ಕಾವ್ಯ ಸಂಗಾತಿ  ಅರುಣಾ ನರೇಂದ್ರ ಗಜಲ್ ಕತ್ತಲಾಗಿದೆ ಇಲ್ಲಿ ಸಾಲು ದೀಪ ಹಚ್ಚಿ ಹಬ್ಬ ಮಾಡೋಣತಿಮಿರ ಮುಸುಕಿದೆ ಇಲ್ಲಿ ತಮ ಕಳಚಿ ಹಬ್ಬ ಮಾಡೋಣ ಕೇಕೆ ಹಾಕುತಿದೆ ಕತ್ತಲೆ ಮುತ್ತಿಗೆಯ ಹಾಕಲುಮೌನದಿ ಬೆಳಕ ಕರೆದು ದೃಗ ಮುಚ್ಚಿ ಹಬ್ಬ ಮಾಡೋಣ ಅಜ್ಞಾನ ಅಸಮಾನತೆಯನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತದೆಎಲ್ಲರೊಂದೇ ಎಂದು ಸ್ನೇಹದ ಕೈ ಚಾಚಿ ಹಬ್ಬ ಮಾಡೋಣ ಸುಖದ ಬೆಂಬತ್ತಿ ಮನೆ ಮನ ಕತ್ತಲಾಗಿವೆ ಇಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಸಮಾಧಾನ ಕೈತುಂಬ ಬಾಚಿ ಹಬ್ಬ ಮಾಡೋಣ ಬೆಳಕ ಬೀಜ ಬಿತ್ತುವ ಅರುಣಾಗೆ ಎದೆ ತುಂಬಾ ಹಿಗ್ಗು ಬೆಳ್ಳಿ ಬಟ್ಟೆ ತೊಟ್ಟು ಮದ ಮತ್ಸರ ಬಿಚ್ಚಿ ಹಬ್ಬ ಮಾಡೋಣಅರುಣಾ ನರೇಂದ್ರ

ಕಾವ್ಯ ಸಂಗಾತಿ ಸಂತೆಬೆನ್ನೂರು ಫೈಜ್ನಟ್ರಾಜ್ “ಚಳಿಯ ಹನಿಗಳು” 1ಹೃದಯ ಸುಡಲಿಸುರಿಚಳಿ ಓಡಿದರೂ ನಡೆದೀತು ;ಅವಳು ನೆನಪಾಗಬಾರದು ಅಷ್ಟೇ2ಸಣ್ಣ ಕರುಳುದೊಡ್ಡ ಕರುಳುಹಿಮ ಬಂಡೆ ; ಚಳಿಗೆ ದ್ರವ ಎದೆಗೆಇಳಿಯಬೇಕು ಅಥವಾ….3ಸತ್ತ ಬದುಕಿಗೂಸ್ವಂತ ಆಸೆಯಿದೆ ;ಸಾಯೋ ಚರ್ಮದ ಚಳಿಗೆ?ಬೆಂಕಿಯೂ…ಬೋತಲಿಯೂಅನಿವಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಅವಳು4ತುಟಿ ಗಾಜಿನ ಬಟ್ಟಲುತಾಕಿದ ಕೂಡಲೇಗಂಟಲು ಉರಿ ಉರಿಚಳಿ ಒಂದು ನೆಪ ಸಾ…ಅವಳೂಚೂರಿ ಆಡಿಸಿದಂತೆ ಎದೆಗೆ5ನೂರು ಕಂಬಳಿಯ ನೂಕಾಚೆಗೆಳೆಯಒಂದು ಪೆಗ್ಗುಚೂರು ಉಪ್ಪಿನ ಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಅವಳ ಸತ್ತ ಒಲವಿದ್ದರೂಚಳಿಗೆ ಮಾರೋ ಗೋಲಿ…6ಒಲವ ಹಾಡ- ಹಾಡುವವರಿಗೆಲ್ಲಿಯಚಳಿ ಮಾರಾಯರಮ್ಮು ವಿಸ್ಕಿಯ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿಸಖಿಯ ಕಳೆದು ಹೋದ ಮಾತುಗಳಿಗೆ ಚಳಿ ಮಾಯ7ಬೆಂಕಿ ಚರ್ಮವನ್ನುಸಾರಾಯಿ ಕರುಳನ್ನು ಮತ್ತು ಉಸಿರು ಚೆಲ್ಲಿದಒಲವು ಬದುಕನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತದೆ ;ಚಳಿ ಆರೋಪಿ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ…ಸಂತೆಬೆನ್ನೂರು ಫೈಜ್ನಟ್ರಾಜ್ 

ಕಾವ್ಯ ಸಂಗಾತಿ ಲೀಲು ತೊಡಿಕಾನ “ಹೃದಯದ ಹಣತೆ” ಈ ಕತ್ತಲ ಬೆಳಕಿನ ಗುದ್ದಾಟಇಂದು ನಿನ್ನೆಯದಲ್ಲ ಹಣತೆನೀ ಬಂದಾಗಷ್ಟೇ…ತತ್ಕಾಲದ ಶಮನ!ಝಗಮಗಿಸುವ ಬೆಳಕಲ್ಲಿನಿಂತವರ ಹೃದಯದೊಳಗೆತಮ ಅಡಗಿದೆ ನೋಡು! ಕತ್ತಲ ಗೆಲ್ಲಲೇ ಬೇಕೆಂಬಜಿದ್ದು ನಿನಗಿದ್ದಷ್ಟೇನಿನ್ನ ಬೆಳಗುವ ಕೈಗಳಿಗೂ ಇದ್ದಿದ್ದರೆ ಕತ್ತಲೊಂದಿಗಿನ ನಿನ್ನಹೋರಾಟ ಅದೆಷ್ಟು ಸುಲಭ! ಹೋರಾಡುತ್ತಾ ಹೋರಾಡುತ್ತಾತೈಲವಾರುತ್ತ ನೀ ಕ್ಷೀಣಿಸಿದಾಗಲೇಗಾಳಿಯೂ ಕತ್ತಲ ಜೊತೆ ಸೇರಿಮಾಡಿದ ಮಸಲತ್ತಿಗೆನೀ ಮಣಿಯುತ್ತಲೇ ಇರಲಿಲ್ಲ! ಹೊರಗೆ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಕತ್ತಲ ಗೆದ್ದೆನೆಂದು ಬೀಗುವವರಒಳಗೆ ಯಾಕಿಷ್ಟು ಕತ್ತಲೆ?ಕೇಳಿ ಬಿಡು ಹಣತೆ ಬೆಳಕೇ ಕಾಣದ ಹೃದಯಗಳುಎಡವಿ ಉಳುಕುವ ಮುನ್ನತೂರಿ ಬಿಡು ಹೃದಯದೂರಿನ ಒಳಗೆಒಳಗಿನ ಕತ್ತಲು ಮರೆಯಾದರಷ್ಟೇಪ್ರತಿಫಲಿಸಬಹುದೇನೋ…ಹೊರ ಜಗತ್ತು ಲೀಲು ತೊಡಿಕಾನ

ಅನುವಾದ ಸಂಗಾತಿ ಜರೀನಾ ತೆಲುಗು ಮೂಲ : ಕವಿ ಯಾಕೂಬ್ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ: ಕೊಡೀಹಳ್ಳಿ ಮುರಳೀಮೋಹನ್ ಜರೀನಾಗೆ ಆಗಿನ್ನೂ ಹನ್ನೊಂದು ವರ್ಷ. ಏಳನೇ ತರಗತಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದಳು. ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿರುವ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಓದುವುದಕ್ಕಿಂತ ತನ್ನ ಸುತ್ತಲಿನ ಲೋಕವನ್ನು ಓದುವುದರಲ್ಲೇ ಅವಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿ. ಆಟಪಾಟಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಗಂಭೀರ ಸ್ವಭಾವದ ಹುಡುಗಿ. ದೊಡ್ಡವಳಾದ ಮೇಲೆ ಉದ್ಯೋಗ ಮಾಡಬೇಕು, ತನ್ನ ಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ತಾನು ನಿಲ್ಲಬೇಕು, ತಂದೆತಾಯಿಗಳಿಗೆ ಆಸರೆಯಾಗಬೇಕು ಎಂಬ ಪುಟ್ಟ ಪುಟ್ಟ ಕನಸುಗಳು ಅವಳಿಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಆ ಕನಸುಗಳಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲೇನೂ ಅಂಥ ಬೆಲೆಯಿರಲಿಲ್ಲ. ಒಂದು ದಿನ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಮನೆಗೆ ಬಂದಾಗ ಮನೆಯಲ್ಲೆಲ್ಲ ನೆಂಟರ ಗದ್ದಲ. ಅಡುಗೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಾಯಿ ರಜಿಯಾ ಧಾವಂತದಿಂದ ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಹಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ತಂದೆ ಸಲೀಂ, ದೂರದ ಸಂಬಂಧಿ ಫಾತಿಮಾ ಬೇಗಂ ಹಾಗೂ ಅವಳ ಮಗ ಅನ್ವರ್ ಕುಳಿತಿದ್ದರು. ಜರೀನಾ ಒಳಗೆ ಬಂದ ಕೂಡಲೇ ಅವರ ಮಾತುಗಳು ನಿಂತವು. ಆ ರಾತ್ರಿ ತಾಯಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದಾಗ ಕೇಳಿದಳು: ” ಅಮ್ಮೀ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಏಕೆ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ?” “ಒಂದು ರಿಶ್ತಾ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತುಕತೆ ನಡೀತಿದೆ ಕಣೇ…” “ಯಾರ ರಿಶ್ತಾ?” ಜರೀನಾ ಬೆಚ್ಚಿಬಿದ್ದು ಎದ್ದು ಕುಳಿತಳು. “ನಿನ್ನದೇ ಬೇಟಿ”“ನನ್ನದಾ? ಈಗಲೇ ಶಾದಿನಾ? ನಾನು ಇನ್ನೂ ಓದಬೇಕು ಅಲ್ವಾ ಅಮ್ಮಿ!” ” ಓದಿಕೊಳ್ಳುವೆಯಂತೆ ಬಿಡು. ಮೊದಲು ನಿಕಾಹ್ ಆಗಿಬಿಡಲಿ.” “ಯಾರ ಜೊತೆ?” “ಅನ್ವರ್ ಜೊತೆ.” ಜರೀನಾದ ಮುಖ ಬಿಳುಚಿಕೊಂಡಿತು. ತನ್ನಿಗಿಂತ ಎಂಟು ವರ್ಷ ದೊಡ್ಡವನಿರುವ ಅನ್ವರ್ ಅನ್ನು ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ “ಮಾಮೂ” ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಳು. “ಅಮ್ಮಿ, ನನಗೆ ಈ ಮದುವೆ ಬೇಡ.” “ಏನು ಮಾತಾಡ್ತೀಯ ಜರೀನಾ! ತಿಳಿದಿರುವ ಮನೆ. ಆಸ್ತಿ-ಪಾಸ್ತಿಯೂ ಇದೆ. ನಿನಗೆ ಯಾವ ಕಷ್ಟವೂ ಇರಲ್ಲ.” “ಪರಿಚಯದವನು ಅಂದ್ರೆ ಸಾಕಾ ಅಮ್ಮಿ? ನನಗೆ ಏನು ಬೇಕು ಎಂದು ಒಮ್ಮೆ ಆದರೂ ಕೇಳಿದ್ದೀರಾ?” ರಜಿಯಾ ಮೌನವಾಗಿಬಿಟ್ಟಳು. ಮಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅದನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸುವುದೇ ಅವಳಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿತ್ತು. ಫಾತಿಮಾ ಬೇಗಂಗೆ, ಜರೀನಾ ಸೊಸೆಯಾಗಿಬಂದರೆ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬ ಆಶೆ. ರಜಿಯಾಗೆ, ಪರಿಚಿತ ಕುಟುಂಬದ ಜೊತೆ ಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಸಿದರೆ ಮಗಳು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬ ಭರವಸೆ. ಆದರೆ ಅನ್ವರ್‌ಗೆ ಆಗಲೇ ನಜ್ಮಾ ಎನ್ನುವ ಹುಡುಗಿಯ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿ ಇತ್ತು. ಆ ವಿಚಾರವನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವ ಧೈರ್ಯ ಅವನಿಗೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅನ್ವರ್‌ಗೂ ಈ ಮದುವೆ ಇಷ್ಟವಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ತಂದೆತಾಯಿಗಳ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ತಲೆಬಾಗಿದ್ದ. ಜರೀನಾ ತನಗೆ ಪರಿಚಿತಳೇ, ಮದುವೆಯಾದರೆ ತನ್ನ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಅಂಥ ತೊಂದರೆಯೇನೂ ಆಗದು ಎಂದುಕೊಂಡ. ಜೊತೆಗೆ ತನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಬಹುದೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ. ಹೀಗೆ ಇಬ್ಬರ ಇಷ್ಟಾನಿಷ್ಟಗಳನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿ ಹಿರಿಯರು ನಿಕಾಹ್ ನೆರವೇರಿಸಿದರು. ಮದುವೆಯ ಫೋಟೋದಲ್ಲಿ ಜರೀನಾ ನಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಕಂಡಳು. ಆದರೆ ಆ ನಗುವಿನ ಹಿಂದೆ ಭಯವಿತ್ತು. ತನ್ನ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ವಯಸ್ಸು ಕೂಡ ಬರುವ ಮೊದಲು, ಬದುಕಿನ ನಿರ್ಧಾರ ನಡೆದುಹೋಗಿತ್ತು. ಮದುವೆಯಾದ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅನ್ವರ್‌ನ ನಡವಳಿಕೆ ಅವಳಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಯಿತು. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಯಾವಾಗಲೂ ಮೊಬೈಲ್‌ನಲ್ಲೇ ಮುಳುಗಿರುತ್ತಿದ್ದ. ಅವಳು ಏನಾದರೂ ಕೇಳಿದರೆ ಸಿಡುಕುತ್ತಿದ್ದ. ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ಜರೀನಾ ಧೈರ್ಯ ಮಾಡಿತು. “ಮಾಮೂ, ನಿಮಗೆ ನಾನು ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲವಾ?” “ಈಗ ಆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಯಾಕೆ?” “ನೀವು ನನ್ನ ಜೊತೆ ಮಾತನಾಡಲ್ಲ. ನನ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬಳಿದ್ದರೆ ನನ್ನ ಜೊತೆಗೆ ನಿಕಾಹ್ ಯಾಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರಿ?” ಅನ್ವರ್‌ನ ಮುಖ ಬಿಗಿಯಾಯಿತು. ” ಆಗಿದ್ದು ಆಗಿಹೋಯಿತು. ಈಗ ಅವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಯೋಚಿಸಿ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ?” “ನಿಮಗೆ ಅದು ಕಳೆಯಿಹೋದ ವಿಷಯ ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ ನನಗೆ ಇದೇ ಜೀವನ, ಮಾಮೂ! ನನ್ನ ನೋವನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಲೂ ಇಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ.” “ನನ್ನ ತಲೆ ತಿನ್ನಬೇಡ. ನಿನ್ನ ಕೆಲಸ ನೀನು ನೋಡಿಕೋ.” ಅವನು ಕೊಠಡಿಯಿಂದ ಹೊರಟುಹೋದ. ಜರೀನಾ ಬಹಳ ಹೊತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಕೂತಿದ್ದಳು. ಅವಳಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿದ್ದದ್ದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರೀತಿಯೇನಲ್ಲ. ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ಮನುಷ್ಯನಂತೆ ಮಾತನಾಡುವ ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯ. ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಗಮನಿಸುವ ಒಬ್ಬ ಜೊತೆಗಾರ. ಆದರೆ ತಾನು ಬಯಸುತ್ತಿರುವುದೇ ಬಹುಶಃ ತುಂಬಾ ದೊಡ್ಡ ಆಸೆಯೇನೋ ಎಂದು ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ಶಂಕಿಸಲು ಶುರುಮಾಡಿದಳು. ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದುಹೋದವು. ಜರೀನಾದ ಬಾಲ್ಯ ಮದುವೆಯಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯಿತು. ಯೌವನ ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಕರಗಿಹೋಯಿತು. ಅನ್ವರ್ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂಬಂಧ ಹೆಸರಿಗಷ್ಟೇ ಉಳಿದಿತ್ತು. ಕೊನೆಗೆ ಒಂದು ದಿನ ತವರು ಮನೆಗೆ ಬಂದು ತಾಯಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು. “ಅಮ್ಮೀ, ನಾನು ಇನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಇರಲಾರೆ.” “ಏನಾಯ್ತು ಬೇಟೀ? ಏನಾದರೂ ಜಗಳವಾಯಿತಾ?” “ಜಗಳ ಇದ್ದರೆ ಇಬ್ಬರೂ ಮಾತನಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಅಲ್ವಾ ಅಮ್ಮೀ! ನಾನು ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ ಒಂದೇ, ಇರದಿದ್ದರೂ ಒಂದೇ. ಅವನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲ. ನನಗೂ ಅವನ ಜೊತೆ ಮದುವೆಯಾಗಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಆಸೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಇಷ್ಟವೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದೆ ಅಷ್ಟೇ.” “ಗಂಡಸರೆಲ್ಲ ಅಷ್ಟೇ ಮಗಳೇ. ಸ್ವಲ್ಪ ಸಬ್ರ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.” “ಎಷ್ಟು ದಿನ ಅಮ್ಮೀ? ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಸಬ್ರ್ ಮಾಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ಕಾಪುರ ಎಂದರೆ ಅವನಿಗೆ ಬೇಡವಾದ ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿ ನನ್ನನ್ನೇ ನಾನು ಮರೆತು ಬದುಕುವುದೇನಾ?” “ಜನ ಏನು ಹೇಳ್ತಾರೆ ಜರೀನಾ?” “ಜನರ ಮಾತಿಗಾಗಿ ನಾನು ಬದುಕುತ್ತಿಲ್ಲ ಅಮ್ಮೀ. ಆದರೆ ನಾನು ನನ್ನನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಅದು ನಿನಗೆ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲವೇ?” ರಜಿಯಾ ಉತ್ತರ ಕೊಡಲಿಲ್ಲ. ಮಗಳ ನೋವು ಅವಳಿಗೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ತಾನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಿರ್ಧಾರ ತಪ್ಪಾಗಿತ್ತೆಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಳ ಮನಸ್ಸು ಸಿದ್ಧವಿರಲಿಲ್ಲ. ಜರೀನಾ ತವರುಮನೆಯಲ್ಲೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡಳು. ರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ತಳು. ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣೀರನ್ನು ಯಾರಿಗೂ ಕಾಣದಂತೆ ಒರೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಳು. ಒಂದು ದಿನ ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಂಡಳು. ಅಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕನಸುಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಅಪರಿಚಿತೆಯೊಬ್ಬಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು. ಆ ರಾತ್ರಿ ಅವಳು ಒಂದು ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡಳು. ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದರೆ ಓದಬೇಕು. ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವವರು ಎಲ್ಲರೂ ಮಲಗಿದ ಮೇಲೆ ಹಳೆಯ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಓದುತ್ತಿದ್ದಳು. ಮೊದಲಿಗೆ ಅಕ್ಷರಗಳ ಮೇಲೆ ಗಮನ ನಿಲ್ಲುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಪುಟ ಓದುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೋ ಓಡುತ್ತಿತ್ತು. “ಈಗ ಓದಿ ಏನು ಸಾಧಿಸುತ್ತೇನೆ? ನನ್ನ ವಯಸ್ಸಿನವರು ಉದ್ಯೋಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವರ ಮಕ್ಕಳೇ ದೊಡ್ಡವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ನಾನು ಮಾತ್ರ ಹತ್ತನೇ ತರಗತಿಯ ಹಿಡಿದು ಕೂತಿದ್ದೇನೆ…” ಎಂಬ ಯೋಚನೆಯಿಂದ ಪುಸ್ತಕ ಮುಚ್ಚಿಬಿಡಬೇಕು ಅನಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ತನ್ನ ಜೀವನ ಎಲ್ಲೋ ಹಿಂದುಳಿದಿದೆ. ಈಗ ಎಷ್ಟೇ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೂ ಇತರರನ್ನು ತಲುಪಲಾರೆ ಎನ್ನುವುದು ಅವಳ ಭಾವನೆ. ಆದರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿನ ಬಳಿಕ ಮತ್ತೆ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ತೆರೆಯುತ್ತಿದ್ದಳು. “ನಾನು ಓದುತ್ತಿರುವುದು ಅವರನ್ನು ತಲುಪುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೇನಾ? ಅಥವಾ ನನ್ನನ್ನೇ ಮತ್ತೆ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾ?” ಆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಅವಳನ್ನು ಚಿಂತನೆಗೆ ತಳ್ಳಿತು. ಇತರರೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಜೀವನವನ್ನು ಹೋಲಿಸಿದಾಗಲೆಲ್ಲ ಅವಳು ಸೋತಂತಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಓದಬೇಕು ಎಂದು ಕನಸು ಕಂಡಿದ್ದ ತನ್ನನ್ನೇ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಆ ಕನಸು ಇನ್ನೂ ಜೀವಂತವಾಗಿರುವುದು ಅರಿವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಜರೀನಾಗೆ ಓದು ಉದ್ಯೋಗ ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಅಗತ್ಯವೆನಿಸಲಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ತಾನು ಯೋಚಿಸಲು, ತನ್ನ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು, ತನ್ನ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಇತರರ ಕೈಗೆ ಒಪ್ಪಿಸದಿರಲು ಓದು ಬೇಕು ಎಂದು ಅವಳಿಗೆ ಅನಿಸಿತು. ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಸಾದ ದಿನ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಬಹಳ ಹೊತ್ತು ನೋಡುತ್ತ ಕುಳಿತಿದ್ದಳು. ತನ್ನ ಹೆಸರಿನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ “ಪಾಸ್” ಎಂಬ ಗುರುತು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಗೆಲುವೇ ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ ಅವಳಿಗೆ ಅದು ತನ್ನ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ತಾನೇ ಹಾಕಿದ ಮೊದಲ ಸಹಿಯಾಗಿತ್ತು. ಅವಳು ಅತ್ತಳು. “ಜರೀನಾ, ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ನೀನು ಇನ್ನೂ ನನ್ನೊಳಗೆಯೇ ಇದ್ದೀಯ. ನಿನ್ನ ಕನಸುಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ತಡವಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಅವು ಇನ್ನೂ ಮುಗಿದಿಲ್ಲ…” ಎಂದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಹೇಳಿಕೊಂಡಳು. ಆ ರಾತ್ರಿ ಬಹಳ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಅವಳಿಗೆ ನೆಮ್ಮದಿಯ ನಿದ್ರೆ ಬಂತು. ಸಮಸ್ಯೆಗಳೆಲ್ಲ ಪರಿಹಾರವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅಲ್ಲ. ತನ್ನೊಳಗೆ ಇನ್ನೂ ಏನೋ ಉಳಿದಿದೆ ಎಂಬ ಅರಿವಿನಿಂದ. ನಂತರ ಅವಳು ದೃಢಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ಓಪನ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಓದಲು ಆರಂಭಿಸಿದಳು. ಆದರೆ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನವರು ಅವಳನ್ನು ಹಾಸ್ಯಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. “ಈಗ ಓದಿ ಏನು ಉದ್ಧಾರ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ?” ” ಸಂಸಾರವನ್ನೇ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಓದಿನಿಂದ ಏನು ಸಾಧಿಸುತ್ತಾಳೆ?” ಆ ಮಾತುಗಳು ನೋವು ತಂದರೂ, ಅವಕ್ಕೆ ಉತ್ತರಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ತನ್ನ ಜೀವನವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಮುಖ್ಯ ಎಂದು ಅವಳು ಅರಿತುಕೊಂಡಳು. ಒಂದು ದಿನ ಅವಳ ಗೆಳತಿ ಸಲ್ಮಾ ಕೇಳಿದಳು: “ಜರೀನಾ, ಇಷ್ಟು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಓದುತ್ತಿರೋದು ದಣಿವಾಗುವುದಿಲ್ಲವೇ?” “ದಣಿವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನಾನು ಕೈಬಿಟ್ಟರೆ ನನ್ನ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಂಡವರ ಮಾತೇ ಕೊನೆಯ ಮಾತಾಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ನನ್ನ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ನನಗೂ ಹಕ್ಕಿದೆ ಎಂದು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಓದುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.” ಸಲ್ಮಾ ಅವಳ ಕೈ ಹಿಡಿದಳು. “ಅಲ್ಲಾಹ್ ನಿನಗೆ ಧೈರ್ಯ ಕೊಡಲಿ.” “ಆಮೀನ್,” ಎಂದಳು ಜರೀನಾ. ಎರಡು ಕುಟುಂಬಗಳ ನಡುವಿನ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಲೇ ಹೋದವು. ಕೊನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಕರೆಲ್ಲ ಸೇರಿ ಈ ಸಂಸಾರವನ್ನು ಉಳಿಸಬೇಕು ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರು. “ಮದುವೆ ಅಂದರೆ ಚಿಕ್ಕಪುಟ್ಟ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ನೀನು ಹೆಂಗಸು, ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನೇ ದೊಡ್ಡ ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಬೇಕು,” ಎಂದ ದೂರದ ಸಂಬಂಧಿ ಹಮೀದ್ ಸಾಬ್. ಜರೀನಾ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಳು: “ಒಂದು ರಿಶ್ತಾ ಉಳಿಯಬೇಕಾದರೆ ಇಬ್ಬರೂ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು ಅಲ್ವಾ ಖಾಲೂ? ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ ಯಾರು ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ?” ಯಾರಲ್ಲೂ ಉತ್ತರ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಕುಟುಂಬದ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಅನ್ವರ್ ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ಅವಳ ಜೊತೆಗೆ ಇರಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ. ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಎಲ್ಲರೂ ಭಾವಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಅನ್ವರ್ ಮತ್ತೆ ಹೊರಟುಹೋದ ಜರೀನಾವನ್ನು ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಬಿಟ್ಟು. ಸ್ವಲ್ಪ ದಿನಗಳ ನಂತರ ಜರೀನಾ ಗರ್ಭಿಣಿ ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತಾಯಿತು. ಆ ಸುದ್ದಿ ಕೇಳಿದ ರಜಿಯಾದ ಮುಖದಲ್ಲಿ ನೆಮ್ಮದಿ ಮೂಡಿತು. “ನೋಡಿದಿಯಾ ಬೇಟೀ! ಖುದಾ ದಾರಿ ತೋರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಮಗು ಹುಟ್ಟಿದ ಮೇಲೆ ಅನ್ವರ್ ಆದರೂ ಬದಲಾಗುತ್ತಾನೆ. ನಿನ್ನ ಮನೆಮಾತು ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.” ಜರೀನಾ ತಾಯಿಯ ಮುಖ ನೋಡಿದಳು. “ನನ್ನನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದ ಮನುಷ್ಯ, ಮಗುವು ಹುಟ್ಟಿದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುತ್ತಾನೆಯಾ ಅಮ್ಮೀ? ಹುಟ್ಟಲಿರುವ ಮಗುವನ್ನು ಒಬ್ಬನನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಸಾಧನವಾಗಿ ನಾನು ನೋಡಲಾರೆ.” ಗಂಡು ಮಗು ಹುಟ್ಟಿತು. ಹೆಸರು ಇಮ್ರೋಜ್. ಆ ಪುಟ್ಟ ಮಗುವಿನ ಬೆರಳುಗಳು ತನ್ನ ಕೈ ಹಿಡಿದಾಗ ಜರೀನಾಗೆ ಜೀವನ ಹೊಸ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿತು. ಅವನು ಅವಳಿಗೆ ಪ್ರೀತಿ, ಜವಾಬ್ದಾರಿ, ಭವಿಷ್ಯ. ಆದರೆ ತನ್ನ ಅಪೂರ್ಣ ಬದುಕನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲ. ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲದ ನಂತರ ಅನ್ವರ್ ನಜ್ಮಾ ಜೊತೆ ಬದುಕುತ್ತಿರುವುದು ಜರೀನಾಗೆ ತಿಳಿಯಿತು. ಜಗಳಗಳು, ಕಲಹಗಳು ಹೆಚ್ಚಾದವು. ಕೊನೆಗೆ ವಿಚ್ಛೇದನವಾಯಿತು. ಜೀವನದಲ್ಲಿದ್ದ ಇಷ್ಟೊಂದು ಗೊಂದಲಗಳ ಮಧ್ಯೆ, ಮತ್ತೊಂದು ವಿಷಯ ಜರೀನಾ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಅವಳ ಪ್ರಮೇಯವೇ ಇಲ್ಲದೆ ನುಗ್ಗಿಬಂತು. ಮಾವನ ಮಗ, ಅಣ್ಣನ ಹೆಂಡತಿಯ ತಮ್ಮನಾದ ಹಸನ್ ಮನೆಗೆ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಬರತೊಡಗಿದ. ತನ್ನ ಅಕ್ಕನನ್ನು ನೋಡಲು ಬರುತ್ತಿದ್ದವನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದಿನಗಟ್ಟಲೆ ಅಲ್ಲೇ ತಂಗುತ್ತಿದ್ದ. ಜರೀನಾ ಮತ್ತು ಹಸನ್ ಸುಮಾರು ಒಂದೇ ವಯಸ್ಸಿನವರು. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದವರು ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಹೊರಟಿರುವಾಗ ಅವನು ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತಿದ್ದ. ಚಿಕ್ಕ ಇಮ್ರೋಜ್‌ನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಜರೀನಾ ಸಹ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತಿದ್ದಳು.