ಕಾವ್ಯ ಸಂಗಾತಿ ವನಜಾಕ್ಷಿ ಬೆಟ್ಟದಾಲೂರು “ಮೋಡದ ಚಪ್ಪರದ ಕೆಳಗೆ” ಒಂದು ದಿನಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ನಾನುಹಠಾತ್ತನೆ ಆಕಾಶದ ಮಡಿಲೇರಿದೆ. ಕಿಟಕಿಯಾಚೆ ನೋಡಿದಾಗ—ಕೆಳಗೆ ಬಿಟ್ಟು ಬಂದ ಭೂಮಿಒಂದು ಹಸಿರು ನೆನಪಿನಂತೆ ದೂರವಾಗುತ್ತಿತ್ತು;ಮೇಲೆ—ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ನೀಲಿಯೊಂದುನನ್ನ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟು ನಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿಯೇ ನೆನಪಾಯಿತು— ಚಿಕ್ಕವಳಿದ್ದಾಗಒಮ್ಮೆ ಆಕಾಶದತ್ತ ಕೈಚಾಚಿ“ನಾನೂ ಹಾರಬೇಕು”ಎಂದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದೆ. ಆಗರೆಕ್ಕೆಗಳಿರಲಿಲ್ಲ. ಇಂದು ರೆಕ್ಕೆಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂನಾನು ಹಾರುತ್ತಿದ್ದೆ! ಮನುಷ್ಯನ ಕನಸಿಗೆರೆಕ್ಕೆ ಬೇಕೇನು?ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಕಿಟಕಿ ಸಾಕು;ಒಂದು ವಿಮಾನ ಸಾಕು;ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ನೋಡುವಒಂದು ಜೀವಂತ ಕಣ್ಣು ಸಾಕು. ವಿಮಾನ ಮೋಡವನ್ನು ಸೀಳಿತು. ಅದು ಮೋಡವೋ?ಬಿಳಿಯ ಬೆಟ್ಟವೋ?ಸಾಗರದ ಮೇಲೆ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿದ ಅಲೆಯೋ?ದೇವರು ಬಿಚ್ಚಿಟ್ಟಬೆಳ್ಳಿಯ ಹಾಸಿಗೆಯೋ? ಒಮ್ಮೆ ಅದು ಬೆಟ್ಟವಾಗಿ ಕಂಡಿತು,ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸಾಗರವಾಗಿ,ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನದಿಯಂತೆಆಕಾಶದೊಳಗೆ ಹರಿಯಿತು. ಮರಗಳೆಲ್ಲ ಕೆಳಗೆಹಸಿರು ಅಕ್ಷರಗಳಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿದವು;ಮನೆಗಳು—ಮಕ್ಕಳು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದಆಟದ ಬೊಂಬೆಗಳಂತೆ. ನಾನು ಮಾತ್ರಆಕಾಶದ ಪುಸ್ತಕದೊಳಗೆಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಅಕ್ಷರ. ಮೋಡಗಳ ಮಧ್ಯೆನೀಲಿ ಮತ್ತೆ ನೀಲಿಯೇ! ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆಇಷ್ಟೊಂದು ನೀಲಿಯನ್ನುಎಲ್ಲಿ ಮರೆಮಾಡಿಟ್ಟಿದ್ದೀಯೆ ಆಕಾಶವೇ? ನಿನ್ನನ್ನು ಮುಟ್ಟಬೇಕೆಂದರೆಕೈ ಸಾಲದು;ಹಿಡಿಯಬೇಕೆಂದರೆಬೆರಳು ಸಾಲದು;ಕುಡಿಯಬೇಕೆಂದರೆಕಂಠ ಸಾಲದು. ನೋಡಿ ತಣಿಯಬಹುದು—ಆದರೆನಿನ್ನನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿಒಂದು ಮೋಡದ ಬೃಹತ್ ಚಪ್ಪರವಿಮಾನದ ಕೆಳಗೆ ಹರಡಿಕೊಂಡಿತು. ಅದರ ಮೇಲೆಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಬಿದ್ದಿತ್ತು. ಬಿಳಿ ಮೋಡದ ಮೇಲೆಚಿನ್ನದ ಹೊಳಪು. ನನಗೆ ಅನಿಸಿತು— ಇದು ಮೋಡವಲ್ಲ;ಭೂಮಿಯ ದುಃಖಗಳನ್ನುಮೇಲಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟದೇವರ ಮೌನದ ಹೊದಿಕೆ. ಅದರ ಕೆಳಗೆಎಷ್ಟು ಮನೆಗಳು,ಎಷ್ಟು ಬದುಕುಗಳು,ಎಷ್ಟು ಕಣ್ಣೀರು,ಎಷ್ಟು ನಗು! ನಾವು ಮೇಲಿದ್ದೇವೆ;ಆದರೆಬದುಕು ಕೆಳಗೇ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಒಬ್ಬ ರೈತಮಣ್ಣಿನ ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಬೀಜ ಬಿತ್ತುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಒಬ್ಬ ತಾಯಿಮಗುವಿನ ಕೈ ಹಿಡಿದು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ಒಬ್ಬ ವೃದ್ಧಮನೆಯ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಹಾದುಹೋಗುವವರನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಒಬ್ಬ ಮಗುಆಕಾಶದತ್ತ ನೋಡಿ“ಅಲ್ಲಿ ವಿಮಾನ!”ಎಂದು ಕೈಬೀಸುತ್ತಿರಬಹುದು. ಅವನಿಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ— ಆ ವಿಮಾನದ ಕಿಟಕಿಯೊಳಗೆಕುಳಿತಿರುವ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಮಗುಅವನನ್ನೇ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ ಎಂದು! ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಒಂದೇ ಕಥೆಯ ಎರಡು ಪುಟಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯಿತು. ವಿಮಾನ ಇನ್ನೂ ಮೇಲೇರಿತು. ಮೋಡಗಳ ಹೊಟ್ಟೆಯೊಳಗೆನಾವು ಹಕ್ಕಿಗಳಂತೆ ತೇಲುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಅಲ್ಲಿಮೇಲಿಲ್ಲ, ಕೆಳಗಿಲ್ಲ;ಹತ್ತಿರವಿಲ್ಲ, ದೂರವಿಲ್ಲ;ಕೇವಲ ನೀಲಿ— ಅದರೊಳಗೆಬಿಳಿಯ ಕನಸುಗಳು. ನಾನು ಕಣ್ಣುಮುಚ್ಚಿದೆ. ಒಮ್ಮೆನಾನು ಹಾರಬೇಕೆಂದಿದ್ದೆ. ಒಮ್ಮೆನಾನು ಹಾಡಬೇಕೆಂದಿದ್ದೆ. ಒಮ್ಮೆನನ್ನೊಳಗಿನ ಎಲ್ಲ ಗಡಿಗಳನ್ನು ದಾಟಬೇಕೆಂದಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ಜೀವನರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಕೊಡಲಿಲ್ಲ. ಇಂದು ತಿಳಿಯಿತು— ಜೀವನ ರೆಕ್ಕೆ ಕೊಡಲಿಲ್ಲವೆಂದಲ್ಲ;ಅದು ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನುಬೇರೊಂದು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿತ್ತು. ಕನಸಾಗಿ ಕೊಟ್ಟಿತ್ತು.ಕವಿತೆಯಾಗಿ ಕೊಟ್ಟಿತ್ತು.ಕಣ್ಣಾಗಿ ಕೊಟ್ಟಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿನಾನು ಹಕ್ಕಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ— ನನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳೇ ರೆಕ್ಕೆಗಳಾದವು. ವಿಮಾನ ಮೋಡವನ್ನು ದಾಟುತ್ತಿದ್ದಂತೆನನ್ನೊಳಗೂ ಏನೋ ದಾಟಿತು. ಭಯವೊಂದು ಕೆಳಗೆ ಉಳಿಯಿತು. ಆಸೆ ಮಾತ್ರಮೇಲಕ್ಕೆ ಬಂತು. ನಾನು ಆಕಾಶವನ್ನು ನೋಡಲಿಲ್ಲ— ಆಕಾಶವೇ ನನ್ನೊಳಗೆ ಇಳಿಯಿತು. ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗದಂತೆಕಲ್ಲಿನೊಳಗೆ ಶಕ್ತಿ ಅಡಗಿರುವಂತೆ,ಈ ನೀಲಿಯೊಳಗೂಕಾಣದ ಒಂದು ಮಹಾಶಕ್ತಿ. ಎಷ್ಟು ನೋಡಿದರೂಅನುಭವವೇ ಅನುಭವ. ಹೇಳಲು ಬಂದರೆಪದಗಳು ಬಡವಾಗುತ್ತವೆ. ವರ್ಣಿಸಲು ಕುಳಿತರೆವರ್ಣಗಳೇ ಸೋಲುತ್ತವೆ. ಆಕಾಶವನ್ನುಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯಬಹುದೇ? ಮೋಡವನ್ನುಕೈಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಬಹುದೇ? ನೀಲಿಯನ್ನುಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಬಹುದೇ? ಇಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೇನಾನು ಮೌನವಾಗಿ ನೋಡಿದೆ. ವಿಮಾನದ ಕಿಟಕಿಯಾಚೆಮೋಡಗಳ ಬಿಳಿ ಬೆಟ್ಟಗಳುಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದವು. ನನ್ನೊಳಗಿನ ಮಗುಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಓಡಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ನನ್ನೊಳಗಿನ ಹಕ್ಕಿರೆಕ್ಕೆ ಬಿಚ್ಚುತ್ತಿತ್ತು. ನನ್ನೊಳಗಿನ ಕವಿಒಂದು ಮಾತು ಮಾತ್ರ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ— “ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬದುಕುವುದು ಬದುಕು;ಆದರೆಒಮ್ಮೆ ಆಕಾಶವನ್ನು ಒಳಗಿನಿಂದ ನೋಡುವುದುಬದುಕಿನ ಅರ್ಥವನ್ನು ಬದಲಿಸುವುದು.” ವಿಮಾನ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗಿತು. ಮೋಡಗಳು ಹಿಂದೆ ಸರಿದವು. ಆದರೆಆ ದಿನ ಕಂಡ ಆಕಾಶಹಿಂದೆ ಸರಿಯಲಿಲ್ಲ. ಅದು ಇನ್ನೂ ನನ್ನೊಳಗಿದೆ— ಒಂದು ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ನೀಲಿಯಾಗಿ,ಒಂದು ಬಿಳಿಯ ಮೋಡವಾಗಿ,ಒಂದು ಹಾರಲಾರದ ಹಕ್ಕಿಯ ಕನಸಾಗಿ… ಮತ್ತುವಿಮಾನ ಕಿಟಕಿಯ ಬಳಿ ಕುಳಿತುಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆಆಕಾಶವನ್ನು ನೋಡಿದಆ ಪುಟ್ಟ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಗಿ. ವನಜಾಕ್ಷಿ ಬೆಟ್ಟದಾಲೂರು.(ಕಾಶಿ ಅಯೋಧ್ಯೆ ಯಾತ್ರೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದು ಇಂದು ಟೈಪಿಸಿದೆ)