ಕಾವ್ಯ ಸಂಗಾತಿ
ವನಜಾಕ್ಷಿ ಬೆಟ್ಟದಾಲೂರು
“ಮೋಡದ ಚಪ್ಪರದ ಕೆಳಗೆ”


ಒಂದು ದಿನ
ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ನಾನು
ಹಠಾತ್ತನೆ ಆಕಾಶದ ಮಡಿಲೇರಿದೆ.
ಕಿಟಕಿಯಾಚೆ ನೋಡಿದಾಗ—
ಕೆಳಗೆ ಬಿಟ್ಟು ಬಂದ ಭೂಮಿ
ಒಂದು ಹಸಿರು ನೆನಪಿನಂತೆ ದೂರವಾಗುತ್ತಿತ್ತು;
ಮೇಲೆ—
ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ನೀಲಿಯೊಂದು
ನನ್ನ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟು ನಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಅಲ್ಲಿಯೇ ನೆನಪಾಯಿತು—
ಚಿಕ್ಕವಳಿದ್ದಾಗ
ಒಮ್ಮೆ ಆಕಾಶದತ್ತ ಕೈಚಾಚಿ
“ನಾನೂ ಹಾರಬೇಕು”
ಎಂದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದೆ.
ಆಗ
ರೆಕ್ಕೆಗಳಿರಲಿಲ್ಲ.
ಇಂದು ರೆಕ್ಕೆಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ
ನಾನು ಹಾರುತ್ತಿದ್ದೆ!
ಮನುಷ್ಯನ ಕನಸಿಗೆ
ರೆಕ್ಕೆ ಬೇಕೇನು?
ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಕಿಟಕಿ ಸಾಕು;
ಒಂದು ವಿಮಾನ ಸಾಕು;
ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ನೋಡುವ
ಒಂದು ಜೀವಂತ ಕಣ್ಣು ಸಾಕು.
ವಿಮಾನ ಮೋಡವನ್ನು ಸೀಳಿತು.
ಅದು ಮೋಡವೋ?
ಬಿಳಿಯ ಬೆಟ್ಟವೋ?
ಸಾಗರದ ಮೇಲೆ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿದ ಅಲೆಯೋ?
ದೇವರು ಬಿಚ್ಚಿಟ್ಟ
ಬೆಳ್ಳಿಯ ಹಾಸಿಗೆಯೋ?
ಒಮ್ಮೆ ಅದು ಬೆಟ್ಟವಾಗಿ ಕಂಡಿತು,
ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸಾಗರವಾಗಿ,
ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನದಿಯಂತೆ
ಆಕಾಶದೊಳಗೆ ಹರಿಯಿತು.
ಮರಗಳೆಲ್ಲ ಕೆಳಗೆ
ಹಸಿರು ಅಕ್ಷರಗಳಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿದವು;
ಮನೆಗಳು—
ಮಕ್ಕಳು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ
ಆಟದ ಬೊಂಬೆಗಳಂತೆ.
ನಾನು ಮಾತ್ರ
ಆಕಾಶದ ಪುಸ್ತಕದೊಳಗೆ
ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಅಕ್ಷರ.
ಮೋಡಗಳ ಮಧ್ಯೆ
ನೀಲಿ ಮತ್ತೆ ನೀಲಿಯೇ!
ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ
ಇಷ್ಟೊಂದು ನೀಲಿಯನ್ನು
ಎಲ್ಲಿ ಮರೆಮಾಡಿಟ್ಟಿದ್ದೀಯೆ ಆಕಾಶವೇ?
ನಿನ್ನನ್ನು ಮುಟ್ಟಬೇಕೆಂದರೆ
ಕೈ ಸಾಲದು;
ಹಿಡಿಯಬೇಕೆಂದರೆ
ಬೆರಳು ಸಾಲದು;
ಕುಡಿಯಬೇಕೆಂದರೆ
ಕಂಠ ಸಾಲದು.
ನೋಡಿ ತಣಿಯಬಹುದು—
ಆದರೆ
ನಿನ್ನನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ
ಒಂದು ಮೋಡದ ಬೃಹತ್ ಚಪ್ಪರ
ವಿಮಾನದ ಕೆಳಗೆ ಹರಡಿಕೊಂಡಿತು.
ಅದರ ಮೇಲೆ
ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಬಿದ್ದಿತ್ತು.
ಬಿಳಿ ಮೋಡದ ಮೇಲೆ
ಚಿನ್ನದ ಹೊಳಪು.
ನನಗೆ ಅನಿಸಿತು—
ಇದು ಮೋಡವಲ್ಲ;
ಭೂಮಿಯ ದುಃಖಗಳನ್ನು
ಮೇಲಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟ
ದೇವರ ಮೌನದ ಹೊದಿಕೆ.
ಅದರ ಕೆಳಗೆ
ಎಷ್ಟು ಮನೆಗಳು,
ಎಷ್ಟು ಬದುಕುಗಳು,
ಎಷ್ಟು ಕಣ್ಣೀರು,
ಎಷ್ಟು ನಗು!
ನಾವು ಮೇಲಿದ್ದೇವೆ;
ಆದರೆ
ಬದುಕು ಕೆಳಗೇ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಒಬ್ಬ ರೈತ
ಮಣ್ಣಿನ ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಬೀಜ ಬಿತ್ತುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
ಒಬ್ಬ ತಾಯಿ
ಮಗುವಿನ ಕೈ ಹಿಡಿದು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ.
ಒಬ್ಬ ವೃದ್ಧ
ಮನೆಯ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು
ಹಾದುಹೋಗುವವರನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
ಒಬ್ಬ ಮಗು
ಆಕಾಶದತ್ತ ನೋಡಿ
“ಅಲ್ಲಿ ವಿಮಾನ!”
ಎಂದು ಕೈಬೀಸುತ್ತಿರಬಹುದು.
ಅವನಿಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ—
ಆ ವಿಮಾನದ ಕಿಟಕಿಯೊಳಗೆ
ಕುಳಿತಿರುವ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಮಗು
ಅವನನ್ನೇ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ ಎಂದು!
ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ
ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಭೂಮಿ
ಒಂದೇ ಕಥೆಯ ಎರಡು ಪುಟಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯಿತು.
ವಿಮಾನ ಇನ್ನೂ ಮೇಲೇರಿತು.
ಮೋಡಗಳ ಹೊಟ್ಟೆಯೊಳಗೆ
ನಾವು ಹಕ್ಕಿಗಳಂತೆ ತೇಲುತ್ತಿದ್ದೆವು.
ಅಲ್ಲಿ
ಮೇಲಿಲ್ಲ, ಕೆಳಗಿಲ್ಲ;
ಹತ್ತಿರವಿಲ್ಲ, ದೂರವಿಲ್ಲ;
ಕೇವಲ ನೀಲಿ—
ಅದರೊಳಗೆ
ಬಿಳಿಯ ಕನಸುಗಳು.
ನಾನು ಕಣ್ಣುಮುಚ್ಚಿದೆ.
ಒಮ್ಮೆ
ನಾನು ಹಾರಬೇಕೆಂದಿದ್ದೆ.
ಒಮ್ಮೆ
ನಾನು ಹಾಡಬೇಕೆಂದಿದ್ದೆ.
ಒಮ್ಮೆ
ನನ್ನೊಳಗಿನ ಎಲ್ಲ ಗಡಿಗಳನ್ನು ದಾಟಬೇಕೆಂದಿದ್ದೆ.
ಆದರೆ ಜೀವನ
ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಕೊಡಲಿಲ್ಲ.
ಇಂದು ತಿಳಿಯಿತು—
ಜೀವನ ರೆಕ್ಕೆ ಕೊಡಲಿಲ್ಲವೆಂದಲ್ಲ;
ಅದು ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು
ಬೇರೊಂದು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿತ್ತು.
ಕನಸಾಗಿ ಕೊಟ್ಟಿತ್ತು.
ಕವಿತೆಯಾಗಿ ಕೊಟ್ಟಿತ್ತು.
ಕಣ್ಣಾಗಿ ಕೊಟ್ಟಿತ್ತು.
ಹೀಗಾಗಿ
ನಾನು ಹಕ್ಕಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ—
ನನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳೇ ರೆಕ್ಕೆಗಳಾದವು.
ವಿಮಾನ ಮೋಡವನ್ನು ದಾಟುತ್ತಿದ್ದಂತೆ
ನನ್ನೊಳಗೂ ಏನೋ ದಾಟಿತು.
ಭಯವೊಂದು ಕೆಳಗೆ ಉಳಿಯಿತು.
ಆಸೆ ಮಾತ್ರ
ಮೇಲಕ್ಕೆ ಬಂತು.
ನಾನು ಆಕಾಶವನ್ನು ನೋಡಲಿಲ್ಲ—
ಆಕಾಶವೇ ನನ್ನೊಳಗೆ ಇಳಿಯಿತು.
ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗದಂತೆ
ಕಲ್ಲಿನೊಳಗೆ ಶಕ್ತಿ ಅಡಗಿರುವಂತೆ,
ಈ ನೀಲಿಯೊಳಗೂ
ಕಾಣದ ಒಂದು ಮಹಾಶಕ್ತಿ.
ಎಷ್ಟು ನೋಡಿದರೂ
ಅನುಭವವೇ ಅನುಭವ.
ಹೇಳಲು ಬಂದರೆ
ಪದಗಳು ಬಡವಾಗುತ್ತವೆ.
ವರ್ಣಿಸಲು ಕುಳಿತರೆ
ವರ್ಣಗಳೇ ಸೋಲುತ್ತವೆ.
ಆಕಾಶವನ್ನು
ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯಬಹುದೇ?
ಮೋಡವನ್ನು
ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಬಹುದೇ?
ನೀಲಿಯನ್ನು
ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಬಹುದೇ?
ಇಲ್ಲ.
ಅದಕ್ಕೇ
ನಾನು ಮೌನವಾಗಿ ನೋಡಿದೆ.
ವಿಮಾನದ ಕಿಟಕಿಯಾಚೆ
ಮೋಡಗಳ ಬಿಳಿ ಬೆಟ್ಟಗಳು
ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದವು.
ನನ್ನೊಳಗಿನ ಮಗು
ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಓಡಾಡುತ್ತಿತ್ತು.
ನನ್ನೊಳಗಿನ ಹಕ್ಕಿ
ರೆಕ್ಕೆ ಬಿಚ್ಚುತ್ತಿತ್ತು.
ನನ್ನೊಳಗಿನ ಕವಿ
ಒಂದು ಮಾತು ಮಾತ್ರ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ—
“ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬದುಕುವುದು ಬದುಕು;
ಆದರೆ
ಒಮ್ಮೆ ಆಕಾಶವನ್ನು ಒಳಗಿನಿಂದ ನೋಡುವುದು
ಬದುಕಿನ ಅರ್ಥವನ್ನು ಬದಲಿಸುವುದು.”
ವಿಮಾನ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗಿತು.
ಮೋಡಗಳು ಹಿಂದೆ ಸರಿದವು.
ಆದರೆ
ಆ ದಿನ ಕಂಡ ಆಕಾಶ
ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಲಿಲ್ಲ.
ಅದು ಇನ್ನೂ ನನ್ನೊಳಗಿದೆ—
ಒಂದು ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ನೀಲಿಯಾಗಿ,
ಒಂದು ಬಿಳಿಯ ಮೋಡವಾಗಿ,
ಒಂದು ಹಾರಲಾರದ ಹಕ್ಕಿಯ ಕನಸಾಗಿ…
ಮತ್ತು
ವಿಮಾನ ಕಿಟಕಿಯ ಬಳಿ ಕುಳಿತು
ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ
ಆಕಾಶವನ್ನು ನೋಡಿದ
ಆ ಪುಟ್ಟ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಗಿ.
ವನಜಾಕ್ಷಿ ಬೆಟ್ಟದಾಲೂರು.
(ಕಾಶಿ ಅಯೋಧ್ಯೆ ಯಾತ್ರೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದು ಇಂದು ಟೈಪಿಸಿದೆ)



