾರುವ ಅಶ್ರುಧಾರೆಕೆನ್ನೆಯ ಮೇಲೆ ಸುಳಿಯುವ ಮುಂಗುರುಳುಮುನಿದಿದೆ ನೀನಿಲ್ಲದೆ….ಈ ಸಂತೆಯಲಿ ಸದಾ ನಿನ್ನದೆ ಚಿಂತೆ.ಬಂದುಬಿಡು ಒಲವ ಕೊಳ್ಳಲು… ಜಯಶ್ರೀ ಭ.ಭಂಡಾರಿ.

ಜಯಶ್ರೀ ಭ.ಭಂಡಾರಿ ಅವರ ಕವಿತೆ “ಮನವೆಲ್ಲ ನಿನ್ನದೆ ಸಂತೆ” Read Post »

ಇತರೆ, ಪರಿಸರ

“ಹಲಸು: ಪ್ರಕೃತಿಯ ಜೈವಿಕ ವಿಸ್ಮಯ” ಶ್ರೀಧರ ಗುಡಿ ಕಲಬುರಗಿ ಅವರ ಲೇಖನ

ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂಗಾತಿ ಶ್ರೀಧರ ಗುಡಿ ಕಲಬುರಗಿ “ಹಲಸು: ಪ್ರಕೃತಿಯ ಜೈವಿಕ ವಿಸ್ಮಯ” ಪ್ರಕೃತಿಯ ವಿಸ್ಮಯಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯಸಂಕುಲವು ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಕಲ ಜೀವರಾಶಿಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ, ಆಶ್ರಯವನ್ನು ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಮರಗಳ ಪಾತ್ರ ಅನನ್ಯವಾದುದು. ಅಂತಹ ಅದ್ಭುತ ಸಸ್ಯಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ‘ಆರ್ಟೋಕಾರ್ಪಸ್ ಹೆಟೆರೋಫಿಲಸ್’ (Artocarpus heterophyllus) ಎಂಬ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಹಲಸಿನ ಮರವು ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ, ಪರಿಸರೀಯ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಜೈವಿಕ ಅದ್ಭುತವಾಗಿದೆ. ಮೊರೇಸಿ (Moraceae) ಸಸ್ಯಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಈ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ವೃಕ್ಷವು ಮೂಲತಃ ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಮಳೆಕಾಡುಗಳ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇಂದು ಉಷ್ಣವಲಯದ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನದ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರಸ್ತಂಭವಾಗಿ ಬೆಳೆದುನಿಂತಿದೆ. ಹಲಸಿನ ಮರದ ರಚನೆ, ಅದರ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ವಿಧಾನ, ಹಣ್ಣಿನ ಸಂಕೀರ್ಣ ಸ್ವರೂಪ, ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಗೆ ಅದರ ಕೊಡುಗೆ ಮತ್ತು ಅದರೊಳಗಿರುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಕುರಿತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಅವಲೋಕಿಸಿದಾಗ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ವಿಕಾಸವಾದದ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿವಂತ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣಮುಂದೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.ಸಸ್ಯಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮರದ ಮೇಲೆ ಬೆಳೆಯುವ ಹಣ್ಣುಗಳ ಪೈಕಿ ಹಲಸಿನ ಹಣ್ಣು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಹಣ್ಣು ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಹಲಸಿನ ಹಣ್ಣು ಹತ್ತು ಕಿಲೋಗ್ರಾಂಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ನಲವತ್ತು ಅಥವಾ ಐವತ್ತು ಕಿಲೋಗ್ರಾಂಗಳಷ್ಟು ಭಾರವನ್ನು ತೂಗಬಲ್ಲದು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ತೂಕದ ಹಣ್ಣುಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ. ಇಷ್ಟೊಂದು ಬೃಹತ್ ಗಾತ್ರದ ಮತ್ತು ಭಾರವಾದ ಹಣ್ಣನ್ನು ಹೊತ್ತು ನಿಲ್ಲುವುದು ಯಾವುದೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮರದ ತೆಳುವಾದ ಕೊಂಬೆಗಳಿಗೆ ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ಮಾತು. ಈ ಭೌತಿಕ ಸವಾಲನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಹಲಸಿನ ಮರವು ವಿಕಾಸದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ‘ಕಾಲಿಫ್ಲೋರಿ’ (Cauliflory) ಎಂಬ ಅತ್ಯಂತ ಅಪರೂಪದ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಕಾಲಿಫ್ಲೋರಿ ಎಂದರೆ ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳು ಮರದ ತುದಿಯ ತೆಳುವಾದ ರೆಂಬೆಗಳ ಬದಲು, ನೇರವಾಗಿ ಮರದ ಬಲಿಷ್ಠವಾದ ಮುಖ್ಯ ಕಾಂಡ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ದಪ್ಪ ಕೊಂಬೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಮರದ ಮುಖ್ಯ ಕಾಂಡವು ಅತ್ಯಂತ ದಪ್ಪವಾಗಿದ್ದು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ನೂರಾರು ಕಿಲೋಗ್ರಾಂಗಳಷ್ಟು ಹಣ್ಣುಗಳ ಭಾರವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಮರದ ಹಳೆಯ ಕಾಂಡವು ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದಂತೆ ತನ್ನ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳದೆ, ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೊಸ ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶೇಷವಾದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಕಾಂಡದ ತೊಗಟೆಯ ಕೆಳಗಿರುವ ಸುಪ್ತ ಮೊಗ್ಗುಗಳು ಪ್ರತಿ ಋತುವಿನಲ್ಲೂ ಸಕ್ರಿಯಗೊಂಡು ಹೊಸ ಹೂಗೊಂಚಲುಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ.ಹಲಸಿನ ಮರದ ಬಾಹ್ಯ ರೂಪವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ, ಅದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರಾದ ‘ಹೆಟೆರೋಫಿಲಸ್’ (ವಿಭಿನ್ನ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ) ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಎಲೆಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಮರವು ಎಳೆಯದಾಗಿದ್ದಾಗ ಅಥವಾ ಹೊಸ ಚಿಗುರುಗಳು ಮೂಡಿದಾಗ, ಅದರ ಎಲೆಗಳು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ, ತೆಳ್ಳಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಾಲೆಗಳಾಗಿ ವಿಭಜನೆಗೊಂಡಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯವು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಮತ್ತು ಬೆಳಕನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ರಚನೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮರವು ಬೆಳೆದು ಪ್ರಬುದ್ಧಾವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತಲುಪಿದಂತೆ, ಅದರ ಎಲೆಗಳು ದಪ್ಪವಾಗಿ, ಚರ್ಮದಂತಹ ರಚನೆಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೊಳಪಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಗಾಢ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತವೆ. ಈ ದಪ್ಪನೆಯ ಮತ್ತು ಮೇಣದಂತಹ ಪದರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಎಲೆಗಳು ಬಿಸಿಲಿನ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು, ಬಾಷ್ಪವಿಸರ್ಜನೆಯ ಮೂಲಕ ನೀರಿನ ನಷ್ಟವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಹಾರಿ ಕೀಟಗಳ ದಾಳಿಯಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯಲು ಮರಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ.ಹಲಸಿನ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಕುತೂಹಲಕಾರಿಯಾದ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಹಲಸಿನ ಮರವು ಏಕಲಿಂಗಿ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಸ್ಯವಾಗಿದೆ, ಅಂದರೆ ಇದನ್ನು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ‘ಮೊನೀಶಿಯಸ್’ (Monoecious) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರರ್ಥ, ಈ ಮರದಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಹೂವುಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಹೂಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲಿ (inflorescences) ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆಯಾದರೂ, ಅವೆರಡೂ ಒಂದೇ ಮರದ ಮೇಲೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಗಂಡು ಹೂಗೊಂಚಲುಗಳು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದ್ದು, ನಯವಾದ ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವು ಮರದ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ತೆಳುವಾದ ಕೊಂಬೆಗಳ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇವು ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ಪರಾಗವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿ, ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶದ ನಂತರ ಒಣಗಿ ಉದುರಿಹೋಗುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಹೆಣ್ಣು ಹೂಗೊಂಚಲುಗಳು ದಪ್ಪವಾದ ತೊಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಮರದ ಕಾಂಡ ಅಥವಾ ಬಲಿಷ್ಠ ಕೊಂಬೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಮೇಲ್ಮೈ ಒರಟಾಗಿದ್ದು, ಸಾವಿರಾರು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಹೆಣ್ಣು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ.ಹಲಸಿನ ಹೂವುಗಳ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ (Pollination) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಇತರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಜೇನುನೊಣಗಳು ಅಥವಾ ಚಿಟ್ಟೆಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಹಲಸಿನ ಹೂವುಗಳಿಗೆ ಆಕರ್ಷಕವಾದ ದಳಗಳಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಜೇನುನೊಣಗಳನ್ನು ಸೆಳೆಯುವಂತಹ ಮಕರಂದವಾಗಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಹಲಸಿನ ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಹೂಗೊಂಚಲುಗಳು ಅರಳಿದಾಗ ಅವುಗಳಿಂದ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ, ಸಿಹಿಯಾದ ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ಹುಳಿ ಮಿಶ್ರಿತ ಸುವಾಸನೆ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತದೆ. ಈ ವಾಸನೆಯು ಮಾಗಿದ ಹಣ್ಣಿನ ವಾಸನೆಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಈ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಕೇತಗಳಿಗೆ ಆಕರ್ಷಿತವಾಗುವ ಸಣ್ಣ ನೊಣಗಳು (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಡ್ರೊಸೊಫಿಲಾ ಜಾತಿಯ ನೊಣಗಳು) ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀರುಂಡೆಗಳು (beetles) ಹಲಸಿನ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಕೀಟಗಳು ಗಂಡು ಹೂಗೊಂಚಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಪರಾಗವನ್ನು ತಮ್ಮ ದೇಹಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಸಿಕೊಂಡು, ನಂತರ ಹೆಣ್ಣು ಹೂಗೊಂಚಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಸಂಚರಿಸಿದಾಗ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶವು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕೀಟಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯು ಹಲಸಿನ ಇಳುವರಿಯ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶದ ನಂತರ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವ ಹಲಸಿನ ಹಣ್ಣು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿ ಒಂದು ‘ಸಂಯುಕ್ತ ಹಣ್ಣು’ ಅಥವಾ ‘ಬಹು-ಹಣ್ಣು’ (Multiple fruit / Syncarp) ಆಗಿದೆ. ನಾವು ಹೊರಗಿನಿಂದ ನೋಡುವ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಹಲಸಿನ ಹಣ್ಣು ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಒಂದು ಹೂವಿನಿಂದ ಬೆಳೆದ ಹಣ್ಣಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಒಂದು ಹೆಣ್ಣು ಹೂಗೊಂಚಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಾವಿರಾರು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಹೆಣ್ಣು ಹೂವುಗಳು ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಗೊಂಡು, ಅವುಗಳ ಅಂಡಾಶಯಗಳು ಮತ್ತು ಪುಷ್ಪದಳಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಬೆಳೆದು, ಪರಸ್ಪರ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡು ರೂಪುಗೊಂಡ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಸಂಯುಕ್ತ ರಚನೆಯಾಗಿದೆ. ಹಣ್ಣಿನ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಮುಳ್ಳುಮುಳ್ಳಾದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಣ್ಣ ಉಬ್ಬು ಕೂಡ ಒಂದೊಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಹೂವಿನ ತುದಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಹಣ್ಣಿನ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಾವು ಸವಿಯುವ ಸಿಹಿಯಾದ, ಹಳದಿ ಅಥವಾ ಕಿತ್ತಳೆ ಬಣ್ಣದ ತೊಳೆಗಳು (bulbs) ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಆ ಹೂವುಗಳ ಮಾರ್ಪಾಡಾದ ಪುಷ್ಪದಳಗಳಾಗಿವೆ (perianth). ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶವಾಗದ ಹೂವುಗಳು ಬೆಳೆಯದೆ ನಾರಿನಂತಹ ರಚನೆಗಳಾಗಿ (rags/ಚೊಟ್ಟು) ತೊಳೆಗಳ ನಡುವೆ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ಸಾವಿರಾರು ಹೂವುಗಳ ಸಾಮೂಹಿಕ ವಿಕಾಸದಿಂದ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಹಣ್ಣು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವುದು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕೌಶಲ್ಯವಾಗಿದೆ.ಹಲಸಿನ ಹಣ್ಣಿನ ಒಳಗಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಳದಿ ತೊಳೆಯ ಒಳಗೂ ಒಂದು ದೊಡ್ಡದಾದ ಬೀಜವಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಮಧ್ಯಮ ಅಥವಾ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಹಲಸಿನ ಹಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೂರರಿಂದ ಐನೂರು ಬೀಜಗಳಿರಬಹುದು. ಒಂದು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಮತ್ತು ಪ್ರಬುದ್ಧ ಹಲಸಿನ ಮರವು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನೂರರಿಂದ ಇನ್ನೂರು ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ಪ್ರಕಾರ, ಒಂದೇ ಒಂದು ಹಲಸಿನ ಮರವು ಒಂದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಹತ್ತಾರು ಸಾವಿರ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಬಲ್ಲದು. ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಬೀಜಗಳು ಮಣ್ಣಿಗೆ ಬಿದ್ದು ಮೊಳಕೆಯೊಡೆದರೆ, ಒಂದೇ ಮರದ ಸಂತತಿಯು ಕೆಲವೇ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಹೊಸ ಮರಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಕಾಡನ್ನೇ ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಅಗಾಧ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳು, ಕರಡಿಗಳು, ಮಂಗಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಡುಹಂದಿಗಳು ಹಲಸಿನ ಹಣ್ಣನ್ನು ತಿಂದು, ಅದರ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಕಾಡಿನ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಸರ್ಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅರಣ್ಯದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ.ಈ ಬೀಜಗಳ ಪ್ರಸರಣಕ್ಕಾಗಿ ಹಲಸಿನ ಮರವು ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ಬುದ್ಧಿವಂತ ರಾಸಾಯನಿಕ ತಂತ್ರವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಹಣ್ಣು ಇನ್ನೂ ಕಾಯಿಯಾಗಿರುವಾಗ, ಅಂದರೆ ಅದರೊಳಗಿನ ಬೀಜಗಳು ಇನ್ನೂ ಬಲಿಯದಿದ್ದಾಗ, ಕಾಯಿ ಹಲಸಿಗೆ ಯಾವುದೇ ವಿಶೇಷ ವಾಸನೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ಕಾಯಿಯ ಸಿಪ್ಪೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದು, ಒಳಗೆ ಕಹಿ ಮತ್ತು ಒಗರು ರುಚಿಯ ಮೇಣವಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಬೀಜಗಳು ಬಲಿಯುವ ಮುನ್ನವೇ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಹಣ್ಣನ್ನು ತಿಂದು ನಾಶಪಡಿಸದಂತೆ ತಡೆಯುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ರಕ್ಷಣಾ ಕವಚವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಯಾವಾಗ ಬೀಜಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಲಿತು ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯಲು ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತವೆಯೋ, ಆಗ ಹಣ್ಣಿನೊಳಗೆ ಜೈವಿಕ ರಾಸಾಯನಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ. ಪಿಷ್ಟವು ಸಕ್ಕರೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣಿನ ಸಿಪ್ಪೆಯಿಂದ ಎಸ್ಟರ್‌ಗಳು (esters) ಮತ್ತು ಇತರ ಬಾಷ್ಪಶೀಲ ಸಾವಯವ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಹಣ್ಣಾದ ತಕ್ಷಣ ಹಲಸಿನಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ, ಸಿಹಿಯಾದ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಸುವಾಸನೆಯು ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತದೆ. ಈ ತೀವ್ರವಾದ ಪರಿಮಳವು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ತೇಲಿ, ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ವನ್ಯಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಈ ವಾಸನೆಯನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ ಬಂದು ಹಣ್ಣನ್ನು ಒಡೆದು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಆ ಮೂಲಕ ಬೀಜಗಳನ್ನು ದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದು ಪ್ರಸರಣ ಮಾಡುತ್ತವೆ.ಹಲಸಿನ ಮರದ ಜೀವಿತಾವಧಿಯು ಕೂಡ ಅತ್ಯಂತ ದೀರ್ಘವಾದುದು. ಸೂಕ್ತ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಫಲವತ್ತತೆಯಿದ್ದರೆ, ಒಂದು ಹಲಸಿನ ಮರವು ಐವತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ನೂರು ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಫಲ ನೀಡಬಲ್ಲದು. ಅಂದರೆ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ನೆಟ್ಟ ಒಂದು ಹಲಸಿನ ಮರವು ಅವನ ಮಕ್ಕಳು, ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಮರಿಮಕ್ಕಳು ಹೀಗೆ ಹಲವು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ನೆರಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಹಲಸನ್ನು ‘ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷ’ಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬರಗಾಲದ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ಆಹಾರ ಒದಗಿಸುವ ‘ಬಡವರ ಬಂಧು’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ, ಹಲಸಿನ ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ಬೀಜಗಳು ಮಾನವನ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಗಣಿಯಾಗಿವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಲಸಿನ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಸೆಯುವ ಬದಲು ಆಹಾರವಾಗಿ ಬಳಸಿದರೆ ಅಪಾರ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಲಸಿನ ಬೀಜಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸಸ್ಯಜನ್ಯ ಪ್ರೋಟೀನ್, ಸಂಕೀರ್ಣ ಪಿಷ್ಟ (starch), ಆಹಾರದ ನಾರು (dietary fiber) ಹೇರಳವಾಗಿವೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಹೃದಯದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ರಕ್ತದೊತ್ತಡ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾದ ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್, ಮೂಳೆಗಳ ಬಲವರ್ಧನೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಮೆಗ್ನೀಸಿಯಮ್, ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ, ರಂಜಕ ಮತ್ತು ರಕ್ತಹೀನತೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವ ಕಬ್ಬಿಣಾಂಶದಂತಹ ಅನೇಕ ಅಗತ್ಯ ಖನಿಜಗಳು ಈ ಬೀಜಗಳಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿವೆ. ವಿಟಮಿನ್ ಬಿ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಅಂಶಗಳೂ ಇದರಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ, ಇವು ದೇಹದ ಚಯಾಪಚಯ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತವೆ.ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಆಹಾರ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಯಿ ಹಲಸು ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಕಾಯಿ ಹಲಸಿನ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ನಾರಿನಂಶದ ರಚನೆ. ಹಣ್ಣಾಗುವ ಮುನ್ನ ಕಾಯಿ ಹಲಸನ್ನು ಬೇಯಿಸಿದಾಗ, ಅದರ ತೊಳೆಗಳು ಮತ್ತು ನಾರುಗಳು ಬೇಯಿಸಿದ ಕೋಳಿ ಅಥವಾ ಹಂದಿಯ ಮಾಂಸದ ಎಳೆಗಳಂತೆಯೇ (shredded meat) ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಕಾಯಿ ಹಲಸಿಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ

“ಹಲಸು: ಪ್ರಕೃತಿಯ ಜೈವಿಕ ವಿಸ್ಮಯ” ಶ್ರೀಧರ ಗುಡಿ ಕಲಬುರಗಿ ಅವರ ಲೇಖನ Read Post »

ಕಾವ್ಯಯಾನ

ವನಜಾಕ್ಷಿ ಬೆಟ್ಟದಾಲೂರು ಅವರ “ನೀಲಿ ಹುಡುಗಿ”

ಕಾವ್ಯ ಸಂಗಾತಿ ವನಜಾಕ್ಷಿ ಬೆಟ್ಟದಾಲೂರು “ನೀಲಿ ಹುಡುಗಿ” ಬೆಳದಿಂಗಳನೇ ನುಂಗಿಆಕಾಶದ ಅಂಗಳವನ್ನೇ ತನ್ನೊಳಗಿಳಿಸಿಕೊಂಡು ಮೌನ ಮಾತಿನಲಿ ಮರವ ಒರಗಿದ ನೀಲಾಂಜನೆ ಹಾಲಂತ ಹೊಳಪು ,ತುಸು ಬಿರಿದಹೂಮನಸು ಏಕಾಂತವೇಕೆ ಕನಕಾಂಗಿವಸಂತನಾಗಮನವೇನು ಮನದಲಿಚಿಗುರೊಡೆದಂತಿದೆ ಭಾವ ಬಾರೀ ಲಹರಿಯಲಿ ಮುದ್ದಾದ ಈ ತುಟಿಯಿಂದಹೇಳ ಬಯಸಿದ್ದೇನೂ  ಹೊರ ಚೆಲ್ಲಿಲ್ಲಾಮೌನ ಮಂತ್ರವಾಗಿ ಮಾತು ಅವಿತುಮನಸ್ಸು ಕನಸಲೇ ಅಲೆದಂತಿದೆ. ದೂರದೇ ದೂರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವವಳು ಬಾಡಿಹೋದ ಹಾದಿಯಲಿ, ಬಂದುಹೋಗುವ ಪ್ರವಾಸಿಯ ತೇರಿನ ಸಂಭ್ರಮವಾ ದಿಟ್ಟಿಸುತ್ತಾಮನಸ್ಸಿಗೆ ಕಬ್ಬಿಣದ ಕವಚವಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕಾಯ್ದಿದ್ದಾಳೆ. ಮಗುವಂತೆ ಕಾಯ್ದಿರುವ ಕಣ್ಣಿನಬಂಧನದ ಅನಲ ಬಲ್ಲವರಾರುನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲೇ ನಿಂತು ದೇವಿಯಾದವಳಕಣ್ಣ ಕಾಗುಣಿತವರಿಯದ  ತಟವಟದವಗೆಕಾಯುತ್ತಲೇ  ಕನಲುತ್ತಿಹಳಾ  ನೀಲಿ ಹುಡುಗಿ. ವನಜಾಕ್ಷಿ ಬೆಟ್ಟದಾಲೂರು

ವನಜಾಕ್ಷಿ ಬೆಟ್ಟದಾಲೂರು ಅವರ “ನೀಲಿ ಹುಡುಗಿ” Read Post »

ಇತರೆ

ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಬರಹಗಾರರ ಸಂಘದ ಕರ್ನಾಟಕ ವೈಭವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಕನ್ನಡ ಬರಹಗಾರರು ಅಧ್ಯಯನಶೀಲರು ಸೃಜನಶೀಲರು: ಡಾ.ಸಿ.ಸೊಮಶೇಖರ್

ಸೃಜನಶೀಲ ಸಂಗಾತಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಬರಹಗಾರರ ಸಂಘದ ಕರ್ನಾಟಕ ವೈಭವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಕನ್ನಡ ಬರಹಗಾರರು ಅಧ್ಯಯನಶೀಲರು ಸೃಜನಶೀಲರು: ಡಾ.ಸಿ.ಸೊಮಶೇಖರ್ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಬರಹಗಾರರ ಸಂಘದ ಕರ್ನಾಟಕ ವೈಭವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕನ್ನಡ ಬರಹಗಾರರು ಅಧ್ಯಯನಶೀಲರು ಸೃಜನಶೀಲರು: ಡಾ.ಸಿ.ಸೊಮಶೇಖರ್ ಬರಹಗಾರರು ಎಂದಾಕ್ಷಣ ನಮಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಗೌರವದ ಬಾವ ಬರುತ್ತದೆ. ಮೂಲತ: ಬರಹಗಾರರು ಅಧ್ಯಯನಶೀಲರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಸೃಜನಶೀಲರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಳಕಳಿಯುಳ್ಳ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಬರಹ ಒಂದು ಪ್ರಭಾವ ವಲಯವನ್ನೇ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕತ್ತಿಗಿಂತ ಲೇಖನಿ ಶೇಷ್ಠ ಪ್ರಭಾವಪೂರ್ಣ. ಒಂದು ಕತ್ತಿ ಗುರಾಣಿಗಿಂತಲೂ ಬಹಳ ಪ್ರಖರವಾದ ಸಾಧನ ಯಾವುದಾದರೂ ಇದ್ದರೆ ಅದು ನೀವು ಹಿಡಿಯುವ ಲೇಖನಿ ಎಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಗಡಿಪ್ರದೇಶ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಡಾ. ಸಿ.ಸೋಮಶೇಖರ್ ತಿಳಿಸಿದರು.ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಬರಹಗಾರರ ಸಂಘ, ಹೂವಿನಹಡಗಲಿ ಹಾಗೂ ಬೆಂಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ  ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ, ತುಮಕೂರು, ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ  ಜಿಲ್ಲಾ ಘಟಕಗಳ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಯಶವಂತಪುರ ಜ್ಯೋತಿ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ  ಭಾನುವಾರ ನವೆಂಬರ್ ೧೫ರಂದು ನಡೆದ  ಕರ್ನಾಟಕ ವೈಭವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯೋಧರು  ಕನ್ನಡಿಗರು. ವೀರ ಯೋಧರು ಇದ್ದಂತಹ ನಾಡಿದು, ರಾಜರು ಪ್ರಜೆಗಳ ಕಲ್ಯಾಣ ಬಯಸಿ ಆಳಿದರು ಎರಡು ಸಾವಿರ ಇತಿಹಾಸವುಳ್ಳ ಕನ್ನಡ ನಾಡು ನುಡಿಯ ವೈಭವ ಕುರಿತು ಉತ್ತಮ ಉಪನ್ಯಾಸ ನೀಡಿದರು.ಸಾಹಿತಿ ಗೊರೂರು ಅನಂತರಾಜು ಮಾತನಾಡಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಘಟನೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆದ ರಾಜ್ಯ ಬರಹಗಾರರ ಸಂಘವು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿ  ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಿದೆ. ಕವಿ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಪುಸ್ತಕ ಬಿಡುಗಡೆ, ನಾಟಕ ನೃತ್ಯ, ಗಾಯನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಏರ್ಪಡಿಸಿ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಗೌರವಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ  ಶ್ಲಾಘನೀಯ ಎಂದು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಮೈಸೂರು ವಿಜಯಲಕ್ಷಿö್ಮ ಎಸ್. ಅವರ ಗಝಲ್ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ ವಿಹಾರ, ಮುಕ್ತಕ ಮಂದಾರ ಮಾಲೆ, ಗೊರೂರು ಜಮುನ ಅವರ ಅನುರಣನ, ರಾಜಣ್ಣ ರಾಶಿ ಅವರ ಒಲವೇ ನೀ ಹೀಗೇಕೆ, ಆನಂದಕುಮಾರ ಯಾದವ್ ಅವರ ಅಕ್ಷರದೊಳಗಿನ ಆತ್ಮ, ಬಾಲಮನದ ಬಾನಂಗಳ, ಮಧುನಾಯ್ಕ ಲಂಬಾಣಿ ಸಂಪಾದಿತ ವಾತ್ಯಲ್ಯಹರಣ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿ  ಸಾಹಿತಿ ಹಾಗೂ ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಜಿಲ್ಲಾಘಟಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಹಡಪದ ಮಾತನಾಡಿ ಪುಸ್ತಕ ರಚನೆಯ ಹಿಂದೆ ಪ್ರತಿ ಲೇಖಕನ ತಪಸ್ಸು ಆಲೋಚನೆ ಶ್ರಮ ಶ್ರದ್ಧೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಅದು ಕೇವಲ ಹಾಳೆ ಮಸಿಯ ಆಟವಲ್ಲ ಒತ್ತಡದ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಬರಹ ಒಂದು ಧ್ಯಾನದಂತೆ, ಒಳ್ಳೆಯ ಪುಸ್ತಕದ ಓದು ನಮ್ಮ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಕಾರಿ ಎಂದರು. ಸಂಘದ ರಾಜ್ಯಾಧ್ಯಕ್ಷರು ಮಧುನಾಯ್ಕ ಲಂಬಾಣಿ ಮಾತನಾಡಿ ಕನ್ನಡ ಸಾರಸ್ವತ ಲೋಕ ಅತ್ಯಂತ ವೈಭವಪೂರ್ಣವಾಗಿರುವಂಥದ್ದು. ಅದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊAಡು ಹೋಗುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಇಂದಿನ ಯುವ ಬರಹಗಾರರ ಮೇಲಿದೆ. ಸಂಘವು ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ  ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಗಾಯನ ಚಿತ್ರಕಲೆ ರಂಗಗೀತೆ, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಚಿಣ್ಣರ ಚಿಲಿಪಿಲಿ ಹೀಗೆ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಲೆಮರೆಕಾಯಿಯಂತಿರುವ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಸನ್ಮಾನಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದರು. ಸಂಘದ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ವಿಜಯಕುಮಾರ್ ಸಿ.ಆರ್. ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಸಂಘದ ಕಾರ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಸವಿಸ್ತಾರ ಮಾಹಿತಿ ತಿಳಿಸಿದರು.  ಎಸ್.ಆರ್.ಎಸ್.ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಶ್ರೀಮತಿ ಎಸ್.ಉರ್ಮಿಳಾ ರಂಗನಾಥ್ ತಮ್ಮ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಕನ್ನಡ ನಾಡು ನುಡಿ ಪ್ರೇಮದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದ್ದಕ್ಕೆ ಸಂತೋಷ ಹಂಚಿಕೊAಡರು. ಕಾಲೇಜಿನ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು ಎನ್.ಮಂಜುನಾಥ್, ಬೆಂಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲಾಧ್ಯಕ್ಷರು ಆನಂದಕುಮಾರ್ ಯಾದವ್, ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲಾಧ್ಯಕ್ಷರು ಹನುಂತೋಜಿರಾವ್, ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ಜಿಲ್ಲಾಧ್ಯಕ್ಷರು ಭಾಗ್ಯ ನಾಗರಾಜ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು. ಸಹ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಪ್ರಶಾಂತ ಕುಲಕರ್ಣಿ ಸ್ವಾಗತಿಸಿದರು. ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆಯ ಪ್ರಾಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕೃಷ್ಣ ಸಂಧಾನ ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು.  ಗೊರೂರು ಅನಂತರಾಜು

ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಬರಹಗಾರರ ಸಂಘದ ಕರ್ನಾಟಕ ವೈಭವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಕನ್ನಡ ಬರಹಗಾರರು ಅಧ್ಯಯನಶೀಲರು ಸೃಜನಶೀಲರು: ಡಾ.ಸಿ.ಸೊಮಶೇಖರ್ Read Post »

ಇತರೆ

“ಮೆದುಳೊಂದು..ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಗಳು ಮೂರು”‌ ವೀಣಾ ಹೇಮಂತ್ ಗೌಡ ಪಾಟೀಲ

ವಿಶೇಷ ಸಂಗಾತಿ “ಮೆದುಳೊಂದು..ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಗಳು ಮೂರು”‌ ವೀಣಾ ಹೇಮಂತ್ ಗೌಡ ಪಾಟೀಲ ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲಿ ಓದಿನಲ್ಲಿ ಆತ ತುಂಬಾ ಜಾಣನಾಗಿದ್ದ.. ಆದರೆ ಇದೀಗ ಆತ ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡದೆ ಅಲೆದಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಚತುರನಾಗಿದ್ದವ ಇದೀಗ ಎಲ್ಲರ ಬೇಸರಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅಂದಿನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಮೂಲಕ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಪಡೆದ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಎಲ್ಲ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮುಂದೂಡುವುದರಲ್ಲಿಯೇ ಇರುತ್ತಾನೆ. ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಹೋದರೂ ಇದು ತನ್ನಿಂದ ಸಾಧ್ಯವೇ ಎಂದು ಅನುಮಾನಿಸುತ್ತಾನೆ.ಬಹಳಷ್ಟು ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿನಾಕಾರಣದ ಅನುಮಾನ, ಆತಂಕಗಳಿಂದಾಗಿ ಹಾಗೂ ತನ್ನ ಮೇಲಿನ ಅಪನಂಬಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕಥೆಯಲ್ಲ ಹಲವಾರು ಜನರನ್ನು ನಾವು ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ನೋಡುತ್ತೇವೆ. ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರು ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ತಾವು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಇತರರ ಮೇಲೆ ಹಾಕಿ ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಎಲ್ಲ ವಿಫಲತೆಗಳಿಗೆ ಇತರರೇ ಕಾರಣ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತಾರೆ.ನನ್ನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದನ್ನು ಕೌಟುಂಬಿಕ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಪೂರೈಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ, ನನ್ನ ತಂದೆ-ತಾಯಿ ನನಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು ತಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ತಾವು ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಂಡ ಎಲ್ಲ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಬೇರೊಬ್ಬರನ್ನು ಹೊಣೆಯಾಗಿಸುತ್ತಾರೆ.ಆದರೆ ಮನಶ್ಯಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆಲಸ್ಯ, ಅಪನಂಬಿಕೆ ಹಾಗೂ ಆತಂಕಗಳಿಗೆ  ಆತನ ಬಾಲ್ಯಾವಸ್ಥೆಯ ಬದುಕು ಕಾರಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ.ನಮ್ಮ ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ ನಾವು ಮೂರು ಬಗೆಯ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ ಒಂದು ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ತಂತ್ರ, ಒಂದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ತಂತ್ರ ಮೂರನೆಯದು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಮೆದುಳು.ಬಾಹ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ನಾನು ಕೊಡ ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ಯಾರಾದರೂ ನಮ್ಮ ಮುಖದ ಬಳಿ ತಮ್ಮ ಕೈ ತಂದಾಗ ನಮಗರಿವಿಲ್ಲದೆ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳು ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. …ಇದು ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ತಂತ್ರ.ಎರಡನೆಯದು ನಮ್ಮ ದೇಹದ ಯಾವುದೇ ಭಾಗಕ್ಕೂ ಸೊಳ್ಳೆ ಮತ್ತಿತರ ಕೀಟಗಳು ಕಚ್ಚಿದಾಗ ನಾವು ಜೋರಾಗಿ ಬಡಿದು ಅದನ್ನು ಸಾಯಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇವೆ. ಇದು ತತ್ ಕ್ಷಣದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ… ಇಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸರಿಯೆಂದು ತೋರಿಸಲು  ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ತೋರುವುದು. ಈ ರೀತಿಯ ಮೆದುಳನ್ನು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಮೆದುಳು ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು.ಮೂರನೆಯದು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಮೆದುಳು….ಯಾವುದೇ ವಿಷಯವನ್ನು ಅಳೆದು ತೂಗಿ ಯೋಚಿಸಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುವ ಈ ಮೆದುಳು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಜ್ಞನಿದ್ದಂತೆ. ತಪ್ಪು ಸರಿ ಒಳಿತು ಕೆಡುಕುಗಳ ಕುರಿತು ತುಲನೆ ಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಈ ರೀತಿಯ ಮೆದುಳು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ತಂತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮೆದುಳು ಸದಾ ಭಯ, ಆತಂಕ ಹಾಗೂ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅದು ತನ್ನ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಈ ರೀತಿಯ ಮಾನಸಿಕತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಂತಹ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಏನು ಮಾಡಲೂ ತೋಚದೆ ದಿಗ್ಮೂಢನಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತಾನೆ.ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಒದಗಬಹುದಾದ ಅಪಾಯಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ. ಅಪಾಯ ಎದುರಾದ ಕೂಡಲೇ ಆಮೆ ತನ್ನ ಚಿಪ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಆತನು ಕೂಡ ತನ್ನದೇ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪರಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಮತ್ತೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆತ ಏನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಅರಿಯದೇ  ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.ಸದಾ ಭೂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುವ ಇಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಎಲ್ಲಾ ಅವಘಡಗಳಿಗೆ ಇತರರನ್ನು ದೂಷಿಸುತ್ತಾ ಸಾಗುತ್ತಾರೆ… ಇನ್ನೂ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳಂತೆ ಇತರರ ಮೇಲೆ ಆಪಾದನೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ಮಾತಿಗೆ ಮಾತು, ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ, ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರ ನೀಡುತ್ತಾ ಸಾಗುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮ ವರ್ತನೆಗಳಿಗೆ ಸದಾ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಸಮರ್ಥನೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಅವರು ಇತರರ ಸಹಜ ಮಾತುಗಳಿಗೆ ಕೂಡ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ರೀತಿಯ ಕೊಂಕುಗಳನ್ನು, ಗೂಡಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿ ತಲೆ ಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ…. ಮತ್ತೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರ ತಲೆ ಕೂಡ ಕೆಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ತಮ್ಮ ಅತಿ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧಿಗಳ ಜೊತೆ ಶೀತಲವಾದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ. ಅಪಾಯ ಎಂದು ತೋರುವ ಯಾವುದೇ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಅವರು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಬದಲಾಗಿ ಕುಂಟು ನೆಪಗಳನ್ನು ಒಡ್ದುತ್ತಾರೆ . ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ಅವರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಜಾಗವೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಫಲಿತಾಂಶ… ಆಲಸ್ಯ ಇವರ ಬದುಕನ್ನು ಆಳುತ್ತದೆ. ಸದಾ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮುಂದೂಡುವ ಅವರು ಕುಂಟು ನೆಪಗಳನ್ನು ಹೇಳುವುದರಲ್ಲಿ ನಿಸ್ಸೀಮರು. ಅತ್ಯಂತ ಸಣ್ಣತನದ ನಡವಳಿಕೆ  ಅವರದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಎರಡನೆಯದ್ದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಮೆದುಳು… ಸದಾ ವಿಚಲಿತವಾಗಿರುವ ಈ ಮೆದುಳು ಒಂದು ಯೋಚನೆಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಯೋಚನೆಗೆ ಒಂದೇ ಸಮನೆ ಹಾರುತ್ತಾ ಸಾಗುತ್ತದೆ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ತಡಬಡಾಯಿಸುತ್ತವೆ ಅತಂತ್ರ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಅವರದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಬಲು ಬೇಗ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ವಿಷಯಾಂತರ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಜಾಣರು. ಮರ್ಕಟನಂತೆ ಅವರ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಥಿತಿ. ಸದಾ ಆರಾಮದಾಯಕತೆ  ಹಾಗೂ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಅವರು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ… ಯಾವುದೇ ಬಗೆಯ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಅವರಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಸುಖಗಳನ್ನು ಬಯಸುವ ಅವರು ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಇನಿತು ಕೂಡ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಬದಲಾಗಿ ತಮ್ಮ ಅದೃಷ್ಟವನ್ನು ಹಳಿಯುತ್ತಾ ಎಲ್ಲವೂ ತಮಗೆ ಕುಳಿತಲ್ಲಿಯೇ ದೊರೆಯಬೇಕು ಎಂದು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ಭೂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆದುಹೋದ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಯೋಚನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ,  ಭವಿಷ್ಯದ ಬದುಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿಸುವ ಅವರು ವರ್ತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುವುದನ್ನು ಮರೆತುಬಿಡುತ್ತಾರೆ.ಅಂತಹವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಸ್ತುತ ಬದುಕಿನ ಎಲ್ಲ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಪಾಲಕರು,ಸಂಗಾತಿಯಾದವರು, ಮಕ್ಕಳು  ಒದಗಿಸಲೇಬೇಕು ಎಂಬ ಬಲವಾದ ಆಶಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆಯೇ ಹೊರತು ತಮ್ಮಿಂದ ಇತರರಿಗೆ ಒಂದಿನಿತು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಮನಸ್ಥಿತಿ, ದೇಹ ಸ್ಥಿತಿ ಹಾಗೂ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಅವರು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ.ಫಲಿತಾಂಶ… ಸಮಯ ವ್ಯರ್ಥ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ /ಕಾಲ ಹರಣ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಸದಾ ಮುಂದು. ಕೆಲಸವನ್ನಾಗಲಿ, ದೈಹಿಕ ಅಥವಾ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನಾಗಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅವರಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸದಾ ಎಲ್ಲ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷ ವಹಿಸುವ ಅವರು ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಏಳ್ಗೆಯ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲಾ ಸುಖಗಳು ತಮಗೆ ಲಭಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಆಶಿಸುವ ಅವರು ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಇನಿತು ಪ್ರಯತ್ನ ಪಡುವುದಿಲ್ಲ ಬದಲಾಗಿ ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಇರುವವರನ್ನು ತಮಗಾಗಿ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಮಾಡಲು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೂರನೆಯದು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾ ಮೆದುಳು… ಅತ್ಯಂತ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಬಗೆಯ ಮೆದುಳು ಉತ್ತಮ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಯೋಜಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಶಾಂತವಾದ ಮನಸ್ಸು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾದ ಮೆದುಳು ಹಾಗೂ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಅವರದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ.ವರ್ತಮಾನದ ಅರಿವು ಮತ್ತು ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಬಗೆಯ ಮೆದಳು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಶೀಘ್ರ ನಿಭಾಯಿಸುವ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಗಮನ ಹಾಗೂ ಲಕ್ಷ್ಯಗಳು ಉದ್ದೇಶದ ಸ್ಥಿರ ಹಾಗೂ ಒಮ್ಮುಖ  ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತವೆ.ದೂರ ದೃಷ್ಟಿತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಬಗೆಯ ಮೆದುಳು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಶೀಘ್ರ ಬಗೆಹರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಮೆದುಳು ಗೊಂದಲ ಹಾಗೂ ಕಿರಿಕಿರಿಗೆ ಒಳಗಾಗುವುದಿಲ್ಲ.ಹೊಸ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಇತರರಿಗೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯಾಗುವ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಈ ಮೆದುಳು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಫಲಿತಾಂಶ… ಉತ್ತಮವಾದ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ, ಒಳ್ಳೆಯ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ಯಶಸ್ಸಿನ ಹಾದಿಯನ್ನು ತಮಗೆ ತಾವೇ ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಾಗೂ ಇತರರನ್ನು ಕೂಡ ಆ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಕರೆದೊಯ್ಯುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಮೆದುಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.ಸ್ನೇಹಿತರೆ, ನಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದ ಬದುಕು ನಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಮೇಲಿನ ಒಂದೇ ಮೆದುಳು ಮೂರು ಬಗೆಯ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಹೂಡುವ ಮೂಲಕ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಮೊದಲ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಮೆದುಳಿನ ರಕ್ಷಣಾ ತಂತ್ರಗಳು ನಮ್ಮ ಮೆದುಳಿನದ್ದಾಗಿದ್ದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಸ್ಪಷ್ಟ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಿರ ನಡತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಾವಾಗಬಹುದು. ಅಯ್ಯೋ! ನಮ್ಮ ಮೆದುಳು ಈ ಬಗೆಯ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ವ್ಯಥೆ ಪಡಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ, ತಲೆ ಮೇಲೆ ಕೈ ಹೊತ್ತು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು ಬೇಡವೇ ಬೇಡ.  ಈಗಲೂ ಕಾಲಮಿಂಚಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಮೆದುಳಿನ ಕಾರ್ಯ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಬದಲಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ನಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿದೆ.ನಿಮ್ಮ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಮೆದುಳನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಿ. ಅದೆಷ್ಟೇ ನಿಮ್ಮ ದೇಹ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸುಗಳು ಬೇಡ ಎಂದು ಮುಷ್ಕರ ಹೂಡಿದರೂ ಬಿಡದೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಯೋಗ, ಧ್ಯಾನ, ವ್ಯಾಯಾಮ, ಓದು, ವ್ಯವಹಾರ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿ.ನಿಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಬದುಕನ್ನು ನಿಯಮಿತತೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿ. ಪ್ರತಿದಿನ ಸರಿಯಾದ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಏಳುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು ನಿಮ್ಮ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಆಯಾ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿ. ನಿಧಾನವಾಗಿ ಒಂದೊಂದೇ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಿ. ಒಂದೇ ಬಾರಿಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಮಾಡಲು ಹೋಗುವುದು ಬೇಡ. ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಯ ಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮನ್ನು ನೀವು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ.ನಿಮ್ಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಮೆದುಳನ್ನು ತರಬೇತುಗೊಳಿಸಿ…. ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಉಗುಳುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಬೇಡ. ಅದು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆಯೇ ಮರಳಿ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೂ ಅಸಹನೆ, ಕೋಪ, ಕಿರಿಕಿರಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.ನಿಮ್ಮ ಬಲಹೀನತೆಗಳನ್ನು ನಿಮಗಿಂತ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರಿತವರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ತೊರೆಯುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿ. ಒಂದು ನಿಗದಿತ ಟೈಮ್ ಟೇಬಲ್ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಅದಕ್ಕೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ನಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ ಎಲ್ಲೋ ಒಂದೆರಡು ದಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾದರೆ, ಇದೆಲ್ಲಾ ನಮ್ಮಂತವರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಹೋಗುವ ಕಾರ್ಯ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಅದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೈ ಬಿಡುವ ಬದಲು ಮತ್ತೆ ಮೊದಲಿನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ. ಪ್ರತಿ ಹೊಸ ದಿನವೂ ಹೊಸ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ತರುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ದೇಹವನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿ.ನಿಮ್ಮ ದೇಹ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಮಾತು ಕೇಳುವಂತೆ ಅವುಗಳಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಹವ್ಯಾಸಗಳಾದ ಯೋಗ ಧ್ಯಾನ ನಡಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗಿನ ಒಡನಾಟಗಳನ್ನು ನಿಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಮನರಂಜನೆ ಕೂಡ ಊಟದಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿಯಂತೆ ನಿಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಭಾಗವಾಗಲಿ… ನಿಮ್ಮ ಒತ್ತಡಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಅದು ಕೂಡ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಳ್ಳೆಯ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಓದು ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬದಲಿಸಬಹುದು ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಪುಸ್ತಕದ ಮೂಲಕ ನಿಮ್ಮ ಮಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಇಳಿದ ವಿಷಯ ನಿಮಗೆ ಹಸ್ತಗತವಾಗಲೇಬೇಕು ಅಂದಾಗ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿಡಿ.ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಎರಡು ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅದರ ಸಾಧಕ ಬಾಧಕಗಳನ್ನು ಯೋಚಿಸಿ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ನೀವೇ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ ನಂತರ ಅದು ನಿಮ್ಮ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸಹಾಯಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಕಸ್ಮಾತ್ ನಿಮ್ಮ ತಪ್ಪಾಗಿದ್ದರೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಪಾಠ ಕಲಿಯುತ್ತಿರಿ ಹಾಗೂ ಅದನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತಷ್ಟು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಮುನ್ನಡೆಯುವಿರಿ. ನಿಮ್ಮ ನಿರ್ಧಾರ ಸರಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಬದುಕಿನ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತೀರಿ ಸ್ನೇಹಿತರೆ, ನೀವು ಪಾಲಕರಾಗಿದ್ದರೆ ನಿಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳ ಮೆದುಳನ್ನು ತರಬೇತುಗೊಳಿಸಲು ಅವಶ್ಯಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಯೋಚಿಸಿ. ನೀವೇ ಆ ತೊಂದರೆಗಳಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರೆ ಮೊದಲು ನಿಮ್ಮನ್ನು ನೀವು ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಇನ್ನು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಾಗಿದ್ದರೆ ಈಗಿನಿಂದಲೇ ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಉತ್ತಮ, ಕ್ರಿಯಶೀಲ ಹಾಗೂ ಸದಭಿರುಚಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ತರಬೇತುಗೊಳಿಸಿ.ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಪರ್ವತವನ್ನು ಏರಲು ಕೂಡ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆಯ ಪ್ರಯತ್ನ ಬೇಕೇ ಬೇಕು… ಅಂತಹ ಪ್ರಯತ್ನ ನಿಮ್ಮದಾಗಲಿ ಎಂಬ ಆಶಯ ಹಾಗೂ ಗೆದ್ದೇ ಗೆಲ್ಲುವೆ ಎಂಬ ಭರವಸೆ ಹೊಂದಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿರಿ… ಯಶಸ್ಸು ಖಂಡಿತ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.  ವೀಣಾ ಹೇಮಂತಗೌಡ ಪಾಟೀಲ

“ಮೆದುಳೊಂದು..ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಗಳು ಮೂರು”‌ ವೀಣಾ ಹೇಮಂತ್ ಗೌಡ ಪಾಟೀಲ Read Post »

ಕಾವ್ಯಯಾನ

ಡಾ. ಲತಾ ಎ. ಆರ್ ಬಾಳೆಹೊನ್ನೂರು”ದೀಪಾವಳಿ”

ಕಾವ್ಯ ಸಂಗಾತಿ ಡಾ. ಲತಾ ಎ. ಆರ್ ಬಾಳೆಹೊನ್ನೂರು “ದೀಪಾವಳಿ” ದೀಪಾವಳಿಯ ಸಂತಸದ ಬೆಳಕಿನ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿಸಿಹಿ ಹೋಳಿಗೆಯ ಸವಿ ಊಟದಲ್ಲಿಸಿಡಿದ ಸಿಡಿ ಪಟಾಕಿಯ ಶಬ್ದದಲ್ಲಿಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಸಿದೆ ಪ್ರೀತಿ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ದೀಪಗಳ ಸಾಲು ಸಾಲು ಹಣತೆ ಗಳಲ್ಲಿಸುಂದರ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ನನ್ನ ಮನಸಿನಲ್ಲಿಹೊಳಪಿನ ಛಾಯೆ ಮರೆಯಲಾರೆ ಬದುಕಿನಲಿಅಚ್ಚರಿಯ ಮೂಡಿಸಿದೆ ಬಾಳ ಬೆಳದಿಂಗಳಲಿ ಹೊಸತನದ ಹೊಸ ಆಸೆ ಭರವಸೆಯಲಿಮನದಿ ಮೂಡಿಸಿದೆ ಮಲ್ಲಿಗೆಯ ಘಮದಲಿಬಿಂಬಿಸಿದೆ ಹೊಸರಾಗ ಹೃದಯದಲಿಜೊತೆ ನಿಂತೆ ಆರದ ದೀಪದಲಿ ನವಜೀವನದ ತಿಳಿ ತಂಗಾಳಿ ಬೀಸಿದಂತೆಚೈತನ್ಯದ ಚಿಲುಮೆ ಬಾಳಲಿ ಚಿಮ್ಮಿದಂತೆಜೊತೆಯಾಗಿರು ಮರೆಯದ ಮಾಣಿಕ್ಯದಂತೆಬರಿದಾದ ಬದುಕಲಿ ಜ್ಯೋತಿಯ ಬೆಳಕಂತೆ. ———- ಡಾ. ಲತಾ ಎ. ಆರ್ ಬಾಳೆಹೊನ್ನೂರು

ಡಾ. ಲತಾ ಎ. ಆರ್ ಬಾಳೆಹೊನ್ನೂರು”ದೀಪಾವಳಿ” Read Post »

You cannot copy content of this page

Scroll to Top