ಅಂಕಣ ಸಂಗಾತಿ-39 ಸುಜಾತಾ ರವೀಶ್ ವೃತ್ತಿ ವೃತ್ತಾಂತ ಮತ್ತಷ್ಟು ಎರರ್ ಪಟ್ಟಿಗಳು ಈ ಹಿಂದೆಯೇ ಹೇಳಿದಂತೆ ತಪ್ಪುಗಳ ಲಿಸ್ಟ್ ಬಂದಾಗ ಅದನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವುದು ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಖುಷಿಯ ಕೆಲಸ ನಮ್ಮ ಪಾಲಿಸಿ ಸೇವಾ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಬಹುದಾದ ತಪ್ಪುಗಳ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿದ್ದಾಗಿತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಗೆ ಹಣ ಅಡ್ಜಸ್ಟ್ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ ಬಂದ ಹಣವನ್ನು ಡೆಪಾಸಿಟ್ ಅಂತ ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಅಕೌಂಟ್ ಮಾಡದೆ ಇಟ್ಟು ಬಿಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇತ್ತು .ಆ ರೀತಿ ಇಟ್ಟ ಡೆಪಾಸಿಟ್ ಗಳು ನಾನು ಪಾಲಿಸಿ ಸೇವಾ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆ ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದವು. ಅದು ಏಕೆ ಆ ರೀತಿ ಪ್ರೀಮಿಯಂ  ಅಡ್ಜಸ್ಟ್ ಆಗಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡು, ಬೇಕಾದ ಕಡೆ ಪಾಲಿಸಿ ದಾರರ ಜೊತೆ ಪತ್ರ ವ್ಯವಹಾರ ಅಥವಾ ಫೋನ್ ನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದ ಮೊತ್ತ ಕಟ್ಟಿಸಿ ಅದನ್ನು ಸರಿ ಮಾಡಬೇಕಿತ್ತು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಲೂ ಇತ್ತು .ಅವುಗಳನ್ನು ಸಹ ವಾಪಸ್ಸು ಮಾಡಬೇಕಿತ್ತು. ಆ ರೀತಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಇದ್ದ ಹಣ ನೂರು ರೂಪಾಯಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಚೆಕ್ ಮೂಲಕ ವಾಪಸ್ಸು ನೂರು ರೂಪಾಯಿಯ ಒಳಗೆ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಮನಿ ಆರ್ಡರ್ ಮೂಲಕ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಒಂದಷ್ಟು ದಿನ ಪಟ್ಟು ಹಿಡಿದು ಆ ಕೆಲಸದ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನ ಹರಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಕೇಸ್ ಗಳು ಇತ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಡೆಪಾಸಿಟ್ ಜೀರೋ ಅಂದರೆ ನಿಲ್ ಆಗಿ ಅದಕ್ಕೂ ಸಹ ನಮಗೆ ವಿಭಾಗಿಯ ಕಚೇರಿಯಿಂದ ಒಂದು ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರ ಬಂದಿತ್ತು. ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಚ್ಚು ತಪ್ಪುಗಳಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಕ್ಷೇತ್ರ ಎಂದರೆ ಪೆನ್ಷನ್.ಅನ್ಯುಯಿಟಿ ವಿಭಾಗ. ಅಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಸಿಗಳ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ಫೀಡ್ ಆಗಿದ್ದರಿಂದ ಕೆಲವೊಂದು ಕಡೆ ತಾಳೆ ಆಗದೆ ಅವು ಎರರ್ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿತ್ತು . ಫೈಲ್ಗಳನ್ನು ತರಿಸಿ ಪ್ರೊಪೋಸಲ್ ನಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಹಾಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ತಿದ್ದಿ ಮಾಹಿತಿ ಪೂರ ಸರಿಯಾದ ಮೇಲೆ ಪೆನ್ಷನ್ ಸೆಟಲ್ ಮಾಡಲು ಆಗುತ್ತಿತ್ತು .ಆ ರೀತಿ 600ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು  ಎರರ್ ಗಳು ಇದ್ದವು. ಈ ಕೆಲಸ ಪಾಲಿಸಿ ಸೇವಾ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಲ್ಲ, ದಾವಾ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು. ಆಗ ಆ ವಿಭಾಗದ ಅಧಿಕಾರಿ ಆಗಿದ್ದವರು ಎಸ್ ಆರ್ ಮುರಳಿ. ಈ ಹಿಂದೆ ನಾನು ವಿಭಾಗೀಯ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗ ನನ್ನ ಎಚ್ ಜಿ ಎ ಆಗಿದ್ದವರು. ಅವರು ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಸಹಕಾರ ಕೋರಿದಾಗ ನನಗೆ ಇಷ್ಟದ ಕೆಲಸವೂ ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಆ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸಹ ಪೂರ್ತಿ ಸರಿ ಮಾಡಿದ್ದೆವು. ಈ ಹಂತದಲ್ಲೇ ನಮ್ಮ ನಿಗಮದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಡಿಜಿಟೀಕರಣ ಮಾಡುವ ಯೋಜನೆ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದು. ಇದು ಸಹ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆ.  ಆದರೆ ಇಡೀ ನಿಗಮದ ಕಾರ್ಯ ವೈಖರಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬದಲಾವಣೆ ಆಗಿತ್ತು ಇದರಿಂದ. ​LIC ಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆಗಳ ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಸ್ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಯೋಜನೆ 2008 – 2010 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಹಂತ-ಹಂತವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.​ಪಾಲಿಸಿ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಕಾಗದದ ರೂಪದಿಂದ ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಲು EDMS (Enterprise Document Management System) ಎಂಬ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು. ಮೊದಲನೆಯ ಹಂತ ದಾಖಲೆಗಳ ವರ್ಗಿಕರಣ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧತೆ ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಹಳೆಯ ಪಾಲಿಸಿ ಫೈಲ್ ಗಳು ಲೈನ್ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಪ್ರಪೋಸಲ್ ಫಾರಂ ಗಳನ್ನು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿ ಪಿನ್ ಅಥವಾ ಟ್ಯಾಗ್ ತೆಗೆದು ಸ್ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಗೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಎರಡನೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಇಡಿಎಂಎಸ್(EDMS)   ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕ ಸ್ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ವಿಶೇಷ ಹಾಯ್ ಸ್ಪೀಡ್ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟ್ ಸ್ಕ್ಯಾನರ್ ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಪಾಲಿಸಿ ಪತ್ರಗಳು ವೈದ್ಯಕೀಯ ವರದಿಗಳು ವಯಸ್ಸಿನ ದಾಖಲೆ ಮತ್ತು ಕೆ ವೈ ಸಿ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಇ ಡಿ ಎಂ ಎಸ್ ತಂತ್ರಾಂಶಕ್ಕೆ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಮೂರನೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಇಂಡಾಕ್ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲನೆ ಪ್ರತಿ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿದ ದಾಖಲೆಗೂ ಸೂಕ್ತ ಪಾಲಿಸಿ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ದಾಖಲೆಯ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಟ್ಯಾಗ್ ಮಾಡಿ ಡೇಟಾ ಸರಿಯಾಗಿದೆಯೇ ಎಂದು ತಾಳೆ ನೋಡಲಾಯಿತು. ನಾಲ್ಕನೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಸರ್ವರ್ ನಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಆದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನಿಗಮದ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಭದ್ರತಾ ಸರ್ವರ್ ನಲ್ಲಿ ಭದ್ರವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಯಿತು ಇದರಿಂದಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಶಾಖೆಯಿಂದ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದಾದ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು:​ಸೇವೆಗಳ ವೇಗ: ಪಾಲಿಸಿ ಸಾಲ (Policy Loan), ಸರ್ವಿಸ್ಸಿಂಗ್, ಮತ್ತು ಕ್ಲೈಮ್‌ಗಳ (Claim Settlement) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಯಿತು.​ದಾಖಲೆಗಳ ಭದ್ರತೆ: ಹಳೆಯ ಕಾಗದದ ಫೈಲ್‌ಗಳು ಹಾಳಾಗುವುದು ಅಥವಾ ಕಳೆದುಹೋಗುವ ಅಪಾಯ ತಪ್ಪಿತು.​Any Branch Servicing: ಗ್ರಾಹಕರು ದೇಶದ ಯಾವುದೇ LIC ಶಾಖೆಗೆ ಹೋದರೂ ಅವರ ಪಾಲಿಸಿ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ತಕ್ಷಣ ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.​ಪ್ರಸ್ತುತ ಹೊಸ ಪ್ರಪೋಸಲ್ ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು e-KYC ಹಾಗೂ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ನೇರವಾಗಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪದಲ್ಲೇ ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆ ಎಂದು ಮೊದಲೇ ಹೇಳಿದ್ದೆ. ಸಾವಿರಗಳ ಗಟ್ಟಲೆ ಕೆಲವೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಇರುವ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಈ ರೀತಿ ಸ್ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಗೆ ಸಿದ್ಧ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸ ಶಾಖೆಗಳಿಗೆ. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆಂದು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನೇನು ಕೊಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ. ಇರುವ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳನ್ನೇ ಪಾನಲ್ ತರಹ ಮಾಡಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ನಿಯೋಜಿಸಿ ತುಂಬಾ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಇದ್ದ ಅಧಿಕಾರಿ ಹಂಸಿನಿ ಎನ್ನುವವರು.  ಇದನ್ನು ತುಂಬಾ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ನಿಭಾಯಿಸಿದರು ಎಂದೇ ಹೇಳಬಹುದು. ಆದರೆ ಮೊದ-ಮೊದಲು ಆರಂಭಿಕ ತೊಂದರೆಗಳು ಬಹಳಷ್ಟು ಬಂದವು ಕೆಲವೊಂದು ಡಾಕೆಟ್ ಗಳು ಸಿಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.  ಇಡಿಎಂಎಸ್ ಇಮೇಜ್ ಸಹ ಇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಪಾಲಿಸಿ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಬಂದ ಪಾಲಿಸಿದಾರರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಕ ಕಾರಣ ನೀಡಲು ಆಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಇವೆಲ್ಲ ಕೆಲ ದಿನಗಳು ಮಾತ್ರ. ನಂತರ ಇದು ತುಂಬಾ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಅನುಕೂಲಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಈಗಂತೂ ದೇಶದ ಯಾವ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಸಿ ಸೇವೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಶಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಕಟ್ಟುವುದು ಸಾಲ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ನಾಮಿನಿ ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ಕೆಲವೊಂದು ಸೀಮಿತ ಪಾಲಿಸಿಗಳಿಗೆ ದಾವಾ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಸಹ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದಿಷ್ಟು ಕಚೇರಿಯ ಒಳಗಿನ ವಿಷಯಗಳು. ಆದರೆ ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಹೈದರಾಬಾದ್ ನ ತರಬೇತಿಗೆ ಹೋಗಿ ಬಂದಿದ್ದು. ವಿಭಾಗಿಯ ಕಚೇರಿಯ ನಮ್ಮದೇ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘದ ಮಂಜುಳಾ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಬ್ಬ  ಸ್ಟೆನೋಗ್ರಾಫರ್ ಮಂಜುಳಾ ಜೊತೆಗೆ ನನ್ನನ್ನು ತರಬೇತಿಗೆ ಹಾಕಿದ್ದರು. ಒಳ್ಳೆಯ ಕಂಪನಿ ತುಂಬಾ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಇತ್ತು. ಈ ವೇಳೆಗೆ ತರಬೇತಿಯ ಅವಧಿಯನ್ನು ಮೂರು ದಿನಗಳಿಗೆ ಇಳಿಸಿದ್ದರು.  ಆಗ ಮೈಸೂರಿನಿಂದ ನೇರ ರೈಲು ಇರಲಿಲ್ಲ ಸಂಜೆ 6:00 ಗಂಟೆಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಇದ್ದದ್ದು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಹನ್ನೆರಡು ಗಂಟೆಗೆ ಹೊರಟು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಸ್ ನಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಹೋಟೆಲ್ ನಲ್ಲಿ ಊಟ ಮಾಡಿ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಮಾಲ್ ನಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಾಡಿ ನಂತರ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದೆವು. ಅಲ್ಲದೆ ಒಂದು ದಿನ ಮುಂಚೆ ಹೋಗುವ ಅನುಕೂಲ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಬೆಳಗ್ಗೆ ಹೋದ ತಕ್ಷಣವೇ ತರಬೇತಿ ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು ಹಾಗೂ ನಾಲ್ಕನೆಯ ದಿನ ತರಬೇತಿ ಮುಗಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಮೈಸೂರಿನ ರೈಲು ಹತ್ತಬೇಕಿತ್ತು ಹಾಗಾಗಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಜಾಗಗಳನ್ನು ನೋಡಲಿಲ್ಲ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಬೇಗ ಎದ್ದು ತರಬೇತಿ ಆರಂಭವಾಗುವ ಮೊದಲೇ ಬಿರ್ಲಾ ಮಂದಿರ ಅನ್ನು ನೋಡಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದೆವು. ಇನ್ನುಳಿದ ಮೂರು ದಿನ ಬೇಗಂ ಪೇಟ್ ಚಾರ್ಮಿನಾರ್ ಇಲ್ಲೆಲ್ಲ ಸುತ್ತಿ ಒಂದಷ್ಟು ಶಾಪಿಂಗ್ ಮಾಡಿದ್ದು ಅಷ್ಟೇ. ಆ ಬಾರಿ ನಾನೇನು ಹೆಚ್ಚು ಖರೀದಿಸಲಿಲ್ಲ ಯಾಕೋ ಏನೋ ಬೇಡ ಎನಿಸಿತ್ತು ಆಗ. ಮತ್ತೊಂದು ಮುಖ್ಯವಾದ ಘಟನೆ ನಡೆದದ್ದು ಅಂದರೆ ಆಫೀಸಿನ ಪಕ್ಕದ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂಗೀತ ಶಾಲೆ ಆರಂಭವಾದ್ದು. ಒಂದು ದಿನ ಬೋರ್ಡ್ ನೋಡಿದ್ದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ದೇವರನಾಮ ಕಲಿಯುವ ಆಸೆ ನನಗೆ ಗೆಳತಿಯರಿಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಒಂದು ಐದು ಜನ ತಾವೂ ಕಲಿಯಲು ಸಿದ್ದರಾದರು. ವಾರದಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಿನ ಸಂಜೆ ಆಫೀಸ್ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಹೇಳಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದು ಎಂದು ನಿರ್ಧಾರವಾಯಿತು. ಒಂದಷ್ಟು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕಲಿತೂ ಆಯಿತು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಸಂಗೀತ ಕಲಿಯುವ ಚಿಕ್ಕಂದಿನ ಆಸೆಗೆ ಕೊಂಬು ಬಂದಿತ್ತು. ಸಂಗೀತ ಟೀಚರ್ ಅಂಬಿಕಾ ಅವರು ಈಗಲೂ ಕಲಿಯಬಹುದು ಎಂದು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಕ್ಲಾಸಿಗೆ ನಾನು ಮತ್ತು ಗೆಳತಿ ವೈದೇಹಿ ಸೇರಿಕೊಂಡೆವು. ಅದೆಷ್ಟುಓ ದಿನ ಆದ್ಮೇಲೆ ಗೆಳತಿಯರು ಬಿಟ್ಟು ದೇವರನಾಮದ ಕ್ಲಾಸ್ ಕಥೆ ಮುಗಿಯಿತು. ಆದರೆ ನಾನು ಮತ್ತು ವೈದೇಹಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಕ್ಲಾಸ್ಗೆ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಈ ನಡುವೆ ಮೈಸೂರು ಸಿಲ್ಕ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯವರು ಹಾಗೂ ಚಾಮುಂಡಿ ಸಿಲ್ಕ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ ಅವರು ನಮ್ಮ ಶಾಖೆಯ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾಲ್ ಹಾಕಿದ್ದು ಮತ್ತು ಕಂತಿನಲ್ಲಿ ಸೀರೆ ಕೊಳ್ಳಲು ಅನುವು ಮಾಡಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದು ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಸಂಗತಿ. ನಮ್ಮದೇ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಡೆ ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಮೈಸೂರ್ ವಲಯ ಕಛೇರಿ ಇತ್ತು ಹಾಗೂ ನಮ್ಮ ಮೇಲಿನ ಎರಡನೆಯ ಫ್ಲೋರ್ ನಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ವಿಮಾ ಘಟಕ ಹಾಗೂ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗದವರ ಕಚೇರಿ ಇತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳಿಗೂ ಇದರಿಂದ ಅನುಕೂಲವಾಯಿತು. ಆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳವರ ಸೇಲ್ ಸಹ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಆಯಿತು . ಹಾಗೆಲ್ಲ ಕರೆದು ಕರೆದು ಕಂತಿನಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟು ನಮ್ಮ ಕಚೇರಿಗೆ ಬಂದು ಸ್ಟಾಲ್ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದ ಮೈಸೂರು ಸಿಲ್ಕ್ ನ ಉತ್ಪಾದನೆ ಈಗ ಬಾರಿ ಇಳಿಮುಖವಾಗಿದ್ದು ಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ ಎಂದರೂ ಸಹ ಸೀರೆಗಳು ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ .ಎಂತಹ ವಿಪರ್ಯಾಸ ನೋಡಿ. ಅದರ ಬೆಲೆಗಳು ಮುಗಿಲೆತ್ತರ ಆದರೂ ಕೊಳ್ಳಲು ಜನ ಮುಗಿ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಸಮರ್ಪಕವಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ಇಲ್ಲ.     ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಕೆಲಸ ನನ್ನ ಪಾಲಿಗೆ. ಏನದು? ಮುಂದಿನ ವಾರ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳೋಣ.       ಸುಜಾತಾ ರವೀಶ್

ಕಾವ್ಯ ಸಂಗಾತಿ   ಎನ್.ಜಯಚಂದ್ರನ್ “ನುಡಿ ನಮನ” ನುಡಿಗೆ ನಮನ!ಎಂದು ಮೈಕ್ ಹಿಡಿದ ಕ್ಷಣ,ಸುಳ್ಳಿಗೂ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಹೊಸ ಜನ್ಮ. ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ವಿನಯದ ಪ್ರವಚನ,ವೇದಿಕೆಯಿಂದ ಇಳಿದ ಮೇಲೆ ಅಹಂಕಾರದ ಪ್ರದರ್ಶನ!ಮುಖಾಮುಖಿ “ಮಹಾನುಭಾವರೇ…”,ಬೆನ್ನು ತಿರುಗಿದೊಡನೆ…“ಅವನಾ? ಬಿಡ್ರಿ!” ಎನ್ನುವ ಅಭಿನಯ. ಚಪ್ಪಾಳೆ ಹೊಡೆಯುವ ಕೈಗಳಿಗೆ ಗೊತ್ತು,ಯಾರಿಗೆ ಹೊಡೆಯಬೇಕು ಎಂದು;ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲ,ಹುದ್ದೆಗೆ… ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ… ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ! ಹೂಗುಚ್ಛಗಳ ರಾಶಿ,ಶಾಲುಗಳ ಮಳೆ,ಹೊಗಳಿಕೆಯ ಹೊಳೆ…ಆದರೆ,ಒಂದು ನೇರ ಮಾತು ಹೇಳುವ ಧೈರ್ಯಎಲ್ಲೋ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋಗಿದೆ. ಇಂದು,ನುಡಿಗೆ ಬೆಲೆ ಇಲ್ಲ,ನುಡಿಯ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ಗೆ ಬೆಲೆ!ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ವೇದಿಕೆ ಇಲ್ಲ,ಸತ್ಯವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುವವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ವೇದಿಕೆ! “ನಿಮ್ಮ ಸೇವೆ ಅನನ್ಯ!”ಎಂದು ಹೊಗಳುವವರೇ,ನಾಳೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಸೇವೆ “ಅದ್ವಿತೀಯ”ಎಂದು ಹಾಡುವರು.ಹೊಗಳಿಕೆಯೂ ಈಗಟೆಂಡರ್ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ! ನುಡಿ ನಮನದ ಸಮಾರಂಭ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ,ಫೋಟೋಗಳು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ಗೆ ಹೋಗುತ್ತವೆ,ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುದ್ದಿಯಾಗುತ್ತದೆ.ಆದರೆ…ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ  ‘ಒಂದೇ ಒಂದು ಮಾತು ‘ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. “ನುಡಿ ನಮನ”  ಫಲಕ ಮಾತ್ರ ದೊಡ್ಡದು,ಒಳಗಿರುವ ನುಡಿ ಮಾತ್ರಅಕ್ಷರಗಳ ಅನಾಥಾಶ್ರಮ ! ಎನ್.ಜಯಚಂದ್ರನ್

ಕಾವ್ಯ ಸಂಗಾತಿ ಜಯಶ್ರೀ.ಭ.ಭಂಡಾರಿ “ನಿಸರ್ಗದಲ್ಲೊಂದು ಮನೆ.” ಊರ ಹೊರಗೊಂದು ಮನೆಯ ಕಟ್ಟಿಸಿ ನೆರೆ ಹೊರೆಗಳಿಂದ ದೂರ ಬೆಟ್ಟ ಸಮೀಪಸುತ್ತಮುತ್ತಲು ಹಸಿರ ಪೈರು ಪಚ್ಚೆಗಳು ಕಬ್ಬು ಬಾಳೆ ಮಾವು ಬೇವು ಇಲ್ಲಿಹವು. ಆ ಜನಸಂದಣಿಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಮುಹೂರ್ತದಿ ಎದ್ದು ಆಕಳಿಸುತಹಕ್ಕಿ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಸಿಹಿ ಕಲರವ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡುಎಷ್ಟೆಲ್ಲ ಜೇನದನಿ ಚಿಲಿಪಿಲಿ ಗಾನ ನಮನ. ನಿತ್ಯದ ಜಂಜಾಟಗಳು ನೋಡಲು ಸಿಗಲ್ಲ ಬೆಳಗಿನ ಕಸಬರಿಗೆಯ ಸದ್ದು ಇಲ್ಲವೇ ಇಲ್ಲ ಗದ್ದೆಯಲಿ ನೀರಿನ ಕಾರಂಜಿಯ ಬುಗ್ಗೆಗಳುಮೊಗ್ಗು ಅರಳಿದಂತೆ ಮನಸ್ಸು ಬೀಗುವುದು ಕುಳಿರ್ಗಾಳಿಯ ಬೆಳಗಿನ ವಾಯು ವಿಹಾರ ಕಾಡಂಚಿನ ದಿಬ್ಬಣದಿ ನವಿಲುಗಳ ನರ್ತನ ಸರ್ರನೆ ಏರಿಳಿಯುವ ಅಳಿಲು ಚಮತ್ಕಾರ ಪಿಳಿಪಿಳಿ ಕಣ್ ಬಿಡುವ ಮೊಲಗಳ ಸತ್ಕಾರ. ಬನಶಂಕರಿ ತೋಟದಿ ತರೆವಾರಿ ಸಸ್ಯಗಳು ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ಪುಷ್ಪಗಳ ಘಮ ಪರಿಮಳ ಹಸಿರ ಹಾಸು ಕೈ ಹಿಡಿದು ನಡೆಸುವುದುಮೂಡನದಿ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುವ ಕಿರಣಗಳು. ಅದೆಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ಮೈ ಮರೆತು ಕುಳಿತಿಹೆವು ಸಮಯ ಸರಿದದ್ದು ತಿಳಿಯದೆ ಹೋದೆವು ಎಲೆಯ ಮಂಜಿನ ಹನಿಗಳು ಕರಗಿದವುನಿಸರ್ಗ ರಮಣೀಯತೆಗೆ ಕಣ್ಮನ ತಣಿದವು ಜಯಶ್ರೀ.ಭ.ಭಂಡಾರಿ.

ಲಹರಿ ಸಂಗಾತಿ ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಕೆ “ನಡೆಯೋಣು ಬಾರಾ” ಮಳೆ ಸುರಿಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ಛತ್ರಿ ಹಿಡಿಯದೆ ನಡೆದಾಡುವುದು, ಒಂದೇ ಕೊಡೆಯಡಿಯದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಮೂವರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವುದು , ಕೈಯಲ್ಲಿ ಛತ್ರಿ ಇದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ಬಿಡಿಸದೆ ಹಾಗೆ ತಲೆ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ನಡೆಯುವುದು ಇವೆಲ್ಲ   ಇಂದಿನ ಶಾಲಾ ಕಾಲೇಜು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮಾಡುವ  ಶೋಕಿ. ಛತ್ರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಇಂತಹ ಟ್ರೆಂಡ್ ಇರುವಾಗ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ರೈನ್ ಕೋಟ್ ಧರಿಸಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿ ಒಬ್ಬಳು ಬರುವುದೆಂದರೆ….? ಈ ಅಪರೂಪದ ನೋಟ ಎಲ್ಲರ ಗಮನವನ್ನು ಅವಳತ್ತ ಸೆಳೆಯುವುದು ಸಹಜ ತಾನೇ? ಕೆಲವೊಂದು ಮಕ್ಕಳು ಆಕೆಗೆ ‘ರೈನ್ ಕೋಟ್ ‘ ಎನ್ನುವ ಹೆಸರನ್ನೂ ಇಟ್ಟಿದ್ದರಂತೆ.( ಆ ವಿಷಯ ತಿಳಿದ ಮೇಲೆ ಅವರಿಗೆ ಬುದ್ಧಿ ಹೇಳಲಾಯಿತು) ಅಂತೆಯೇ ಅವಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಉಪನ್ಯಾಸಕಿಯೊಬ್ಬರು ಆಕೆಯನ್ನು  ಮಾತನಾಡಿಸುತ್ತಾ, ಅವಳ ಮನೆಯ ಸ್ಥಿತಿ, ಪೋಷಕರ ವೃತ್ತಿ, ಮೂರು  ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡೇ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಬರುವ ಆಕೆಯ ದಿನಚರಿ ಈ ಎಲ್ಲ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಕಲೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಬಂದು  ಆ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು  ಉಪನ್ಯಾಸಕರ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡರು. ವಿದ್ಯಾರ್ಜನೆಗಾಗಿ  ದಿನಕ್ಕೆ ಆರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ನಡೆಯುವ ಆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯ ಬಗ್ಗೆ ನಮಗೆಲ್ಲ ಹೆಮ್ಮೆ ಎನಿಸಿತು. ಆ ಸಂದರ್ಭ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು, ನಡೆದುಕೊಂಡೇ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ತಮ್ಮ ಗತಕಾಲದ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಮೆಲುಕು ಹಾಕಿಕೊಂಡರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ನಡೆಯುವುದು ಬಡತನದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಎಂಬಂತೆ ಮಾತನಾಡಿದರು. ಇವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರ ಮಾತು ಮಾತ್ರ ನನಗೆ ತೀರಾ ಅಸಹಜವೆನಿಸಿತು. ” ನನ್ನ ಮಗಳು ಹುಟ್ಟಿದ ಮೇಲೆ  ಮೆಟ್ಟಿದ ಎರಡನೆಯ  ಹೆಜ್ಜೆಯೇ ಕಾರಿನೊಳಗೆ, ನಾವು  ಇದುವರೆಗೆ ಒಮ್ಮೆಯೂ ಅವಳನ್ನು ಎಲ್ಲಿಯೂ ನಡೆಸಿದ್ದೇ ಇಲ್ಲ,  ನಡೆದುಕೊಂಡು ಓಡಾಡಲು ಹೇಳಿದ್ದೇ ಇಲ್ಲ..ಯಾರಾದರೂ ನೋಡಿದರೆ ನಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ಏನೆಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ!! ನಾವು ಇಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿದ್ದುಕೊಂಡು!! ಅವಳಿಗಂತೂ ಮನೆ ಹೊಸ್ತಿಲು ದಾಟಿ   ಯಾವಾಗ ಎಲ್ಲಿಗೇ ಹೋಗಬೇಕಾದರೂ  ಕಾರು ಬೇಕೇ ಬೇಕು “. ಎಂದರವರು. ಅವರ ಮಾತು ಕೇಳಿದ ನನಗೆ ‘ ಛೇ… ನಡೆಯುವುದೆಂದರೆ ಇಷ್ಟೊಂದು ಅವಮಾನವಾ?? ಎಂಬ ಚಿಂತನೆ ಮೂಡಿತು.ನಾವು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದ ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ರಣ ಬಿಸಿಲಿದ್ದರೂ, ಮಳೆಯಿದ್ದರೂ ನಾವೆಲ್ಲಾ ನಡೆದುಕೊಂಡೇ  ಶಾಲೆಗೆ  ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೆವು. .ನಡೆಯುವುದು ಅವಮಾನ ಎಂದು ಅನಿಸಿದ್ದೇ ಇಲ್ಲ!! ಬಹುಶಃ ಅಂಥ ಮನೋಭಾವ ಸಮಾಜದ ಯಾರಲ್ಲೂ ಆಗ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಬೆಳಗ್ಗೆ ಏಳೂವರೆ- ಎಂಟು ಗಂಟೆಗೆ ಮನೆ ಬಿಟ್ಟರೆ  ಬಳಗದ ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಶಾಲೆ ತಲುಪುವಾಗ   ಹತ್ತು ಗಂಟೆಯ ಆಸು ಪಾಸು. ಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೇತ್ರಾವತಿ ಕೃಪೆ ತೋರಿದರೆ ಸುತ್ತಿ ಬಳಸಿ ನಡೆಯದೆ ನದಿ ದಾಟಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಬೇಗ ಶಾಲೆ ಸೇರುತ್ತಿದ್ದೆವು.ಆಗಲೂ ವಾಹನದಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗೆ ಬರುವವರು ಇಲ್ಲದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆ ಸಂಖ್ಯೆ ತೀರಾ ಕಡಿಮೆಇತ್ತು.ನಡೆದು ಸಾಗುವ ಖುಷಿಗಾಗಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವರು ಕೂಡಾ ಪೋಷಕರಲ್ಲಿ ಕಾಡಿ ಬೇಡಿ ನಮ್ಮೊಡನೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು.ಎಷ್ಟೇ ವಾಹನಗಳ ದಟ್ಟಣೆ ಇರಲಿ, ಎಷ್ಟೇ ಮಕ್ಕಳು ಅಲ್ಲಿ -ಇಲ್ಲಿ ನಡೆದಾಡುತ್ತಿರಲಿ,ಕೆಲವು ಪೋಷಕರು ಶಾಲೆಯ ಗೇಟಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಂತೆ ತಮ್ಮ ವಾಹನ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿಯೇ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ವಾಹನದಿಂದ ಇಳಿಸಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗುವ ಚಿತ್ರಣ ಇಂದು ಸರ್ವೇ ಸಾಮಾನ್ಯ . ಮಕ್ಕಳು ಕ್ಷೇಮವಾಗಿ, ಸುಖವಾಗಿ, ಬೆಚ್ಚಗೆ ತರಗತಿ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳಲಿ ಎನ್ನುವುದೇ ಪೋಷಕರ ಆಶಯ.ಇಂದು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಇಷ್ಟು ಜೋಪಾನ ಮಾಡಲು ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಮಾಜದ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯೂ ಕಾರಣವೇ. ಮಕ್ಕಳ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪೋಷಕರು  ಹಿಂದಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಇಂದಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮನೆ ಮತ್ತು ಶಾಲೆಯ ನಡುವಿನ ಅಂತರ ಎಷ್ಟೇ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದರೂ  ಪೋಷಕರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಬಾಡಿಗೆ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಾಹನಗಳ ದಟ್ಟಣೆ, ಅಪಘಾತದ ಭೀತಿ, ಅಪರಿಚಿತ, ಅಪಾಯಕಾರಿ ಮನುಷ್ಯರ ಭಯ,  ಸಮಯದ ಅಭಾವ, ಪುಸ್ತಕಗಳ ಹೊರೆ ತುಂಬಿರುವ ಶಾಲಾ ಚೀಲದ ಭಾರ, ಉತ್ತಮ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲೇ ಓದಿಸಬೇಕೆನ್ನುವ ಸಹಜ ಹಂಬಲ, ಹವಾಮಾನದ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳಿಂದ ( ಗಾಳಿ -ಮಳೆ ) ರಕ್ಷಣೆ , ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮಿತಿ ಮೀರಿದ ಬೀದಿ ನಾಯಿಗಳ ಹಾವಳಿ ಈ ಎಲ್ಲ ಅಂಶಗಳಿಂದ  ಮಕ್ಕಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದದ್ದು ,ತೀವ್ರ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸಬೇಕಾದದ್ದು ಇಂದಿನ ಅಗತ್ಯ. ಅಂದರೆ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವುದು  ಇಂದಿನ ಅವಶ್ಯಕತೆಯೇ ಹೊರತು ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ಅಂಶವಲ್ಲ ಎನ್ನಬಹುದು. ಅದೇ ಒಂದು ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಎನ್ನುವ ಅಂಶ ಮಕ್ಕಳ ಮನಸಿಗೆ ಬಂದು ಬಿಟ್ಟರೆ ವಾಹನದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದ್ದರೂ ಅನಿವಾರ್ಯ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಶಾಲೆಗೆ ಬರುವ ಸಹಪಾಠಿಗಳನ್ನು  ಅವರು ತುಚ್ಚವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಮನೋಭಾವ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಾರು. ಹೀಗಾಗದಿರಲು ಹಿರಿಯರ ಮಾತು -ವರ್ತನೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾಗಿರಬೇಕು.  ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸುಗಮವಾಗಿದ್ದರೆ , ದಾರಿ ಪ್ರತಿಕೂಲವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದಾದರೆ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾ ಜೊತೆಗೂಡಿ ನಡೆದು ಸಾಗುವ ಸೊಗಸೇ ಚಂದ!  ದಣಿವರಿಯುವುದಿಲ್ಲ,ದಾರಿ ಸಾಗಿದ್ದು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾದಿ ಬದಿಯ ಅಂಗಡಿಗಳ ಬೋರ್ಡ್ ಗಳನ್ನು ಓದುವುದು, ಕೇಳಿ ಬರುವ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಗಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ಮಾಡುವುದು, ಹಾದಿ ಬದಿಯ ಗಿಡಮರಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದು, ಅಲ್ಲಿ ಹಾರಾಡುವ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವುದು , ನಡೆದು ಸಾಗುವ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಜನರ ನೋಟ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ  ಒಂದೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನ ನೀಡುವ ಅಂಶಗಳೇ ಹೌದು . ಆದಕಾರಣ ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಪೋಷಕರು ಮಕ್ಕಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇರಬಹುದಾದಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಾದರೂ ಕಾಲುನಡಿಗೆಯ ಸುಖವನ್ನು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು.  ನಡೆಯುವಿಕೆ ಎನ್ನುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕ್ರಿಯೆ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಲಿ ಹಿರಿಯರಿಗಾಗಲಿ ಮಾನಸಿಕ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ನೀಡುವಂತದ್ದು. ಹಿರಿಯರಾದ ನಾವೆಲ್ಲ ತಿಳಿದಿರುವಂತೆ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ  ನಿವಾರಣೆಗೆ,ದೇಹದ ತೂಕದ ಸಮತೋಲನಕ್ಕೆ , ಹೃದಯದ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ನಡೆಯುವಿಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ದೈಹಿಕ ವ್ಯಾಯಾಮ. ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಕೆಮಡಿಕೇರಿ.

ಕಾವ್ಯ ಸಂಗಾತಿ ಚಂದ್ರಕಲಾ. ಎಂ.ಆಲೂರು “ಶಿಕ್ಷಕರ ಪಾಡು “ ಪಾಠ ಮಾಡುವುದು ಶಿಕ್ಷಕರ ಕಾರ್ಯ,ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಸವಾಲುಗಳು ಅನಿವಾರ್ಯ. ಕೋಲ್ಹಡಿಯುವಾಗಿಲ್ಲ ಈಗಿನ ಶಿಕ್ಷಕ,ಹೊಡೆಯುವುದು ಬೈಯುವುದು ನಿಶಿದ್ಧ. ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮುದ್ದಿಸಿ ಹೇಳಿಕೊಡಬೇಕು ಪಾಠ,ಮೈದಾನದ ಮಣ್ಣು ಮುಟ್ಟಿ ಆಡುವ್ಹಂಗಿಲ್ಲ ಆಟ. ಶಿಕ್ಷಕರ ಮಾತಿಗೆ ಬಿಡಿಗಾಸಿನ ಗೌರವವಿಲ್ಲ,ಮಕ್ಕಳು ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದರು ದಂಡಿಸುವ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಬರೆಯದಿದ್ದರೂ, ಮಾಡಬೇಕು ಪಾಸು,ಒಂದರಿಂದ ಒಂಬತ್ತರವರೆಗೆ ಮಾಡಬಾರದಂತೆ ನಪಾಸು. ಚಂದ್ರಕಲಾ. ಎಂ.ಆಲೂರು

ಧಾರಾವಾಹಿ ಸಂಗಾತಿ-37 ಸವಿತಾ ದೇಶಮುಖ ಜಯದೇವಿತಾಯಿಲಿಗಾಡೆ ಜೀವನಗಾಥೆ ೧೯೫೨ರ ಬೇಲೂರು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ- ಅಖಂಡ ಕರ್ನಾಟಕ ಗೊತ್ತುವಳಿ ೧೯೫೨ರ ಮೇ ತಿಂಗಳು…. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೇಲೂರು ….ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಕನ್ನಡದ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಲು ಸಜ್ಜಾಗಿತ್ತು. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ದಿಗ್ಗಜರು, ಸಾಹಿತಿಗಳು, ಚಿಂತಕರು, ಕನ್ನಡಾಭಿಮಾನಿಗಳು ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಿದ್ದ… ೩೫ನೇ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕೆ ಬೇಲೂರು ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸಿತ್ತು. ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದವರು ವಿದ್ವಾಂಸರಾದ ಎಸ್.ಸಿ. ನಂದೀಮಠರು. ಆ ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕೆ ಜಯದೇವಿತಾಯಿಯವರು ಅತಿಥಿಗಳಾಗಿದ್ದರು.ಅವರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಬಹುಕಾಲದಿಂದ ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಕನ್ನಡದ ಜ್ಯೋತಿ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುವ ಕಾಲವಾಗಿತ್ತು. ಸೊಲ್ಲಾಪುರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ, ಮರಾಠಿ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಯಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದಿದ್ದ ಜಯದೇವಿತಾಯಿಯವರು ನಂತರ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಕಲಿತು, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ, ಕನ್ನಡದ ಸೇವೆಯನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಧ್ಯೇಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಕನ್ನಡಕ್ಕಾಗಿ ಅವರ ತುಡಿತ ಅವರ ಕಣ್ಣೀರು… ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ಬಲಿಕೊಡುವ ಪಣ…. ಬೇಲೂರಿನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ನಿಂತಿತ್ತು…!! ಅವರ ಪಾಲಿಗೆ ಕನ್ನಡವೆಂಬ ಭಾಷೆಯು ಅವರ ಅಂತರಂಗದ ನಾದವಾಗಿತ್ತು…ಅದು ಗಡಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚದುರಿಹೋಗಿದ್ದ ಕನ್ನಡಿಗರ ಬದುಕಿನ ಬಂಧವಾಗಿತ್ತು…..ಅದು ಶರಣರ ನುಡಿಯ ಪರಂಪರೆಯಾಗಿತ್ತು….ಅದು ತಮ್ಮ ತಾಯ್ನಾಡಿನ ನೆನಪಾಗಿತ್ತು….ಕನ್ನಡಿಗರೆಲ್ಲ ಒಂದಾಗಬೇಕೆಂಬ ಕನಸಾಗಿತ್ತು……!! ಬೇಲೂರಿನ  ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಖಂಡ ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಚಾರ ಪ್ರಸ್ತಾಪವು…..ತಾಯಿಯವರ ಮನದಾಳದ ನೋವಿನ ಮಾತಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ನಂತರ ಅದು ದಾಖಲೆಗಳಾಗಿ ಉಳಿದವು….  ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ಅರ್ಪಿಸಲು ಸಿದ್ಧ ಎಂಬಷ್ಟು ತೀವ್ರವಾದ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು  ದಾಖಲಿಸುತ್ತವೆ. ಅವರ ಭಾಷಣದ  ಹೀಗಿತ್ತು … *ಯೋಗಿ ಬಂದಿದಾರೇನ…ರಾಗಭೋಗದ ಆಚೆ ಒಯ್ಯುವರೇನಯೋಗದ ಕೀಲ ತಿಳಿಸುವರೇನ…. ಎಂದು ಶಿವಯೋಗಿ ಸಿದ್ದರಾಮನನ್ನು ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ನೆನೆಯುತ್ತ… ಭಾಷಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ರೂಡಿ ಜಯದೇವಿ ತಾಯಿ ವರದಗಿತ್ತುಅಂದಿನ ಭಾಷಣದ ಮುಖ್ಯ ಭಾಗದಲಿ ಅವರು ಹೇಳ್ತಾರೆ… *ಉದಯವಾಗಲಿ ನಮ್ಮ ಚೆಲುವ ಕನ್ನಡ ನಾಡು ಎಂದು ಬರಿದು ಹಾಡುವಿರೇಕೆ?…… ಅಧಿಕಾರದ ಲಾಲಸೆ ಬಿಟ್ಟು ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡುವಿರಾ? ನಡು ನಾಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಕನ್ನಡಿಗರು ನೀವು ಗಡಿನಾಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಕನ್ನಡತಿ ನಾನು ……..ನಮ್ಮ ಕಷ್ಟ, ನಾವು ತಲೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ತುಳಿತ ಇವೆಂತು ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಾದಿತ್ತು ,?…..ಅಣ್ಣಂದಿರೇ , ಸೊಲ್ಲಾಪುರದ ಗೋಡವೆ ಏಕೆ ಎಂದೆನ್ನುವಿರಾ?….. ಇಂದು ಸೊಲ್ಲಾಪುರಕ್ಕೆ ಒದಗಿದ ಗತಿ ನಾಳೆ ಬೇಲೂರಿಗೂ ಬರಬಹುದು…. ಏಕೀಕರಣ ಬೇಕಾದರೆ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕಾರ್ಯ ಬಹಳವಿದೆ….. ನಾನಂತೂ ನನ್ನ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಬಲಿಯಾಗಿ ಕೊಡಲು ಸಿದ್ದಳಿರುವೆನು……!!  ಅಖಂಡ ಕರ್ನಾಟಕದ ಈ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಯಾವುದೇ ಆಶಯಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ನಾವು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ…. ಇದಕ್ಕೆ ಸೊನ್ನಲಿಯ ಸಿದ್ದರಾಮನೇ ಸಾಕ್ಷಿ, ಪಂಪಾಪತಿಯ ವಿರೂಪಾಕ್ಷ, ಬೇಲೂರಿನ ಚನ್ನಕೇಶವ ,ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳದ ಗೊಮ್ಮಟೇಶ್ವರರೇ ಸಾಕ್ಷಿ …..ಕರ್ನಾಟಕ ಒಂದುಗೂಡುವುದು ನಿಶ್ಚಿತ ಇದು ನನ್ನ ಅಂತಕರಣದ ಬಯಕೆ, ಇದು ಆಗಲೇಬೇಕು……!!!ಎಂದು ಧಾರಾಕಾರವಾಗಿ ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಶತ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ   ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ತನ್ನ ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತು ನಿಂತಿರುವ ಶ್ರೀ ಚೆನ್ನಕೇಶ್ವರನ ದಿವ್ಯ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಸಮ್ಮೇಳನ ಜರುಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸುತ್ತಲೂ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕಂಪು….. ಕನ್ನಡದ ಕಾವ್ಯ, ನಾಡು-ನುಡಿಯ ಪ್ರೀತಿ, ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸೊಬಗು,ಇವೆಲ್ಲವೂ ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಿ ಆ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಪಾವನಗೊಳಿಸಿದ್ದವು. ಅಂತಹ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸಾಕ್ಷಿ ಯಜ್ಞವೇದಿಕೆಯ ನಡುವೆ, ಕನ್ನಡತಿಯೊಬ್ಬಳು ಗಳಗಳನೆ ಅಳುತ್ತಾ ನಿಂತಿದ್ದಳು. ಕಣ್ಣಂಚಿನಿಂದ ಜಾರುತ್ತಿದ್ದ ಕಣ್ಣೀರನ್ನು ತನ್ನ ಸೆರಗಿನಿಂದ ಒರೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಇಡೀ ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ನೋವು ತೋಡಿಕೊಂಡರು. ಗಡಿಯಾಚೆ ಉಳಿದ ಕನ್ನಡಿಗರ ಕೊರಗು, ನಾಡು ನುಡಿಯ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಸಂಕಟ, ತನ್ನ ತಾಯ್ನಾಡಿನಿಂದ ದೂರವಾಗುತ್ತಿರುವ ಕನ್ನಡಿಗರ ವೇದನೆ..ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತನ್ನ ಕಣ್ಣೀರಿನ ಮೂಲಕ ಅಲ್ಲಿ ನೆರೆದಿದ್ದವರ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರು….. ಅವರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಾತಿನಲ್ಲೂ ನೋವಿತ್ತು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಣ್ಣೀರಿನ ಹನಿಯಲ್ಲೂ ಕನ್ನಡದ ಮೇಲಿನ ಅಪಾರ ಅಭಿಮಾನವಿತ್ತು. ಅವರ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದವರ ಕಣ್ಣುಗಳೂ ತೇವಗೊಂಡವು. ಸಾಹಿತ್ಯಾಸಕ್ತ ಹೃದಯಗಳು ಮಿಡಿದವು. ಅಲ್ಲಿ ನೆರೆದಿದ್ದವರಿಗೆ ಅವರು ಸಾಕ್ಷಾತ ಭುವನೇಶ್ವರಿ ತಾಯಿಯೇ ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳ ನೋವನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರ ಮುಂದೆ ನಿಂತಂತೆ ಭಾಸವಾಯಿತು. ಕನ್ನಡ ನಾಡುನುಡಿಗಾಗಿ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಅರ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಿದ್ಧನಾದ ವರಕವಿಯೊಬ್ಬನು, “ಗಂಡಸಾದರೆ ಬಲಿಕೊಡುವೆನು, ನೀವು ಕೊಡವಿಯೇನು?” ಎಂಬಂತೆ ತಾಯಿಭುವನೇಶ್ವರಿಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ, ಆ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರವಾಗಿ ಆ ಕನ್ನಡತಿಯ ಕಣ್ಣೀರೇ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತಿತ್ತು. ಮಾತುಗಳಿಂದ ಹೇಳಲಾಗದ ನೋವನ್ನು ಆ ಕಣ್ಣೀರು ಹೇಳುತ್ತಿತ್ತು. ಕನ್ನಡ ತಾಯಿಯ ಮಡಿಲಿನ ಮಕ್ಕಳೇ ಚದುರಿಹೋಗುತ್ತಿರುವಾಗ, ಅವರನ್ನು ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ಮಡಿಲಿಗೆ ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬ ತಾಯಿಯ ಆರ್ತನಾದವೇ ಆ ಅಳುವಿನಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು.ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಕೇಶ್ವರನ ಸನ್ನಿಧಿಯೂ, ಸಾಹಿತ್ಯದ ಆ ಸಭೆಯೂ, ಕನ್ನಡತಿಯ ಕಣ್ಣೀರೂ ಮೂರೂ ಒಂದಾಗಿ ಬೆರೆತು ಅಪೂರ್ವವಾದ ಭಾವಲೋಕವೊಂದನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದವು.ಅಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸುತ್ತಿದ್ದವರು ಇಡೀ ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಕಣ್ಣೀರು ತುಂಬಿಕೊಂಡಿತ್ತು.  ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದ ಅನೇಕ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಆ ಕ್ಷಣವನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಮರೆಯಲಾಗದ ದೃಶ್ಯವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೆ……ಕರ್ನಾಟಕದ ಎಲ್ಲ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸುದ್ದಿಯು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು,..,ಮನೆ ಮನೆ ಮಾತಾಯಿತು .ಅದು ಕನ್ನಡ ತಾಯಿಯ ಹೃದಯದಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಆರ್ತನಾದವಾಗಿತ್ತು.  ಅಖಂಡ ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಕನಸಿಗಾಗಿ ಹರಿದ ಪವಿತ್ರ ಕಣ್ಣೀರಾಗಿತ್ತು.ಗಡಿಯಾಚೆ ಉಳಿದುಕೊಂಡ ಕನ್ನಡಿಗರ ನೋವಿನ ಒಂದೊಂದು ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿತ್ತು. * ಕನ್ನಡ ತಾಯಿಗಾಗಿ ಕಣ್ಣೀರ ಸುರಿದಾವಉನ್ನತ ನಾಡ ಒಂದು ಗೂಡಿಸಲು- ಸಿದ್ದರಾಮಅನ್ನ ನೀರಿನ ಪರಿವೆ ಹರಿಸೀದಿ* ಶ್ರೀ ಚೆನ್ನಕೇಶ್ವರನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಆ ಕ್ಷಣವು ಕನ್ನಡದ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅಧ್ಯಾಯವಾಗಿ ಉಳಿಯಿತು. ಚೆನ್ನಕೇಶ್ವರನ ಪಾವನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುರಿದ ಆ ಕಣ್ಣೀರಿನ ಹನಿಗಳು, ಮುಂದೆ ಕನ್ನಡ ನಾಡು-ನುಡಿಗಾಗಿ ನಡೆಯಲಿದ್ದ ಹೋರಾಟದ ಸಂಕಲ್ಪಕ್ಕೆ ಪುಷ್ಟಿ ಕೊಟ್ಟೆವು.  ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಎರಡಾಗಬೇಕು ಎಂಬ ವಾದದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿತ್ತು ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಅಖಂಡ ಕರ್ನಾಟಕ ಜನರ ಮನಸ್ಸಗಳನ್ನು ಒಂದು ಮಾಡಬೇಕಿತ್ತು ಸಮ್ಮೇಳನಕೆಂದು ಸಾವಿರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನೆರೆದ ಜನರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಒಲಿಸಿ, ಅಖಂಡ ಕರ್ನಾಟಕ ರಚನೆಯ ಬೇಡಿಕೆ ಗೊತ್ತುವಳಿಯನ್ನು ಮಂಡಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಸರ್ವಾನುಮತದಿಂದ ಆ ಬೇಡಿಕೆ ಸೀಕೃತವಾಗುವುದು ಸುಲಭದ ಕೆಲಸವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ….. ಮೂರು ಕೋಟಿ ಕನ್ನಡಿಗರ ಎದುರು ಈ ಗೊತ್ತುವಳಿಯನ್ನು ಮಂಡಿಸೀದ್ದರು.ಆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಒಬ್ಬ ಹೆಣ್ಣು ಮಗಳು ನೆರೆದಿದ್ದ ಜನಸಮುದಾಯದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವುದೇ ವಿರಳವಾಗಿತ್ತು. ಅಂತಹದರಲ್ಲಿ ಜಯದೇವಿ ತಾಯಿಯವರ  ಕಾರ್ಯ ಮಹಾಸಾಧನೆ ಸರಿ. ಅವರು ಮಂಡಿಸಿದ ಗೊತ್ತು ಗಳಿಗೆ ಎದ್ದ‌ ವಿರೋದ್ಧ, ಅಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣ ಅಸಾಧ್ಯವೆಂದು ಅನಿಸಿತ್ತು ಅಂಥ ವಿರೋಧದ ನಡುವೆ ಅವರು ಏಕೀಕರಣದ ಗೊತ್ತುವಳಿ ಮಂಡಿಸಿದರು.  ರಾಜಕಾರಣಗಳಿಂದ ನಾಡ ನುಡಿಯ ಚಟುವಟಿಕೆ ಸ್ಥಗಿತವಾಗಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ದಿಟ್ಟತನದಿಂದ ಗೊತ್ತುವಳಿ ಮಂಡಿಸಿದ್ದು…ಅಲ್ಲಿ ನೆರೆದ ಪುರುಷ ಪ್ರಧಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಒಂದು ಸವಾಲ ಹಾಕಿದರು . ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣ…. ಅಗಲಿದ ಕನ್ನಡ ನೆಲ ಕುಲ ಜಲ ಜನ ಒಂದಾಗಬೇಕೆನ್ನುವುದೇ ನನ್ನ ಬಯಕೆ ಎಂದರು….ಪರಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನೆರೆದ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಮನಸ್ಸು ಒಲಿಸಿದರು.. ಜನತೆಯನ್ನು ಓಲ್ಯೆಸಿದರು.  ಕೆಲವು ಮೂಲಗಳು “ಅಖಂಡ ಕರ್ನಾಟಕದ ಗೊತ್ತುವಳಿ” ಮತ್ತು “ಎರಡು ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ವಿರೋಧ” ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನವು ಬೇಲೂರು ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತಯ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರರು ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದ ಎರಡು ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಜಯದೇವಿತಾಯಿಯವರು ತೀವ್ರವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದರೆಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ೧೯೫೩ ರಲ್ಲಿ ಹೈದರಾಬಾದ ರಾಜ್ಯದ ತಳವಾಡದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಖಿಲ ಕನ್ನಡಿಗರ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಹೈದರಾಬಾದಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಬಿ ರಾಮಕಿಶನರಾವ ಅವರು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಜಯದೇವಿ ತಾಯಿ ಲಿಗಾಡೆಯವರು ಒಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕೆಂದು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಬಿ ರಾಮ ಕಿಸರಾವ ಅವರನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಗೊತ್ತುವಳಿಯು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಕನ್ನಡ ಶಿಕ್ಷಕರು ಹೈದರಾಬಾದ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಜಯದೇವಿ ತಾಯಿಯವರು ನಾಲ್ಕು ನೂರು ಜನ ಶಿಕ್ಷಕರನ್ನು ನೇಮಿಸಿದರು ಅವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬೀದರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದೇ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೊಲ್ಲಾಪುರ ಕೆಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಶಾಲೆಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾದವು. ಅಲ್ಲಿ ನೇಮಕರಾದ ಶಿಕ್ಷಕರ ಖರ್ಚನ್ನು ತಾಯಿಯವರೇ ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಸವಿತಾ ದೇಶಮುಖ

ವಚನ ಸಂಗಾತಿ ಪೂರ್ಣಿಮಾ ಮಹೇಶ ಮುತ್ನಾಳ “ಸಂಬಂಧಗಳ ಅರಿವು” ವಚನಚಿಂತನೆ, ನಂಬಿ ಬಂದವರೊಡನೆ ನಮ್ಮ ನಡೆ ಹೇಗಿರಬೇಕು? ಅಂತ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಬಂದರೆ ಅದಕ್ಕೆ…… ಉತ್ತರವನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಯಾವ ರೀತಿ ಮಾಡಬಹುದು….. ಅಂತ ಅಕ್ಕನ ವಚನವೊಂದರಿಂದ ತಿಳಿಯಬಹುದು.ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ನಮ್ಮನ್ನು ನಂಬಿ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅಥವಾ ಆಸರೆಯನ್ನರಸಿ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಾವು ಹೇಗೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಅವರ ನಂಬಿಕೆಗೆ ಹೇಗೆ ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರವಾಗಿ ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯವರ ಈ ವಚನ ನಮಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತದೆ.“ತನು ನಿಮ್ಮ ರೂಪಾದ ಬಳಿಕ ನಾನಾರಿಗೆ ಮಾಡುವೆ,ಮನ ನಿಮ್ಮ ರೂಪಾದ ಬಳಿಕ ನಾನಾರನಾರಾಧಿಸುವೆ!ಅರಿವು ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಸ್ಥಯವಾದ ಬಳಿಕ ನಾನಾರನರಿವೆ!ಚನ್ನಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನಾ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ನೀವಾಗಿ ನಿಮ್ಮಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಮರೆದೆನಯ್ಯ.”ಈ ವಚನವು ಕೇವಲ ದೇವರಿಗಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಾದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅನುಭವವಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಲೌಕಿಕ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ನಮ್ಮನ್ನು ನಂಬಿ ಬಂದ ಜನರೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಹಲವು ಮುಖ್ಯವಾದ ಜೀವನ ಮೌಲ್ಯಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ.ಅವು ಹೇಗೆಂದರೆ…೧. ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಸೇವೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.ಅಂದರೆ..ವಚನದಲ್ಲಿ “ತನು ನಿಮ್ಮ ರೂಪಾದ ಬಳಿಕ” ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ ಶರೀರವು ಪರಮಾತ್ಮನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಪವಿತ್ರವಾದಾಗ, ಮಾಡುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಾಯಕವೂ ಪೂಜೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮನ್ನು ನಂಬಿ ಬಂದ ಕುಟುಂಬದವರು, ಮಿತ್ರರು ಅಥವಾ ಆಶ್ರಿತರಿಗೆ ನಾವು ಮಾಡುವ ಸಹಾಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸ್ವಾರ್ಥವಿರಬಾರದು. “ನಾನು ಅವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ” ಎಂಬ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ತೊರೆದು, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಧರ್ಮ.ಇದು ನಮ್ಮನ್ನು ನಂಬಿ ಬಂದವರಿಗೆ ನಾವು ಕೊಡುವ ಗೌರವ.೨. ಸಮಾನತೆಯ ಭಾವವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.. ಅಂದ್ರೆ“ಮನ ನಿಮ್ಮ ರೂಪಾದ ಬಳಿಕ” ಎಂದರೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷ, ಸ್ವಾರ್ಥ, ಮೇಲು-ಕೀಳೆಂಬ ಭೇದಭಾವಗಳಿಲ್ಲದಿರುವುದು. ಭಾರತೀಯ ಸನಾತನ ಚಿಂತನೆಯಲ್ಲೂ ಇದನ್ನೇ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.ಹೇಗೆಂದರೆ ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಮೂಲಕ ಅದನ್ನು ತಿಳಿಯಬಹುದು.“”ಅಯಂ ನಿಜಃ ಪರೋ ವೇತಿ ಗಣನಾ ಲಘುಚೇತಸಾಮ್ ।ಉದಾರಚರಿತಾನಾಂ ತು ವಸುಧೈವ ಕುಟುಂಬಕಮ್ ॥””ಅಂದರೆ..”ಇವನು ನನ್ನವನು, ಅವನು ಬೇರೆಯವನು” ಎಂಬ ಸಣ್ಣತನದ ಯೋಚನೆ ಕಿರಿದಾದ ಮನಸ್ಸಿನವರಿಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ವಿಶಾಲ ಮನಸ್ಸಿನ ಉದಾರ ಗುಣದವರಿಗೆ ಇಡೀ ಜಗತ್ತೇ ಒಂದು ಕುಟುಂಬದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ ಹೇಳುವಂತೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಬಂದವರನ್ನು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ನೋಡದೆ, ಅವರಲ್ಲಿರುವ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕು. ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಕಲ್ಮಷ ಪ್ರೀತಿ ಇದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಕಷ್ಟ ನಮಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ.ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಅವರು ಅನುಭವಿಸುವ ನೋವುಗಳು ನಮಗೆ ಅರ್ಥ ಆಗುವುದೇ ಇಲ್ಲ.೩. ಸನ್ಮಾರ್ಗ ಮತ್ತು ಅಭಯದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.“ಅರಿವು ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಸ್ಥಯವಾದ ಬಳಿಕ” ಎನ್ನುವುದು ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವಿವೇಕವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮನ್ನು ನಂಬಿ ಬಂದವರಿಗೆ ನಾವು ನೀಡಬೇಕಾದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಕೊಡುಗೆ ಎಂದರೆ ಒಳ್ಳೆಯ ದಾರಿ ತೋರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅಭಯ ನೀಡುವುದು.ಇದನ್ನೂ ಕೂಡ ಒಂದು ಶ್ಲೋಕದ ಮೂಲಕ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.“”ಶರಣಾಗತ ದೀನಾರ್ಥ ಪರಿತ್ರಾಣ ಪರಾಯಣೇ ।ಸರ್ವಸ್ಯಾಪ್ತಿ ಹರೇ ದೇವಿ ನಾರಾಯಣಿ ನಮೋऽಸ್ತು ತೇ ॥””ಅಂದ್ರೆ..ನಮ್ಮನ್ನು ನಂಬಿ, ಆಸರೆಯನ್ನರಸಿ ಬಂದ ದೀನರನ್ನು ಮತ್ತು ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವವರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಕರ್ತವ್ಯ ಎಂದು.ನಮ್ಮನ್ನು ನಂಬಿದವರ ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಆಸರೆಯಾಗಿ ನಿಂತು, ಸರಿ-ತಪ್ಪುಗಳ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಿ ಧೈರ್ಯ ತುಂಬುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ.ಅವರಿಗೆ ಸರಿ ತಪ್ಪುಗಳ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸದಿದ್ದರೆ..ಮುಂದೆಯೂ ಅದೇ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬಹುದು.೪. ನಿಷ್ಕಲ್ಮಷ ಪ್ರೇಮದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ .ವಚನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ “ನಿಮ್ಮಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಮರೆದೆನಯ್ಯ” ಎಂದು ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅಂದರೆ ‘ತಾನು’ ಎಂಬ ಅಹಂಕಾರ ಕರಗಿಹೋದಾಗ ಮಾತ್ರ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣತೆ ಸಾಧ್ಯ. ಲೌಕಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲೂ ಅಷ್ಟೇ, “ನಾನು ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಮಾಡಿದೆ” ನನ್ನಿಂದಲೇ ಇದೆಲ್ಲ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದ್ದು ಎಂಬ ಅಹಂ ಭಾವನೆ ಬಂದಾಗ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಬಿರುಕು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮನ್ನು ನಂಬಿದವರ ಬಳಿ ಅಹಂಕಾರ ತೋರದೆ, ಸಮರ್ಪಣಾ ಭಾವದಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡಾಗ ಜೀವನವು ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ.ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ..ಆಧ್ಯಾತ್ಮ ಎಂದರೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತೊರೆದು ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗುವುದಲ್ಲ; ಲೌಕಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿದ್ದುಕೊಂಡೇ ನಮ್ಮನ್ನು ನಂಬಿ ಬಂದವರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ, ವಿವೇಕದಿಂದ ಹಾಗೂ ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲದೆ ನಡೆಸುವುದು. ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯವರ ಈ ವಚನವು ನಮ್ಮ ನಡೆ-ನುಡಿಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಗೌರವದಿಂದ ಕಾಣುವ ದಾರಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ಣಿಮಾ ಮಹೇಶ ಮುತ್ನಾಳ

ಕಾವ್ಯ ಸಂಗಾತಿ ಎಮ್ಮಾರ್ಕೆ ಗಜಲ್ ಬರಿದಾದ ನನ್ನಯ ಬಾಳಿಗೆ ಬಂಗಾರವೇ ನೀನಾದೆ ಸಖಿಕಂಗಾಲಾದ ಭಾವ ಬಳ್ಳಿಗೆ ಇಂಗಾಲವೇ ನೀನಾದೆ ಸಖಿ ನನ್ನೆಲ್ಲ ಕಷ್ಟ ಸುಖಗಳಲ್ಲೂ ಅರ್ಧ ಪಾಲು ನಿನ್ನದೇ ಬಿಡುಉಸಿರಿಗೆ ಹೆಸರಾಗಿರುವ ಆಮ್ಲಜಕನವೇ ನೀನಾದೆ ಸಖಿ ನಾ ನೀ ಯಾರೊಬ್ಬರೂ ಇರದಿದ್ದರೆ ಜೀವನವೇ ನಿಸ್ಸಾರಸಸಾರವಲ್ಲದ ಸಂಸಾರಕೆ ಸಾರಜನಕವೇ ನೀನಾದೆ ಸಖಿ ಜತುನದಿ ಕಾದಿಟ್ಟ ಪೀರುತಿ ರತುನವಿದೆ ಎದೆಯಾಳದಲಿಆಶ್ರು ಗ್ರಂಥಿ ಪ್ರಚೋದಿಸುವ ಗಂಧಕವೇ ನೀನಾದೆ ಸಖಿ ನೀನಿರದೇ ಈ ಮಹಾಂತನ ಬಾಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗದುಎದೆ ತಳಮಳಕೆ ತುಕ್ಕು ತಂದ ಕಬ್ಬಿಣವೇ ನೀನಾದೆ ಸಖಿಎಮ್ಮಾರ್ಕೆ

ಪ್ರಬಂಧ ಸಂಗಾತಿ ಶೈಲಜಾ ಪ್ರಸಾದ್‌ “ಕರವಸ್ತ್ರದ ಕರಾಮತ್ತು” ಇದೇನಿದು, ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಹೀಗಿದೆ ಅಂತ ಯೋಚಿಸ್ತಿದ್ದೀರ ?! ಲೇಖನ ಓದಿದ ಮೇಲೆ ನಿಮಗೇ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತೆ  ಈ ಮಾತೆಷ್ಟು ಸತ್ಯ ಅಂತ. ಅದರಲ್ಲೂ ಇಂದಿನ   ವಿಷಮ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ (`ಕರೋನ’ ವ್ಯಾಧಿ/ಕಾಯಿಲೆ ಎಂದು ಉದ್ದೇಶ ಪೂರ್ವಕವಾಗಿಯೇ ಹೇಳಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಅದರದ್ದೇ ಆವಾಜ್ ಕೇಳಿ…ಕೇಳಿ…. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಖಂಡಿತಾ ಬೇಸರವಾಗಿರುತ್ತೆ ಅಂತ ಗೊತ್ತು)ಪುಟ್ಟ/ದೊಡ್ಡ ಕರವಸ್ತ್ರವೊಂದು ನಮ್ಮ ದಿನನಿತ್ಯದ ಕೆಲಸ-ಕರ‍್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಎಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಅಂತ ಗಮನಿಸಿದರೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಆಶ್ಚರ್ಯವೆನಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಅನುಮಾನವೇ ಇಲ್ಲ. `ಮೂರ್ತಿ ಚಿಕ್ಕದಾದರೂ ಕೀರ್ತಿ ದೊಡ್ಡದು’ ಅಂತಾರೆ ಬಲ್ಲವರು. ಹಾಗೇ ಇದು ಚಿಕ್ಕ ವಸ್ತುವಾದರೂ ಇದರ ಕಾರ‍್ಯವ್ಯಾಪ್ತಿ ಬಹಳ ವಿಶಾಲವಾದದ್ದು.ಆದರೆ ಇಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಈ ಕರವಸ್ತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ , ಅದರ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಬಳಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲವೆಂದು ನನ್ನ ಭಾವನೆ. ಜತೆಗೆ ಅವರಿಗೆ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿಯೂ ಇಲ್ಲವೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರಿಗೇನಿದ್ದರೂ `ಯೂಸ್ ಅಂಡ್ ಥ್ರೋ’ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಕಾಗದದ ಟಿಷ್ಯೂಗಳಷ್ಟೇ ಪರಿಚಿತ. ಆದರೆ ಇದರಿಂದ ಸುಮ್ಮನೆ ಕಸ, ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತವೆಯೇ ವಿನಃ  ಬೇರೇನೂ ಉಪಯೋಗವಿಲ್ಲ. ಒಂದೆಡೆ ಕಾಗದದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಹೇಳುತ್ತ, ಇನ್ನೊಂದಡೆ ಟಿಷ್ಯುಗಳು, ಬಳಸಿ ಬಿಸಾಡುವ ತಟ್ಟೆ-ಲೋಟಗಳು….. ಬಳಕೆ ಎಗ್ಗಿಲ್ಲದೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಯಾನಿಟರಿ ಪ್ಯಾಡ್ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ/ ವೃದ್ಧರ ಡಯಾರ‍್ಗಳೂ  ಸೇರುತ್ತವೆ. ಇವೆಲ್ಲದ್ದಕ್ಕೂ ಪರ‍್ಯಾಯವಾಗಿ ಬಟ್ಟೆ/ ಬೇರೆ ಏನಾದರೊಂದನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಾಗಿರುವುದು  ಇಂದಿನ ತುರ್ತುಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.ಈಗ ನಮ್ಮ ಕಾಲದ (ಅಂದರೆ ೬೦-೭೦ ರ ದಶಕಗಳ ) ಕರವಸ್ತ್ರವೆಂಬ ಬಹೂಪಯೋಗಿ ವಸ್ತುವಿನ ಬಗ್ಗೆ, ಅದರ ಬಹುರೂಪಿ ಕಾರ‍್ಯಗಳನ್ನು  ಅವಲೋಕಿಸಿದರೆ ಅಚ್ಚರಿಯಾಗುತ್ತದೆ.ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕವಿವರ‍್ಯರ ಪದ್ಯವೊಂದು ಅಯಾಚಿತವಾಗಿ ನೆನಪಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಕಾಲದವರಿಗೆಲ್ಲಾ ಇದು ಗೊತ್ತೇ ಇರುತ್ತದೆ.”ಇಟ್ಟರೆ ಸಗಣಿಯಾದೆ, ತಟ್ಟಿದರೆ ಕುರುಳಾದೆ, ಸುಟ್ಟರೆ ವಿಭೂತಿಯಾದೆ…..ನೀನಾರಿಗಾದೆಯೋ ಎಲೆ ಮಾನವ…..”ಅನ್ನೋ ರೀತಿ ಈ ಕರವಸ್ತ್ರವು   ಎಲ್ಲಾ  ಕಾಲಕ್ಕೂ, ಸಮಯಕ್ಕೂ ಒದಗಿಬರುತ್ತದೆ.ಮೊದಲಿಗೆ ನಾವು(ಸ್ತ್ರೀ/ಪುರುಷರು) ಆಚೆ ಹೋಗುವಾಗ ಮರೆಯದೆ ಶುಭ್ರವಾಗಿ ಒಗೆದ ಕರವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.ನಮಗೆ ಆಗ ಇದರಿಂದ  ಆಗುವ ಅನುಕೂಲತೆಗಳ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ.ಹೊರಗಡೆ ಹೋದಾಗ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಾಲ್ ಗಳಲ್ಲಿನ ವಾಷ್ರೂಂಗಳನ್ನು  ಬಳಸಿದ ನಂತರ ನಮ್ಮದೇ  ಶುಭ್ರವಾದ  ಕರ‍್ಚೀಫ್ ಅನ್ನು  ಬಳಸಿ ಸಾಮಾಜಿಕ  ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಮೆರೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಕೆಲವರಾದರೂ ಉತ್ತೇಜಿತರಾಗಿ  ತಂತಮ್ಮ ಕರವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿದರೆ ಎಷ್ಟೋ ಟಿಷ್ಯೂಗಳ ಉಳಿತಾಯವಾಗಿ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಕೊಡುಗೆ ನಮ್ಮಿಂದ ಆದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಧಿಯಿಲ್ಲದಾಗ ಟಿಷ್ಯೂಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಅಡ್ಡಿಯೇನಿಲ್ಲವಲ್ಲ.ಇನ್ನು ಮಾರ್ಕ್ಕೆಟ್ಟಿಗೆ ಹೋದಾಗ ಚೀಲವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಮರೆತುಹೋಗಿದ್ದರೆ, ಇವು ಆಪತ್ಭಾಂದವನಂತೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನು/ ತರಕಾರಿಯನ್ನು ಇದರಲ್ಲಿ  ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.ಬೇಸಿಗೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಪುಟ್ಟ  ಕರವಸ್ತ್ರವು ಬೆವರೊರೆಸಿಕೊಳ್ಳಲು  ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ಬೇಕೇ ಬೇಕಲ್ಲವೇ? ಈಗಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಮ್ಮು/ಸೀನು ಬಂದಾಗ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿ ಇರಲೇಬೇಕಾದ ವಸ್ತುವಿದು ಎಂದರೆ ತಪ್ಪಿಲ್ಲ.  ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಂತರವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಎಷ್ಟೋ ಜನರು ಮಾಸ್ಕ್ ಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಇದನ್ನೇ ಬಳಸುವುದನ್ನು ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ನಾವು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿ ಒಗೆದ ಕರವಸ್ತ್ರಗಳು ನಿಜಕ್ಕೂ ನಮಗೆ ಅನೇಕ ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ.`ಅವರವರ ಭಾವಕ್ಕೆ ಅವರವರ ಭಕುತಿಗೆ’ ಅನ್ನೋ ಮಾತಿನಂತೆ ಯಾರಿಗೆ ಹೇಗೆ ಬಳಸಲು ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆಯೋ ಅದರಂತೆ ಬಳಸಲು ಅಡ್ಡಿಯೇನಿಲ್ಲವಲ್ಲ.! ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ  ಕೊಡೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಮರೆತರೆ ಆ ತಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ನೆರವಿಗೆ ಬರುವುದೇ  ಕರವಸ್ತ್ರಅಲ್ಲವೇ?!ಹೀಗೆ ಬಹುರೂಪಿಯಾದ , ಎಲ್ಲಾ ಕಾಲಕ್ಕೂ/ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೂ  ಸಲ್ಲುವ ಮಹಾನ್ ಕರವಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ನಾವು ಕೊಡಬೇಕಾದಷ್ಟು ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿಲ್ಲವೆಂದು ನನ್ನ ಅನಿಸಿಕೆ. ನೀವೇನಂತೀರಾ ?! ಶೈಲಜಾ ಪ್ರಸಾದ್

ಕಾವ್ಯ ಸಂಗಾತಿ ಜಯಶ್ರೀ ಭ.ಭಂಡಾರಿ ಗಜಲ್ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಚಂದಿರ ಬಾನಲಿ ಬಂದಿಹನು ಗೆಳೆಯ.ತಣ್ಣನೆಯ ಗಾಳಿಯಲಿ ಅಲೆಗಳ ತಂದಿಹನು ಗೆಳೆಯ. ಸಮುದ್ರದ ಮಧ್ಯದಲಿ ಮೋಹಕ ಬೆಳಕು ಹರಡಿದೆಯಲ್ಲವೇಕೌಮುದಿಯ ಸೊಬಗ‌‌ ಬೀರುತ ನಿಂದಿಹನು ಗೆಳೆಯ ಎತ್ತರದ ಸಾಲಿನಲಿ ಮಿನುಗುವ ದೀಪಗಳು ಕಾಣುತಿವೆ ಉತ್ತರದ ದಿಕ್ಕಿನಲಿ ಮಾರುತ ಕುಂದಿಹನು ಗೆಳೆಯ. ಒಟ್ಟಾಗಿ ಹೆಜ್ಜೆಗಳ ಸೇರಿಸುತ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಏರೋಣ ಪಟ್ಟಾಗಿ ಗೆಜ್ಜೆಯ ನಾದದಲಿ ಮಿಂದಿಹನು ಗೆಳೆಯ ಶಶಿಯ ಸನಿಹ ಜಯಳಿಗೆ ಲಜ್ಜೆಯ ತೋರಿದೆ ನಿಶೆಯ ಒಲವೇ ಸಂಭ್ರಮ ಎಂದಿಹನು ಗೆಳೆಯ  ಜಯಶ್ರೀ ಭ.ಭಂಡಾರಿ.