ನಿಮ್ಮ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಇ-ಮೇಲ್ ಅಥವಾ ವಾಟ್ಸಪ್ ಮುಖಾಂತರ ನಮ್ಮ ಸಂಗತಿ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಕಳಿಸಬಹುದು ವಾಟ್ಸಪ್‌ :- 9483261944, ಇಮೇಲ್ :- sangaatipatrike@gmail.com
ಪುಸ್ತಕ ಸಂಗಾತಿ

ಗಾಯತ್ರಿ ರಾಜ್ ಅವರ ಕಾದಂಬರಿ  “ಒಲವಿನ ಭಿನ್ನರಾಶಿ” ಒಂದು ಅವಲೋಕನ   ವರದೇಂದ್ರ ಕೆ ಮಸ್ಕಿ

ಪುಸ್ತಕ ಸಂಗಾತಿ ವರದೇಂದ್ರ ಕೆ ಮಸ್ಕಿ ಗಾಯತ್ರಿ ರಾಜ್ಅವರ ಕಾದಂಬರಿ  “ಒಲವಿನ ಭಿನ್ನರಾಶಿ”ಅವಲೋಕನ    “ಒಲವಿನ ಭಿನ್ನರಾಶಿ” ಒಂದು ತ್ರಿಕೋನ ಪ್ರೇಮ ಕಥೆ ÷ ಕಾದಂಬರಿಲೇಖಕಿ : ಗಾಯತ್ರಿ ರಾಜ್ಪ್ರಕಾಶಕರು: ಪುಸ್ತಕಾಗಾರಬಳ್ಳಾರಿ       “ರಾಶಿ ರಾಶಿ ಒಲವನ್ನು ಸಾರುವ ಒಲವಿನ ಭಿನ್ನರಾಶಿ”        ಕೃತಿ ಚೌರ್ಯ ಅನ್ನೋದು ಒಬ್ಬ ಲೇಖಕ ಬರೆದ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿಸದೇ ಅವನ ಹೆಸರನ್ನು ಅಳಿಸಿ ಹಾಕಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಇಡೀ ಲೇಖನವನ್ನೋ, ಕಥೆ, ಕವನವನ್ನೋ ಅಥವಾ ಅದರೊಳಗಿನ ಕೆಲವು ಸಾಲುಗಳನ್ನೋ, ಇನ್ನೂ ನವಿರಾಗಿ ಎಂದರೆ ಅದೇ ಭಾವದ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಕೊಂಚ ಬದಲಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸೋದು. ಆದರೆ ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಒಬ್ಬರೊಂದಿಗೆ, ಪ್ರೀತಿಯ, ಆತ್ಮೀಯತೆಯ, ಕಾಳಜಿಯ, ಸ್ನೇಹದ ಸೋಗಿನ ಪರದೆಯನ್ನು ಎಳೆದು ಒಂಥರಾ ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪರವಶಗೊಳಿಸಿ ನೇರಾ ನೇರಾ ಅವರಿಂದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಬರೆಸಿ ಅದನ್ನು ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಲೋಕಾರ್ಪಣೆಗೊಳಿಸುವುದಿದೆಯಲ್ಲಾ ಇದು ಕೇವಲ ಕೃತಿ ಚೌರ್ಯವಲ್ಲ, ಮೂಲ ಸಾಹಿತಿಯ ಕಗ್ಗೊಲೆ. ಹೌದು ಇದನ್ನೇಕೆ ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳ್ತಿದಾರೆ ಅಂತ ನಿಮಗನಿಸಿದರೆ ಒಮ್ಮೆ ನನ್ನ ಆತ್ಮೀಯ ನೆಚ್ಚಿನ ಬರಹಗಾರ್ತಿ, ಸಹೋದರಿ  ಶ್ರೀಮತಿ ಗಾಯತ್ರಿ ರಾಜ್ ಅವರ “ಒಲವಿನ ಭಿನ್ನರಾಶಿ” ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ನೀವು ಓದಲೇಬೇಕು.    ಈಗಾಗಲೇ ಆಮ್ರಪಾಲಿ, ಟ್ರಾಯ್ ನಂತಹ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಾದಂಬರಿಗಳಿಂದ ಮುನ್ನೆಲೆ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರವ ಗಾಯತ್ರಿ ರಾಜ್ ಅವರ ಈ “ಒಲವಿನ ಭಿನ್ನರಾಶಿ” ಕಾದಂಬರಿ ಸುದೀರ್ಘವಾದ ಒಂದು ತ್ರಿಕೋನ ಪ್ರೇಮ ಕಥೆಯ ಕಾದಂಬರಿ. ಹಾಗಂತ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಪ್ರೀತಿಸುವ, ಕೈ ಕೈ ಹಿಡಿದು ಸುತ್ತಾಡುವ,  ಪ್ರಣಯ ಭರಿತ ಮಾತುಗಳು, ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ಈ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು ಎಂದು ನೀವಂದುಕೊಂಡರೆ ಅದು ತಪ್ಪು.       ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಮವಿದೆ ಪ್ರಣಯವಿಲ್ಲ, ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಂಬಂಧಗಳಿವೆ ಆದರೆ ಅವು ಮುಳ್ಳಿನ ಮೇಲೆ ಕುರುಡನ ನಡಿಗೆಯಂತಿವೆ. ಕಾಳಜಿ ಇದೆ ಆದರೆ ಅದರ ಹಿಂದೆ ಕಪಟ ನಾಟಕವಿದೆ. ಸಾಂತ್ವನ ಇದೆ ಆದರೆ ಅದು ಸ್ವಾರ್ಥದ ಬೇಲಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದಂತಿದೆ.       ತಾನೇ ತನ್ನ ಸುತ್ತ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಪರಿಧಿಯನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಂಡ ಅನಾಥೆ ಅನ್ವಿತಾ ಅಕ್ಷರಶಃ ಎದೆ ತಟ್ಟುವ  ಶಬ್ದಗಳ ಅಧೀಶ್ವರಿ. ಉದಾತ್ತ, ಅತ್ಯುನ್ನತ ಚಿಂತನೆಗಳ‌ ಅದರಲ್ಲೂ ಸ್ತ್ರೀ ಸಂವೇದನೆಯ ಬರಹಗಳ ಒಡತಿ. ಒಂದೊಂದು ಸಾಲುಗಳೂ ಅವಳ ಎದೆಯ ನೆತ್ತರಿನಿಂದ ಪುಟಿದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಮುತ್ತುಗಳು. ಕೇಳುಗರ ಅರಿವಿಗೆ ಬರದೇ ಅವರ ಕರಗಳು ತಾಡನ ಮಾಡಿಬಿಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಅಂತಹ ಚತುರಾತ್ಮಕ ಭಾವೋಕ್ತಿಗಳು ಅವಳ ಕಂಠದಿಂದ, ಲೇಖನಿಯಿಂದ ಬರುತ್ತಿದ್ದವು. ಅದನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಅರಿತ ಅನ್ವಿತಾಳ ಸಹಪಾಠಿ ಆದಿತ್ಯ ಭಾರಜ್ವಾಜ್ ಅವಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅದೂ ಮುಳ್ಳುಗಳಿರುವ ಪ್ರೇಮದ ಹೂವಿನ ಪಂಜರದಲ್ಲಿಟ್ಟು. ಅತ್ತ ಚುಚ್ಚುವುದೂ ಇಲ್ಲ, ಇತ್ತ ಹೊರಬರಲೂ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಲುಗಿ ನಲುಗಿ ಆದಿತ್ಯನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದ ಸಾಧನೆಯ ಹಿಂದೆ; ಅಕ್ಷರ ಲೋಕದ ಧೃವತಾರೆ ಆಗಬೇಕಾದವಳು ತನ್ನನ್ನು ಪ್ರೇಮಿಸುತ್ತಾನೆ, ತನ್ನ ಒಂಟಿತನದ ಅನಾಥ ಬದುಕಿಗೆ ಜಂಟಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ಭ್ರಮೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಬರೆದು ಕೊಟ್ಟು ಕೊಟ್ಟು ತಾನು ಮಾತ್ರ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತಾಳೆ.    ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಂಧ, ಭಾಷಣ ಅಂತ ಶುರುವಾದದ್ದು ಹತ್ತು ಕಾದಂಬರಿಗಳವರೆಗೂ ಈ ಕೃತಿಚೌರ್ಯ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಆದಿತ್ಯ ಕೆಲವೇ ವರುಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದ ದಿಗ್ಗಜನಾಗಿ ಮೆರೆಯುವಷ್ಟು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾನೆ. ಈ ಅನ್ವಿತಾ ಮಾತ್ರ ತನಗೆ ಸಲ್ಲಬೇಕಾದುದನ್ನು ಒಂದೇ ಒಂದಿಷ್ಟು ಹಿಡಿ ಪ್ರೀತಿಯ ಆಸೆಗೆ, ಆದಿತ್ಯ ತನ್ನವನು ತನಗಾಗಿಯೇ ಇರುವವನು ಎಂಬ ಭ್ರಮೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಬರಹವನ್ನೂ ಧಾರೆ ಎರೆಯುತ್ತಾಳೆ.     ಆದಿತ್ಯ ಸಾಹಿತಿ ಎಂಬ ಮಿಥ್ಯ ಭ್ರಮರವಾಗಿ ಕೋಮಲ, ಪರಿಶುದ್ಧ ಮನಸಿನ ಅನ್ವಿತಾಳ ಸತ್ವಯುತ ಬರಹದ ರಸವನ್ನು ಹೀರುತ್ತಲೇ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅನ್ವಿತಾಳ ಜೀವದ ಗೆಳತಿ ಸೌಮ್ಯ ಪ್ರಾರಂಭದ ಕಾಲೇಜಿನ ದಿನಗಳಿಂದಲೂ ಅನ್ವಿತಾಳನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಲೇ ಸಾಗಿದರೂ ಒಂಟಿತನಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತಿ ನೀಡುತ್ತಾನೆಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದಲೇ ಅನ್ವಿತಾ ಸೋಲುತ್ತಾ ಅವನಿಗಾಗಿ ಬರೆಯುತ್ತಾ ಸಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಕೊನೆಗೂ ಒಂದೇ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಕೋರಿಕೆಯ ಕ್ಷಣದಿಂದ ಒಮ್ಮೆ ಆದಿತ್ಯನ ವಿಕೃತ ಮನಸು ಅನ್ವಿತಾಳಿಗೆ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಇಷ್ಟು ದಿನ ಆದಿತ್ಯ ಪ್ರೀತಿಸಿದ್ದು ನನ್ನನ್ನಲ್ಲ. ಇದು ಕೇವಲ ಪ್ರೇಮದ ನಾಟಕ, ನನ್ನೊಳಗಿನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಝರಿಯಿಂದ ಅವನು ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದ ದಿಗ್ಗಜನಾಗಲು ಬಯಸಿದ್ದನೆಂಬ ಸತ್ಯ ಒಂದೇ ಒಂದು ಪರಿಕ್ಷೆಯಿಂದ ಅನ್ವಿತಾಳಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಅನ್ವಿತಾ ಆದಿತ್ಯನಿಂದ ಪರಿತ್ಯಕ್ತಳಾಗಿ ದೂರ ಸಾಗುತ್ತಳೆ.      ಮೊದಲ ಪ್ರೇಮ, ಮೊದಲ ಕಾಳಜಿ, ಮೊದಲ ಸಾಂತ್ವನವೇ ಭ್ರಮೆ, ಸುಳ್ಳು ಎಂಬುದು ಅವಳನ್ನು ಸುಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕುಗ್ಗಿಸಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ತಿ ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿ ಗೆಳತಿ ಸೌಮ್ಯಳಿಗೆ ಹೇಳಿ ಊರು ಬಿಟ್ಟ ಅನ್ವಿತಾಳಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲೇ ಜೊತೆಯಾದದ್ದು ವಿಹಾನ್. ಅಲ್ಲಿಂದ ಅನ್ವಿತಾ ಹಾಕಿದ ಎಲ್ಲ ಅಂತರಗಳನ್ನು, ಅವಳ ಸುತ್ತ ಇರುವ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ದಾಟಿ ಬಂದ ವಿಹಾನ್ ಕೊನೆಗೆ ಅನ್ವಿತಾಳ ಬದುಕಿಗೆ ಬರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ.      ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿ ಗೋವಾಗೆ ಬಂದ ಅನ್ವಿತಾಳಿಗೆ ಮೊದಲು ಜೊತೆಯಾದದ್ದು ಮೇರಿ ಮತ್ತು ಜೋಸೆಫ್ ದಂಪತಿಗಳು. ಮೇರಿ ಜೋಸೆಫ್ ದಂಪತಿಗಳ ಹಾಜರಿ ಅನ್ವಿತಾಳನ್ನು ಮುದಗೊಳಿಸಿದ್ದು, ಅವರ ಪ್ರೀತಿ, ಕಾಳಜಿ, ಅಂತಃಕರಣ ಅನ್ವಿತಾಳ ಖಿನ್ನತೆಯನ್ನು ತುಸು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದ್ದು, ಅವಳ ಬದುಕಿಗೆ ಖುಷಿ ತಂದದ್ದು ಓದುಗನಿಗೆ ತುಸು ತೃಪ್ತಿ ತರುತ್ತದೆ.     ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ಅನ್ವಿತಾ ಮತ್ತು ವಿಹಾನ್ ನಡುವೆ ಏನೆಲ್ಲಾ ಘಟನೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ? ಅವರನ್ನು ಸಮಯ ಹೇಗೆ ಕ್ಷಣ ಕ್ಷಣಕ್ಕೂ ಹತ್ತಿರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ? ಅವರಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಉಂಟಾದ ಸ್ನೇಹ, ಪ್ರೇಮಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆಯೇ? ಇವರ ಬಾಂಧವ್ಯದಿಂದ ಅನ್ವಿತಾ ಖಿನ್ನತೆಯಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತಾಳಾ? ಮತ್ತೆ ವಿಹಾನ್ ಕೂಡ ಮೋಸದ ಬಲೆ ಹೆಣೆಯುತ್ತಾನಾ? ಅವಳ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ವಿಹಾನನೂ ಕದ್ದು ಒಯ್ಯುತ್ತಾನಾ? ಎಂಬೆಲ್ಲ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ತೆರೆದ ಕಣ್ಣನ್ನು ಪಿಳುಕಿಸದೆ ಓದುವಂತೆ ಗಾಯತ್ರಿ ಅವರು ಪದ ಪೋಣಿಕೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಅನ್ವಿತಾಳಿಗೆ ಆಗುವ ಅನ್ಯಾಯ, ಮೋಸ ಓದುಗನನ್ನೂ ತಲ್ಲಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.     ಒಬ್ಬ ಗಂಡಸಿನಿಂದ ಮೋಸ ಹೋಗಿ ಪ್ರೇಮ ವೈಫಲ್ಯ ಕಂಡ ಜೀವಕ್ಕೆ ಮಂತ್ತೊಂದು ಗಂಡು ಆಸರೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಕೊಂಡರೆ ಅವನೂ ಅದೇ ದಾರಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದು ಕಳವಳವಾಗಿ ಓದುಗನನ್ನು ಕಾಡುತ್ತದೆ.     ಪ್ರೇಮದ ನಾಟಕವಾಡಿ ಅನ್ವಿತಾಳ ಕೊನೆಯ ಉಸಿರಾಗಿ ರಚನೆ ಆಗಿದ್ದ “ಒಲವಿನ ಭಿನ್ನರಾಶಿ” ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನೂ ಸಹ ಕದ್ದ ವಿಹಾನ್ ನಿಜಕ್ಕೂ ಮಾಡಿದ್ದು ಏನು? ಮತ್ತೆ ಅನ್ವಿತಾಳ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಕೃತಿ ಚೌರ್ಯ ಆಯಿತೇ?! ಎಂಬ ಅನುಮಾನ ಓದುಗನನ್ನು ಸಹ ಖಿನ್ನತೆಗೆ ದೂಡುತ್ತದೆ.    ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿ ಚೌರ್ಯದ ವಿಷಯವನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ತ್ರಿಕೋನ ಪ್ರೇಮ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೆಣೆದ ಗಾಯತ್ರಿ ಅವರ ಜಾಣ್ಮೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಮೆಚ್ಚುವಂತದ್ದು. ಒಂದು ಹುಡುಗ ಒಬ್ಬ ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ಆ ಹುಡುಗಿ ಬೇರೋಬ್ಬ ಹುಡುಗನನ್ನು ಪ್ರೇಮಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಇಬ್ಬರೂ ಒಂದೇ ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ಪ್ರೇಮಿಸುವುದು ಒಂದು ತ್ರಿಕೋನ ಪ್ರೇಮ ಕಥೆ ಎಂದು ತಿಳಿದ ಓದುಗನಿಗೆ ಈ ಕಾದಂಬರಿ ವಿಭಿನ್ನ ಎನಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗೂ ತ್ರಿಕೋನ ಪ್ರೇಮ ಕಥೆ ಇರಬಹುದಾ!? ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರೇಮಿಸಿ ಅಚಾತುರ್ಯ ಎಸಗಿ ನಡುನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕೈ ಬಿಡುವ ಕಥೆ ಗೊತ್ತು ಆದರೆ ಒಬ್ಬರ ಮೈ ಮುಟ್ಟದೇ ಮನಸನ್ನು ಅತ್ಯಾಚಾರಗೊಳಿಸುವ ಕಥೆ ವಿಶೇಷ ಎನಿಸುತ್ತದೆ.   ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮೋದಲ ಆತ್ಮೀಯ ಹುಡುಗ ಎನಿಸಿಕೊಂಡವ ಒಬ್ಬ ಮನಸನ್ನು ಮುರಿದರೆ, ನಂತರ ಬದುಕಿಗೆ ಧಾಪುಗಾಲಿಟ್ಟ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಹುಡುಗ ಬದುಕನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುತ್ತಾನೆಯೇ?    ನಾಯಕಿಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕದಿಯದೇ ಕಸಿದುಕೊಂಡ ಒಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ಪುರುಷ ಸಾಹಿತಿಯಾಗಿ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದರೆ, ಸಾಹಿತ್ಯದಿದಂಲೇ ನಾಯಕಿಯನ್ನು ದೇಶಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸಲು ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪುರುಷ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆಯೇ? ಅಥವಾ ಅವನೂ ಅದ್ಭುತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕಂಡು ಸ್ವಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ತನ್ನ ಅನುಕೂಲಕ್ಕೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆಯೇ? ಎಂಬುದೇ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ಪ್ರಮುಖ ತಿರುವಾಗಿದೆ.    ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ತಿರುವುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಥಾ ಹಂದರವನ್ನು ಅರಿಯಲು, ಕಥೆಯ ಸ್ವಾದವನ್ನು ಸವಿಯಲು ಖುದ್ದಾಗಿ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಓದಲೇಬೇಕು. ಓದಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ನಾವು ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗಲು ಸಾಧ್ಯ. ಭಾವಗಳ ಏರಿಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಅಭಿಮತವಾಗಿದೆ.      ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ 348 ಪುಟದ ಈ ಕಾದಂಬರಿ ಬಹು ಪ್ರೌಢಿಮೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಲೇಖಕಿ ಇದನ್ನು 3 ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದು ಒದುತ್ತಾ ಸಾಗವಾಗ ಮಧ್ಯೆ ಅಲ್ಪ ವಿರಾಮವನ್ನೂ ಪಡೆದು ಓದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ನಮಗೆ ಮನಸು ಬರುವುದಿಲ್ಲ.      ಗಾಯತ್ರಿ ರಾಜ್ ಅವರು ಇದರಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಅನೇಕ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ, ಬದುಕನ್ನು ಬದಲಿಸುವ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ನಾವು ಬರೆದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವಂತಿವೆ‌. ಈ ಸಾಲುಗಳು*  ಬದುಕಲ್ಲಿ ಕುಗ್ಗಿದವರಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿ ಎಬ್ಬಿ‌ಸಿ ನಿಲ್ಲಿಸುವಂತಿವೆ.* ಸೋತವರಿಗೆ ಸಾಂತ್ವನ ನೀಡಿ ಗೆಲುವಿನ ಹಾದಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವಂತಿವೆ. * ಮೋಸ ಹೋದವರ ಮನಸಿಗೆ ಧೈರ್ಯ ನೀಡಿ ಮತ್ತೆ ಪುಟಿದು ನಿಲ್ಲುವಂತಿವೆ.      ಜೊತೆಗೆ ಲೇಖಕಿಯವರೇ ಪ್ರತೀ ವಿಭಾಗಕ್ಕೂ ಆ ಭಾಗದ ಸಮಗ್ರ ಭಾವರ್ಥವನ್ನು ಒಂದೊಂದು ವಿಶೇಷ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಪೋಣಿಸಿ ಓದಿದರೆ ಸಾಕು ಕಾದಂಬರಿಯ ಗೂಢಾರ್ಥ ಅರಿತಂತಾಗುತ್ತದೆ.      ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಈ “ಒಲವಿನ ಭಿನ್ನರಾಶಿ” ಕಾದಂಬರಿ ಓದುಗನ ಎದೆಗೆ ರಾಶಿ ರಾಶಿ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಸಂದೇಶಗಳೂ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಬಿಡುತ್ತವೆ. ಕಣ್ಣಲ್ಲೇ ಮನಸಿನ ಭಾವ ಗೋಚರಗೊಂಡು ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ದೀರ್ಘವಾದ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಹೊರಬರುತ್ತದೆ.    ಇಂತಹ ಕಥಾ ವಸ್ತುವಿನಿಂದನೂ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ತ್ರಿಕೋನ ಪ್ರೇಮ ಕಥೆಯನ್ನಾಗಿಸಬಹುದೇ ಎನ್ನುವಂತೆ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಮೂಡಿ ಬಂದ ಕೃತಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸಾರಸ್ವತ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸದ್ದು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಎರಡನೇ ಮುದ್ರಣದ ತಯಾರಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಇರುವ ಕೃತಿ ಅನೇಕ ಮರುಮುದ್ರಣಗಳನ್ನು ಕಾಣಲಿ, ಎಲ್ಲ ಓದುಗರು ಕೃತಿಯನ್ನು ಕೊಂಡು ಓದಲಿ ಎಂಬ ಆಶಯದೊಂದಿಗೆ ಲೇಖಕಿ ಶ್ರೀಮತಿ ಗಾಯತ್ರಿ ರಾಜ್ ಅವರಿಗೆ ಅಭಿನಂದನೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತ ನನ್ನ ಅವಲೋಕನಕ್ಕೆ ವಿರಾಮ ನೀಡುತ್ತೇನೆ. ಕೃತಿಗಳಿಗಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ಗಾಯತ್ರಿ ರಾಜ್  91485 68846 ವರದೇಂದ್ರ ಕೆ ಮಸ್ಕಿ

ಗಾಯತ್ರಿ ರಾಜ್ ಅವರ ಕಾದಂಬರಿ  “ಒಲವಿನ ಭಿನ್ನರಾಶಿ” ಒಂದು ಅವಲೋಕನ   ವರದೇಂದ್ರ ಕೆ ಮಸ್ಕಿ Read Post »

ಪುಸ್ತಕ ಸಂಗಾತಿ

ಉಮೇಶಬಾಬು ಎಂ ಸಾಸಾಬಾಳ ಅವರ ಭಾವಬಂಧುರ(ಗಜಲ್ ಸಂಕಲನ) ಅವಲೋಕನ,ಪ್ರಭಾವತಿ ಎಸ್ ದೇಸಾಯಿ

ಪುಸ್ತಕ ಸಂಗಾತಿ ಪ್ರಭಾವತಿ ಎಸ್ ದೇಸಾಯಿ ಉಮೇಶಬಾಬು ಎಂ ಸಾಸಾಬಾಳ ಭಾವಬಂಧುರ (ಗಜಲ್ ಸಂಕಲನ) ಅವಲೋಕನ, ಭಾವ ಬಂಧುರದ ಗಜಲ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಧಿ ಯಾಗುವುದೇ ಒಂದು ಸುಖದ ಅಮಲು* *ಕೃತಿ ಶೀಷಿ೯ಕೆ…..ಭಾವಬಂಧುರ* (ಗಜಲ್ ಸಂಕಲನ)*ಲೇಖಕರು………ಉಮೇಶಬಾಬು ಎಂ ಸಾಸಾಬಾಳ*  ಮೊ.ನಂ.೭೦೧೯೨೯೩೩೨೫*ಪ್ರಥಮ ಮುದ್ರಣ…..೨೦೨೬*  ಬೆಲೆ…೨೦೦₹*ಪ್ರಕಾಶಕರು….ಸುವನಾ ಪ್ರಕಾಶನ ಕಲಬುರಗಿ* *ಭಾವ ಬಂಧುರದ ಗಜಲ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಧಿ ಯಾಗುವುದೇ ಒಂದು ಸುಖದ ಅಮಲು* ನಿಸರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆಯುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜೀವಿಗಳು ತಮ್ಮ ಹೃದಯದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಒಂದಿಲ್ಲ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತವೆ. ಪಶು ಪಕ್ಷಿಗಳು ತಮ್ಮ ಮನದ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಸುಖ ದುಃಖವನ್ನು ದ್ವನಿ ಮೂಲಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಮನುಷ್ಯನು ಅವುಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹೃದಯದ ಭಾವನೆಗಳಾದ ನೋವು ನಲಿವು ಆಶ್ಚರ್ಯಗಳನ್ನು  ನಗು ಅಳುವಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕೆಲವು ಸಾರಿ ಮನುಷ್ಯನು ತನ್ನ ವಿದ್ವತ್ತಿನಿಂದ ಕಾವ್ಯ, ಕಥೆ, ಹಾಡು, ರೂಪಕದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ ಮನಸ್ಸು ಹಗುರ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇಂತಹ  ಹೃದಯದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಸಶಕ್ತವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಸಹಾಯಕವಾಗುವ ಕಾವ್ಯವೆಂದರೆ ಗಜಲ್ ಕಾವ್ಯ ವೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಹೃದಯದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಉತ್ತಮವಾದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಇದಾಗಿದೆ. ಗಜಲ್ ಕಾವ್ಯ  ಒಂದು  ಹೃದಯದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಪಿಸುಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಮುಟ್ಟಿಸುವ ಮಧುರವಾದ ಮೃದುವಾದ ಶಬ್ದಗಳ ರೂಪಕಗಳ ಕಾವ್ಯವಾಗಿದ್ದು ಎಲ್ಲರ ಮನ ಗೆಲ್ಲುತ್ತದೆ .  ಗಜಲ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಫಾರ್ಸಿ ಉರ್ದುವಿನಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದ ಕಾವ್ಯ. ಗಜಲ್ ಎಂಬ ಮೋಹಕ ಕಾವ್ಯ ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಇಂದು ನೆಲೆಸಿದೆ. ಉರ್ದು ಕಾವ್ಯದ ರಾಣಿಯಾದ ಗಜಲ್ ಇಂದು ಭಾರತದ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದು ತನ್ನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಗಜಲ್ ಕಾವ್ಯ ಕೋಮಲ, ಮಧುರ, ಲಯ, ಲಾಲಿತ್ಯ, ಗೇಯತೆ ಮತ್ತು ಮಾಧುರ್ಯದಿಂದ ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡು ಎಲ್ಲರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದೆ. ಈ ಕಾವ್ಯ ಸುಂದರಿ ಒಯ್ಯಾರಿ, ಮಯೂರಿ, ಬಿನ್ನಾಣೆಗಿತ್ತಿ ಎಲ್ಲರಿಗೆ ಒಲಿಯುತ್ತಾಳೆಂಬ ಭರವಸೆ ಇಲ್ಲ. ಯಾರು ಆಕೆಯನ್ನು ಹಗಲು ರಾತ್ರಿ ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾರೋ ಅವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಒಲಿದು ಲೌಕಿಕ ಮತ್ತು ಅಲೌಕಿಕ ಪ್ರೀತಿಯ ಕಡಲಲ್ಲಿ ತೇಲಿಸುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ವಿರಹ, ಕಾಯುವಿಕೆಯ ಕಿಚ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಇಂಥ ಮೋಹಕವಾದ ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ಉಮೇಶಬಾಬು ಎಂ. ಸಾಸಾಬಾಳ  ಅವರು ಮೋಹಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅವಳು ಇವರಿಗೆ ಒಲಿದಿದ್ದಾಳೆ.‌‌ ಇವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದರು ಹಾಗೂ ಚಿತ್ರಕಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದವರು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ, ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿತ್ರಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಕಲೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಈಗಾಗಲೇ *ನಮ್ಮೂರ ತೇರು*  *ಮೌನಡಂಗುರ* ಕವನ ಸಂಕಲನ ಹಾಗೂ *ಭಾವಭೃಂಗ*  ಗಜಲ್ ಸಂಕಲನ, ಹೀಗೆ ನಾಲ್ಕು ಸಂಕಲಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ ಕನ್ನಡ ಸಾರಸ್ವತ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಚಿರಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ರೇಖೆ ಮತ್ತು ಬಣ್ಣಗಳ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿ ಎಲ್ಲರ ಮನ ಗೆದ್ದ ಇವರು ತಮ್ಮ ಗಜಲ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ತಮ್ಮ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಮೃದು, ಮಧುರ ಶಬ್ದಗಳಿಂದ, ರೂಪಕಗಳಿಂದ ಗಜಲ್  ರಚಿಸಿ ಓದುಗರ ಮನ ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ . ಉಮೇಶಬಾಬು ಅವರ ಮೊದಲನೇ ಗಜಲ್ ಸಂಕಲನ  *ಭಾವ ಬಂಧುರ*  ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಓದುಗರನ್ನು ಭಾವನೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗಜಲ್ ಕಾರರು ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಕರು ಆದ ವೈ. ಎಂ. ಯಾಕೊಳ್ಳಿ ಸರ್ ಅವರು ಮೌಲಿಕವಾದ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾದ ಮುನ್ನುಡಿಯನ್ನು ಬರೆದು ಸಂಕಲನದ ಮೌಲ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಸಾಹಿತಿಗಳಾದ ಶ್ರೀ ಲಿಂಗಾರೆಡ್ಡಿ ಶೇರಿ ಸೇಡಂ ಅವರು ಬೆನ್ನುಡಿಯನ್ನು ಬರೆದು ಬೆನ್ನು ತಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ . ಮುಖಪುಟ ವಿನ್ಯಾಸ ವನ್ನು ಎ. ಕಮಲಾಕರ್ ಸುರಪುರ  ಅವರು ಅಂದವಾಗಿ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಸಂಕಲನದ ಸೌಂದರ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಉಮೇಶಬಾಬು ಸಾಸಾಬಾಳ ಅವರ  ಗಜಲ್ ಕೃತಿ *ಭಾವ ಬಂಧುರ*  ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ 70 ಗಜಲ್ ಗಳಿದ್ದು ಎಲ್ಲಾ ಗಜಲ್ ಗಳು ಐದು ದ್ವಿಪದಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಉಮೇಶ‌ಬಾಬು ಅವರು *ಬಾಬು* ಎಂಬ ತಖಲುಸ್ ( ಕಾವ್ಯನಾಮ) ವನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ. ಗಜಲ್  ಕಾವ್ಯದ ಸ್ಥಾಯಿ ಗುಣವಾದ ಪ್ರೀತಿ, ಮೋಹ, ವಿರಹ, ಕಾಯುವಿಕೆ, ಇವುಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಗಜಲ್‌ಗಳು ಈ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ಇವೆ. ಮೃದು, ಮಧುರವಾದ, ಮಾಧುರ್ಯಪೂರ್ಣವಾದ ಶಬ್ದಗಳಿಂದ ಗಜಲ್ ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ಗಜಲ್ ಗಳು ಓದುಗರ ಮನ ಸೆರೆ ಹಿಡಿಯುತ್ತವೆ. *ಕೊಸರಿ ಹೋದ ಕೊನೆಯ ಸ್ಪರ್ಶವಿತ್ತ ಬೆರಳು ನೆನಪಿದೆ*ಹುಸಿ ನೆಪಗಳ ಏದುಸಿರು ಬಿಟ್ಟ ಕೊರಳು ನೆನಪಿದೆ*    (ಗ.೧೧) ಪ್ರಿಯತಮೆ ಮುನಿದು  ಕೈ ಕೊಸರಿಕೊಂಡು ಹೋದಾಗ ಅವಳ ಬೆರಳ ಸ್ಪರ್ಶದ ನೆನಪು ಯಾವ ರೀತಿ ಕಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಗಜಲ್ ಕಾರರು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರೇಮಿಯು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಬೆಸೆಗೊಂಡು ಒಲವಿಂದ ಇದ್ದ ಆ ಸವಿ ನೆನಪುಗಳು ಎಂದೂ ಮಾಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅವಳ ಸಂಗ ಮನವು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಬಯಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಅವಳ ರೂಪ, ಸ್ಪರ್ಶ ಸುಖ, ಕಾಡುವುದನ್ನು ಗಜಲ್ ಕಾರರು ಇಲ್ಲಿ ರೂಪಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಕೊಡುತ್ತಾ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ . *ಚಂದ್ರೋದಯಕೆ ಅಂಬುಧಿ ಅಲೆಗಳ ಎತ್ತರಿಸುವುದು ಏಕೆ ಸಖಿ**ಸುಂದರಿಯೇ ನೀ ಬಂದರೆ ತಳಮಳ ಒತ್ತರಿಸುವುದು  ಏಕೆ ಸಖಿ*   ( ಗ ೧೬) ಈ ಗಜಲ್ ದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸುಂದರವಾದ ನಿಸರ್ಗದ ಚಲುವನ್ನು ತುಂಬಾ ಸೊಗಸಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ .  ಸೂಯೋ೯ದಯ  ಚಂದ್ರೋದಯ  ಋತುಗಳ ಆಗಮನದಿಂದಾಗುವ ನಿಸರ್ಗದ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಕಡಲ ಅಲೆಗಳ ಉಕ್ಕುವಿಕೆ, ಜಲಚರ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಜೀವನ ಶೈಲಿಯನ್ನು, ಹೀಗೆ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೊಬಗನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಬದಲಾವಣೆ ಏಕೆ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತ ಉತ್ತರ  ಹುಡುಕಿದ್ದಾರೆ. *ದುಂಬಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕುವಾಗ ಹೂ ಒಂದೂ ಮಾತಾಡಲಿಲ್ಲ**ತುಂಬಿ ಬಂದು ನದಿ ಸೇರಲು ಸಾಗರ ಎಂದೂ ಮಾತಾಡಲಿಲ್ಲ*     (ಗ೨೨) ಈ ಗಜಲ್ ದ ರದೀಫ್  ಮಾತಾಡಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಅರ್ಥ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಂದು ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಮಾತು ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಮೌನವೇ ಸಮ್ಮತಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆ ಮೌನದಲ್ಲಿ 100 ಮಾತುಗಳು ಅಡಗಿರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಜಲ್ ದ  ಪ್ರತಿ ಶೇರ್ ನಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದುಂಬಿ ಹೂವನ್ನು ಮೋಹಿಸಿ ಹೂವು ಸುತ್ತಲೂ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕುತ್ತದೆ. ಅದು ಹೂವಿಗೆ ಹಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅದು ಒಂದೂ ಮಾತಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆ ಓಡುವ ನದಿ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಸಂಗಮವಾಗಲು ಕಾತರಿದಿಂದ ಸಾಗರದತ್ತ ಓಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಗರಕ್ಕೂ ಬೇಕಾಗಿರುತ್ತದೆ ಸಾಗರ ಎಂದೂ  ಮಾತನಾಡದೆ ನದಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಒಡಲಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಉತ್ತಮವಾದ ರೂಪಕಗಳಿಂದ ಗಜಲ್ ಸುಂದರವಾಗಿ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. *ಹೇಳಬೇಕಾದ ಮಾತನು ಆಡುವದೇಕೆ ಸುತ್ತಿ ಬಳಸಿ**ಬೀಳಿಸಿ ಸೆರಗನು ಎತ್ತುತ ನೋಡುವದೇಕೆ ಸುತ್ತಿ ಬಳಿಸಿ*    ( ಗ. ೩೩) ಎಷ್ಟೋ ಸಾರಿ ನಮ್ಮ ಮನದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗದೆ ಹೇಳಿದರೆ ಅವರಿಗೆ ನೋವಾಗಬಹುದೆಂದು ಸುತ್ತಿ ಬಳಸಿ ಹೇಳುತ್ತೇವೆ. ಇದೇ ವಿಷಯವಾಗಿ  ಗಜಲ್ ಕಾರರು ತಮ್ಮ ಬಾಳ ಸಂಗಾತಿಗೆ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. ನಿನ್ನ ಮನದಲ್ಲಿರುವ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಹೇಳದೆ ಸುತ್ತಿ ಬಳಸಿ ಯಾಕೆ ಹೇಳುವೆ, ಮನದ ಬಯಕೆಯನ್ನು ಹೇಳಲಾಗದೆ ಸೆರಗನ್ನು ಬೀಳಿಸಿ ಅದನ್ನು ಎತ್ತುತ್ತಾ ಆಸೆ ಕಂಗಳಿಂದ ನೋಡುವೆ ಏಕೆ ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಒಂದು ದಾಂಪತ್ಯದ ಸರಸದ ಗಜಲ್ ಆಗಿದೆ. *ವಿರಹದ ವ್ಯಥೆಯ ಹೇಳಲರಿಯೆ ನಾಲಿಗೆ ಇರದ ಹೃದಯ**ತರತರಹದ ಕಥೆಯಾದ ಬದುಕು ಬರೆಯಲು ಬರದ ಹೃದಯ*   ( ಗ ೪೯) ಇದು ಒಂದು ವಿರಹದ ಗಜಲಾಗಿದೆ ಪ್ರೇಮಿಯ ಅಗಲಿಕೆಯಿಂದ ಹೃದಯ ನೊಂದು ಬೆಂದು ವ್ಯಥೆಪಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಬಾಯಿ ಇಲ್ಲ ತನ್ನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೇಳಲು ಕವಿ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ನಾಲಿಗೆ ಇರಬೇಕಾಗಿತ್ತೆಂದೂ, ಇದ್ದರೆ ಅದು ತನ್ನ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿತೆಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮನದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸಿದ ನೋವುಗಳನ್ನು ಕಥೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಬೇಕೆಂದರೆ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಕೈ ಇಲ್ಲ ಇದರಿಂದ ಬರೆಯಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ವ್ಯಥೆಪಡುತ್ತ ವಿರಹದ ತಾಪವನ್ನು ಗಜಲ್ ದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ. *ಅನುಗಾಲ ಅಗಲದ ಮಾತನಿತ್ತು ನಿಯತ್ತು ಮುರಿದೆ ಏಕೆ**ಕೊನೆಯವರೆಗೆ ಜೊತೆಗಿರುವ ಇರಾದೆಗೆ ಮಣ್ಣು ಸುರಿದೆ ಏಕೆ*    (ಗ. ೫೦) ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಹೃದಯಗಳು ಜನ್ಮ ಪೂರ್ತಿ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕು ಅದರಂತೆ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಮಾತು ಕೊಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಕೊಟ್ಟ ಮಾತನ್ನು ಮುರಿದು ದೂರಾದಾಗ  ಹೃದಯವು ತನ್ನ ಪ್ರಿಯತಮೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಿಯಕರ ನೀನು ಅನುಗಾಲ ಅಗಲದೆ ಇರುವೆನೆಂದು ಮಾತುಕೊಟ್ಟು ಏಕೆ  ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮುರಿದೆ. ಕೊನೆಯವರೆಗೆ ಜೊತೆಯಾಗಿರುತ್ತೇನೆಂದು ಹೇಳಿ ಸುಂದರ ಬದುಕಿಗೆ ಮಣ್ಣು ಯಾಕೆ ಸುರಿದೆ? ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಕವಿ ಇಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ ರೂಪಕಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. *ದಕ್ಕದ ಹೋದವಳೆ ನೆನಸದಿರು ಬಿಕ್ಕ ಹತ್ತತಾವ ಸಮ್ಮನೆ**ಲೆಕ್ಕಕೆ ಸಿಗದ ನೆನಪುಗಳು ದುಃಖ ಬಿತ್ತತಾವ‌‌ ಸುಮ್ಮನೆ*    ( ಗ೬೪) ಇದು ಒಂದು ನಿರಾಶೆಯ ಗಜಲಾಗಿದ್ದು ತನ್ನವಳಾಗಬೇಕಾದ ಪ್ರಿಯತಮೆ ಬೇರೊಬ್ಬನ ಪಾಲಾದಾಗ ನೊಂದ ಹೃದಯ ಹಳಹಳಿಸುವ ರೀತಿಯನ್ನು ಸುಂದರವಾದ ರೂಪಕಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನೀನು ನನಗೆ ಸಿಗಲಾರದವಳು ನನ್ನಿಂದ ದೂರ ಆದ ಮೇಲೆ ಯಾಕೆ ಮತ್ತೆ ನನ್ನನ್ನು ನೆನೆಸುವೆ, ನೀ ನೆನೆಸುವುದರಿಂದ ನನಗೆ ಬಿಕ್ಕಳಿಕೆ ಬರುತ್ತವೆ. ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ಕಳೆದ ದಿನಗಳು ನೆನಪಾದರೆ ದುಃಖವೂ ಉಮ್ಮಳಿಸಿ ಬರುತ್ತದೆ. ನನ್ನನ್ನು ನೀ ಮರೆತೇ ಬಿಡು ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮನದ ನೊಂದ  ಕಳಕಳಿಯ ಗಜಲ್ ಇದಾಗಿದೆ. ಉಮೇಶಬಾಬು ಅವರು ತಮ್ಮ *ಭಾವ ಬಂಧುರ* ಗಜಲ್  ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ತೂಕ ಬದ್ಧವಾದ ಕಾಫಿಯಾಗಳು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಹೊಂದುವಂತಹ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾದ ರದೀಫ್ ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಗಜಲ್ ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಉಮೇಶ ಬಾಬು ಅವರು ಹುಟ್ಟು ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದು ಕೇವಲ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲದೆ ಭಾವಪೂರ್ಣ ಗಜಲ್ ಕಟ್ಟುವ ಕಲೆಯಲ್ಲಿಯೂ ನಿಪುಣರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ನವಿರಾದ ಮೃದುವಾದ ಮಾಧುರ್ಯದ ಭಾವಪೂರ್ಣವಾದ ಶಬ್ದಗಳ ಕುಸಿರಿನ ಕಲೆಯಿಂದ ಗಜಲನ್ನು ಕಟ್ಟುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. *ಭಾವ ಬಂಧುರ* ಗಜಲ್ ಸಂಕಲನದ ಗಜಲ್ ಗಳು ಓದುಗರ ಹೃದಯವನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ಗಜಲ್ ರಾಣಿಯನ್ನು ಅಪ್ಪುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇದು ಒಂದು ಉತ್ತಮವಾದ ಗಜಲ್ ಕೃತಿಯಾಗಿದ್ದು ಓದಲು ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇವರಿಂದ ಇನ್ನೂ ಉತ್ತಮವಾದ ಗಜಲ್ ಸಂಕಲನಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಗಜಲ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಅರ್ಪಿತವಾಗಲೆಂದು ಶುಭ ಹಾರೈಸುತ್ತ ನನ್ನ ಬರಹಕ್ಕೆ ವಿರಾಮ. ಪ್ರಭಾವತಿ ಎಸ್ ದೇಸಾಯಿವಿಜಯಪುರ

ಉಮೇಶಬಾಬು ಎಂ ಸಾಸಾಬಾಳ ಅವರ ಭಾವಬಂಧುರ(ಗಜಲ್ ಸಂಕಲನ) ಅವಲೋಕನ,ಪ್ರಭಾವತಿ ಎಸ್ ದೇಸಾಯಿ Read Post »

ಪುಸ್ತಕ ಸಂಗಾತಿ

ಶಿವಲೀಲಾ ಹುಣಸಗಿ ಅವರ ” ಬೇಲಿಯಾಚೆಗಿನ ಪಿಸುಮಾತು” ಅವಲೋಕನ,ಡಾ.ರೇಣುಕಾ ನಾಗರಾಜ

ಪುಸ್ತಕ ಸಂಗಾತಿ ಡಾ.ರೇಣುಕಾ ನಾಗರಾಜ ಶಿವಲೀಲಾ ಹುಣಸಗಿ ” ಬೇಲಿಯಾಚೆಗಿನ ಪಿಸುಮಾತು” ಬೇಲಿಯಾಚಿನ ಪಿಸುಮಾತು ಆಲಿಸಿದೆ ಆನಂದವಾಯ್ತು….. ಬೇಲಿಯಾಚಿನ ಪಿಸುಮಾತು ಆಲಿಸಿದೆ ಆನಂದವಾಯ್ತು….. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯ ಪರಂಪರೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ ಚೊಕ್ಕದಾಗಿ ಮೂಡಿಬರುವ ಕವನಗಳು ಎಲ್ಲರ ಮನವನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಓದಬೇಕೆಂಬ ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸುತ್ತವೆ. ನನಗೂ ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಓದಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಹುಚ್ಚು ತುಸು ಹೆಚ್ಚೆನ್ನಬಹುದು. ಶಿರಸಿಯ ನೆಮ್ಮದಿ ಕುಟೀರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅವಲೋಕನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾದ ಶಿವಲೀಲಾ ಅಕ್ಕ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತಮ್ಮ ‘ಬೇಲಿಯಾಚಿನ ಪಿಸುಮಾತು’ ಕವನ ಸಂಕಲನವನ್ನು ನೀಡಿದಾಗ ಬಹಳ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದೆ. ಬೇಲಿಯಾಚಿನ ಪಿಸು ಮಾತು ಸಂಕಲನದ ಹೆಸರೇ ಬಹಳ  ಆಕರ್ಷಿಸಿತು. ಸಂಕಲನವನ್ನು ಓದುವ ತನಕವೂ ಕಾಡಿದ್ದೂ ಸುಳ್ಳಲ್ಲ. ಏನಿರಬಹುದು ಬೇಲಿಯಾಚೆ….? ಪಿಸುಮಾತು ಆಲಿಸಲಾದೀತೆ….? ಕಿವಿಯಾನಿಸುವ ಮನಸ್ಸಾದದ್ದು ಹೌದು. ಯಾಕೆಂದರೆ ಆಧುನಿಕತೆ ಬೆಳದಂತೆಲ್ಲ ತನ್ನ ಸುತ್ತ ಒಂದು ಬೇಲಿಯನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಅದರೊಳಗೆ ಅಡಿ ಇಡುವ ಮಾನವನ ಮನಸ್ಸು ಬೇಲಿ ಆಚೆಗೂ ಕೇಳಿ ಬರುವ ಪಿಸುಮಾತಿಗೆ  ಕಿವಿಯಾನಿಸಿದರೆ ಏನಾದರೂ ಬದಲಾವಣೆಯಾದೀತೆ ಎನ್ನುವ ಭಾವ ಮೂಡಿದ್ದು ಹೌದು. ಭಾವವು ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಪುಸ್ತಕದ ಸುತ್ತ ಸುಳಿದಾಗ ಕಂಡಿದ್ದು ಮೊದಲೇ ಕಿವಿಯಾನಿಸಿ ಕವಿ ಮನಸಿನ ತುಮುಲಗಳಿಗೆ ಶ್ರೀ ಶರಣಪ್ಪ ತಳ್ಳಿ ಕುಪ್ಪಿಗುಡ್ಡ ಇವರು ಮುನ್ನುಡಿಯಲಿ ಲೇಖನಿ ಮೂಡಿಸಿಯಾಗಿತ್ತು. ಕಾವ್ಯಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಾದುಕೊಂಡು, ಪ್ರೌಢಿಮೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು, ವಸ್ತು ವಿಷಯಗಳ ಎಳೆ ಬಿಚ್ಚಿಡುವ ಕವಯಿತ್ರಿಯ ಕಾವ್ಯ ಚತುರತೆಗೆ ಅಭಿನಂದನೆ ದೊರಕಿತ್ತು. ಶ್ರೀ ಪ್ರಕಾಶ ಕಡಮೆಯವರ ಬೆನ್ನುಡಿ ಪಿಸುಮಾತಿಗೆ ಬಲವಾಗಿ ನಿಂತಿತ್ತು. ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವ್ಯಕ್ತ ಭಾವಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಣೆಯಾದದ್ದು ಕವಿಯ ಕವಿತ್ವದ ತತ್ವ ಸತ್ವ ಎರಡನ್ನೂ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.       ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ 53 ಕವಿತೆಗಳಿದ್ದು ಒಂದೊಂದನ್ನು ಓದುವಾಗಲೂ ಒಂದು ಭಾವ ಪ್ರಪಂಚ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಆಕರ್ಷಣೆ ಒಂದೆಡೆಯಾದರೆ ಭಾವವನ್ನು ಬಿತ್ತರಿಸುವ ಕವಿತೆಯ ಬಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ. ಎರಡೂ ಸೇರಿ ಬಿಟ್ಟೂ ಬಿಡದಂತೆ ಓದಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಪರಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ಸೋಜಿಗವೇ.  ‘ನೀನಿಲ್ಲದಾ ಗಳಿಗೆ ‘ ಎನ್ನುವ ಕವಿತೆಯೊಂದಿಗಿನ ಆರಂಭ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಮೂಲವೇ ಪ್ರೇಮ ಎನ್ನುವಂತೆ ನಲ್ಲನನ್ನು ಕಾಯುವ ನಲ್ಲೆಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಆಶಾಢ ಮಾಸದ ಮನದ ತಳಮಳವನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿ ಮನವ ಹಗುರರಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ‘ ನಿನ್ನ ಕೋಪ ತಾಪಕೆ ಒಗ್ಗಿದೆ ನನ್ನೆದೆಯುನೀನೆಷ್ಟು ಗುಡುಗಿದರೂ ಪ್ರೀತಿಸುವೆ ನಿನ್ನ’ಎನುವ ‘ಮಳೆಯಾಗಿ ನೀ ಸುರಿದಂತೆಲ್ಲ ‘ ಕವಿತೆಯ ಸಾಲುಗಳು ನಲ್ಲನನ್ನು ಮಳೆಯಂತೆ ಭಾವಿಸಿ, ಅನುಭವಿಸಿ  ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಪರಿ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಬಹಳ ಹತ್ತಿರವಾಗುತ್ತದೆ. ಸುರಿವ ಮಳೆಯನೊಮ್ಮೆ ಬೈದು, ಅದಕಾಗಿಯೇ ಕಾಯುವ ಚಾತಕ ಪಕ್ಷಿಯಂತೆ ನೀ ಗುಡುಗಿದರೂ ಸಿಡುಕಿದರೂ ನಿನ್ನನೇ ಪ್ರೀತಿಸುವೆ ಎನುವ ಭರತ ಕುಲದ ಹೆಣ್ಣಿನ ಗುಣ ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣ ಎರಡನ್ನೂ ಎರಕ ಹೊಯ್ದಂತೆ ನಲ್ಲ ನಲ್ಲೆಯರ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಕಾಮನಬಿಲ್ಲಿನ ರಂಗೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಕವಿ ಮನಸಿನ ಹಾಡು ಗುನುಗುನಿಸುವಂತದ್ದು.  ಕಷ್ಟಗಳಿಗೆ ಕಟುವಾಗಿ ಪ್ರೇಮಕ್ಕೆ ಮೃದುವಾಗಿ ಜಗದ ಏಳಿಗೆಯ ಹರಿಕಾರಳಾಗಿದುಃಖ ದುಮ್ಮಾನಕೆ ಮೇರು ಪರ್ವತವಾಗಿಧಿಕ್ಕರಿಸಿದವರೆದುರು ಬದುಕ ಕಟ್ಟಿದಾಕಿ ‘ಜೀವಾಮೃತ ನೀನಮ್ಮಾ…..  ನಿಜ ಅಮ್ಮ ಅಂದರೆ ಲೋಕದ ಅದ್ಭುತವೇ ಹೌದು. ತನ್ನ ಬದುಕನ್ನು ಬದಿಗೊತ್ತಿ ತಾನು ಹೆತ್ತ ಮಕ್ಕಳ ಬದುಕಿಗಾಗಿ ಬದುಕುವ  ಜೀವಾತ್ಮದ ಉಸಿರನ್ನು ನೆನೆಯುವ ಕವಿಯ ಚಿತ್ತದಲಿ ಮೂಡಿರುವ ಸಾಲುಗಳು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಓದುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದು ಸುಳ್ಳಲ್ಲ.       ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಕವಿಯ ನಂಟು ಇಂದಿನದಲ್ಲ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಬೆಂಬಿಡದೆ ಬಂದಿದ್ದು. ಆದರೆ ನಂಟಿನೊಂದಿಗೆ  ಜಾಗ್ರತೆಯ ಗಂಟು ಹಾಕಿದರೆ ಭವಿತವ್ಯ ಹಸಿರಾಗುವುದು, ಬದುಕು ಉಸಿರಾಡುವುದು ‘ಮತ್ತೇನ್ ಸುದ್ದಿ’ ಎನ್ನುವ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಅರಳಿ ಬಂದಿದೆ. ತರಗೆಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಕಾಲ ಮುಗಿದರೂ, ತನ್ನವರ ಮುಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆ ಮಣ್ಣಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಾದರೂ ನೂರು ಕನಸು ಹೆಣೆಯುವ,….  ‘ಬಸವಳಿದ ಬದುಕಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯೇ ಹಸಿರಿಂದು ಈ ಸುದ್ದಿ ಗೊತ್ತಿದ್ದು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದಂತೆ ಮಣ್ಣಲಿ ಮಣ್ಣಾಗೋ ಮನಸಿಗೆ ಹೆಣೆದವು ನೂರು ಕನಸು ‘ ಸಾಲುಗಳು ಬಹಳ ಆಪ್ತವಾಗುತ್ತವೆ.ಸರಾಗವಾಗಿ ಕವಿಯ ಮನದಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುವ ಹೋಲಿಕೆಗಳು ಕಿರಿದರಲ್ಲಿ ಹಿರಿದರ್ಥವನ್ನು ಕೊಡುವಂತಿವೆ. ‘ ಯುಗಗಳುರುಳಿದರೂ ಬದಲಾಗದ ಕಾರಿರುಳು ಕರಿಬೇವು ಇಂಗು ಸಾಸಿವೆಯನೂ ಎಣ್ಣೆಯಲಿ ಸಿಡಿದಷ್ಟೇ ಹೊತ್ತು ‘  ಎನುವ ಸಾಲುಗಳು ಆಸ್ತಿರವಾದ ಬದುಕಿನ ಶೂನ್ಯತೆಯನ್ನು ಬಿತ್ತರಿಸುತ್ತ ಸಾಗುತ್ತವೆ. ಅತೃಪ್ತ ಮನಸಿನ ಬೇಗುದಿ ಭಾವವಾಗಿ ಹರಿದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದು ಹೆಣ್ಣು ಮನಸು ಎನ್ನುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದರೂ ಕೂಡ ಆಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಯೇ ಇಟ್ಟು ಎಲ್ಲೂ ಅದನ್ನು ತೋರಗೊಡದ ಕವಿತೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಜೀವಿಯ ಬದುಕೂ ಹೀಗೆಯೇ ಅಂತ ಆಣಿಸುವ ಹಾಗೆ ಬಿತ್ತರಿಸಿದ ಕವಿಗೆ ಒಂದು ಸಲಾಂ.     ‘ ಬೇಲಿಯಾಚಿನ ಪಿಸು ಮಾತು’ ಕವಿತೆಗೆ ಕಿವಿಯಾಗ ಹೊರಟರೆ ಕಾಣುವ ಸಾಲುಗಳು – ‘ಹೊತ್ತೊತ್ತಿಗೆ ಭತ್ತ ಕುಟ್ಟುತಕುಂಟು ನೆಪ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಆಗಾಗಮರೆಯಾಗುವ ಮರೀಚಿಕೆಯ ಆಲಿಂಗನ ಅಯ್ಯೋ ಕನವರಿಕೆಗಳ ಜಾಡು ಬೇಲಿಯ ಸುತ್ತ ಮರುಗುಟ್ಟುವ ಪಿಸು ಮಾತಿನ ಪರಿಭಾಷೆ ಮುತ್ತಿಕೊಂಡುಬಣ್ಣ ಬದಲಿಸುವ ಓತಿಕ್ಯಾತದಂತೆ ಮನಸ್ಸು- ಮನಗಳ ನಡುವೆಜೇಡ ಬಲ ಕಟ್ಟಿದಂತೆಮಣ್ಣಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾದಂತೆ ‘ ಓದುತ್ತ ಹೋದಂತೆ ವಾಕ್ಯಾರ್ಥವೂ, ವಾಚ್ಯಾರ್ಥವೂ, ಭಾವಾರ್ಥವೂ ಮೇಳೈಸಿ ಹತ್ತು ಹಲವು ಅರ್ಥಗಳನ್ನು  ತೋರುತ್ತ ಚಿಂತಾನವೂ ಮಂಥನವಾಗುವಂತೆ ಕಾಡುತ್ತದೆ. ಭಾವಗಳಲ್ಲೇ ಕಳೆದುಹೋಗದ ಕವಿ ಮನಸು ನಾಡಿಗಾಗಿ ಮಿಡಿಯುವುದು ‘ ಯುದ್ಧಗಳು ಬೇಕೇ? ಎನ್ನುವುದರಲ್ಲೇ ಉತ್ತರ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ‘ ಯುದ್ದಬೇಕೆ ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಶಾಂತಿ ಕದಡಲುಪ್ರೀತಿ ಬಿತ್ತಿ ಬೆಳೆದವರು ಮಣ್ಣಾಗಿಹರು ಪ್ರೀತಿ ಹೂ ಬಂದೂಕಿನ ತುಟಿಯಲ್ಲಿ ಅರಳಲಿಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಪೈಪೋಟಿ ಮಣ್ಣಾಗಿದ್ದಷ್ಟು ಒಳಿತು….’ ಎನ್ನುವ ಸಾಲುಗಳು ದೇಶದ ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ಏನಾಗಬೇಕು ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಸಾರುತ್ತವೆ.    ಕಾಯಕವೇ ಕೈಲಾಸ ಎಂದು ಸಾರಿ ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳೇ ಉರುಳಿದರೂ ದುಡಿಯುವ ಕೈಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ಮಾನವೀಯತೆ ಇನ್ನೂ ಬೆಳೆದು ಬಂದಿಲ್ಲ ಎಂದು ದುಃಖಿಸುವ ಕವಿ ಹೃದಯದ ಸಾಲುಗಳಿಗೆ ಇನ್ನಾದರೂ ಅರ್ಥ ಬರಬೇಕು. ಅಂದಾಗಲೇ ಬರಹಕ್ಕೊಂದು ಸಾರ್ಥಕತೆ ಒದಗುವುದು  ಕವಿಗೆ ಸಾಂತ್ವನ ದೊರೆಯುವುದು. ‘ ದಿನಗೂಲಿಯಾಗಿ ನಿಯತ್ತಾಗಿದ್ದವರಿವರು ಕಸ,ಮಲ ಮೂತ್ರವೆತ್ತಿ ಹೇಸಿಗೆ ಪಡೆದವರು ದುಡಿದು ತಿನ್ನುವುದು ಸ್ವಾಭಿಮಾನವೆಂದವರುಕೀಳಾಗಿ ಕಾಣದಿರಿ ಕಾರ್ಮಿಕ ಬಂಧುಗಳನು ‘ ಎನ್ನುವಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಹಲವು ಕಾಯಕಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಗೌರವಿಸೋಣ ನಮಿಸೋಣ ಎಂಬುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಸತ್ಯದ ಮಾತು. ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲ ಕವಿತೆಗಳು ಸರಳತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರು ಕಾಠಿಣ್ಯದ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಹೊತ್ತು ತಂದು ನವಿರಾಗಿ ಮನಕೆ ತಲುಪಿಸುವ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತು ನಿಂತತಿವೆ. ಸುಗ್ಗಿಯ ಸಂಭ್ರಮ, ಇನ್ನಾದರೂ ಚಿಂತಿಸಬೇಕಿದೆ, ದೀಪದೊಳಗೊಂದು ಬೆಳಗು, ಬತ್ತಿದ ಕಂಗಳು, ನಿನ್ನಾಗಮನದ ಹೊರತು, ಮನಸು ದಾರಿಗುಂಟ…. ಹೀಗೆಯೇ ಎಲ್ಲ ಕವಿತೆಗಳು ಕೂಡ ಮನವನ್ನು ತಟ್ಟಿ ಎಲ್ಲ ಭಾವಗಳನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದಿಡುತ್ತವೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಹಲವು ಸಾಹಿತ್ಯ ಕಾಣ್ಕೆಗಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಮಾಡಿವೆ.  ಅದರಲ್ಲಿ ‘ಬೇಲಿಯಾಚಿನ ಪಿಸುಮಾತು ‘  ಕೂಡ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಯೊಂದಿಗೆ ಒಡಮೂಡಿದೆ ಎಂದರೆ ತಪ್ಪಾಗಲಾರದು. ಹೀಗೆಯೇ ಶ್ರೀಮತಿ ಶಿವಲೀಲಾ ಹುಣಸಗಿರವರ ಲೇಖನಿಯಿಂದ ನೂರಾರು ಕೃತಿಗಳು ಇಳಿದು ಬರಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಮಾಡಲಿ  ಎನ್ನುವ ಆಶಯದೊಂದಿಗೆ ಅಭಿನಂದನೆಗಳು ಡಾ.ರೇಣುಕಾ ನಾಗರಾಜ

ಶಿವಲೀಲಾ ಹುಣಸಗಿ ಅವರ ” ಬೇಲಿಯಾಚೆಗಿನ ಪಿಸುಮಾತು” ಅವಲೋಕನ,ಡಾ.ರೇಣುಕಾ ನಾಗರಾಜ Read Post »

ಪುಸ್ತಕ ಸಂಗಾತಿ

ಭಾರತಿ ಕೇದಾರಿ ನಲವಡೆ ಅವರ “ಭಾವಸೆಲೆ (ಕವನಸಂಕಲನ)” ಅವಲೋಕನ ಶಿವಲೀಲಾ ಹುಣಸಗಿ

ಪುಸ್ತಕ ಸಂಗಾತಿ ಶಿವಲೀಲಾ ಹುಣಸಗಿ ಭಾರತಿ ಕೇದಾರಿ ನಲವಡೆ “ಭಾವಸೆಲೆ“ ಭಾವವೆಂಬುದು ಅಮೂರ್ತವಾದ ಜೀವಧಾತು!. ಅದು ಯಾವಾಗ ಯಾರಲ್ಲಿ ಬಂದು ನೆಲೆಸುವುದೋ ಅರಿಯದು.ಭಾವ: ಅಂತರಂಗದ ಅನಿಸಿಕೆಗಳು, ಪ್ರೀತಿ, ಕರುಣೆ, ಭಕ್ತಿ ಭಾವನೆಗಳು.ಸೆಲೆ: ನೀರಿನ ಚಿಲುಮೆ, ಒರತೆ ಅಥವಾ ಉಗಮ ಸ್ಥಾನ.ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ವಿಷಯ, ವಸ್ತು, ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ನೆನಪು ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಅಪಾರವಾದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಕಾವ್ಯದ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದಾಗ ಅದನ್ನು “ಭಾವಸೆಲೆ” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ: “ತಾಯಿಯ ಮಮತೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಒಂದು ನಿರಂತರ ಭಾವಸೆಲೆ.” ಹಾಗೆಯೇ ಕವಯತ್ರಿ ಭಾರತಿಯವರ ಮನಸ್ಸು ಕೂಡ ಇದರ ಹೊರತಾಗಿಲ್ಲ.ಕಾರಣ..ಮಗಳೆಂಬ ಕುಡಿ ಉಸಿರು ಚಲ್ಲಿದಾಗ ಆಗುವ ದುಃಖ, ದುಮ್ಮಾನ,ದುಗುಡಗಳು,ಆತಂಕದ ನೆಲೆಯಾಗಿ ಒಂದಿಷ್ಟು ವರ್ಷ ಮಮತೆಯ ಮಡಿಲು ಬರಿದಾಗಿದ್ದನ್ನು ಕರುಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದೇ ಒದ್ದಾಡಿದ ತಾಯಿ ಕರುಳು..ಭಾವದ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ತೇಲಿ ಹೋಗಿದ್ದಂತು ಸತ್ಯ.ಇದೆಲ್ಲವೂ ಜೀವನದ ಒಂದು ಭಾಗವೆಂದು ನಾವೆಲ್ಲ ಸಂತೈಸಬಹುದು..ಕವಯತ್ರಿ ತನ್ನ ಆಸರಿಕೆ,ನೋವು,ಬೇಸರಿಕೆಗಳನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಗೋಡೆ ಮಧ್ಯೆ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಸಂತೈಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗ ಪದ್ಯಕ್ಕೆ,ಮನದಾಳದಲ್ಲಿ ಸೆರೆಯಾದ ಭಾವಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ನೋವ ಮರೆಯಲು ‘ಭಾವಸೆಲೆ’ ನೆಲೆಯಾಗಿದ್ದಂತೂ ಚಮತ್ಕಾರವೇ ಸರಿ. ಭಾರತಿ ಕೇದಾರಿ ನಲವಡೆ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರು.ಮಕ್ಕಳ ನಗುವಲ್ಲಿ ಅದರಲ್ಲೂ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಜೀವ ಮಿಡಿಯುವ ತಾಯಿಕರುಳು. ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಾವಂತ, ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆಯುಳ್ಳವರು. ಸಂಘಟನಾ ಕೌಶಲ್ಯ ಹೊಂದಿದವಳು, ನಿರೂಪಕಿ,ಒಳ್ಳೆಯ ಓದುಗಳು,ಸರಳ ಸಜ್ಜನ ಮನೋಭಾವದವಳು,ಸದಾ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ತನ್ನನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಲೆ ಬಲ್ಲವಳು.”ಎಲ್ಲರೊಳಗೊಂದಾಗು ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗದಂತೆ” ಸದಾ ನಗುಮೊಗದಿ ಬೆರೆಯುವ ,ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಚಿಂತನೆಯುಳ್ಳವಳು.ಹೀಗೆ ಹೇಳುವುದು ಮುಗಿಯದು.ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಯಾಕೆ ವಿವರಿಸಿದೆ ಎಂದರೆ,”ಕವಿಯಾದವ ತನ್ನೊಳಗಿನ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುವ ಕೌಶಲ್ಯ ಕರಗತಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಇಚ್ಛೆಗೆ ಶರಣಾದರೆ ಸಾಕು” ಕವಿತೆಗಳು ಅನುಭವದಲ್ಲಿ ರಾರಾಜಿಸಿ ನಂತರ ಲೇಖನಿಯಿಂದ ಆವಿರ್ಭವಿಸಿದಾಗ ಗಮ್ಯ,ಅಗಮ್ಯಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಬಂದು ಕವಿಯ ಮೃದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಝರಿಯಂತೆ ಸದಾ ಜಿನುಗುತ್ತಿರುತ್ತವೆ.ಇದು ನಾನು ಅರ್ಥೈಸಿದ ಭಾವನೆಗಳ ಒರತೆಯೆಂದರೆ ತಪ್ಪಾಗದು!. ಕವಯತ್ರಿ ರಚಿತ “ಭಾವಸೆಲೆ” ಕವನಸಂಕಲನ ಒಟ್ಟು  61 ಕವನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.ಸುಂದರ ಭಾವ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟಿರುವ ಮುಖಪುಟ ಕವಿಯ ಅಂತರಂಗವನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಟ್ಟಹಾಗಿದೆ. ಭಾವ ಭಿತ್ತಿಯಲಿ ಚಿತ್ತ ಶುದ್ಧಿಯಲಿ ಶೋಧನೆಮಾಗಿ ತೂಗಿದ ಒಲವಧಾರೆಯ ಸಂವೇದನೆಸಂಜೀವಿನಿ ಇಹದ ಸಂತಸಕಿರಲು ಏಕೀ ವೇದನೆಸಂತೃಪ್ತ ಭಾವದಿ ಆತ್ಮತೃಪೊತಿಯ ನಗೆ ಇರಲುಸದ ಪ್ರೀತಿಯ ನಿವೇದನೆ…..                                –  ನಿವೇದನೆ ಕವಿತೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವುದೇ ನಿವೇದನೆಯ ಮೂಲಕ.ಮನುಷ್ಯ ಮನುಷ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳು ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗುತ್ತಿವೆ.ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದ ಸುಳಿವು ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ಮನದಲ್ಲಿ ಮನೆಮಾಡುತ್ತಿದೆ.ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಅನಾಮಿಕರಂತೆ ವರ್ತಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ; ಕಾಪಿಡುವ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಬರುವುದಾದರೂ ಎಲ್ಲಿ? ಇಂತಹ ಸಂದಿಗ್ಧ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಭಾವಶುದ್ದಿಯತ್ತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾಗಿದರೆ,ಸಂಜೀವಿನಿಯಂತೆ ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಬದುಕು ಹಸನಾಗುವುದು.ಆಗ ಜನ್ಮಜನ್ಮಕ್ಕಂಟಿದ ಮೋಹ,ಲೋಭದ ಮಾಯೆ ಕಳಚಿ ಆತ್ಮ ಸದ್ಗತಿ ಪಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಸಹಕರಿಸಿರೆಂದು ನಿವೇದಿಸುವ ಕವಿತೆ ಅಪ್ಯಾಯಮಾನವಾದುದು.ಈ ಭಾವಕ್ಕೆ ಬುನಾದಿಯಾಗಿ ಇವರ ಕವಿತೆಗಳಾದ ರಂಗಿನಾಟ,ಸಹಕಾರ,ಬಾಂಧವ್ಯ, ಮಾನವೀಯತೆ. ವಿಶ್ವಗುರುವಾಗಿಸಿದೆ ದೇಶವನು ಜಗದಲಿ ಇಂದುಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯನು ಮೈಗೂಡಿಸಿದೆ ಈ ಯೋಗಯೆಂದೆಂದುಕುಟುಂಬ ಸಮಾಜ ದೇಶವ್ಯಾಪಿಯಾಗಿಸಿದ ಸಿಂಧುತಾಳ್ಮೆ ಶಾಂತಿಯನು ಹೊಂದಿ ಆಗೋಣ ಬಂಧು                                                         – ಚೇತನ ನಮ್ಮ ದೇಶ ಸರ್ವಧರ್ಮದ ಶಾಂತಿಯ ತೋಟ.ವಿಶ್ವಗುರು ಬಸವಣ್ಣನವರ ಕಾಯಕವೇ ಕೈಲಾಸ ಎಂಬ ಮಾತಿನಂತೆ, ಆರೋಗ್ಯ ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಮೂಲ ಮಂತ್ರವಾಗಬೇಕು.ಯೋಗ ಗುರು ಮಹರ್ಷಿ ಪತಂಜಲಿಯವರ ಕೊಡುಗೆಗಳು ವಿಶ್ವವೇ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಆರೋಗ್ಯ ಪಡೆಯಲು ಆಲಸ್ಯವನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಿದರೆ ದೇಹ ಪರಿಶುದ್ದವಾಗುವುದರೊಂದಿಗೆ ಕಲ್ಮಶಗಳನ್ನು ತೊಳೆದಂತೆಲ್ಲ ಶುದ್ದತೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮ ಚಿಂತನೆಗೆ ಸರ್ವರೋಗಗಳಿಗೆ ಮದ್ದು ಯೋಗಯೆಂಬುದನ್ನು ಮರೆಯಬಾರದು ಎಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ತಿಳಿಹೇಳುವುದನ್ನು ಕವಯತ್ರಿ ಮರೆಯುವುದಿಲ್ಲ.. ಸಲಿಲದಿ ಮೂಡಿದ ಅಂಬರದ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಆಂತರ್ಯದ ಪ್ರೀತಿಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಲಿ ನಿನಬಿಂಬಹೃದಯ ಮಂದಿರದಿ ನೀ ದೇವಿ ನಾ ಭಕ್ತಇನ್ನಾದರೂ ಒಲವ ಕರೆಯ ಆಲಿಸಿದರೆ ನಾ ಶಕ್ತ                                                   -ಅಮೃತ ಘಳಿಗೆ ಕವಯತ್ರಿಯ ಪ್ರೀತಿಯು ಇಹಪರದ ಜೊತೆಗಿನ ಬಾಂಧವ್ಯ ಬೆಸುಗೆಯಂತೆ ಬೆಸೆದಿದ್ದಾರೆ.”ನೀನು ನನ್ನ ಚಳಿಗಾಲದ ಸೂರ್ಯ, ಪ್ರೀತಿಯ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಜೀವನ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.” ಎಂಬ ಮಾತಿನಂತೆದಾಂಪತ್ಯಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ಪ್ರೇಮಿಯಾಗಿರಬೇಕು‌.ಅದೊಂದು ‘ಅಮೃತಘಳಿಗೆ’ ಕಾರಣ ಪ್ರೀತಿ,ಪ್ರೇಮ ಎಲ್ಲವೂ ಆಯಾ ವಯಸ್ಸಿನ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಧುರವಾಗಿ ಮನವನ್ನು ಆವರಿಸುವ ಒಂದು ನಶೆ…ಅದು ಇದ್ದಷ್ಟು ಗಳಿಗೆ ಪ್ರೇಮಿಗಳು ಅಜರಾಮರರು.ನೋಟಗಳು ಸಮ್ಯಕ್ ಸ್ಮೃತಿಯನ್ನು ಉಚ್ಛ್ರಾಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇಡಲು ಸಾಧ್ಯವೆಂಬುದನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿರಹ ವೇದನೆ,ಒಲವ ಕರೆ,ಕನವರಿಕೆ,ಒಂದಾಗಬಾರದೇ, ಭಾವಯಾನ, ಒಲವ ಪಯಣಿಗ,ಭಾವವೀಣೆ,ಒಲವಹಣತೆ,ಒಲವಸೆಲೆ,ಮಿಡಿದ ಶೃತಿ..ಪವಿತ್ತ ಸ್ನೇಹ,.ಈ ಎಲ್ಲ ಕವಿತೆಗಳು ಒಂದಿಲ್ಲೊಂದು ಶರಣಾಗತ ಪ್ರೇಮಭಾವಕ್ಕೆ ಮಣಿದ ಸೆಲೆಗಳು ಎಂದರೆ ತಪ್ಪಿಲ್ಲ. ಕವನಸಂಕಲನದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಹೊತ್ತ ಕವಿತೆ “ಭಾವಸೆಲೆ” ಯಾರೂ ಶಾಶ್ವತವಲ್ಲದ ಈ ಲೋಕದ ಪಯಣದಿಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಕಣ್ಣಿರೊರೆಸುವ ಆಪತ್ಬಾಂಧವರಾಗಬೇಕಿದೆ ನಾವುಮನುಜಮತದಿ ನಡೆದಿರಲು ವಿಶ್ವಪಥಕೆ ಬೇಕಿದೆ ಒಲವಸೆಲೆಇರುವುದೊಂದು ಜನುಮವನು ಸಾರ್ಥಕಗೊಳಿಸೋಣ ನಾವು                                                                             – ಭಾವಸೆಲೆ ಯಾರ ಜೀವನವೂ ಹೂವುಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲ!. ಹಾಗಂತ ನೋವುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆಯಂತನೂ ಅಲ್ಲ; ಏರಿಳಿತಗಳ ಹಾವು ಏಣಿಯಾಟದಂತೆ ಬದುಕು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅನುಭವಿಸುವಂತೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುವುದನ್ನು ನಾವ್ಯಾರು ತಡೆಯಲು ನಮ್ಮಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.ಪರಸ್ಪರ ಸಹಕಾರ,ಸೌಹಾರ್ದ, ಸ್ನೇಹಪರತೆಯ ಒರತೆ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಚಿಮ್ಮಿದರೆ ತಾನೆ ಮನುಷ್ಯ ಮಾಮವೀಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ!.ಕವಿಯ ಕಾಳಜಿ ನೊಂದವರ ಪರವಾಗಿ,ಮನದಲ್ಲಿ ಖೇದನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಂಡಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಶೂನ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಳಿರುವುದು ಇಂದಿನ ದಿನಮಾನದಲ್ಲಿ ಅನಿವಾರ್ಯ ಕೂಡ..ಭಾವಸೆಲೆ ಸದಾ ಹರಿವ ಝರಿಯಂತೆ ಜಿನುಗಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಜೀವನ ಸುಂದರವೆನ್ನುವುದು ಕೂಡ ವಾಸ್ತವ. ಬೆಳಗಲಿ ಭವಿಷ್ಯ ,ಜೇಡ,ಸುಯೋಗ,ಬಾಳರೈಲು,ಕವಿತೆಗಳು ಮನದ ಇಂಗಿತವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತವೆ; ಕವಿಯ ಸಂವೇದನಾ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಚುರಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಬನ್ನಿ ಅಭಿಮಾನದ ನಾಡಗುಡಿಯ ಸೇವೆಗೆಕನ್ನಡ ನುಡಿ ಹಬ್ವದ ಆಚರಣೆಯ ಸವಿಗೆನಾಡನುಡಿಯನ್ನು ಸಂಭ್ರಮದಿ ಪೊರೆದು ನಾವೆಲ್ಲಕನ್ನಡದ ಹಣತೆಯನ್ನು ಸದಾ ಆತ್ಮಾಭಿಮಾನದಿ ಬೆಳಗುವ.                                       -ಕಸ್ತೂರಿ ಕಂಪು ಎನಿತು ಮಧುರ ಕನ್ನಡ ನುಡಿಯುಮೋಹನ ಮುರುಳಿಯ ಇಂಪಿನ ಸುಧೆಯುಕನ್ನಡ ನಾಡ ಸೊಹಡಿನ ಶ್ರೀಗಂಧನಮ್ಮ ಕರುನಾಡ ಹಿರಿಮೆಯ ಮಕರಂದ                                       – ಕೈಂಕರ್ಯ ಕವಯತ್ರಿ ಕನ್ನಡ ನಾಡುನುಡಿ,ದೇಶಪ್ರೇಮವನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಒಳಾಂತರಂಗವನ್ನು,ತಾಯಿಯ ಪ್ರೀತಿ,ರೈತ,ನಲಿವಿನ ಸಂಸಾರ, ಬೆಳಕು,    ಕಸ್ತೂರಿಯ ಕಂಪು,ಕೈಂಕರ್ಯ,ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಬಿತ್ತುವ ಕವಿತೆಗಳು ಓದುಗನ ಮನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆನಿಲ್ಲಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿವೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ” ಭಾವಸೆಲೆ” ಕವನಸಂಕಲನ   ಭಾವನೆ ಮತ್ತು ಭಾವನೆಯಿಂದಾಗುವ ಪರಿಣಾಮಗಳು, ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳ, ಮಧ್ಯೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಭಿನ್ನತೆಯು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.ಒಂದು ಹೂವಿನ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಹೂವು ಚೆಂದ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾಡಿದರೆ? ಉತ್ತರ ನಿಖರವಾಗಿ ಸಿಗಲಾರದು. ಯಾವ ಹೂವು ಶ್ರೇಷ್ಠ? ಎಂದರೂ ಉತ್ತರಿಸಲಾಗದು.ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೂವಿಗೂ ಅದರದೇ ಆದ ಗುಣ ಧರ್ಮವಿದೆ.ಹೀಗಿರುವಾಗ ಕವಿತೆಗಳೆಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ಗುಣಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇದೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರವಿಲ್ಲ..ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಪುರ್ನಬಳಕೆ,ಅರ್ಥ,ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ, ಗದ್ಯ,ಪದ್ಯವೆಂಬ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ನಮ್ಮಂತಹ ಕವಿಗಳಿಗೆ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕವಾಗಿ ನೆನಪಿಡುವ ವಿಷಯ ವಸ್ತುವು ಹೌದು!. ಇಲ್ಲಿ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಚರ್ಚೆಯಿಲ್ಲ..ನಾನು ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ‘ಭಾವಸೆಲೆ’ಯಷ್ಟೇ…ಅವರವರ ಓದಿನ ವಿವೇಚನೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದು…ಇನ್ನು ಹೆಚ್ಚೆಚ್ಚು ಕವಿತೆಗಳು ಮಾಗಿ,ಬಾಗಿ ಬರಲೆಂದು ಹಾರೈಸುವೆ… ಶಿವಲೀಲಾ ಹುಣಸಗಿಯಲ್ಲಾಪುರ.

ಭಾರತಿ ಕೇದಾರಿ ನಲವಡೆ ಅವರ “ಭಾವಸೆಲೆ (ಕವನಸಂಕಲನ)” ಅವಲೋಕನ ಶಿವಲೀಲಾ ಹುಣಸಗಿ Read Post »

ಪುಸ್ತಕ ಸಂಗಾತಿ

ಮಹಾಂತೇಶ. ವೀ. ಕೋಳಿವಾಡ ಅವರ ಕೃತಿ “ಬಸ್ ಪ್ರಪಂಚ” ಅವಲೋಕನ ಶ್ರೀವಲ್ಲಭ. ರಾ. ಕುಲಕರ್ಣಿ

ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಪಂಚ ಶ್ರೀವಲ್ಲಭ. ರಾ. ಕುಲಕರ್ಣಿ ಮಹಾಂತೇಶ. ವೀ. ಕೋಳಿವಾಡ “ಬಸ್ ಪ್ರಪಂಚ” ಪುಸ್ತಕದ ಹೆಸರು: ಬಸ್ ಪ್ರಪಂಚಲೇಖಕರು: ಮಹಾಂತೇಶ. ವೀ. ಕೋಳಿವಾಡಪ್ರಕಾಶಕರು: ಸುಮಂಗಲಾ ಪ್ರಕಾಶನ, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಮುದ್ರಣ ವರ್ಷ: 2026ಬೆಲೆ: 100/- ನಗುತಲೇ ಪಯಣಿಸೋಣ ಬಸ್ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ, ಪ್ರಣಯ, ಪ್ರಯಾಸ, ಪ್ರಸಂಗಗಳು ಎಂಬ ಅಡಿ ಬರಹವನ್ನು ಹೊತ್ತ‌ “ಬಸ್ ಪ್ರಪಂಚ” ಸುಂದರ ಮುಕುಟಧಾರಿಯಾದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯೊಂದಿಗಿನ ಮುಖ ಪುಟವು ಮೊದಲ ನೋಟದಲ್ಲೇ ಓದುಗರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು‌ ನಾಲ್ವತ್ತೈದು ಕಿರು ಬರಹಗಳಿದ್ದು ಬಸ್ ಪ್ರಯಾಣದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಏನೆಲ್ಲಾ ರೋಚಕ‌ ಸಂಗತಿಗಳು ಜರಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ನಿವೃತ್ತ ಕಂಡಕ್ಟರ್ ಆದ ಲೇಖಕರು ತಮಗಾದ ಅನುಭವಗಳ ಮುಖೇನ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯ ಸಿಂಚನಗೈದು ನೆನಹುಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಚಿಗುರೊಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಯಾವುದೇ ಒಂದು‌ ವಿಷಯವನ್ನು ಹವ್ಯಾಸವನ್ನಾಗಿಸಿದಾಗ‌ ಕಾರ್ಯ ಪೂರ್ಣವಾಗುವವರೆಗೂ ನಿದ್ರಿಸಲೂ ಬಿಡದು  ಎಂಬುದಕ್ಕೆ  ಶ್ರಮ ಜೀವಿಯಾದ ಮಹಾಂತೇಶ ಕೋಳಿವಾಡ ಅವರೇ ಸಾಕ್ಷಿ. ಅತ್ಯಂತ ರಸಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಓದಿದಾಗ ಕಾಲ ಹಿಂದೆ ಸರಿದಂತಾಗಿ‌ ನಮಗಾದ ಅನುಭವಗಳ ಪುಟಗಳು ಮನದಲ್ಲಿ ಬಿಚ್ಚುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಬಸ್ ಗಳು ಈ ನಾಗರಿಕ‌ ಸಮಾಜದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವನಾಡಿಗಳು ಎಂದು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಯ ಧ್ಯೇಯವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೃದಯಾಂತರಾಳದಿಂದ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ಊರಿನ ಬಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಹಳ್ಳಿಗರು‌ ಮಧುವಣಗಿತ್ತಿಯಂತೆ ಸಿಂಗರಿಸುತ್ತಾರೆಂದು ಲೇಖಕರು ಸಹರ್ಷದಿಂದ ಧನ್ಯತಾಭಾವದೊಂದಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಸುಮಾರು ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿನ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಇಂದಿನ‌ ಹೈಟೆಕ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಯಥಾಕಥಿತವಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಸ್ ಬಂತು ಬಸ್ ಎಂಬ ಬರಹವನ್ನೋದಿದಾಗ ಭಿಕ್ಷುಕಿಯ ಜೀವನದ ಪಾಡು ಕಂಡು ಕಣ್ಣಾಲಿಗಳು ತೇಲಿ ಬರುತ್ತವೆ. ಬದಲಾಯಿಸಿದ ಬಸ್ ಬದುಕು ಎಂಬ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ಲೇಖಕರೇ ತಮ್ಮ ಅನುಭವ ಬುತ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿದ್ದು, ಆಗ ಅವರು ಪಟ್ಟ ಕಷ್ಟವನ್ನು ಓದಿದಾಗ ಕರುಳು ಹಿಂಡುವ ಅನುಭವ ಆಗುತ್ತದೆ.ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ನಾನು ಬದುಕಿದ್ದೇ ಹೆಚ್ಚು, ದಾರಿ ಕಾಣದಾಗಿದೆ ಯಾತ್ರಿಕನೇ, ಕೆಸರು ನೀರಿಗೆ ಬೆದರಿದ ಬಸ್, ಕಂಡಕ್ಟರ್ ನ ಸಮಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಇಂತಹ ಅನೇಕ ನೈಜ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಅಕ್ಷರ ರೂಪ ಕೊಟ್ಟು ಬದುಕಿನ ಮತ್ತೊಂದು ಮಜಲನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಾನವೀಯತೆ ಎಂಬುದು ಜಾಗೃತ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗ ಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ‌ ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಗೆ ಹೇಗೆ ಸಹಾಯವಾಗಬಲ್ಲದೆಂದು ಸ್ವತಃ ಲೇಖಕರು ಕಂಡಕ್ಟರ್ ಆದಾಗ, ಹಾವು ಕಚ್ವಿದ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತು ಸಕಾಲಕ್ಕೆ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಅ್ಯಡ್ಮಿಟ್ ಮಾಡಿ ಜೀವ ಉಳಿಸಿದ್ದು ನಮಗೂ ಮಾನವೀಯತೆಯ ಪಾಠ ಮಾಡುವಂತಿದೆ. ರಸ್ತೆಯ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಮರ ಏಕೆ ಬೆಳೆಸಬೇಕು? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಲೇಖಕರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಧಾಟಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಪ್ಪಾಜೀ ಈ ಬಸ್ಸಿಗೆ ಡ್ರೈವರೇ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಮಗರಾಯ ಭಯದಿಂದ ಕೂಗಿದಾಗ ಅಪ್ಪ ಕೊಟ್ಟ ಉತ್ತರ ಏನು? ಪ್ರಸಕ್ತ ಹೊತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಓದಿಯೇ ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಬ್ಯಾಗ ತುಂಬಾ ರೊಕ್ಕಾ ಇರಬೇಕಾದರೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ನನಗೆ ಜನನಾಯಕನಂಥಾ ಗಂಡ ಬೇಕು, ನಮ್ಮಪ್ಪ‌ ಉಫ್ ಅಂತ ಊದಿದ್ರೆ ಬಸ್ ಓಡುತ್ತೆ, ಯಪ್ಪಾ ಸ್ವಲ್ಪ ನಿಮ್ಮ ಬಸ್ಸಿನ ಹಾರ್ನ್ ಬಾರಸ್ರಿ,  ಇದು ಲಗ್ನದ ಗಾಡಿ ಏನ್ರಿ? ಮುಂತಾಗಿ ಅನೇಕ ಲೇಖನಗಳು ಗ್ರಾಮ್ಯ ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಂಥಿಕ‌ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮಿಶ್ರಣಗೊಂಡಿದ್ದು ಓದುಗರನ್ನು ನಗೆಗಡಲಲ್ಲಿ ತೇಲಿಸುತ್ತವೆ. ತಮಾಷೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಆದರೂ ‘ಕಂಡಕ್ಟರ್ ಗೆ ಬುದ್ಧಿ ಹೇಳಿದ  ಹಿರಿಯ ಜೀವಿ’ ಯ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಬರುವಂತೆ ಆತನಾಡಿದ ಆ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ನುಡಿಗಳು ನಮಗೂ ಸಹ ಕರ್ತವ್ಯ ಲೋಪದಿಂದ ಎಚ್ಚರವಾಗಿರಲು ತಿಳಿ ಹೇಳುತ್ತವೆ.ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪುಟ್ಟ ಬರಹಗಳಿಗೂ ಲೇಖಕರು ಕಂಡಕ್ಟರ್ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗ ತಮಗಾದ ಅನುಭವಾಮೃತಗಳಿಗೆ‌ ಹಾಸ್ಯದ ರಸಾಯನವನ್ನು ಭರಿಸಿ ತುಂಬಾ ಚೆನ್ನಾಗಿ‌ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಹಾಸ್ಯವನ್ನಿಷ್ಟ ಪಡುತ್ತದೆಯೇ? ಬಸ್ ನಲ್ಲಿ ಜರಗುವ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ರಸ ನಿಮಿಷಗಳನ್ನು ಓದಿಯಾದರೂ ನಕ್ಕು ನಲಿಯಬೇಕೇ? ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಕೊಂಡು ಓದಿ. ಗಂಭೀರ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಬಿತ್ತುವ ಲೇಖನಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಶಿರಾದಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಗೋಡಂಬಿಗಳಂತೆ ಮುದ ನೀಡುವ ಹಾಸ್ಯದ ತುಣುಕುಗಳು ಓದುಗರ ಹೊಟ್ಟೆ ಹುಣ್ಣಾಗಿಸುತ್ತವೆ. ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಭಾಷಾ ಪ್ರೌಢಿಮೆ ಮತ್ತು ಭಾವಾಭಿಲಾಷೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಈ ಕೃತಿ ಕನ್ನಡ ಸಾರಸ್ವತ ಲೋಕದ ಹಿರಿಮೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಶ್ರೀಮಂತ‌ಗೊಳಿಸಿದೆ. ಕೊನೆಯ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದ ಸಂಪರ್ಕ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದು, ಪುಟ್ಟ ಕೈಪಿಡಿಯಂತಿರುವ ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪ್ರತೀ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಇದ್ದರೆ ಬಸ್ ರಿಸರ್ವೇಶನ್ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯಕವಾಗುವುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಶ್ರೀವಲ್ಲಭ. ರಾ. ಕುಲಕರ್ಣಿ

ಮಹಾಂತೇಶ. ವೀ. ಕೋಳಿವಾಡ ಅವರ ಕೃತಿ “ಬಸ್ ಪ್ರಪಂಚ” ಅವಲೋಕನ ಶ್ರೀವಲ್ಲಭ. ರಾ. ಕುಲಕರ್ಣಿ Read Post »

ಪುಸ್ತಕ ಸಂಗಾತಿ

ಲೌಕಿಕ ಅಲೌಕಿಕಗಳ ಸಮನಾದ ಚಿಂತನೆ ಡಾ. ಗೋವಿಂದ ಹೆಗಡೆ ಅವರ   “ಬದುಕು ಬಾರಾ ಕಮಾನು”ಅರುಣಾ ನರೇಂದ್ರ

ಪುಸ್ತಕಸಂಗಾತಿ ಅರುಣಾ ನರೇಂದ್ರ ಲೌಕಿಕ ಅಲೌಕಿಕಗಳ ಸಮನಾದ ಚಿಂತನೆ   ಡಾ.ಗೋವಿಂದಹಹೆಗಡೆ “ಬದುಕು ಬಾರಾ ಕಮಾನು” ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಯಲ್ಲಾಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಡಾ. ಗೋವಿಂದ ಹೆಗಡೆಯವರು ವೃತ್ತಿಯಿಂದ ವೈದ್ಯರು. ಅರಿವಳಿಕೆ ತಜ್ಞರಾಗಿ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಡಾ. ಗೋವಿಂದ ಹೆಗಡೆಯವರು ಸುಮಾರು ಒಂದು ದಶಕದಿಂದ ನನಗೆ ಪರಿಚಿತರು. ಗಜಲ್ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಗಜಲ್ ಬರವಣಿಗೆಯ ಮೂಲಕ ಆತ್ಮೀಯರಾದವರು. ಹಿರಿಯರೂ, ಪ್ರಾಜ್ಞರೂ ಎಂಬ ಗೌರವ ಭಾವ ನನಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾದಾಗ ಡಾ. ಹೆಗಡೆಯವರು *ಬದುಕು ಬಾರಾ ಕಮಾನು*, *ಗಜಲ್ ತಿಳಿಯೋಣ, ಬನ್ನಿ!* ಈ ಎರಡು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ನನಗೆ ಪ್ರೀತಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ  ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು. ಬಹಳ ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಓದಿದೆ. ಕೆಲಸದ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕ ಕುರಿತು ಬರೆಯಲು ತಡವಾಯಿತು. ಡಾ. ಹೆಗಡೆಯವರು ಓದಿದ್ದು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಆದರೂ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕಡೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಒಲವು. ಓದು ಅಧ್ಯಯನದಿಂದ ಮಾಗಿದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ. ಹಾಯಿಕು, ರುಬಾಯಿ, ಗಜಲ್ ಕುರಿತು ಸಾಕಷ್ಟು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದವರು. ತನಗ ಎಂಬ ಫಿಲಿಫೈನ್ಸ್ ಮೂಲದ ಕಿರು ಕಾವ್ಯಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಇವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಇವರು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದವರು. ಗಜಲ್ ಕವಿಗಳಲ್ಲಿ ಶಬ್ದ ಶುದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಛಂದೋ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಶುದ್ಧ ಬರಹ ಅಪಾರ್ಥಕ್ಕೆ ಎಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಲುವು. ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಹೊಸ ಪ್ರಯೋಗದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಗಜಲ್‌ನ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಗಾಳಿಗೆ ತೂರಿ ಗಜಲ್ ರಚಿಸುವವರನ್ನು ತಿದ್ದಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಗಜಲ್ ಬರೆಸುವ, ಅವುಗಳನ್ನು ತಿದ್ದುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಹಲವಾರು ಗಜಲ್‌ಕಾರರನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಸಿದ್ದಾರೆ.               ಸಮಕಾಲೀನ ಗಜಲ್‌ಕಾರರಲ್ಲಿ ಗಜಲ್ ಕಾವ್ಯದ ಪರಿಶುದ್ಧತೆ, ಛಂದೋಬದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಗೇಯತೆಯತ್ತ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಕೊಟ್ಟು ಗಜಲ್ ಬರೆಯುವ ಕವಿಗಳಲ್ಲಿ ಡಾ. ಗೋವಿಂದ ಹೆಗಡೆಯವರು ಪ್ರಮುಖರು. “ಬದುಕು ಬಾರಾ ಕಮಾನು” ಇದು ಇವರ ಮೊದಲ ಗಜಲ್ ಸಂಕಲನ. ‘ಜಂಗಮ’ ಕಾವ್ಯನಾಮದಿಂದ ಬರೆದ ೬೦ ಸುಂದರ ಗಜಲ್‌ಗಳು ಈ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿವೆ. ಸಂಕಲನದ ಹೆಸರೂ ತುಂಬಾ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ವಿಜಯಪುರ ಹೆಸರಾಗಿರುವದು ಅಲ್ಲಿರುವ ಗೋಲಗುಮ್ಮಟಕ್ಕೆ. ಆದರೆ ಅದರ ಎತ್ತರವನ್ನೂ ಭವ್ಯತೆಯನ್ನೂ ಮೀರಿಸಬೇಕೆಂದು ಕಟ್ಟಲು ಹೊರಟ ಇಮಾರತು ಬಾರಾ ಕಮಾನು. ಅದು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡರೆ ಎಲ್ಲಿ ಗೋಲಗುಂಬಜ್‌ದ ಮಹತ್ವ ಹೋಗುತ್ತದೆಯೋ ಎಂದು ಅದನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳದಂತೆ ತಡೆಯಲಾಯಿತು. ಅದು ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿಯೇ ನಿಂತಿತು  ಎಂದು ವಿಜಯಪುರದ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತ ಕಥೆಗಳಿವೆ. ನಮ್ಮ ಬದುಕು ಕೂಡ ಹಾಗೆಯೇ ಅಲ್ಲವೇ! ಎಷ್ಟೋ ಪೂರ್ಣವಾಗದ ಸಂಗತಿಗಳು ಮನುಷ್ಯನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಉಳಿದೇ ಇರುತ್ತವೆ ಎನ್ನುವ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಈ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಇದೆ ಎಂದು ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಗಜಲ್‌ಕಾರ ಡಾ. ಗಿರೀಶ ಜಕಾಪುರೆಯವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.      ಲೌಕಿಕದ ಜೊತೆ ಜೊತೆಗೆ ಅಲೌಕಿಕದತ್ತ ಚಿಂತಿಸುವ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಡಾ. ಹೆಗಡೆಯವರು ಶೇರ್ ಆಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಹಸ್ತರು.  ಅವರ ಮೊದಲ ಗಜಲ್‌ನಲ್ಲಿಯೇ *ಮತಿ ಕೃತಿಗಳ ನಡುವೆ ಎಷ್ಟು ಅಂತರ ಗೆಳೆಯ**ಎಲ್ಲವೂ ಇವೆ ಇಲ್ಲಿ, ಆತ್ಮದ ಹಾದಿ ಮರೆತು ಹೋಗಿದೆ* ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಶತಮಾನದ ಬಸವಣ್ಣನವರು ತಮ್ಮ ವಚನದಲ್ಲಿ “ಎನ್ನ ನಡೆಯೊಂದು ಪರಿ ಎನ್ನ ನುಡಿಯೊಂದು ಪರಿಎನ್ನೊಳಗೇನೂ ಶುದ್ಧವಿಲ್ಲನೋಡಯ್ಯಾ..ಎನ್ನುವ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಈ ಗಜಲ್  ‘ಎಲ್ಲವೂ ಇದೆ ಇಲ್ಲಿ ಆತ್ಮದ ಹಾದಿ ಮರೆತು ಹೋಗಿದೆ’ ಎಂದು ಆ ಇನ್ನೊಂದರ ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವದು ಸೋಜಿಗವಾಗಿದೆ. ಇಂಥ ಅಮೂಲ್ಯ ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಕವಾಗಿಸುವದಕ್ಕೆ ಅಪಾರವಾದ ಓದು, ಪರಿಶ್ರಮ ಬೇಕು. ಅದು ಡಾ. ಹೆಗಡೆಯವರ ಗಜಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ತೋರುತ್ತದೆ.  ಮೂರನೆಯ ಗಜಲ್  ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ*ಈ ಜಂಗಮನ ನಿಗೂಢ ನಡೆಗಳ  ಅರ್ಥವೇನು**ಕೂಡಿ ಕಳೆದರೆ ಸಿಗದು ಅವನ ಲೆಕ್ಕ – ಗುಣಿಸಬೇಕು* ಎಂಬಲ್ಲಿಯೂ ಇಂತಹುದೇ ಭಾವವಿದೆ. ಹೀಗೆ ಅನೂಹ್ಯವಾದುದುರ ಸಾಕಾರ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಚಿಂತನೆ ಅಧಿಕವಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಡಾ.ಹೆಗಡೆಯವರ ಗಜಲ್‌ಗಳು ಅನುಭವ- ಅನುಭಾವದ ಮಿಳಿತದಿಂದ ಮನಸಿಗೆ ಮುದ ನೀಡುವ ರಚನೆಗಳು ಎನ್ನುವದು ಒಂದೇ ಓದಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತದೆ.     ಕಾವ್ಯ ಅದು ಯಾವುದೇ ಇರಲಿ, ಅದು ಹುಡುಕುವದು ಪ್ರೇಮದ ಹಾದಿಯನ್ನು. ಅದು ಲೌಕಿಕವೋ ಪಾರಮಾರ್ಥವೋ  ಎಲ್ಲ ಪ್ರೇಮಗಳೂ ಒಂದೇ. ಆದರೆ ಪ್ರೇಮದ ಹಾದಿ ಮರೆತು ಹೋದಾಗ ಜಗತ್ತು ಬರಡಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಸೂಚನೆಯನ್ನು  ಕವಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.       ಕೊರೋನಾದ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಸಾವಿರಾರು ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ನಾವು ಓದಿದ್ದೆವು. ಡಾ. ಹೆಗಡೆಯವರು ಅಂದು ಮನುಷ್ಯತ್ವವೇ ಸತ್ತಂತೆ ವರ್ತಿಸಿದ ನಮ್ಮ ನಡೆಯನ್ನು ಟೀಕಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮನುಷ್ಯತ್ವ ಬೇಕು ಎನ್ನುವ ನಾವೇ ಮನುಷ್ಯತ್ವವೇ ಸತ್ತು ಹೋದಂತೆ ಕೊರೋನಾ ಮಹಾಮಾರಿ ಮೇಲೆರಗಿದಾಗ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಮುಟ್ಟದೇ ಬದುಕಿದ್ದೆವು. *ಮನುಷ್ಯತ್ವಕ್ಕೆ ಮಿಗಿಲಾದ ಧರ್ಮವಿಲ್ಲ ಎಂದೇ ನಂಬಿದ್ದೆ**ಮುಗ್ಧತೆ ಸತ್ತ ಸಾವಿರ ಸಾವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ  ಹೇಳಲು ಮಾತುಗಳಿಲ್ಲ*ಎಂದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ನಡೆಯನ್ನು ಪುನರಾವಲೋಕನ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಚ್ಚುತ್ತವೆ.  ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಸುಂದರವಾಗಿ ಏನೂ ಇಲ್ಲ. *ಹಾಲೆಂದು ಸುಣ್ಣದ ನೀರು ಕುಡಿಸುತ್ತಾರೆ ಯಾರೋ* ಎಂದು ನೀಡಿದ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.ಗಜಲ್ 7 ರಲ್ಲಿಯೂ  ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ದುರುಳತೆಯ ಅಟ್ಟಹಾಸಕ್ಕೆ ಕರೋನಾದಂಥ ಮಹಾಮಾರಿಗೆ ಸಿಲುಕಿ  ‘ಕಟ್ಟಿದ ಸ್ವರ್ಗ ಅಳಿದ’ ಚಿತ್ರವಿದೆ. ಕೇವಲ ನಕಾರಾತ್ಮಕತೆಯತ್ತ, ಇಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಘೋರ ಅನ್ಯಾಯದತ್ತ ಮಾತ್ರ ಯೋಚಿಸದೇ ಡಾ. ಹೆಗಡೆಯವರ ಗಜಲ್ ಗಳು ಬದುಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಸೌಂದರ್ಯದ ಕುರಿತೂ ಚಿಂತನೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಎನ್ನುವದೂ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬರೀ ದು:ಖಗಳಿಲ್ಲ, ಸಂಕಟಗಳಿಲ್ಲ, ಅದಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವ ದಾರಿಗಳೂ ಇವೆ ಎನ್ನುವದನ್ನು ಕವಿ ಸಾರುತ್ತಾರೆ… *ಸುರಂಗಕ್ಕೊಂದು ಕೊನೆಯಿದ್ದೇ ಇದೆ ನಂಬಿಕೆ ಇರಲಿ**ಕತ್ತಲ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿದ್ದೇ ಇದೆ ನಂಬಿಕೆ ಇರಲಿ*  ಕವಿಯ ಕಾರ್ಯ ಇಂಥ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸುವದೇ ಅಲ್ಲವೇ? ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಏನೂ ಇರಲಾರದು. ಇಂಥದೊಂದು ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ನಾವು ಜನಮಾನಸದಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಸುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಮ್ಮ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಕವಿತೆಗಳೂ, ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಕಾರ್ಯಗಳೂ ಮಾಡಬೇಕು ಎನ್ನುವದೇ ಕವಿಯ ಆಶಯವಾಗಿದೆ.   ಬದುಕಿನ ಕಷ್ಟ-ನಷ್ಟಗಳಿಗೆ ಜುಗುಪ್ಸೆಗೊಳ್ಳದೇ ಜ್ಞಾನದ ಬೆಳಕಿಗಾಗಿ ಹಂಬಲಿಸುವ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ತವಕದ ಸುಂದರ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ *ನೀನಿಲ್ಲದೆ ಏನಿದೆ ಹೇಳು ಇಲ್ಲಿ ಬಾಯಾರಿ ಬಿರಿದಿದೆ ನೆಲ**ಹನಿಸು ನೀರು ಸುರಿಸು ಮಳೆ ಬಾ ಕುರುಳ ನೇವರಿಸು* ಅವನ ದಯೆ ಇರದೆ ಬದುಕು ಬರಡಾಗಿದೆ. ಬಿರಿದೆದೆಗೆ ಪ್ರೀತಿ ಧಾರೆ ಸುರಿಸಿ ಕುರುಳ ನೇವರಿಸು ಎಂದು ವಿನಂತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ದೈನ್ಯ ಭಾವ ಇಲ್ಲಿದೆ.ಹಾಗೇ ಮುಂದುವರಿದು ಮಕ್ತಾದಲ್ಲಿ ಕವಿ ಆ ದಿವ್ಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕರೆಯುವ ಶೇರ್ ಹೃದಯಸ್ಪರ್ಶಿಯಾಗಿದೆ. *ಪಡಿ ಬೇಡಿ ದಣಿದಿದ್ದೇನೆ ಜಂಗಮ ಖಾಲಿ ಇದೆ ಪಾತ್ರೆ**ನೀನಲ್ಲದೆ ಯಾರು ಎರೆದಾರು ಬೆಳಕ ಬಾ ಹದುಳಿಸು* ಬದುಕಿನ ಅಲೆದಾಟದಲ್ಲಿ ದಣಿದ ಮನಸ್ಸಿನ ನೋವುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವ ಸಾಲುಗಳಿವು.ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಲೌಕಿಕದ ಹಸಿವು, ಬಡತನವನ್ನು ಸೊಗಸಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸಿದೆ. ಕತ್ತಲು ಕವಿದ ಬದುಕಿಗೆ ಭಗವಂತನ ಪ್ರೀತಿಯ ಬೆಳಕನ್ನು ಬೇಡುವ ಮತ್ತು ನೀನಲ್ಲದೆ ಯಾರು ಎರೆದಾರು ಬೆಳಕು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಡೀ ಗಜಲ್‌ಗೆ ಅಪೂರ್ವವಾದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.ಎಲ್ಲ ಅರವತ್ತು ಗಜಲ್‌ಗಳೂ ಸೊಗಸಾಗಿವೆ. ತುಂಬಾ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ರೂಪಕ, ಉಪಮೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವಲ್ಲಿ ಡಾ. ಹೆಗಡೆಯವರ ಲೇಖನಿಗೆ ಅಪರೂಪದ ಶಕ್ತಿ ಇದೆ. ಇಂಥ ಸಶಕ್ತವಾದ ಗಜಲ್ಗಳ ಸಂಕಲನವನ್ನು ಹೊರತಂದಿರುವ ಡಾ. ಗೋವಿಂದ ಹೆಗಡೆಯವರಿಗೆ  ಶುಭ ಕೋರುತ್ತೇನೆ. ಅರುಣಾ ನರೇಂದ್ರ

ಲೌಕಿಕ ಅಲೌಕಿಕಗಳ ಸಮನಾದ ಚಿಂತನೆ ಡಾ. ಗೋವಿಂದ ಹೆಗಡೆ ಅವರ   “ಬದುಕು ಬಾರಾ ಕಮಾನು”ಅರುಣಾ ನರೇಂದ್ರ Read Post »

ಪುಸ್ತಕ ಸಂಗಾತಿ

“ಹಳ್ಳಿ ಎಂಬ ಬಳ್ಳಿ (ತೋಳನೂರು-ಒಂದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಧ್ಯಯನ)ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಎನ್‌.ಮೇಟಿ ಮುಂಬಯಿ” ಶಿವಲೀಲಾ ಹುಣಸಗಿ

ಪುಸ್ತಕ ಸಂಗಾತಿ ಶಿವಲೀಲಾ ಹುಣಸಗಿ “ಹಳ್ಳಿ ಎಂಬ ಬಳ್ಳಿ (ತೋಳನೂರು-ಒಂದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಧ್ಯಯನ) ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಎನ್‌.ಮೇಟಿ ಮುಂಬಯಿ” ಹಳ್ಳಿ ಎಂಬ ಬಳ್ಳಿ (ತೋಳನೂರು-ಒಂದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಧ್ಯಯನ)ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಎನ್‌.ಮೇಟಿ ಮುಂಬಯಿ. ಶ್ರೀ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಎನ್ ಮೇಟಿಯವರು ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಹಾಗೂ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತಿ.ಇದೊಂದು ತರ ಭಿನ್ನ ಅಭಿರುಚಿಯಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಹೊಂದಿರುವ ಲೇಖಕರು.ವೃತ್ತಿ ಬದುಕಿಗೆ,ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಮನಸ್ಸಿನ ಸಂತೋಷಕ್ಕೆ ಜೊತೆಗೆ ತಾನು ಇಷ್ಟ ಪಟ್ಟ ಹವ್ಯಾಸವನ್ನು ಇತರರಿಗೂ ಹಂಚುವ ಕಾಯಕದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವುದು ಕಾಯಕ ನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.ಲೇಖಕರಿಗೆ ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯದ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚಹಸಿರಾಗಿಸಲು ಮತ್ತು ಊರಿನ ಋಣತೀರಿಸಲು ಯಾಕೆ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ ಕೃತಿ ತರಬಾರದೆಂಬ ಆಲೋಚನೆ; ಸಾಹಿತಿಗೆ ವಿವಿಧ ಆಕರ ಗ್ರಂಥಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಭಿನ್ನ ಮಜಲುಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಕಾರ್ಯ ಕೈಗೊಂಡು ” ತೋಳನೂರು- ಒಂದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಕೃತಿ ಅನಾವರಣಗೊಂಡಿದೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಹಳ್ಳಿಯ ಜೀವನ ಅನುಭವಿಸಿ, ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಬದುಕು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಕೂಡ,ಹಿಂದೆ ಕಳೆದ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಬಾಲ್ಯ,ಹುಟ್ಟಿದ ಊರನ್ನು ಮರೆಯದೆ ಅದರ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಮನಸ್ಸು ಹಾತೊರೆದಿದ್ದನ್ನು ಸಾಕಾರ ಗೊಳಿಸಿದ ಪರಿ ಶ್ಲಾಘನೀಯ!. ನಗರ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡ ಮೇಲೆ ಹಳ್ಳಿ ಮರೆತು ಹೋಗುವುದು.ಆದರೆ ಲೇಖಕರು ಹಳ್ಳಿಯನ್ನು ಕರುಳ ಬಳ್ಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿಕೊಂಡು ದಾಖಲಿಕರಣವನ್ನು ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಮಾಡಿರುವುದು ಅಭಿನಂದನಾರ್ಹ.. ಹಳ್ಳಿ ಎಂಬುದು ಮನುಷ್ಯನ ಬದುಕಿನ ಬೇರುಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಒಡಲಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಜೀವಂತ ನೆಲೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಗ್ರಾಮಜೀವನವು ತನ್ನದೇ ಆದ ಭಾಷೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಸಂಪ್ರದಾಯ, ನಂಬಿಕೆ, ಆಚರಣೆ, ಕಲೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಶಿಷ್ಟ ಅಸ್ಮಿತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಹಳ್ಳಿಯ ಬದುಕು ಕೇವಲ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರದೆ, ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಹರಿದುಬಂದ ಅನುಭವ, ಜ್ಞಾನ, ಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು  ನೆನಪುಗಳ ಸಂಗಮವಾಗಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಳ್ಳಿಯೊಂದರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಧ್ಯಯನವು ಆ ನೆಲದ ಬದುಕಿನ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಅರಿಯಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ‘ಹಳ್ಳಿ ಎಂಬ ಬಳ್ಳಿ’ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯು ಹಳ್ಳಿಯ ಬದುಕಿನ ನಿರಂತರತೆ, ಸಂಬಂಧಗಳ ಬೆಸುಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ರೂಪಕಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಬಳ್ಳಿಯು ಹೇಗೆ ತನ್ನ ಬೇರುಗಳಿಂದ ಪೋಷಣೆ ಪಡೆದು, ಆಸರೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಹರಡುತ್ತದೆಯೋ ಹಾಗೆಯೇಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಬಹುಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. # ತೋಳನೂರಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ, ಭೌಗೋಳಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವುದು. ತೋಳನೂರು ಇದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಸೋಲಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಕ್ಕಲಕೋಟ ತಾಲೂಕಿನ ಅಚ್ಚಕನ್ನಡದ ಕೊನೆಯ ಗಡಿ ಗ್ರಾಮ.ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ “ಬಾಂಡರಿ”ಯಾಗಿದೆ.2011 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ 815 ಮನೆಗಳು.ಜನಸಂಖ್ಯೆ 4415 ಇದೆ.ತೋಳನೂರು ಕ್ಷೇತ್ರ ಅಂದಾಜು 2429.62 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ಬಾಂಡರಿಯಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಎರಡು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಸೌಕರ್ಯ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವರು.ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಎರಡು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ.ಇಲ್ಲಿಯ ಜನರ ಸಂಬಂಧ ದ್ವಿರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದೆ. # ತೋಳನೂರಿನ ಹೆಸರಿನ ಉತ್ಪತ್ತಿ,ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಸ್ಮಿತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಊರಿಗೂ ಒಂದಿಲ್ಲೊಂದು ಹೆಸರು ಇದ್ದೆ ಇರುತ್ತದೆ.ಅದರ ಹಿನ್ನಲೆಯ ಕಥೆಗಳು ಕೇಳಲು ಉತ್ಸುಕ ಮನಸ್ಸು. ತೋಳನೂರಿಗೂ ಒಂದು ಕಥೆ‌..”ವೃಕ ಶತಕ ಪುರ” ವೃಕ-ತೋಳ,ಶತ- ನೂರು,ಪುರ-ಊರುಅಂದರೆ ನೂರಾರು ತೋಳಗಳು ವಾಸವಿದ್ದ ಊರು.ಇದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸವಿದ್ದ ಕುರುಬ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಕುರಿಕಾಯುವುದೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು.ಅಂತಹ ಸಂಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಶಿವಯೋಗಿಶ್ವರರು ತೋಳಗಳ ಊರಿನ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತಿರುವಾಗ,ಮೂರು ದಿನದಿಂದ ಉಪವಾಸವಿದ್ದ ತೋಳ ಸ್ವಾಮಿಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡಬರಲು, ಸ್ವಾಮಿಗಳು ತೋಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಆಜ್ಞೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.ಆದರೆ,ಆ ತೋಳ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.ಆಗ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಭಸ್ಮ ವನ್ನು ತೋಳದ ಹಣೆಗೆ ಹಚ್ಚುತ್ತಾರೆ.ತಕ್ಷಣ ‘ತೋಳ’ಮಾಯವಾಗಿ ಹನ್ನೆರಡು ವರುಷದ ಬಾಲಕ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಗುರುಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ನನ್ನ ಶಾಪ ವಿಮೋಚನೆಗೊಳಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಧನ್ಯವಾದ ಹೇಳಿ,ತನ್ನ ಜೀವನ ವೃತ್ತಾಂತ ಹೇಳಿ ತಾನು ತನ್ನ ದುರ್ನಡತೆಗೆ ನೂರು ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ತೋಳನಾಗಿ ಹುಟ್ಟುವ ಶಾಪ ಹೊಂದಿದ್ದು.ಇಂದಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ದರ್ಶನ ಭಸ್ಮದಿಂದ ನಿಶ್ಯಾಪ ಹೊಂದುವಂತಾಗಿದೆ.ಸೂರ್ಯ,ಚಂದ್ರರಿರುವ ತನಕ ಈ ಊರಿಗೆ “ತೋಳನೂರು” ಎಂಬ ಹೆಸರಿರಲೆಂದು ಬೇಡಿಕೊಂಡಿರುವುದಕ್ಕೆ ಶಿವಯೋಗಿಗಳು ಅವನ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಇಡೇರಿಸಿದರೆಂಬ ದಂತಕಥೆಯಿದೆ. ಶಶಿರವಿಗಳುಳ್ಳ ತನಕ ತೋಳಿನ |ಪೆಸರು ನಗರಕೆ ಇತ್ತು ನಡಿಸದು |ಹಸನವಾಯಿತು ಮರ್ತ್ಯಲೋಕಂ ಸಾಕು ಶಿವಪುರಕೆ ||ವಸೆದು ಬೀಳ್ಗೊಡು ಎಂಬ ಮಾತಿಗೆ |ಸುನಗುತ ಸ್ವರ್ಗಕೆ ಕಳುಹಿಸಿ |ಭಸಿತ ಧೂಳಿತ ದೇಶ ಚರಿಸುತ ಬಂದು ಮಣಿಪುರಕೆ”|| ಹಾಗೆಯೇ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ಬಾವಿಯ ಕಥೆಯು “ಕೆರೆಗೆ ಹಾರ” ಎಂಬ ಕಥೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. # ಊರಿನ ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಮೌಖಿಕ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಆಡುನುಡಿಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು.ಕುರಟ್ಟಿಯ ಕಥೆ,ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ಬಾವಿಯ ಕಥೆ. # ಸ್ಥಳೀಯ ಹಬ್ಬಗಳು, ಜಾತ್ರೆಗಳು, ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವುದು.ಕಾರಹುಣ್ಣಿಮೆಗೆ ಮಣ್ಣಿನ ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಪೂಜಿಸುವುದು.ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ಪೂಜಿಸುವ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. ಮಣ್ಣಿನ ಗುಳ್ಳವ್ವ:- ಆಷಾಢದ ಪ್ರತಿ ಮಂಗಳವಾರ ಗುಳ್ಳವ್ವನ ಮಣ್ಣು ತರುವಾಗ, ” ಗುಳ್ಳೆವ್ವಗ ಮಣ್ಣು ತರಲೇ ಇಲ್ಲಗುಲಗಂಜಿ ಹಚ್ಚಿ ಆಡಲಿಲ್ಲಸುಳ್ಳೆ ಬಂತಲ್ಲವ್ವ ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ” ಎಂದು ಹಾಡುತ್ತ ಬುಧವಾರ ಗುಳ್ಳೆವ್ವನನ್ನು ಕಳಿಸುವಾಗ, ” ರೊಟ್ಟಿ ಬುತ್ತಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡುಎತ್ತಿನ ಮ್ಯಾಲೆ ಹೇರಿಕೊಂಡುಯಾವಾಗ ಕಂಡೆನವ್ವ ತಾಯಿ ಮಾರಿ” ಎಂದು ಹಾಡುತ್ತ ತೋಟಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಗುಳ್ಳವ್ವನ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ ಅಲ್ಲೆ ಬಿಟ್ಟು ಊಟಮಾಡಿ ಬರುವುದು.ನಂತರ ನಾಗರ ಪಂಚಮಿಗೆ ಹೊಸ ಮಣ್ಣು ತಂದು ನಾಗಪ್ಪಗ ಹಾಲು ಹಾಕುವುದು. # ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ, ಉಡುಗೆ-ತೊಡುಗೆ, ವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಜೀವನಶೈಲಿಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದು. # ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕಿನ ಮೇಲೆ ಆಧುನಿಕತೆಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜನಜೀವನವನ್ನು  ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದು. # ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಅದರ ಪರಿಚಯದ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು.ತೋಳನೂರಿನಲ್ಲಿ ಮಂದಿರಗಳು,ಮಠಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.ಒಟ್ಟು 20 ದೇವಾಲಯಗಳು3 ಮಠಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. # ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರು,ಸಾಹಿತಿಗಳು, ಕಲಾವಿದರು, ಸಾಧಕರ ಪರಿಚಯ.ಶ್ರೀ ಶಂಕರೆಪ್ಪಾ ಹುಲಮನಿ,ಶ್ರೀ ಚನ್ನಬಸಪ್ಪಾ ಮಳಸಿದ್ದಪ್ಪಾ ನಿರಾಳಿ,ಶ್ರೀ ಶಂಕೆಗೌಡ ಪಾಟೀಲ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರು.ಸಾಹಿತಿಗಳು:- ಶ್ರೀ ಚೆನ್ನಬಸವ ಕವಿ,ಶ್ರೀ ಬಿ.ಬಿ.ಜೇವೂರು,ಶ್ರೀ ಶಿವಶಂಕರ ಶಿವಾಚಾರ್ಯ, ಶ್ರೀ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಮೇಟಿ, # ಆಕರ ಗ್ರಂಥಗಳು. ತೋಳನೂರಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಧ್ಯಯನವು ಅಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಜೀವನದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಅವುಗಳ ಹಿಂದಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ. ಹಿರಿಯರ ಅನುಭವಗಳು, ಮೌಖಿಕ ಪರಂಪರೆಗಳು, ಸ್ಥಳೀಯ ಆಚರಣೆಗಳು ಹಾಗೂ ಜನಜೀವನದ ದಾಖಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಊರಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಈ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಮುಖ ಆಶಯವಾಗಿದೆ.ಕಾಲ ಬದಲಾದಂತೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿಯೂ ಅನೇಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿವೆ. ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ, ವಲಸೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಜೀವನಶೈಲಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು ಹಾಗೂ ಜೀವನಮೌಲ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತಿವೆ. ಕೆಲವು ಪರಂಪರೆಗಳು ಹೊಸ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಕ್ರಮೇಣ ಮರೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ತೋಳನೂರಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವ ಅಗತ್ಯವೂ ಇದೆ.  ಅಧ್ಯಯನವು ತೋಳನೂರಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬದುಕನ್ನು ಕೇವಲ ಪರಿಚಯಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಅದರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು, ನಿರಂತರತೆ ಮತ್ತು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ದಿಸೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ಷೇತ್ರಕಾರ್ಯ, ಸಂದರ್ಶನ, ನೇರ ವೀಕ್ಷಣೆ, ಮೌಖಿಕ ಆಕರಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ಹಾಗೂ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಲಿಖಿತ ದಾಖಲೆಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಮೂಲಕ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ‘ಹಳ್ಳಿ ಎಂಬ ಬಳ್ಳಿ — ತೋಳನೂರು: ಒಂದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಧ್ಯಯನ’ ಎಂಬ ಈ ಪ್ರಯತ್ನವು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕಿನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹಳ್ಳಿಯ ನೆಲಮೂಲದ ಬದುಕಿನ ಸೊಗಡು, ಅದರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಾಲಾನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿರುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಅರಿಯುವ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಸ್ಮಿತೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವುದು ಈ ಅಧ್ಯಯನದ ಆಶಯವಾಗಿದೆ.ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚೆಚ್ಚು ಬರಹಗಳು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕಣಜವನ್ನು ಸೇರುವಂತಾಗಲಿ ಎಂದು ಹಾರೈಸುವೆ. ಶಿವಲೀಲಾ ಹುಣಸಗಿಯಲ್ಲಾಪುರ.

“ಹಳ್ಳಿ ಎಂಬ ಬಳ್ಳಿ (ತೋಳನೂರು-ಒಂದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಧ್ಯಯನ)ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಎನ್‌.ಮೇಟಿ ಮುಂಬಯಿ” ಶಿವಲೀಲಾ ಹುಣಸಗಿ Read Post »

ಪುಸ್ತಕ ಸಂಗಾತಿ

ಸ. ರಾ. ಸುಳಕೂಡೆ ಅವರ ” ಸಮಾಧಾನ” ಸಂಚಲನ ಮೂಡಿಸಿದ ಕೃತಿ:ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ.ಕೆ

ಪುಸ್ತಕ ಸಂಗಾತಿ ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಕೆ. ಸ.ರಾ.ಸುಳಕೂಡೆ ಸಮಾಧಾನ. ಸಂಚಲನ ಮೂಡಿಸಿದ ಕೃತಿ.  ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಾನು ಓದಿದ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ನನ್ನೊಳಗೊಂದು ಸಂಚಲನವನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದ ಕೃತಿಯೆಂದರೆ ಅದು ಸ. ರಾ. ಸುಳಕೂಡೆ ಯವರು ಬರೆದ’ ಸಮಾಧಾನ ‘ ಎನ್ನುವ ಕೃತಿ. ಒಂದು ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಓದಿ ಮುಗಿಸಿದ ನಂತರ ನಡೆವ ಹೆಜ್ಜೆ ಹೆಜ್ಜೆಗೂ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡತಕ್ಕಂಥ ಅಂಶಗಳು  ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಬದುಕು ಎಂದರೇನು?ಎನ್ನುವ ಬಗ್ಗೆ ವೈಚಾರಿಕ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಮೂಡಿಸುವ ಕೃತಿ ಎಂದರೆ ಅದು ‘ಸಮಾಧಾನ ‘.   ನನ್ನ ಬದುಕು  ಹೀಗೇ ಇರಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಒಂದು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ಮನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ನಮ್ಮನ್ನು ಅಣಿಗೊಳಿಸುವ ಕೃತಿಯಿದು.ಜೀವನದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳು   ಹೇಗಿದ್ದರೆ ಚೆನ್ನ? ಎಂಬ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಸಾರುವ 25 ಪ್ರಬುದ್ಧ ಲೇಖನಗಳು ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿವೆ.ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ತೆರೆದಿಟ್ಟ ಬಳಿಕ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಓದಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಈ ಕೃತಿಯದ್ದು.  ನನ್ನ ಸಹೋದರರೊಬ್ಬರ ಸ್ಟೇಟಸ್ ನಲ್ಲಿ  ‘ಸಮಾಧಾನ ‘ ಎನ್ನುವ ಕೃತಿ ಲೋಕಾರ್ಪಣೆಗೊಂಡ ಬಗೆಗಿನ ಒಂದು ಭಾವಚಿತ್ರ ನೋಡಿದೆ. ಕೃತಿಯ ಹೆಸರೇ ಅದನ್ನು ಓದಲೇ ಬೇಕೆಂಬ ಕುತೂಹಲವನ್ನು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿತ್ತು. ತಕ್ಷಣ ಲೇಖಕರ ಫೋನ್ ನಂಬರ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಕೊಂಡು ಅವರಿಗೊಂದು ಕರೆ ಮಾಡಿದೆ.ನಾನು ಯಾರೆಂದೇ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ನನ್ನಲ್ಲಿ ವಿಳಾಸವನ್ನು ಕೇಳಿ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. 117 ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸಾರಸ್ವತ ಲೋಕಕ್ಕಿತ್ತ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಸಾಹಿತಿ ನಾಲ್ಕಕ್ಷರ ಗೀಚುವ ನನ್ನಂಥವರ ಕರೆಗೆ ಓಗೊಟ್ಟು ಪುಸ್ತಕ ಕಳುಹಿಸಿಕೊಟ್ಟದ್ದೇ ಅವರ ಹೃದಯವಂತಿಕೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿ.  ಎತ್ತೆತ್ತಲೋ  ಸಾಗುವ ಮನಸ್ಸನ್ನು ತಡೆದು ” ಇದು ಜೀವನದ ದಾರಿ” ಎನ್ನುವ ಸತ್ಪಥವನ್ನು ತೋರುವ, ಪಥದುದ್ದಕ್ಕೂ ಬೆಳಕನ್ನು ಚೆಲ್ಲುವ ಕೃತಿ ‘ಸಮಾಧಾನ ‘. ಮನುಷ್ಯ ಸ್ವಭಾವದ ಎಲ್ಲ ಚಿತ್ರಣಗಳನ್ನೂ ಹೃದಯಂಗಮವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಾ ಸಹಜ ಬದುಕಿನ ಕಡೆಗೆ ನಮ್ಮ ಮನವನ್ನು ಸೆಳೆಯುವಲ್ಲಿ ಸಫಲಗೊಂಡ ಕೃತಿಯಿದು.  ವಿಜ್ಞಾನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ನಾಗಾಲೋಟದಿಂದ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಈ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯ ಯಂತ್ರ ಮಾನವನೆನಿಸದೆ ಮನುಜನಾಗಿಯೇ ಬಾಳಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಈ ಕೃತಿ ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಹುಟ್ಟು ಹಾಕುತ್ತದೆ. ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಗುರಿ ಎಷ್ಟು ಮುಖ್ಯವೋ,ಆ ಗುರಿಯಡೆಗೆ ಸಾಗುವ ಪಥವೂ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ ಎಂದು  ಸಾರುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ -ಪರೀಕ್ಷೆ ಎನ್ನುವ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಆಶಯಗಳು ಕೈಗೂಡಬೇಕಾದರೆ ನಿಯತ್ತಿನ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಸಾಗಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಕಿವಿ ಮಾತಿದೆ.” ಸಹಜಾನಂದಕ್ಕೆ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವಿದೆ ” ಎನ್ನುವ ಮಾತಿನಂತೆ  ನಾಟಕೀಯತೆಯ ಪರದೆ ಸರಿಸಿ ತಳುಕು ಬೆಳಕುಗಳಿಂದೀಚೆ ಒಂದು ವಾಸ್ತವತೆ ಇದೆ,ಅದೇ ನಮ್ಮ ಬದುಕು ಎಂಬ ಅರಿವನ್ನು ‘ವಾಸ್ತವತೆ ಮತ್ತು ಸಹಜಾನಂದ’ ಎನ್ನುವ ಲೇಖನ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಇಡೀ ಜೀವ ಜಗತ್ತಿನ ಸಾರವಡಗಿರುವುದೇ ಪರಿಪಾಲನೆ ಎನ್ನುವ ಪದದಲ್ಲಿ. ಪ್ರಾಣಿ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಸ್ತರದಲ್ಲಿರುವವನು ಮನುಷ್ಯ. ಆತನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪಾಲನೆ ಪೋಷಣೆ ಎನ್ನುವ ಪದಗಳಿಗೆ ಇರುವ ಮಹತ್ವವನ್ನು ವಿಶದಪಡಿಸುವ ಲೇಖನ ‘ಪರಿಪಾಲನೆ ‘. ಮನುಷ್ಯ ಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ‘ಭಾವ ‘ ಎನ್ನುವ ಲಯ   ಹರಿಯುತ್ತಲೇ ಇರಬೇಕು. ಆಗಲೇ ಪ್ರಾಣಿ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಾವು ಶ್ರೇಷ್ಠರೆನಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ ಎನ್ನುವ ಅಂಶ ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿದೆ.  ಮುಗ್ದತೆ, ಸಹೃದಯತೆ,ಎಲ್ಲಾ ಕರಗಿ ಹೋಗಿ ಹೊಡಿ,ಬಡಿ, ಕೊಲ್ಲು,ಎನ್ನುವ ವಿದ್ವಂಸಕ  ನಡವಳಿಕೆಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮೂಲ ಧಾತುವೆನಿಸಿದ  ಪ್ರೀತಿ ಮಮತೆ  ವಾತ್ಸಲ್ಯದ  ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯನ್ನು ‘ವಾತ್ಸಲ್ಯ ‘ ಎನ್ನುವ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಕೃತಿ ಕಾರರು ಮನಮುಟ್ಟುವಂತೆ  ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮನುಷ್ಯ  ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ,ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ,ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನದಲ್ಲಿ ಬಹು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಏರಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಆತನಿಗೆ ಇಂದು ‘  ನಿರಾಳತೆ ‘ ಎನ್ನುವುದು ಯಾಕೆ ದುರ್ಲಭವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎನ್ನುವ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಲೇಖನ ಓದುಗರ ಒಳಗಣ್ಣು ತೆರೆಸುತ್ತದೆ. ಹಣ, ಕೀರ್ತಿ, ಅಧಿಕಾರ ಇವೆಲ್ಲವುಗಳಾಚೆ ಬಹು ದೂರ ನಿಂತ ನಿರಾಳತೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಮನೆ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿದೆ ಎನ್ನುವ ಲೇಖಕರ ಚಿಂತನೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಮನನ ಯೋಗ್ಯವಾದದ್ದು. ಶಿಕ್ಷಣ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಂಕ  ಗಳಿಸಬೇಕು, ಉದ್ಯೋಗ ರಂಗದಲ್ಲಿ  ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಮಾಡಬೇಕು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳು ಉನ್ನತ ಸ್ತರದಲ್ಲಿರಬೇಕು ಎಂದು ಬಯಸುವ ನಾವುಗಳು ಸಾರ ಸಜ್ಜನಿಕೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ನಮ್ಮದಾಗಬೇಕು ಎಂದೇಕೆ ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ? ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮವನ್ನು ಮರೆಯಬಾರದು ಎನ್ನುವ ಅರಿವನ್ನು ನೀಡುವ ಲೇಖನ ‘ಸಜ್ಜನಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತು’. ಬದುಕು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವ ದಾವಂತದಲ್ಲಿ ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಎಂದಿಗೂ ಮೂಲೆಗುಂಪಾಗಬಾರದು ಎಂಬುದನ್ನು ಕೃತಿಕಾರರು ಮನಮುಟ್ಟುವಂತೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಾತು ಮತ್ತು ನಡವಳಿಕೆ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಪೂರಕವಾಗಿರಬೇಕು. ಅಂತೆಯೇ ನಮ್ಮ ಗ್ರಹಿಕೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಹಿಸಿದ್ದನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ ಎರಡೂ ಜೊತೆಯಾದಾಗ ಮಾತ್ರ ಒಂದು ಸಾಧನೆ ಸಾಧ್ಯ ಎನ್ನುವ ಕೃತಿಕಾರರ ಸಾಲುಗಳು ಕುಳಿತಲ್ಲೇ ಅರಮನೆ ಕಟ್ಟುವ ಮನೋಭಾವದ ಇಂದಿನ ಯುವ ಸಮೂಹಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.  ಸಂಬಳ, ಸಂಭಾವನೆ,ಅಧಿಕಾರ, ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವಕ್ಕಾಗಿ ಬದುಕುವ ಬದಲಾಗಿ ಪರಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಬದುಕುವ ಉದಾರತೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಮೂಡಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಲೇಖಕರ ಚಿಂತನೆ ಅನುಕರಣ ಯೋಗ್ಯವಾದದ್ದು. ‘ ಪರೋಪಕಾರಂ ಇದಂ ಶರೀರಂ ‘ ಎಂಬ ಧೋರಣೆಯನ್ನೇ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿಕೊಂಡು ಧರ್ಮ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿ  ಅನ್ನದಾಸೋಹ,ಅಕ್ಷರ ದಾಸೋಹ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ಜೀವನ ಸಾರ್ಥಕ ಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡು ಅಮರರಾದ ಧೀಮಂತರ ಆದರ್ಶಗಳು ನಮಗೆ ದಾರಿದೀಪವಾಗಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಲೇಖಕರ ಸಾಲುಗಳು ಸರ್ವಕಾಲಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯವಾಗುವಂಥದ್ದು. ‘ ವಿದ್ಯಾ ದದಾತಿ ವಿನಯಂ ‘ ವಿದ್ಯೆ ವಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಎನ್ನುವ ಹಿರಿಯರ ಉಪದೇಶದ ಸಾರ ಸತ್ವ ಬದಿಗೆ ಸರಿದು ಅನೀತಿ ಅಧರ್ಮ ಅನ್ಯಾಯಗಳ ಹಾದಿಯಾದರೂ ಸರಿಯೇ ಅವರಿವರನ್ನು ತಳ್ಳಿ ತಾನು ಮುಂದೆ ಸಾಗಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಅವಿನಯ ವರ್ತನೆಯನ್ನು, ಹುಂಬತನವನ್ನು ಹುಟ್ಟು ಹಾಕುತ್ತಿರುವ ಇಂದಿನ ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಬದಲಾಗಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಕೃತಿಕಾರರ ಆಶಯ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಆಶಯವಾಗಬೇಕಿದೆ.  ಸಕಲ ಜೀವಾತ್ಮರಿಗೆ ಲೇಸನ್ನೇ ಬಯಸಿದ ಭಕ್ತಿ ಭಂಡಾರಿ  ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ ಬಸವಣ್ಣನವರೇ ಮೊದಲಾದ ಶರಣರ ಕೆಲ ವಚನಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೂಡಿಬಂದ ‘ ಕಿಲಾಡಿತನ ಮತ್ತು ಕಿಡಿಗೇಡಿತನ ‘ ಎನ್ನುವ ಲೇಖನ ಜೀವ ವಿರೋಧಿ ತತ್ವಗಳ ಪಾಲನೆಗೆ ಮುನ್ನುಗ್ಗುತ್ತಿರುವ ಮಾನವರಿಗೆ ಸದ್ಬಥವನ್ನು ತೋರುವ ದಿವ್ಯ ಸಂದೇಶವೇ ಆಗಿದೆ. ನಾನು -ನನ್ನದು ಎಂಬ ಸಂಕುಚಿತ ವೃತ್ತದೊಳಗೇ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುತ್ತಿರುವ ನಾವು ನಮ್ಮ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳಾದ ಹಸಿದವನಿಗೆ ಅನ್ನ, ಬಾಯಾರಿದವನಿಗೆ ನೀರು, ಆಶ್ರಯ ಬಯಸಿ ಬಂದವನಿಗೆ ನೆಲೆ ಈ ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನೇ ಮರೆತಿದ್ದೇವೆ ಎನ್ನುವ ಲೇಖಕರ ನೋವಿನ ಸಾಲುಗಳು ಓದುಗರ ಒಳಗಣ್ಣು ತೆರೆಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ಪರಮಾತ್ಮ ಎನ್ನುವ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಲೇಖನಗಳು ಉದಾಹರಣೆ ಸಹಿತ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದು  ಈ ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ನಮ್ಮ ಕೊಡುಗೆ ಏನು ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.  ಕೃತಜ್ಞತಾ ಮನೋಭಾವ ಮಾನವನಿಗೆ ಇರಬೇಕಾದ ಮೂಲ ಗುಣ. ಈ ಅಲ್ಪಕಾಲದ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಇತರರಿಗಾಗಿ ಬದುಕುವವರಷ್ಟೇ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವವರು ಎನ್ನುವ ಕೃತಿಕಾರರ ಚಿಂತನೆ ನಾವುಗಳು ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಬೇಕೇ…. ಹೊರಗುಳಿಯಬೇಕೇ… ಎನ್ನುವ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ನಮ್ಮಲ್ಲೇ ಹುಟ್ಟು ಹಾಕುತ್ತದೆ. ‘ ಬೇಕು ಎನ್ನುವವನಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗವೂ ನರಕವೇ.. ಸಾಕು ಎನ್ನುವವನಿಗೆ ನಿಂತ ನೆಲವೆಲ್ಲವೂ ಸ್ವರ್ಗವೇ ‘ ಎನ್ನುವ ಮಾತಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಚಿತ್ರಣ’ ಸಮಾಧಾನ ‘ ದಲ್ಲಿದೆ. ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ, ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ಎನ್ನುವ ಏಕಮುಖ ಚಿಂತನೆಯಿಂದ ವಿಶ್ವಮಾನವತೆಯತ್ತ ನಮ್ಮ ದೃಷ್ಟಿ ಹರಿಯಬೇಕಿದೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ದುಡಿದು ಗಳಿಸಿ ಹೊಟ್ಟೆ ಹೊರೆಯುವ, ‘ನಾನು’ ಎಂದು ಮೆರೆಯುವ, ಸಂಕುಚಿತ ಮನೋಭಾವ ದೂರವಾಗಿ ‘ನಾವು ‘ ಎಂಬ ಹೃದಯ ವೈಶಾಲ್ಯತೆ ನಮ್ಮದಾದಾಗ ಮಾನವ ಜನ್ಮ ಸಾರ್ಥಕ ಎನ್ನುವ ಸಂದೇಶವನ್ನು ‘ಸಮಾಧಾನ’ಎನ್ನುವ ಕೃತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಅಪೂರ್ವ ಕೃತಿಯನ್ನು ಸಾರಸ್ವತ ಲೋಕಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಸ. ರಾ. ಸುಳಕೂಡೆಯವರಿಗೆ ತುಂಬು ಹೃದಯ ಅಭಿನಂದನೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾ,ಸಂಗ್ರಹ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಈ ಕೃತಿ ಮನೆ ಮನೆಗಳಿಗೆ ತಲುಪಲಿ, ಸಮಾಜಮುಖಿ ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ಓದುಗರ ಎದೆಯಲ್ಲಿ  ಹುಟ್ಟು ಹಾಕುವ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕೃತಿಗಳು ಶ್ರೀಯುತರಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಲಿ ಎಂದು ಆಶಿಸುತ್ತಾ, ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸುಳಕೂಡೆಯವರಿಗೆ ದೇವರ  ಆಶೀರ್ವಾದ ಸದಾ ಇರಲಿ ಎಂದು  ಭಗವಂತನಲ್ಲಿ ಬೇಡುತ್ತೇನೆ. ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಕೆಮಡಿಕೇರಿ.

ಸ. ರಾ. ಸುಳಕೂಡೆ ಅವರ ” ಸಮಾಧಾನ” ಸಂಚಲನ ಮೂಡಿಸಿದ ಕೃತಿ:ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ.ಕೆ Read Post »

ಪುಸ್ತಕ ಸಂಗಾತಿ

“ಗೊರೂರು ಅನಂತರಾಜು ಅವರ ಕೃತಿ ಮುಳುಗಡೆ ಹಳ್ಳಿಯ ಬದುಕಿನ ತಲ್ಲಣಗಳು” ಕೆ.ಎನ್.ಚಿದಾನಂದ

ಪುಸ್ತಕಸಂಗಾತಿ ಕೆ.ಎನ್.ಚಿದಾನಂದ “ಗೊರೂರು ಅನಂತರಾಜು ಅವರ ಕೃತಿ ಮುಳುಗಡೆ ಹಳ್ಳಿಯ ಬದುಕಿನ ತಲ್ಲಣಗಳು” ಗೊರೂರು ಅನಂತರಾಜು ಅವರ ಕೃತಿ ಮುಳುಗಡೆ ಹಳ್ಳಿಯ ಬದುಕಿನ ತಲ್ಲಣಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಎಂಬ ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹುಟ್ಟೂರನ್ನು, ಬಾಲ್ಯದ ಸವಿನೆನಪುಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ತಲೆತಲಾಂತರದ ಮಣ್ಣಿನ ಬಂಧವನ್ನು ಜಲಸಮಾಧಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ದುರಂತ ನೈಜತೆಯೇ ಗೊರೂರು ಅನಂತರಾಜು ಅವರ ವಿಮರ್ಶಾ ಲೇಖನಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ಕೃತಿ ಮುಳುಗಡೆ ಹಳ್ಳಿಯ ಬದುಕಿನ ತಲ್ಲಣಗಳು, ಹೇಮಾವತಿ ನದಿಗೆ ಗೊರೂರು ಬಳಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಕಟ್ಟುವಾಗ ಮುಳುಗಡೆಯಾದ ಗ್ರಾಮ ಉಲಿವಾಲ. ಆ ಗ್ರಾಮದ ಲೇಖಕರು ಮೋಹನ್ ಕುಮಾರ್ ವಿಸ್ತೃತವಾಗಿ ಮುಳುಗಡೆಯಾದ ಗ್ರಾಮದ ಸಂತ್ರಸ್ತ ಜನರ ಮಾನಸಿಕ ವೇದನೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟ  ಮರುಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ  ನಡೆಸಿದ  ಹೋರಾಟವನ್ನು  ಮಾನವೀಯ ಸಂವೇದನೆಯಿಂದ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ.   ಗೊರೂರು ಅನಂತರಾಜುರವರು ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಸಂಬಂಧಗಳ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಮರುಚಿಂತನೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುವ ಕಾದಂಬರಿ ಕೇವಲ ನಷ್ಟದ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳದೆ, ಸಂಕಷ್ಟಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಮನುಷ್ಯ ಕಟ್ಟಿ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಪ್ರತಿಮ ಸಹನಶೀಲತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ.ಕಾದಂಬರಿ ಕೇವಲ ಮುಳುಗಡೆಯಾದ ಒಂದು ಭೂಭಾಗದ ಕಥೆಯಲ್ಲ; ಅದು ತಮ್ಮ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಜನರ ಮೌನ ಆಕ್ರಂದನ, ಅಸಹಾಯಕತೆ ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ಮಾನವೀಯ ಸಂವೇದನೆಗಳ ಜೀವಂತ ಸಾಕ್ಷಿ. ತಮ್ಮ ಕಣ್ಣೆದುರೇ ಹುಟ್ಟಿದೂರು ಜಲಸಮಾಧಿಯಾಗುವುದನ್ನು ಕಂಡ ಜನರ ಆತಂಕ, ಸ್ಥಳಾಂತರದ ನಂತರ ಅನುಭವಿಸಿದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ಆಘಾತಗಳು ಮತ್ತು ಬದುಕನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮೊದಲಿನಿಂದ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರು ನಡೆಸಿದ ಕಠಿಣ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಲೇಖಕರು ತಮ್ಮ ವಿಮರ್ಶಾ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ  ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಆಣೆಕಟ್ಟುಗಳು, ಮಾನವ ನಾಗರಿಕತೆಗೆ ಬೆಳಕು ನೀಡಿದ್ದರೂ, ಸಾವಿರಾರು ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಸ್ವಂತ ನೆಲದಿಂದ ನಿರ್ದಯವಾಗಿ ಕಿತ್ತೆಸೆದಿವೆ. ಆ ಮನೆಗಳ ಒಲೆಗಳು ಆರಿಹೋಗಿವೆ; ಮಣ್ಣಿನೊಂದಿಗಿನ ತಲೆ ತಲಾಂತರದ ಬಂಧ ಕಡಿದುಬಿದ್ದಿದೆ. ವಿಮರ್ಶೆಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಮೂಡಿಬಂದ ಲೇಖನ ಓದುಗನ ಅಂತರಂಗ ಕಲಕುತ್ತದೆ. ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನೀತಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿಪರ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಲೇ, ಸಂಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ಮನುಷ್ಯನ ಸಹನಶೀಲತೆ ಹಾಗೂ ಮರುಜೀವ ಪಡೆಯುವ ಅಪಾರ ಜೀವದಂಡದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು  ಪ್ರಕಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಸನದ ಮಣ್ಣು ಕೇವಲ ಇತಿಹಾಸದ ಕಥೆ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ; ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಜನಪದ ಐತಿಹ್ಯಗಳ ಮಹಾಕಾವ್ಯವನ್ನೇ ಉಸಿರಾಡಿಸುತ್ತದೆ. ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಬೆಳೆದ ರೀತಿಯನ್ನು ಗೊರೂರು ಅನಂತರಾಜು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತ, ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾದ ಡಾ. ಬಿ. ಡಿ. ಕುಮಾರ್ ರವರ  ಕೃತಿ ಹಾಸನ ಸೀಮೆಯ ಐತಿಹ್ಯಗಳು ಕೃತಿಯ ಕುರಿತಂತೆ ಇಲ್ಲಿನ ಪರಂಪರೆಯ ವೈಭವ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಸೊಗಡು ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ತೀಕ್ಷ್ಣ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ತೆರೆದಿಡುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬೇರುಗಳ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಿ, ನಾಡಿನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಹೊಸ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲು ಈ ಲೇಖನವು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಮಂಟೇಸ್ವಾಮಿ ಕಾವ್ಯದ ಪವಾಡ ಸಾದೃಶ್ಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಾನತೆಯ ಸಂದೇಶ ಹಾಗೂ ಜಾನಪದ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ರಂಗಭೂಮಿಯ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಜೀವಂತವಾಗಿ ತೆರೆದಿಡುವ ಕೃತಿಯಿದು. ಗೊರೂರು ಅನಂತರಾಜು ಅವರು ಪಿ. ನಾಗರತ್ನಮ್ಮ ಮಳವಳ್ಳಿ ಅವರ ಸಂಪಾದಿತ ಕೃತಿಯನ್ನು ಓದಿ ಅದರ ಕುರಿತು ಬಹಳಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಮಂಟೇಸ್ವಾಮಿ ಅವರ ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯವು ನಿಕೃಷ್ಟರ ಉದ್ಧಾರ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರತಿರೋಧದ ಆಳವಾದ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ನೆಲದ ಮೂಲ ಜನಪದ ಚೇತನವನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಿ, ಸಮಾನತೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆಯಲು ಇದು ಓದುಗರಿಗೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಾನಪದವು ಅಪ್ಪಟ ಮಣ್ಣಿನ ವಾಸನೆ ಹಾಗೂ ಹಳ್ಳಿಯ ಬದುಕಿನ ನವಿರು ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ತನ್ಮಯತೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟು ನಾವು ಮನೆಗೆ ತಂದ ಕನ್ನಡಿ ಹೇಗೆ ನಮ್ಮನ್ನು ನೋಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ವಿಚಾರವನ್ನು ಗೊರೂರು ಅನಂತರಾಜು ಅವರ ನಾ ತಂದೀನಿ ನಿನ್ನ ನನ್ನನ್ಯಾಕ ನೋಡತಿ ಹೊಳ್ಳೊಳ್ಳಿ ಲೇಖನವು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕೃತಿಯ ಕರ್ತೃ ಡಾ. ಪ್ರಕಾಶ್ ಗ. ಖಾಡೆಯವರೊಂದಿಗಿನ ಪ್ರವಾಸದ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನದ ಪ್ರೀತಿ, ಹಾಸ್ಯ, ಸೌಹಾರ್ದ ಹಾಗೂ ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ನೆಲದ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ನೈಜ ಮನುಷ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಮರು ಶೋಧಿಸಲು ಇದು ಓದುಗರಿಗೆ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಕವಿ ಎಲ್.ಎನ್.ಮುಕುಂದರಾಜ್ ಅವರ   ಕವಿತೆ ಹದ್ದು ಮತ್ತು ಜೀಮೂತ ವಿಮರ್ಶಿಸುತ್ತಾ ಈ ಕಾವ್ಯದ ವಸ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಶ್ರೀಹರ್ಷನ ನಾಗನಂದ ನಾಟಕದ್ದು. ಪುರಾಣ ಕೇಂದ್ರಿತ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ವರ್ತಮಾನದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತರುವ ಕವಿ ಈ ವಸ್ತುವನ್ನು ನಮ್ಮ ಸಮಕಾಲೀನತೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿ ಈ ಹೊತ್ತಿನ ಹದ್ದುಗಳು ನಮ್ಮ ಪರಿಸರದ ಜೀಮೂತವಾಹನ ರಂತಹ ಮುಗ್ಧರನ್ನು ಕುಕ್ಕಿ ತಿನ್ನುವ ಕರಾಳತೆಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಗರುಡನಿಗೆ ಸರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಆಹಾರ ವಾಗಬೇಕಿದ್ದ ಶಂಖಚೂಡನೆಂಬ ನಾಗನನ್ನು ಉಳಿಸಲು ತಾನೇ ಗರುಡನಿಗೆ ಆಹಾರವಾಗುವ ಜೀಮೂತವಾಹನನ ತ್ಯಾಗಶೀಲತೆ ಉದಾತ್ತವಾದದ್ದು. ಆತನ ತ್ಯಾಗ ಪುರಾಣ ಪ್ರಜ್ಞೆಯೊಳಗೆ ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತವಾದದ್ದೇ ಆಗಿದೆ.  ಹದ್ದು ಮತ್ತು ಜೀಮೂತ ಕವಿತೆ ಜೀವನದ ಎತ್ತರದ ಧ್ಯೇಯಗಳು, ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ತೀಕ್ಷ್ಣ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತದೆ. ಬದುಕಿನ ಧ್ಯೇಯಗಳನ್ನು ಎತ್ತರಕ್ಕೇರಿಸಿಕೊಂಡು, ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಕರುಣಾ ಭಾವವನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ ಅದ್ಭುತ ಚಿಂತನೆಗಳ ಕವನವಿದು. ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಮೋಘವರ್ಷ ನೃಪತುಂಗನ ಶಾಂತಿ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಉದಾರತೆಯನ್ನು ರಂಗಭೂಮಿಯ ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವ ಅಪೂರ್ವ ಯತ್ನವನ್ನು ಬಶೀರ್ ರವರು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಗೊರೂರು ಅನಂತರಾಜು ಅವರು ಬಶೀರರ ನಾಟಕ  ಕೃತಿಯನ್ನು ಸೊಗಸಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಲೇಖನವು ರಂಗಪಠ್ಯದ ತೀವ್ರತೆ, ರಾಜಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತದೆ. ನಾಡಿನ ಇತಿಹಾಸದ ಹಿರಿಮೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತಾ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಲ್ಲೂ ಉನ್ನತ ಆದರ್ಶ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಭಿಮಾನವನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರೇರಣಾದಾಯಿ ನಾಟಕ ಇದು. ಅರಸಿಕೆರೆಯ ಲೇಖಕಿ ಸಾವಿತ್ರಮ್ಮ ಓಂಕಾರ್ ರವರ ಕೃತಿ ಸುಂದರ ನವಿಲಿಗೆ ಚೆಂದನ ಗರಿ  ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಎಪ್ಪತ್ನಾಲ್ಕು  ಜೀವನಗಾಥೆಗಳನ್ನು ಕ್ರೋಡೀಕರಿಸಿ ಬರೆದ ಕೃತಿ. ಇದನ್ನು ಗೊರೂರು ಅನಂತರಾಜು ಬಹಳ ಚೆಂದರ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ನೆರಳಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಸ್ವತಂತ್ರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಭದ್ರ ಬನಿಯಾಗಿ ನಿಂತ ಕಸ್ತೂರ್ಬಾ  ಅವರ ತ್ಯಾಗಮಯ ಬದುಕು ಸದಾ ಆದರ್ಶಪ್ರಾಯ. ಎಂ.ವಿ.ತ್ಯಾಗರಾಜು ಅವರು ಕಸ್ತೂರ್ಬಾ ಗಾಂಧಿಯವರನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿ ಬರೆದ ಕೃತಿಯಿದು. ಇದನ್ನು ಗೊರೂರು ಅನಂತರಾಜು  ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದು ಆ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿನ ಕಸ್ತೂರ್ಬಾ ಅವರ ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಮೌನ ಸಮರ್ಪಣೆಯನ್ನು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತೀಯ ನಾರಿಶಕ್ತಿಯ ಅಪೂರ್ವ ಸಾಹಸ ಗಾಥೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿ, ತತ್ವ ಬದುಕಿಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡುವ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೈಗನ್ನಡಿಯಿದು. ಬಾಳು ಎಂಬುದು ಸೋಲು ಗೆಲುವು, ಲಾಭ ನಷ್ಟಗಳ ನಿರಂತರ ಪಗಡೆಯಾಟ. ಭೇರ್ಯ ರಾಮ ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಬಾಳೆಂಬ ಪಗಡೆಯಾಟ ಕವಿತೆಯು ಜೀವನದ ಸಂಕೀರ್ಣತೆ, ಚಂಚಲತೆ ಮತ್ತು ಅನುಭವದ ವೈವಿಧ್ಯಗಳನ್ನು ಆಳವಾದ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಗೊರೂರು ಅನಂತರಾಜು ಕವಿ ಕವಿತೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯ ನಡುವೆಯೂ ಬದುಕಿನ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ, ವಿವೇಕ ಮತ್ತು ಆಶಾವಾದದಿಂದ ಮುನ್ನಡೆಯಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ ಜಾಣ್ಮೆಯ ವಿಚಾರಪೂರ್ಣ ಚಿಂತನೆಗಳ ಅಮೂಲ್ಯ ಕವಿತೆಯಿದು. ಮುಟ್ಟನಹಳ್ಳಿಯ ತ್ಯಾಗರಾಜ್ ಅವರ ಚಾರಣದ ಸಾಹಸ ಕಥನ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಗೈಡ್ ನಂತಿದ್ದು ಪುಷ್ಪಗಿರಿಯ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಚಾರಣ ಪ್ರಿಯರಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಿದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಗೊರೂರು ಅನಂತರಾಜು. ಸಾಗುವ ಹಾದಿ ಕೇವಲ ದಾರಿಯಲ್ಲ. ಅದು ಆತ್ಮಶೋಧನೆಯ ಮಹಾ ಸಾಹಸ. ಈ ಕೃತಿಯು ಪುಷ್ಪಗಿರಿಯ ಚಾರಣವ ಕಠಿಣ ಹಾದಿ, ನಿಸರ್ಗದ ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನ ಸಂಕಲ್ಪ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು  ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿದೆ ಶ್ರಮ ಸಾಹಸ ಹಾಗೂ ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರೇಮದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸಾರಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಲ್ಲೂ ನಿರಂತರ ಮುನ್ನಡೆಯುವ ಚೈತನ್ಯ ಮತ್ತು ಜಯಿಸುವ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ತುಂಬುವ ಸಾಹಸಿ ಕಥನ ಇದು. ರುದ್ರಪಟ್ಟಣದ ಶಿಕ್ಷಕ ಸಾಹಿತಿ ಹೊ.ರಾ.ಪರಮೇಶ್ ಅವರ ಕೃತಿ ಸಾವಿರದ ಸಾಸಿವೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಹೈಕುಗಳು ಎಂಬ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಾವ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ  ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದೊಂದು ವಿಭಿನ್ನ ವಿಧಾನವಾಗಿದ್ದು ಜೀವನ ಮೌಲ್ಯ ತಿಳಿಸುವ ಕೃತಿ. ಈ ಲೇಖನವು ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ವಿಚಾರಗಳ ಆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿದು, ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಸ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತದೆ. ಬದುಕಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಂವೇದನೆಗಳನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಿ, ಚಿಂತನೆಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ದಾರಿ ತೋರಿಸುವ ಪ್ರೇರಣಾದಾಯಿ ಬರಹಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಿದು. ಒಟ್ಟಾರೆ ಈ ಕೃತಿಯು ವಿವಿಧ ಪ್ರತಿಭಾನ್ವಿತ ಲೇಖಕರ  ಐವತ್ತೆರಡು ಪುಸ್ತಕ ಪರಿಚಯದ ಲೇಖನಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಬದುಕಿನ ಮಹಾ ಸಂಘರ್ಷದ ನಡುವೆಯೂ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಈ ತಲ್ಲಣಗಳ ಸಂದರ್ಭವು, ನೆಲ ಜಲ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಮರುಚಿಂತನೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಓದುಗನಿಗೂ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕಾಲದ ಕನ್ನಡಿಯಂತೆ ನಿಲ್ಲುವ ಈ ಕೃತಿಯು, ಸಾಹಿತ್ಯಾಸಕ್ತರಿಗೂ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಿಂತಕರಿಗೂ ಒಂದು ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ದಿಕ್ಸೂಚಿಯಂತಿದ್ದು ಲೇಖಕರಾದ ಗೊರೂರು ಅನಂತರಾಜುರವರಿಗೆ ಶ್ರೇಯೋವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ತರಲಿ ಎಂದು ಹಾರೈಸುವೆ. ಕೆ.ಎನ್. ಚಿದಾನಂದ (ನಾನಂಚಿ)ಶಿಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ಸಾಹಿತಿ,ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಚಿಂತಕರು, ಹಾಸನ.

“ಗೊರೂರು ಅನಂತರಾಜು ಅವರ ಕೃತಿ ಮುಳುಗಡೆ ಹಳ್ಳಿಯ ಬದುಕಿನ ತಲ್ಲಣಗಳು” ಕೆ.ಎನ್.ಚಿದಾನಂದ Read Post »

ಪುಸ್ತಕ ಸಂಗಾತಿ

ಗಂಗಾದೇವಿ ಚಕ್ರಸಾಲಿ ಅವರ “ಸೇದಿ ಬಾವಿ” ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕಥಾಸಂಕಲನ, ಬಸವರಾಜ ಹೊನಗೌಡರ

ಪುಸ್ತಕ ಸಂಗಾತಿ ಬಸವರಾಜ ಹೊನಗೌಡರ ಗಂಗಾದೇವಿ ಚಕ್ರಸಾಲಿ “ಸೇದಿ ಬಾವಿ” ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಬಳಕೆ ಮಾಡಿ, ದಿನನಿತ್ಯದ ನಮ್ಮ ನಡೆಯುವ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿ, ಮನಮುಟ್ಟುವಂತೆ ಕಥೆ ಹೆಣೆಯುವ ಕಲೆಯನ್ನು ಶ್ರೀಮತಿ ಗಂಗಾದೇವಿ ಚಕ್ರಸಾಲಿಯವರ ಎರಡನೇ ಕೃತಿ, “ಸೇದಿ ಬಾವಿ” ಕಥಾಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು. ಸುಮಾರು 110 ಪುಟಗಳ, 12 ಕತೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಮಿಂಚುಳ್ಳಿ ಪ್ರಕಾಶನದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದಿದೆ. ಈ ಕಥಾಸಂಕಲನ ಕನ್ನಡ ಓದುಗರಿಗೆ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಅನುಭವ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕತೆಯು ಜೀವನ್ಮುಖಿಯಾಗಿದೆ, ಒಂದಿಷ್ಟು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಸಂದೇಶ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಮೊದಲನೆಯ ಕಥೆ ‘ಅರುಂಧತಿ’ ಯಲ್ಲಿ, ಇಂದಿನ ದಾಂಪತ್ಯ ಜೀವನವು ಅಧುನಿಕ ಕೆಲಸದ ಜಂಜಾಟಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮಹತ್ವ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಅರುಂಧತಿ ಮತ್ತು ಅಜಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಇಬ್ಬರೂ ಹೊರಗೆ ದುಡಿಯುವ ದಂಪತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಇದ್ದರೆ, ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಗೌರವಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ದಾಂಪತ್ಯ ಚಕ್ರ ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ಹೆಚ್ಚು ನೀನು ಕಡಿಮೆ ಎಂಬ ಅಹಂ ಅಡ್ಡ ಬಂದರೆ ಸಂಸಾರ ಒಡೆಯುವುದನ್ನು ಈ ಕತೆಯಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು. ಅರುಂಧತಿ ತನ್ನ ಹಾಳಾದ ಸಂಸಾರವನ್ನು ಸರಿ ದಾರಿಗೆ ತರಲು ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನ ತಡವಾಗುತ್ತದೆ, ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅಜಯ ಮತ್ತೊಬ್ಬಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅರುಂಧತಿಯ ಆಂತರಿಕ ತುಮುಲಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಸಾಲುಗಳು “ಅರುಂಧತಿಗೆ ಗಂಡಸರೆಂದರೆ ಸ್ವಾರ್ಥಿಗಳು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಅಚ್ಚೊತ್ತಿ ಬಿಟ್ಟಿತ್ತು. ಅಜಯ್ ನ ತರಹವೇ ಎಲ್ಲ ಗಂಡಸರು ಇರುತ್ತಾರೆ ಎಂದುಕೊಂಡೇ ಗಂಡಸರೊಂದಿಗೆ ಅವಳು ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು” ಅವಳ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹ ಪೀಡಿತ ಮನಸ್ಸೇ ಅವಳ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡಿತ್ತು.“ಕಪ್ಪು ಹುಡುಗಿ” ಕಥೆ ಸಮಾಜದ ಅಂಕುಡೊಂಕಿಗೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಅವಳು ಕಪ್ಪುಹುಡುಗಿ, ಅವಳ ಹೆಸರು ಶ್ವೇತಾ. ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಬಿಳಪುಗಳ ಸಂಘರ್ಷ ಕಾಣಬಹುದು. ಕಥೆಗಾರ್ತಿಯೇ ಹೇಳಿರುವ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು “ಆರ್ಯರು ಬಿಳಿಯರು, ದ್ರಾವಿಡರು ಕಪ್ಪು, ದೇವರುಗಳು ಬಿಳಿ, ರಾಕ್ಷಸರು ಕಪ್ಪು. ಅಂದರೆ ಬಿಳಿ ಎಂದರೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಉತ್ತಮ ಗುಣ ಮೊದಲಿಂದಲೂ ಇದೆ. ಕಪ್ಪು ಎಂದರೆ ಅಶುಭ, ಕೆಟ್ಟ, ಕಡಿಮೆ ಹೀಗೆ ಅನಾವರ್ಥಕಗಳು ಬೆಳೆದುಕೊಂಡೇ ಬಂದಿವೆ” ಶ್ವೇತಾಳ ನೋಡಲು ಬರುವ ಹುಡುಗರು ಅವಳ ಗುಣ ನೋಡದೇ ಕೇವಲ ಬಣ್ಣವನ್ನು ನೋಡಿ ಮದುವೆಗೆ ಒಪ್ಪುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ನಂತರ ಅವಳು ದೊಡ್ಡ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಅಧಿಕಾರಿ ಅವಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ.ಲೇಖಕಿ ಸ್ವತಃ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ “ಕಲ್ಲೇಶಿ” ಎಂಬ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ನೋಡಿದ, ಅನುಭವಿಸಿದ ಘಟನೆಗಳು ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದಿರಬಹುದು. ಇದರಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲೇಶಿನ ಪಾತ್ರ ಇಂದಿನ ಶಿಕ್ಷಣ ಪದ್ದತಿಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅವನಿಗೆ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದ ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ಒತ್ತಾಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕಲಿಸುವುದರಿಂದ ಶಿಕ್ಷಣದಿಂದ ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಮುಖನಾಗುತ್ತಾನೆ. “ಇಂದಿನ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಏನಾಗಿದೆ. ಅಂಕಗಳಿಕೆಯೊಂದೇ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿದೆ. ಅಂಕಗಳಿಕೆಯ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿರುವವರು ಯಾರು? ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆ… ಶಿಕ್ಷಕರು ಪಾಲಕರು… ಇಂದಿನ ಬದಲಾದ ಸಮಾಜ ವ್ಯವಸ್ಥೆ…. ಬದಲಾದ ವೃತ್ತಿಗಳು…. ಯಾವುದರ ಮೇಲೆ ಆಪಾದನೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯ?” ಹೀಗೆ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಸಾಲುಗಳು ಇಂದಿನ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಹಿಡಿದ ಕನ್ನಡಿಯಾಗಿವೆ. “ಕುಲ ಮರ್ಯಾದೆ” ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಕಥಾನಾಯಕ ಹಾಗೂ ಕಥಾನಾಯಕಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಜಾತಿಯವರು ಹೀಗಾಗಿ ಮದುವೆಗೆ ಹುಡುಗಿಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಸಿಗದೇ ಅವಳು ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಯುತ್ತಾಳೆ. ಕಾಲೇಜಿನ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಹಜವಾಗಿ ಮೂಡುವಂತೆ ಪ್ರೀತಿ ಮೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಜಾತಿಯ ಗೋಡೆ ಅಡ್ಡ ಬಂದು ಕಥಾನಾಯಕಿ ಸಾವಿನಿಂದ ಕಥೆ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕಲ್ಲೇಶಿ ಕಥೆಯಂತೆ “ನಾಣಿ” ಯ ಕಥೆಯು ಸಹ ಒಂದು ಮುಗ್ಧ ಹುಡುಗನ ಅಕ್ಷರ ಕಲಿಯಲು ನಡೆಸಿದ ಹೋರಾಟ, ಅವನ ದೈಹಿಕ ನ್ಯೂನತೆಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಜೋಕರ್ ನಂತಾಗಿದ್ದು ಓದುಗರಿಗೆ ನಾಣಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಕಂಪ ಮೂಡುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.“ಮಡಿಲ ಕೆಂಡ” ಕಥೆಯು ಇಂದು ಮುಂದುವರೆದ ಸಮಾಜವು ಸಹ ಮಕ್ಕಳಾಗದೇ ಇದ್ದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಸ್ತ್ರೀ ಯನ್ನೇ ಅಪರಾಧಿ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಹೆಂಡತಿ ತನಗೆ ಮಕ್ಕಳು ಆಗದಿದ್ದಕ್ಕೆ ತಾನೆ ಕಾರಣವೆಂದು ತಿಳಿದು ತನ್ನ ಗಂಡನಿಗೆ ತನ್ನ ತಂಗಿಯ ಜೊತೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ತಾನೇ ಮತ್ತೊಬ್ಬನಿಗೆ ಬಸುರಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಇದನ್ನು ಗಂಡನಿಗೆ ಹೇಳಲಾಗದೇ ಒದ್ದಾಡುತ್ತಾಳೆ. “ಸೇದಿಬಾವಿ” ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಗುರುಬಸಪ್ಪ ಹಾಗೂ ಸೇದಿಬಾವಿ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾ ಎರಡು ಮೂರು ತಲೆಮಾರುಗಳ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡದಿಂದ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಮೀಡಿಯಂ, ಬಾವಿ ನೀರಿನಿಂದ ನಳದ ನೀರು ಹೀಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಬದಲಾವಣೆಯಾದರೂ ಕೊನೆಗೆ ಒಂದಿಷ್ಟು ಅಂಶಗಳು ಹಳೆಯದರ ಕಡೆಗೆ ವಾಲುವುದನ್ನು ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು.ಇದೇ ರೀತಿ ಇನ್ನುಳಿದ ಕಥೆಗಳಾದ ಶರಣ, ಕಲ್ಯಾಣ ಜಂಕ್ಷನ್, ದೇವಮ್ಮಜ್ಜಿ ಮತ್ತು ಮನೆ ಕತೆಗಳು ಓದುಗರನ್ನು ಕಾಡುತ್ತವೆ. ಎಲ್ಲಾ ಕತೆಗಳು ಭಾಷೆಯ ಪ್ರಯೋಗದಿಂದ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗಿವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಥೆಗಳು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಕಥಾವಸ್ತು ಹೊಂದಿವೆ. ಇಂದಿನ ಸಮಾಜ ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಕಥೆಗಾರರು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃಷಿ ಹೀಗೆಯೇ ಬೆಳೆಯಲೆಂದು ಆಶಿಸುತ್ತೇನೆ. ಬಸವರಾಜ ಹೊನಗೌಡರ

ಗಂಗಾದೇವಿ ಚಕ್ರಸಾಲಿ ಅವರ “ಸೇದಿ ಬಾವಿ” ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕಥಾಸಂಕಲನ, ಬಸವರಾಜ ಹೊನಗೌಡರ Read Post »

You cannot copy content of this page

Scroll to Top