ಧಾರಾವಾಹಿ ಸಂಗಾತಿ-44 ವಿಶ್ವನಾಥ್‌ ಎನ್‌ ನೇರಳೆಕಟ್ಟೆ ಅರ್ಜುನ ಉವಾಚ ಭರತ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದ ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ದೀಕ್ಷಾಬದ್ಧನಾಗಿದ್ದ ರಾಮನಿಗೆ ಚಿಂತೆ ಕಾಡತೊಡಗಿತು. ರಥದಿಂದ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಶತ್ರುಘ್ನನಿಗೆ ಏನಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವ ಸಂದೇಶ ಆ ಬಳಿಕ ಅವನನ್ನು ತಲುಪಿರಲಿಲ್ಲ. ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ನಿಂತವರು ಕುಶ ಲವ ಎಂಬ ಬಾಲಕರು ಎನ್ನುವುದೀಗ ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿದಿತ್ತು. ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಅಗಾಧ ಸೇನೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಹೋಗಿದ್ದ ಲಕ್ಷö್ಮಣ ಆ ಬಾಲಕರನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿದನೋ? ಕೊಂದನೋ? ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಶ್ರಮವಾಯಿತೋ? ಗೆದ್ದನೋ? ಸೋತನೋ? ಕುದುರೆಯನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ತರುವನೋ? ಎಂಬೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮೂಡಿದಾಗ ಕಳವಳಕ್ಕೀಡಾದ ಕೌಸಲ್ಯಾಸುತ.ಲಕ್ಷö್ಮಣ ಕೋಪಗೊಂಡು ಆ ಬಾಲಕರ ಪ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಸಂಚಕಾರ ತಂದರೆ! ಎಂಬ ಸಂಶಯ ಮೂಡಿತು ರಾಮಹೃದಯದಲ್ಲಿ. ಅವರಿಬ್ಬರನ್ನೂ ಘಾಸಿಗೊಳಿಸದೆ ಸಮ್ಮೋಹನಾಸ್ತçದಿಂದ ಮರುಳುಗೊಳಿಸಿ ಸೆರೆಹಿಡಿದು ತಂದು ತನಗೊಪ್ಪಿಸಿದರೆ ಅಷ್ಟೇ ಸಾಕು ಎಂದು ತೋರಿತು ಅವನಿಗೆ. ಲಕ್ಷö್ಮಣನಿಗೆ ಅದನ್ನು ತಿಳಿಸುವಂತೆ ಸೇವಕರನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿಕೊಟ್ಟ ರಣರಂಗಕ್ಕೆ.ಅಲ್ಲಿಂದ ಬಂದ ಸೇವಕರು ಕುಶನ ಕುಶಲತೆಯನ್ನು ಸಾರಿಹೇಳಿದರು ಶ್ರೀರಾಮನಿಗೆ. “ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಆ ಕುಶನೊಡನೆ ನೀವು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದೇ ಒಳ್ಳೆಯದು. ಲವನನ್ನೂ ಮೀರಿದ ವೀರ ಆ ಕುಶ. ಶತ್ರುಘ್ನ ಲಕ್ಷö್ಮಣರ ಜೀವ ಉಳಿದಿದೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎನ್ನುವುದು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಸಂದೇಹವಿದೆ. ಅಂದು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಮೊಲೆಯೂಡಿಸಲು ಹೋದ ಪೂತನಿಯಂತಾಗಿದೆ ನಮ್ಮ ಸೇನೆಯ ಸ್ಥಿತಿ” ಎಂದರು.ತನ್ನ ತಮ್ಮಂದಿರು ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಂಡರೋ ಏನೋ ಎಂದು ಅತಿಯಾದ ಆಘಾತಕ್ಕೊಳಗಾದ ರಾಮ ಮೂರ್ಛಿತನಾದ. ಭರತನ ಉಪಚಾರವದು ಮರುಪ್ರಜ್ಞೆ ನೀಡಿತು ಮಾರುತಿಯ ಒಡೆಯನಿಗೆ. ತನಗಾಗಿ ಸದಾ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಲಕ್ಷö್ಮಣ ತೀರಿಹೋದನೇ! ಎಂದು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ರೋಧಿಸಿದ ರಾಮ. ಪರಮ ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳೆನಿಸಿಕೊಂಡ ಶತ್ರುಘ್ನ ಲಕ್ಷö್ಮಣರಿಗೆ ಸೋಲುಣಿಸಿದ ಪುಟ್ಟ ಪೋರರ ಶೌರ್ಯ ಅಚ್ಚರಿ ಹುಟ್ಟಿಸಿತ್ತು ರಘುಕುಲತಿಲಕನಲ್ಲಿ. ತನ್ನ ದೇಹದ ಮೇಲಿರುವ ಸೀತೆಯ ವದನದ ಗುರುತು ಆ ಬಾಲಕರ ಮೈಯ್ಯ ಮೇಲೆಯೂ ಇದೆ ಎಂಬ ವಿಚಾರ ತಿಳಿದುಬಂದಿತ್ತು ಅವನಿಗೆ. ಯಾರವರು ಎಂಬ ಕೌತುಕ ಮೂಡಿತ್ತು ಅವನಲ್ಲಿ. ಶತ್ರುಘ್ನ ಲಕ್ಷö್ಮಣರ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು ಆತಂಕ.“ಕರೆಸು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಆ ಸೇವಕರನ್ನು. ಮರಳಿ ಕೇಳುವೆ ನನ್ನ ತಮ್ಮಂದಿರ ಸಮಾಚಾರವನ್ನು” ಎಂದು ಹೇಳಿದ ಭರತನಲ್ಲಿ. ಮತ್ತದೇ ಭೀತಿ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿದರು ಸೇವಕರು ರಾಮನ ಎದುರಲ್ಲಿ.ಸಹೋದರನಿಗೆ ಸಮಾಧಾನ ಹೇಳದಿರುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎಂದು ತೋರಿತು ಸೋದರ ಭರತನಿಗೆ. “ಭಯಕ್ಕೊಳಗಾದ ಈ ಸೇವಕರು ಏನೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರಷ್ಟೇ. ಲಕ್ಷö್ಮಣ ಶತ್ರುಘ್ನರು ಯುದ್ಧದ ಆಯಾಸದಿಂದ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರಬಹುದು. ಮರಣವನ್ನಂತೂ ಹೊಂದಿರಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಅದು ಖಚಿತ. ಸುಮ್ಮನೆ ಧೈರ್ಯಗೆಡಬೇಡ. ನಾನೇ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ ಯುದ್ಧರಂಗಕ್ಕೆ. ಆ ಬಾಲಕರನ್ನು ಎದುರಿಸಿ, ಕುದುರೆಯನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ತರುತ್ತೇನೆ” ಎಂದು ರಾಮನಿಗೆ ಸಾಂತ್ವನ ಹೇಳಿದ.ಸುಷೇಣ, ಅಂಗದ, ಜಾಂಬವ, ಹನುಮಂತ ಮೊದಲಾದ ವೀರರನ್ನು ಕೂಡಿಕೊಂಡು, ಚತುರಂಗ ಸೇನೆಯನ್ನು ಜೊತೆಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಗಂಗಾನದಿಯ ತೀರಕ್ಕೆ ಬಂದುನಿAತ ಭರತ. ಯುದ್ಧದ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ತಿಳಿದುಬರುವ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಹನುಮಂತನಿಗೆ ವಹಿಸಿ ಕಳುಹಿಸಿಕೊಟ್ಟ.ಯುದ್ಧರಂಗಕ್ಕೆ ಬಂದ ಆಂಜನೇಯ. ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಅಗಣಿತ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಭಟರನ್ನು ಕಂಡ ರಾಮಭಂಟ. ‘ನಮ್ಮ ಅಣ್ಣನಾದ ಆ ರಾಮ ನಿನ್ನ ಸುತೆ ಸೀತೆಯನ್ನು ತೊರೆದಿರುವುದಕ್ಕೆ ಕೋಪಿಸಿಕೊಳ್ಳದಿರು. ಸಹನೆ ವಹಿಸು’ ಎಂದು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರ್ಛೆತಪ್ಪಿ ಧರಣಿಯನ್ನಪ್ಪಿಬಿದ್ದಿದ್ದ ಶತ್ರುಘ್ನ ಲಕ್ಷö್ಮಣರನ್ನು ಕಂಡ.ಅವರಿಬ್ಬರನ್ನೂ ಹೆಗಲಮೇಲೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡ ಅಂಜನಾಸುತ ಮರಳಿಬಂದ ಭರತನಲ್ಲಿಗೆ. ಭರತ ತನ್ನ ಸಹೋದರರನ್ನು ರಥದಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಿದ. ಕುದುರೆಯನ್ನು ಬಾಳೆಗಿಡಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿ, ಬಿಲ್ಲು ಬಾಣಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುನಿಂತಿದ್ದ ಶೂರ ಸೋದರರನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಹೊರಟ ಕೈಕೇಯಿಸುತ, ಸೇನೆಸಹಿತ.ಲವ ಕುಶರು ಕಂಡರು ಸೇನೆಯನ್ನು. ಕದನಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧರಾದರು. ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಬದ್ಧರಾದರು. ಬಾಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದರು ಸತತವಾಗಿ. ಬಾಲಕರ ವೀರತ್ವವದು ಮೆಚ್ಚಿಸಿತು ದೇವಾನುದೇವತೆಗಳನ್ನು. ಹೂಮಳೆಗರೆದರು ಸುರರು ಸೀತಾಸುತರ ಮೇಲೆ.ಅವರ ಬಾಣದ ಝೇಂಕಾರವದು ಮೂರೂ ಲೋಕಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿತು. ದಿಗ್ಗಜಗಳು ಕಿವುಡಾದವು. ಪರ್ವತಗಳು ನಡುಗಿದವು. ಬಾಣಗಳೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆವರಿಸಿತು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗವನ್ನು. ಸೂರ್ಯಪ್ರಭೆಯದು ತೋರದಾಯಿತು. ಗಾಢಾಂಧಕಾರಕ್ಕೀಡಾದ ಗೃಹದಂತೆ ತೋರಿತು ಆ ಕದನರಂಗ.ರಾಮಸುತರನ್ನು ಎದುರಿಸಹೊರಟ ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಇಲ್ಲದಾಯಿತು ಆರಾಮ, ವಿರಾಮ. ಉಂಟಾದದ್ದು ಬರಿಯ ದೇಹಶ್ರಮ. ಅವರನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ವೀರರಾರೂ ಇಲ್ಲ ಎಂಬAತಹ ಭಾವನೆಗೊಳಗಾಯಿತು ಸಮಸ್ತ ಸೇನೆ. ಭರತನ ಸೈನಿಕರು ಅದಿರಿದರು. ಅಧೀರರಾದರು.ಆ ಗಳಿಗೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಹನುಮಂತ “ಬಾಲಕರ ಕದನದ ರೀತಿಯದು ಆ ರಘುಕುಲತಿಲಕನ ಯುದ್ಧಶೈಲಿಯಂತಿದೆ” ಎಂದು ಯುದ್ಧೋನ್ಮುಖರಾಗಿದ್ದ ಕುಶ ಲವರನ್ನು ತೋರಿಸಿದ ಭರತನಿಗೆ. ಅವನು ಅಚ್ಚರಿಪಟ್ಟ.ಅವರ ಬಳಿಗೇ ಹೋದ. ರಾಮವದನವನ್ನು ಹೋಲುವ ಅವರ ಮೊಗದಾವರೆಗಳನ್ನು ಕಂಡು ರೋಮಾಂಚಿತನಾದ. ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮಾತನಾಡಿಸಿದ. “ನಮ್ಮ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಕೊಂದಿದ್ದೀರಿ. ನನ್ನ ಸಹೋದರರನ್ನು ಘಾಸಿಗೊಳಿಸಿದ್ದೀರಿ. ಇನ್ನಾದರೂ ಕುದುರೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ” ಎಂದು ಅನುನಯದಿಂದ ನುಡಿದ.ಅವನ ಸಾತ್ವಿಕ ನುಡಿಯದು ಹಿಡಿಸಲಿಲ್ಲ ಕದನದ ಸತ್ವಪೂರ್ಣ ಗೆಲುವನ್ನು ಬಯಸಿದ್ದ ವೀರ ಬಾಲಕರಿಗೆ. ಭರತ, ನಳ, ಹನುಮಂತ, ಜಾಂಬವ, ಅಂಗದ, ನೀಲ ಕುಮುದರು, ಸುಷೇಣ ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಅನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಬಾಣಗಳ ಹೊಡೆತಕ್ಕೆ ಈಡಾಗುತ್ತಲೇ ಹೋದರು.ಚೈತನ್ಯವನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಭರತ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದ. ಈ ಸುದ್ದಿ ಸಿಡಿಯಿತು ಅಯೋಧ್ಯೆಯೆಡೆಗೆ…ಶ್ರೀರಾಮನಿದ್ದ ಕಡೆಗೆ… ಡಾ.ವಿಶ್ವನಾಥ್‌ ಎನ್‌ ನೇರಳೆಕಟ್ಟೆ