ವ್ಯಕ್ತಿ ಸಂಗಾತಿ
ಡಾ.ಶಶಿಕಾಂತ್‌ ಪಟ್ಟಣ ರಾಮದುರ್ಗ
“ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಕುವೆಂಪು
ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರನಾಯಕ ಎಸ್ ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪ
ಅವರ ಒಡನಾಟದ ಕೆಲ ಘಟನೆಗಳು”
ಕರ್ನಾಟಕದ ಎರಡು ಅಪರೂಪದ ಅಮೂಲ್ಯ ಆಸ್ತಿಗಳು ಎಂದರೆ ಒಬ್ಬರು ಸನ್ಮಾನ್ಯ ಶ್ರೀ ಎಸ್ ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪನವರು. ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಕುವೆಂಪು. ಅವರಿಬ್ಬರ ಒಡನಾಟ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತಾದ ಕೆಲ ಸಂಗತಿಗಳು.
ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಕುವೆಂಪು ಮತ್ತು ನವಕರ್ನಾಟಕದ ನಿರ್ಮಾತೃ ಹಾಗೂ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಎಸ್. ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪ ಅವರ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವು ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವ, ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ನಾಡು-ನುಡಿಯ ಬದ್ಧತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾಗಿತ್ತು.
ರಾಜಕಾರಣ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಈ ಇಬ್ಬರು ಧ್ರುವತಾರೆಗಳ ನಡುವಿನ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳು ಹಾಗೂ ವಿಚಾರಗಳು :
• ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣ ಚಳವಳಿ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲ: ಭಾಷಾವಾರು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ಏಕೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಎಸ್. ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪನವರು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕುವೆಂಪು ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಾಹಿತ್ಯ ಹಾಗೂ ಭಾಷಣಗಳ ಮೂಲಕ ಏಕೀಕರಣ ಚಳವಳಿಗೆ ಭೌದ್ಧಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತುಂಬಿದ ಅನಕೃ ನಂತರದ ಏಕೈಕ ಸಾಹಿತಿಗಳು.
ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪನವರ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕತ್ವಕ್ಕೆ ಕುವೆಂಪು ಅವರ ವೈಚಾರಿಕ ನಿಲುವುಗಳು ದೊಡ್ಡ ಬೆಂಬಲವಾಗಿದ್ದವು.
• ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಕುಲಪತಿ ಹುದ್ದೆ: ಕುವೆಂಪು ಅವರು ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಕುಲಪತಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (1956ರ ಸುಮಾರಿಗೆ) ಎಸ್. ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪನವರು ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಬೋಧನಾ ಮಾಧ್ಯಮವನ್ನಾಗಿ ತರಲು ಕುವೆಂಪು ಶ್ರಮಿಸಿದರು. ಈ ದಿಸೆಯಲ್ಲಿ ಕುವೆಂಪು ಅವರು ಅಂದಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ಎಸ್ ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪನವರಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದು ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಬೋಧನಾ ಮಾಧ್ಯಮವನ್ನಾಗಿ ತರುವ ಯೋಜನೆಗಾಗಿ ಮಾನ್ಯ ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪನವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಆಗಲು ವಿನಂತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಆಗ
ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಶ್ರೀ ಎಸ್ ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪನವರು ಕುವೆಂಪು ಅವರಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದು ತಮ್ಮಂತಹ ಹಿರಿಯ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಕನ್ನಡದ ಆಸ್ತಿ ತಾವು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬರಬಾರದು ನಿಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಮರು ಪತ್ರ ಬರೆದರು. ಕುವೆಂಪು
ಅವರ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಭಾಷಾ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹಾಗೂ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸಹಕಾರವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು.
• ರಾಜಕಾರಣಿಗೆ ಕುವೆಂಪು ನೀಡಿದ ಆದರ್ಶ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ: ಕುವೆಂಪು ಅವರು ತಮ್ಮ ಕಾವ್ಯ ಹಾಗೂ ವೈಚಾರಿಕ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ “ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಹೇಗಿರಬೇಕು? ಅವರ ನೈತಿಕತೆ ಎಂತಿರಬೇಕು?” ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದರು. ಎಸ್. ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪನವರ ಅತ್ಯಂತ ಸರಳ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಮತ್ತು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರರಹಿತ ಬದುಕು ಕುವೆಂಪು ಅವರ ಆ ಆದರ್ಶಗಳಿಗೆ ಕನ್ನಡಿ ಹಿಡಿದಂತಿತ್ತು. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದಲ್ಲಿರುವ ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪನವರ ಸಮಾಧಿ ಸ್ಥಳವನ್ನು (ಪುಣ್ಯಭೂಮಿ) ಇಂದಿಗೂ “ಕುವೆಂಪು ಅವರು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದ ಆದರ್ಶ ರಾಜಕಾರಣಿಯ ಬದುಕಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿ” ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಒಡನಾಟ:
ಎಸ್. ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪನವರಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೇಲೆ ಅಪಾರ ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತು. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಕುವೆಂಪು ಅವರನ್ನು ಕಂಡಾಗ ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪನವರು ಅತ್ಯಂತ ವಿನಯದಿಂದ ಗೌರವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ರಾಜಕೀಯದ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಕುವೆಂಪು ಅವರಂತಹ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಾಯಕರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಅವರು ಸದಾ ಸಿದ್ಧರಿರುತ್ತಿದ್ದರು.
ನಾಡು, ನುಡಿ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ರಂಗಗಳು ಹೇಗೆ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಸಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಕುವೆಂಪು ಮತ್ತು ಎಸ್. ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪನವರ ಒಡನಾಟ ಒಂದು ಅಪರೂಪದ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಇಂದು ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣ ಎರಡೂ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ವಿಷಯ ಸಂಗತಿಗಳಾಗಿವೆ. ಕುವೆಂಪು ಅಂತಹ ಒಬ್ಬ ದಿಟ್ಟ ವೈಚಾರಿಕ ಸಾಹಿತಿ ಎಸ್ ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪನವರಂತಹ ಅಪ್ಪಟ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ರಾಜಕಾರಣಿ ಈಗ ನೆನಪು ಮಾತ್ರ.
ಡಾ. ಶಶಿಕಾಂತ್‌ ಪಟ್ಟಣ ರಾಮದುರ್ಗ
About The Author
