ಕಥಾ ಸಂಗಾತಿ ಬಿ.ಟಿ.ನಾಯಕ್‌ “ವಿಧಿ ಪಯಣ” ಗುಜರಾತಿನ ವ್ಯಾಪಾರಿ ರತ್ನ ಪ್ರಭು ದಾಸ್ ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ ಉದ್ಯಮಿ ಅಮಲಾ ನಾಯರ್ ಇಬ್ಬರೂ ಮುಂಬೈನ ಒಂದು ಬಿಸಿನೆಸ್ ಸೆಮಿನಾರನಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಪರಸ್ಪರ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.  ಆಗ ಅವರಿಗೆ ಸ್ನೇಹ ಉಂಟಾಯಿತು.  ಅನಂತರ, ಅವರ ಒಳ ಮನಸ್ಸುಗಳು ತವಕದಿಂದ  ಆರ‍್ಷಿತಗೊಂಡವು.  ಅವರಲ್ಲಿ ಆ ಕ್ಷಣವೇ  ಪ್ರೇಮ ಅಂಕುರವಾಯಿತು. ಅದು ಇಷ್ಟಕ್ಕೆ ಮುಗಿಯಲಿಲ್ಲ, ಅವರಿಬ್ಬರ ಮನಸ್ಸುಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಧಿಸಲು ತವಕ ಗೊಂಡವು.  ಈ ಪ್ರೇಮಾನುರಾಗಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಲು ಅಮಲಾ ಮುಂದಾದಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಭುದಾಸರಿಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ, ತಾವಿಬ್ಬರೂ ಎಲ್ಲಿಯಾದರೂ ಸಂಧಿಸೋಣ ಎಂದು ಹೇಳಿದಳು.  ಆಗ ಆತ ಕೂಡ ಅದನ್ನೇ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದನೋ  ಏನೋ, ತಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಅಮಲಾಗೆ ಹೈದರಾಬಾದಿಗೆ ಬರಲು ಹೇಳಿದನು.  ಅಲ್ಲಿಯ ಶಾಹಿ ಹೋಟೆಲೊಂದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿ, ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರೇಮ ನಿವೇದನೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಒಗ್ಗೂಡಿ, ಒಂದು ನಿರ‍್ಧಾರಕ್ಕೆ ಬಂದು, ತಮ್ಮ ಬಂಧುಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ಮತ್ತು ಅವರವರ ಸಂಬಂಧಿಕರು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಈ ಜೋಡಿಗೆ ಶುಭ ಹಾರೈಸಿದರು.  ಆಮೇಲೆ, ಅವರ ದಾಂಪತ್ಯ ಜೀವನ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಧುರದಿಂದ  ಚಾಲನೆಗೊಂಡು, ಅಲ್ಲಿಯೇ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಯಿತು.   ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದುಕೊಂಡು , ಗುಜರಾತ್ ಮತ್ತು ಕೇರಳದಲ್ಲಿಯ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ವ್ಯವಹಾರ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಆನ್ಲೈನನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾ ಇದ್ದರು. ಆನಂತರ ಅವರಿಬ್ಬರ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯಂತೆ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಮನಸ್ಕತೆಯನ್ನು  ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸಿಕೊಂಡು,  ಅವರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು, ಒಂದೇ ಸೂರಿನೆಡೆಗೆ ತಂದು ಕೊಂಡರು.  ಹಾಗಾಗಿ ಅವರಿಗೆ  ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಡೆಗೆ ಇರುವ ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು  ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಪರಿಶ್ರಮ ಹೊರಟು ಹೋಗಿ, ಒಂದೆಡೆಯಲ್ಲೇ  ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ತಮ್ಮ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನವನ್ನು ಸವಿಯಾಗಿ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಾಲ ಕ್ರಮೇಣ ಅವರಿಬ್ಬರ ಆದರದ ಪ್ರೇಮ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಮೆರುಗು ಮೂಡಿತು.  ಅದು ಏನೆಂದರೆ, ಅಮಲಾಳ ರ‍್ಭದಲ್ಲಿ ರತ್ನ ಪ್ರಭುದಾಸರ ವಂಶದ ಕುಡಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಾಗ, ಅವರ ಆನಂದಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲೇ  ಇಲ್ಲದ ಹಾಗಾಯಿತು.  ಅವರು ಮತ್ತು ಅವರ ಸಂಬಂಧಿಕರು ಈ ಶುಭ ಸಮಾಚಾರವನ್ನು ಕೇಳಿ ಹರುಷಗೊಂಡರು.  ಆದರೆ, ಕಣ್ಣಿಗೆ ಗೋಚರಿಸದ ವಿಧಿಯ ಆಟವೇ ಬೇರೆ ಎಂಬುದು ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಯದು. ಅದು ತನ್ನದೇ ಆದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಮಲಾಳ ಜೀವದಾಟವನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ದಾಗ, ಅಮಲಾಳಿಗೆ ಕಠಿಣ ಪ್ರಸವವಾದರೂ, ಮುದ್ದಾದ ಹೆಣ್ಣು ಮಗು, ಹೊರ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಬಂದಾಗ, ಅಮಲಾಳ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡಿತು. ಈ ದುರ‍್ಘಟನೆಯಿಂದ ರತ್ನ ಪ್ರಭುದಾಸ್ ಅವರಿಗೆ ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಆಘಾತವಾಯಿತು. ಅವರು ಬಹಳೇ ನೊಂದುಕೊಂಡರು. ಅಲ್ಲದೆ, ಜನಿಸಿದ ಹೆಣ್ಣು ಮಗು ತಾಯಿ ಇಲ್ಲದ ತಬ್ಬಲಿಯಾಯಿತು. ಆಗ ಅನಿವಾರ‍್ಯವಾಗಿ  ರತ್ನ ಪ್ರಭು ದಾಸ್ ಮಗುವನ್ನು ಪಾಲನೆ ಮಾಡಲು ಬಹಳೇ ಹೆಣಗಾಡತೊಡಗಿದರು.  ಅವರ ಸಂಬಂಧಿಗಳು ಅವರ ಆಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಘಾತಕವಾಗಿ  ಸುಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ, ಅವರು ಒಬ್ಬ ಆಯಾ ಅಹಲ್ಯಾಳನ್ನು ನೇಮಕಮಾಡಿ, ಆಕೆಗೆ ಕೈತುಂಬಾ ಸಂಬಳ ಮತ್ತು ಆಕೆಯ  ಜೀವನಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗುವ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು.  ಆ ಮಗು ಅಹಲ್ಯಾ ಬಳಿಯೇ ಇದ್ದು, ಆಕೆಯೇ ತನ್ನ ತಾಯಿ ಎಂದುಕೊಂಡು ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿತು. ಅಹಲ್ಯಾ ತೀರಾ ಆಸೆ ಬುರುಕಿಯಾಗಿದ್ದಳು ಮತ್ತು ಮಗುವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನೋಡಿ ಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.  ಅದು ರತ್ನ ಪ್ರಭುದಾಸರ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ, ಮಗುವಿನ ಪಾಲನೆಗೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಯೋಜನೆ ಸರಿ ಹೊಂದದೆಂದು, ಮರು ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನರ‍್ಧರಿಸಿದರು.  ಆಗ ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಅಖಿಲಾ ಶ್ರೀವಾತ್ಸವ ಕಂಡರು.  ರತ್ನಪ್ರಭುದಾಸರು ಅಖಿಲಾಗೆ ತಮಗೆ ಜೀವನ ಸಂಗಾತಿಯಾಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮಗುವಿಗೆ ತಾಯಿಯಾಗಲು ವಿನಮ್ರತೆಯಿಂದ ಕೋರಿದರು.  ಆಗ ಆಕೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಾಗ, ಅವರಿಬ್ಬರ ಮದುವೆ ಆಯಿತು.  ಆದರೆ, ಅಖಿಲಾಳ ಒಳ ದೃಷ್ಟಿಯೇ ಬೇರೆ ಆಗಿತ್ತು. ಆಕೆಗೆ ರತ್ನಪ್ರಭುದಾಸರ  ಧನ ಸಂಪತ್ತು ಬೇಕಿತ್ತೇ ವಿನಃ ಆ ಮಗು ಬೇಕಿರಲಿಲ್ಲ. ಒಂದು ದಿನ ಆಕೆ ತನ್ನ ಗಂಡನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಳು;‘ನೋಡಿ, ಆ ಮಗು ನನ್ನ ಬಳಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.  ಹಾಗಾಗಿ, ಅಷ್ಟಿಷ್ಟೋ ಹಣ ಕೊಟ್ಟು, ಅದರ ಕಾಳಜಿ ಮಾಡಲು, ಮತ್ತು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಇರಲು ಕೆಲವು ದಿನ ಬಾಲಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡೋಣ’ ಎಂದಳು. ಆಗ ರತ್ನ ಪ್ರಭು ದಾಸರಿಗೆ ಬಹಳೇ ದುಃಖವಾಯಿತು. ಅವರು ಆಗ ಏನೂ ಹೇಳದೇ ಸುಮ್ಮನಾದರು. ಅಲ್ಲದೆ, ‘ತಾನು ಮರು ಮದುವೆಗೆ ಹೋಗಬಾರದಿತ್ತು’ ಎಂಬ ಅರಿವು ಆಗ ಅವರಿಗೆ ಮೂಡಿತು.  ಅವರು ಸುಧರ‍್ಘವಾಗಿ  ಯೋಚನೆ ಮಾಡಿದಾಗ, ಅವರಿಗೆ ನೆನಪಾದದ್ದು, ಅಮಲಾಳ ಸಮೀಪದ ಸಂಭಂದಿಯಾದ ಮೀರಾ ಕೋಕಿಲನ್. ಆಗ ತಮ್ಮ ಮಗುವನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಅಲೆಪ್ಪಿಗೆ ಹೋದರು  ಅಲ್ಲಿ ಮೀರಾ ಕೋಕಿಲನ್. ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ, ತಮ್ಮ ದುಃಖ ತೋಡಿಕೊಂಡಾಗ ಆಕೆ ಅನಿವರ‍್ಯವಾಗಿ ಮೋಹನ್ ಕುಮಾರಿಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಪಡೆದಳು. ಆಕೆ ಎಷ್ಟು ಹಣ ಕೇಳಿದರೂ ಕೊಡುತ್ತೇನೆಂದು ಪ್ರಭು ದಾಸ್ ಹೇಳಿದಾಗ, ಆಕೆ ಆಸೆಗೆ ಒಳಗಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆಕೆ ವಿಧವೆಯಾದುದ್ದರಿಂದ, ತನ್ನ ಭವಿತವ್ಯಕ್ಕೆಮಗು ಆಸರೆಯಾಗಬಹುದೆಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಆಕೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಳಷ್ಟೇ ! ಈಗ ಪ್ರಭು ದಾಸ್ ತನ್ನ ಫರ‍್ಮಾ ವ್ಯಾಪಾರ ಉದ್ದಿಮೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತಾರ ಮಾಡಿದರು. ಹಾಗಾಗಿ, ಅವರು ದುಬಾಯಿಗೆ ಹೋಗುವ ಪ್ರಸಂಗ ಬಂದು ಬಿಟ್ಟಿತು. ಆ ಸಮಯ ಹತ್ತಿರವಾದಾಗ ಅವರ ಎರಡನೇ ಹೆಂಡತಿ ಅಖಿಲಾಳನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡೇ ದುಬಾಯಿಗೆ ಹೋಗಿಬಿಟ್ಟರು. ಯಾವಾಗಲಾದರೋ ಒಮ್ಮೆ ಮೋಹನ ಕುಮಾರಿಯ ನೆನಪಾಗಿ ದೂರವಾಣಿ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಕ್ಷೇಮ ಸಮಾಚಾರ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು.   ಇತ್ತ ಮೋಹನ ಕುಮಾರಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾ  ಪ್ರಭುದ್ಧಕ್ಕೆ ಬಂದಳು. ಅವಳು ಈಗ ಎರಡನೆಯ ರ‍್ಷದ ಡಿಗ್ರಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದಳು.  ಅವಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಹಣದ ತೊಂದರೆ ಇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ, ಆಕೆಗೆ ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಆಕೆಯ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಸದಾ ಜಮಾ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ತಾವಾದರೋ ಎರಡನೇ ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ಆಕೆಯಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಎರಡು ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಆರಾಮವಾಗಿ ಇದ್ದರು. ಅವರ ವ್ಯಾಪಾರದ ಉದ್ಯೋಗ ಕೂಡಾ ಎಗ್ಗಿಲ್ಲದೆ ಸಾಗಿತ್ತು.  ಮೀರಾ ಕೋಕಿಲನ್ ಮಸಾಲೆ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಸಗಟು ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಮೋಹನ ಕುಮಾರಿ ಮತ್ತು ಮೀರಾ ಕೋಕಿಲನ್ ಪರಸ್ಪರ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಿಂದಲೇ ಇದ್ದರು. ಮೋಹನ ಕುಮಾರಿಗಾಗಿ ಅವಳ ತಂದೆ ಒಂದು ಲಾಡ್ಜಿಂಗ್ ಮತ್ತು ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಇರುವ ಹೋಟೆಲನ್ನು ಆಕೆಯ ಹೆಸರಿಗೆ ರ‍್ಗ ಮಾಡಿದ್ದರುಅದರ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಮಧ್ಯ ವಯಸ್ಕ ಆದ್ಯನ್ ಪಣಿಕ್ಕರ್ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಯಾವ ಮೋಸವಿಲ್ಲದೆಯೇ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡಿ ಲಾಭವನ್ನು ಮೋಹನ ಕುಮಾರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಂದಾಜು ತಿಂಗಳೊಂದಕ್ಕೆ ಐವತ್ತು ಸಾವಿರ ಹೇಗೋ ಬರುತ್ತಿತ್ತು.  ಹಾಗಾಗಿ, ಮೋಹನ ಕುಮಾರಿ ತನ್ನ ಅಭ್ಯಾಸದ ಕಡೆಗೆ ಲಕ್ಷ್ಯ ಕೊಟ್ಟು ಪದವಿಯನ್ನು ಮುಗಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಈಗ ಮೋಹನ ಕುಮಾರಿಗೆ ತನ್ನೊಬ್ಬ ಗೆಳತಿಯಿಂದ ತನಗಿಂತ ಒಂದು ರ‍್ಷ ಅಭ್ಯಾಸದ ಲ್ಲಿ ಮುಂದಿದ್ದ ಸದಾಶಿವ್ ತಾಂಬ್ರೆ ಎಂಬ ಯುವಕನ ಪರಿಚಯವಾಯಿತು. ಅವನು ತುಂಬಾ ಸಭ್ಯವಂತ ಮತ್ತು ಶೀಲವಂತನಾಗಿದ್ದನೆಂದು ಬಹಳೇ ಸ್ನೇಹಿತರು ಆಕೆಗೆ ಹೇಳಿದ್ದರು. ಈಕೆ ಕೂಡಾ ಆತನ ಜೊತೆಗೆ ಅಷ್ಟಕ್ಕಷ್ಟೇ ಮಾತಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಒಮ್ಮೆ ಆಕೆಗೆ ಆತನ ಜೊತೆಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಮಾತಾಡಬೇಕೆಂದೆನಿಸಿತು. ಆಗ ಸ್ನೇಹಿತೆ ಶೀಲಾಳ ಮೊರೆ ಹೋಗಿ, ಅವನನ್ನು ತಮ್ಮ ಹೋಟೆಲಿಗೆ ಬರುವಂತೆ ಹೇಳು ಎಂದಿದ್ದಳು. ಅವಳ ಸ್ನೇಹಿತೆ ಕೇಳಿದಳು;‘ಏನು ಕಣೇ ಲವ್ವಾ ?’‘ಹಾಗೇನೂ ಇಲ್ಲ.  ಆತನಿಗೆ ನಾನೂ ಕೂಡಾ ಸ್ನೇಹಿತೆಯಾಗಿ ಇರಬೇಕೆಂದನಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡ ಬೇಕೆಂದರೆ ಮುಜುಗರ. ನಮ್ಮ ಹೋಟೆಲ್ ಆದರೆ ಮುಜುಗರಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲವಲ್ಲ ?; ಎಂದಳು. ‘ಸರಿ’ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಆತನ ಮನ ಒಲಿಸಿ ಹೋಟೆಲಿಗೆ ಕಳಿಸಿದಳು.  ಆ ಪ್ರಕಾರ ಮೋಹನ ಕುಮಾರಿ ತನ್ನ ಹೋಟೆಲ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಹೇಳಿ ಆ ದಿನದಂದು ಲಘು ಭೋಜನದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿದಳು. ಅಲ್ಲದೇ, ಒಂದು ರೂಮನ್ನು ಅಲಂಕೃತಗೊಳಿಸಿ ಆರ‍್ಷಣೀಯವಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದಳು. ಕೆಲವು ಸಮಯದ ನಂತರ,  ಸದಾಶಿವ ಆ ದಿನ ಹೋಟೆಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದ.  ಸ್ವಾಗತಕಾರರಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ, ತಾನು ಮೋಹನಕುಮಾರಿಯವರ  ಸ್ನೇಹಿತ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಾಗ, ಅವರು ಆತನನ್ನು ಮೋಹನಕುಮಾರಿಯ ಬಳಿ ಕರೆದು ಕೊಂಡು ಹೋದರು. ಅವನನ್ನು ನೋಡಿದ ಆಕೆ ತುಂಬಾ ಖುಷಿಗೊಂಡಳು. ಆತನನ್ನು ತಾನೇ  ಸ್ವಾಗತಿಸುತ್ತಾ ಬರಮಾಡಿಕೊಂಡಳು. ‘ಬನ್ನಿ ಸದಾಶಿವ, ಇದೇ ನನ್ನ ಹೋಟೆಲ್.  ಇದರಲ್ಲಿ ಲಾಡ್ಜ್ ಮತ್ತು ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಎರಡೂ ಇವೆ. ಮೇಲೆಲ್ಲಾ ಹೋಗಿ ನೋಡೋಣವಾ ?’ ಎಂದು ಕೇಳಿದಳು. ‘ಬೇಡ.. ಇಲ್ಲೇ ಎಲ್ಲಾದರೂ ಕುಳಿತು ಕೊಳ್ಳೋಣ’ ಎಂದ.  ‘ನೋ.. ನೋ.. ನಿಮಗಿಲ್ಲಿ ಸರಿ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.  ಅಲ್ಲಿ ಮೇಲೊಂದು ರೂಮು ಇದೆ. ನಿಮ್ಮ ಸಲುವಾಗಿ ಸಿದ್ಧ ಪಡಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗೋಣ’ ಎಂದಳು. ‘ಬೇಡ ಮೋಹನ ಕುಮಾರಿ, ಇಲ್ಲೇ ಎಲ್ಲಿಯಾದರೂ ಒಂದು ಹತ್ತು ಹದಿನೈದು ನಿಮಿಷ ಮಾತಾಡಿ ಹೊರಟು ಹೋಗುತ್ತೇನೆ’ ಎಂದ. ‘ಅಯ್ಯೋ, ಹಾಗೆ ಹೇಳಿದರೆ ಹೇಗೆ ? ಇದು ನಮ್ಮ ಹೋಟೆಲ್. ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ತಿಂಡಿ ತಿನಿಸುಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಆರಾಮಾಗಿ ಸಂಜೆಯವರೆಗೆ ಕಾಲ ಕಳೆಯೋಣ ‘ ಎಂದಳು.‘ಅದೆಲ್ಲಾ ಏನೂ ಬೇಡ.  ನಾನು ಬರುವಾಗ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಕೊಂಡೇ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.  ನನಗೆ ಅವ್ಯಾವುದರ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇಲ್ಲ’ ಎಂದ. ‘ನೀವು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರೆ ನನಗೆ ಬೇಜಾರು ಆಗುತ್ತೆ’ ಎಂದಳು. ‘ಹೌದು, ನೀವು ಇಲ್ಲಿಗೆ ನನ್ನನ್ನು ಕರೆದದ್ದಾದರೂ ಏಕೆ ? ಏನು ವಿಷಯ ?’ ಎಂದು ಕಾತುರದಿಂದ ಕೇಳಿದ. ‘ಏನಿಲ್ಲಾ ನಿಮ್ಮಂಥಹವರು ನನಗೆ ಸ್ನೇಹಿತರಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದೇ ನನಗೆ ಇಚ್ಛೆ’ ಎಂದಳು. ‘ಅರೆ ! ಇದೇನಿದು. ಈಗಾಗಲೇ ಅದು ಆಗಿದೆಯಲ್ವೇ ?’‘ಅದು ಬರೀ ಹಾಯ್.. ಹಾಯ್. ಅಷ್ಟೇ’‘ಅಷ್ಟೇ ಸಾಕಲ್ವೇ ? ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ನೋಡಿದಾಗ ಸಂತೋಷ ಮೂಡ ಬೇಕು’.‘ಬಹುಶಃ  ಅದು ನಿಮಗೆ ಹಾಗೆ ಅನ್ನಿಸಿರಬಹುದು. ಆದರೆ, ನನಗೆ ಮಾತ್ರ ಮನಸ್ಸುಗಳು ಹತ್ತಿರಸೇರಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಸ್ನೇಹತ್ವ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ ಎಂದಂದು ಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ.’  ‘ಅಲ್ಲೇ ಕಾಲೇಜು ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿಅದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬಹುದಲ್ಲವೇ ?’‘ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಂದು ಪ್ರತಿಬಂಧಗಳಿವೆ. ಇಲ್ಲಿಯಾದರೋ  ಮುಕ್ತ ಖಾಸಗಿ ವಾತಾವರಣ ಇದೆ.’‘ಮೋಹನಾ..ಹಾಗೆ ಏಕೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತೀರಿ. ಮನಸ್ಸುಗಳಿಗೆ, ಯಾವ ಸ್ಥಳಗಳೂ ಮುಖ್ಯವಲ್ಲ. ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಹತ್ತಿರ ಬಂದಾಗಲೇ ಸ್ನೇಹ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ’ ಎಂದ. ನಾನು ಇನ್ನೂ ದೂರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದೇನೆ, ನಿಮಗೆ ರ‍್ಥವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ’‘ಅಂದರೇ ಏನು ?’‘ಏಕೋ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಲಿದೆ ‘ ಎಂದಳು. ಆಗ ಆತ ಗಲಿಬಿಲಿಗೊಂಡು;‘ಅದೇನು ಹಾಗೆ ಹೇಳೋದು ? ಎಷ್ಟೇ ಆಗಲಿ ನಾವು ನೀವು ಹತ್ತಿರದವರಲ್ಲ ಮತ್ತು ಸಂಭಂದಿಗಳಲ್ಲ. ಹಾಗೆ ಒಮ್ಮೆಲೇ ಎಂಥಹದೋ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರೆ ಹೇಗೆ ?’‘ನಾನು ಸರಿಯಾಗೇ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ಮನ್ನಸ್ಸು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಒಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ನೀವು ನನ್ನ ಕಡೆಗೆ ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಯ ಕೊಡಬೇಕು’‘ಬೇಡ ಮೋಹನ ಕುಮಾರಿ, ಏನೋ ಹೇಳಬೇಡಿ.  ಇದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ನಾನು ಮತ್ತು ನೀವು ವಿದ್ಯರ‍್ಥಿಗಳೆ.  ನಾವು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ಕಡೆಗೆನೇ ಲಕ್ಷ್ಯ ಕೊಡಬೇಕು.  ಅದೇ, ನಮ್ಮ ತಂದೆ ತಾಯಿಗಳ ಆಸೆ ಮತ್ತು ಗುರಿ ಅಲ್ವೇ ?.  ಈ ರೀತಿ ನೀವು ಚಂಚಲತೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಿ ಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ. ನನಗಂತೂ ಇದು ಅನುಚಿತ ಎಂದನಿಸುತ್ತೆ’‘ಇಲ್ಲ.ಇಲ್ಲ..ನೀವು ಒಪ್ಪಲೇ ಬೇಕು’ ಎಂದು ಕಣ್ಣೀರು ಹಾಕ ತೊಡಗಿದಳು. ‘ಅಯ್ಯೋ.. ಇದಕ್ಕೇಕೆ ಕಣ್ಣೀರು ? ನೀವು ಅಷ್ಟು ಅಶಕ್ತರಾ  ?’‘ನಿಮ್ಮನ್ನು ನೋಡಿಯಾದ ಮೇಲೆ ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಅಶಕ್ತತೆ ಉಂಟಾಗಿದೆ’ ಎಂದು ಮತ್ತೆಕಣ್ಣೀರು ಹಾಕಿದಳು. ‘ಇದೇನಿದು.. ನೀವು ನನ್ನನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿದ್ದು, ನೀವು ಕಣ್ಣೀರು ಹಾಕುವುದನ್ನು ನೋಡಲಿಕ್ಕಾ ? ಎಂದು ಲೊಚ ಗುಟ್ಟಿದ. ಆಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸುಧಾರಿಸಿಕೊಂಡು ಒಂದು ಗ್ಲಾಸ್ ನೀರು ಕುಡಿದು ಕೊಂಚ ಮಟ್ಟಿಗೆ ದುಃಖವನ್ನು ಶಮನ ಮಾಡಿಕೊಂಡಳು. ಆಮೇಲೆ ಸದಾಶಿವ ತನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿ;‘ಮೋಹನ ಕುಮಾರಿ, ನೀವು ನನ್ನ ಹಿನ್ನೆಲೆ ತಿಳಿಯದೆಯೇ ಅದ್ಹೇಗೆ ನರ‍್ಧಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿರೀ ?ನಾನು ನೂರಕ್ಕೆ ನೂರರಷ್ಟು ನಿಮಗೆ ಯೋಗ್ಯನಲ್ಲ. ನಿಮಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ, ನಾನೊಬ್ಬ ಕೆಳ ರ‍್ಗದವನು. ನನಗೆ ನನ್ನ ಬದುಕೇ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನರ‍್ಥಕ ಚಿಹ್ನೆಯಾಗಿದೆ. ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ಏನು ಯೋಚನೆ ಮಾಡಬಲ್ಲೆ?. ನೀವಾದರೋ ಶ್ರೀಮಂತರು ಮತ್ತು ಉಚ್ಚಕುಲದವರು ಎಂದು ಶೀಲಾ ಹೇಳಿದ್ದಾಳೆ. ಹಾಗಾಗಿ,  ನಿಮಗೆ ನೀವೇ ಮುಜುಗರ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ. ನಿಮ್ಮ ತಂದೆಯವರನ್ನು ಸಂರ‍್ಕಿಸಿ  ಒಳ್ಳೆಯ ಮನೆತನದ ಹುಡುಗನನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಮದುವೆಯಾಗಿ. ನಮ್ಮಂಥಹ ದುರಾದೃಷ್ಟ ಹೊತ್ತವನನ್ನು ತಲೆ ಎತ್ತಿ ನೋಡುವುದೂ ಕೂಡಾ ಒಳ್ಳೆಯದಲ್ಲ.’ ಎಂದ‘ಸದಾಶಿವ, ಅದೆಂಥಹ ತೆರೆದ ಹೃದಯ ನಿಮ್ಮದು. ನೀವು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಹೇಳಿ ಕೊಂಡಿರೀ. ಅದನ್ನೇ ನಾನು ಮೆಚ್ಚೋದು.’‘ಸರಿ, ಈಗ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಏನೂ ಮಾತು ಬೇಡ. ನಿಮ್ಮ ಆಶಯದಂತೆ ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಜೊತೆ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಭೋಜನ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.  ಅಷ್ಟು ಕಂಡಾದರೂ ಖುಷಿ ಪಡಿ’ ಎಂದು ಆತ ಎಂದಾಗ,ಇಬ್ಬರೂ ಊಟಕ್ಕೆ ಹೋದರು.  ಅವರು ಊಟ ಮಾಡುತ್ತಾ ಮಾಡುತ್ತಾ ಕಾಲೇಜು ವಾತಾವರಣದ ಬಗ್ಗೆನೇ ಮಾತಾಡಿದರು. ಸುಮಾರು ಒಂದೆರಡು ಗಂಟೆಗಳ ಬಳಿಕ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಅಲ್ಲಿಂದ ತೆರಳಿದರು .   ಮುಂದೊಂದು ದಿನ  ಸದಾಶಿವನ ಸಂಬಂಧಿಗೆ ಕಾಯಿಲೆ ಉಲ್ಬಣವಾದ ವಿಷಯ ತಿಳಿದಾಗ, ಒಂದೆರಡು ದಿನಗಳ ಮಟ್ಟಿಗೆ ತನ್ನ ಊರಿಗೆ ಹೊರಟು ಹೋದ.  ಅಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಸಾಂತ್ವನ ಹೇಳಿದ.  ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆತ ಬಂದಿದ್ದು ಆತನ ತಂದೆ ತಾಯಿಗೆ ಖುಷಿಯಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿಸುಮಾರು ಮೂರು ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳನ್ನು ಕಳೆದು,  ಮತ್ತೇ ಅಭ್ಯಾಸದ ಕಡೆಗೆ ಲಕ್ಷ್ಯಗೊಂಡ ಮರಳಿ ಹೊರಟು ಬಂದು ಕಾಲೇಜಿನ ಕಡೆಗೆ ನಡೆದ.  ಅಲ್ಲಿ ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಮೋಹನ ಕುಮಾರಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಆಕೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಲೇ ಇಲ್ಲ. ಕೊನೆ ಪಕ್ಷ ಶೀಲಾಳಾದರೂ ಸಿಗುತ್ತಾಳೋ ಏನೋ ಎಂದು ಆಕೆಯನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ.  ಆಮೇಲೆ ಶೀಲಾ ಕಂಡಾಗ,  ಮೋಹನ ಕುಮಾರಿಯನ್ನೇ ಕಂಡ ಹಾಗೆ ಆತನಿಗೆ ಭಾಸವಾಯಿತು. ಅದೇಕೆ ಹೀಗೆ ಅನ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತನಗೆ ತಾನೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿಕೊಂಡ.  ಶೀಲಾಳನ್ನು ಕಂಡು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ; ‘ಏನು ಶೀಲಾ,  ನಿಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತೆ ಮೋಹನ ಕುಮಾರಿ ಎಲ್ಲಿ ?’ ಎಂದ. ‘ಅಯ್ಯೋ…. ಸದಾಶಿವ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ದರ‍್ಘಟನೆ  ಆಗಿದೆ. ನೀನು ನಿನ್ನ ಊರಿಗೆ ಹೋದ ದಿನದಂದೇ ಮೋಹನ ಕುಮಾರಿ ಕಾರು ಅಪಘಾತಕ್ಕೆ ಈಡಾದಳು. ಆಕೆಗೆ ತೀವ್ರ ರಕ್ತ ಸ್ರಾವವಾಗಿ ಎರಡು ಮೂರು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ನಿನಗಾಗಿ ಜೀವ ಹಿಡಿದಿದ್ದಳೋ ಏನೋ, ಪದೇ ಪದೇ  ನಿನ್ನನ್ನೇ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುತ್ತಲಿದ್ದಳು. ಅವಳ ತಂದೆ ತರ‍್ತಾಗಿ  ದುಬಾಯಿನಿಂದ ಬಂದರು.  ಆಕೆಗೆ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯಿಂದ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಕೊಟ್ಟು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಆಕೆಯ ತಲೆಗೆ ಮತ್ತು ಎರಡೂ ಕೈಗಳಿಗೆ ಬಲವಾದ ಪೆಟ್ಟೇನೂ ಬಿದ್ದಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಕತ್ತರಿಸಿದ ಎರಡೂ ಕಾಲಿನ ರಕ್ತ ಸ್ರಾವಕ್ಕೆ ಆಕೆ ರ‍್ಧ ಜೀವ ತೆತ್ತಿದ್ದಾಳೆ.  ನಾನು ಮತ್ತು ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತೆಯರೆಲ್ಲರೂ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೆವು.  ನನ್ನನ್ನು ಕರೆದು ಮಾತಾಡಿ,  ನನಗೆ ಮರುದಿನ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಬರುವುದಕ್ಕೆ ಹೇಳಿದಳು. ಆಕೆಯ ಆಪೇಕ್ಷೆಯಂತೆ ಮರು ದಿನ ನಾನು ಹೋಗಿದ್ದೆ, ಆಗ ನನಗೆ ಒಂದು ಲಕೋಟೆ ಕೊಟ್ಟಳು.  ಅದು  ನನ್ನ ಬಳಿಯೇ ಇದೆ, ಕೊಡುತ್ತೇನೆ ತಾಳು’ ಎಂದು ಆ ಲಕೋಟೆ ಕೊಟ್ಟಳು.  ಆಗ ಸದಾಶಿವನಿಗೆ ಆಘಾತವಾಯಿತು.  ನಾನು ಅವಳ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಹೋಟೆಲಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಅವಳ ಜೊತೆ  ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಮಾತಾಡಿದಾಗ, ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ಮನಸ್ಸುಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿದವು.  ಆದರೆ, ಒಮ್ಮಿಂದೊಮ್ಮೆಲೆ ಈ ದುಸ್ಥಿತಿ ಬಂದದ್ದು ಹೇಗೆ ?ಎಂದು ಮನದಲ್ಲೇ ಯೋಚಿಸಿದ. ‘ಆಮೇಲೆ ಏನಾಯಿತು ?. ಇದ್ದಾಳೇಯೇ ?’ ಎಂದಾಗ;‘ಅವಳೀಗ ಇಲ್ಲ . ದರ‍್ದೈವದಿಂದ  ನಿನ್ನೆ ರಾತ್ರಿಯೇ  ಅವಳು ತೀರಿಕೊಂಡಳು.’ ಎಂದಳು. ಆಕೆ ಹಾಗೆ  ಹೇಳಿದಾಗ ಸದಾಶಿವ ಕುಸಿದು ಬಿದ್ದ !  ಆಮೇಲೆ ಅವನು  ದುಃಖಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ. ಅವನ  ದುಃಖಕ್ಕೆ ತಡೆಯೇ ಇಲ್ಲದಾಯಿತು. ಶೀಲಾ ಅವನನ್ನು ಸಮಾಧಾನಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಳು. ಅವನು ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ರ‍್ಜರಿತಗೊಂಡಿದ್ದ. ಆಮೇಲೆ,ಮೆಲ್ಲಗೆ ಲಕೋಟೆ ಕಡೆ ಆತನ ದೃಷ್ಟಿ ಹೋದಾಗ, ನೋಡುತ್ತಾನೆ, ಅದು ಆತನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿಯೇ ಇತ್ತು.  ಅದನ್ನು ತೆಗೆದು ನೋಡಿದಾಗ ಆತ ಆಶ್ರ‍್ಯಗೊಂಡ ! ಅದರಲ್ಲಿ ಇದ್ದುದು ಯಾವುದೇ ಪತ್ರವಲ್ಲ ಬದಲಿಗೆ ಅಲ್ಲಿದ್ದುದು  ‘ಉಯಿಲು’ ಅಂದರೆ, ಮರಣ ಶಾಸನವಿತ್ತು. ಆಕೆ ತನ್ನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಹೋಟೆಲನ್ನು ಸದಾಶಿವನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ  ಬರೆದಿದ್ದಳು.  ಆದರೆ, ಅವನಿಗೆ ಅದು ಅಪಥ್ಯವಾಯಿತು.  ಹೇಗೋ ಆಕೆ ಜೀವ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಅಂಗವಿಕಲೆಯಾಗಿದ್ದರೂ  ಸರಿ, ಆಕೆ ತನ್ನ  ಜೊತೆ ಬಾಳಬಹುದಿತ್ತುಎಂದು ನೋವಿನಿಂದ ಅವನ ಒಳ ಮನಸ್ಸು ಹೇಳುತ್ತಿತ್ತು. ಆತನ ಒಂದು ಕ್ಷಣದ ಭೇಟಿಯಿಂದ, ಆತನಿಗೆ ಅರಿವಿಲ್ಲದಂತೆ ಆಕೆ ಅವನಿಗೆ ಅದೆಷ್ಟು ಹತ್ತಿರವಾಗಿದ್ದಳು. ಆದರೆ, ವಿಧಿ ಬರಹ ಎಷ್ಟು ಕಟುವೆಂದರೆ,  ಜನ್ಮ ತಳೆದಾಗ ಮೋಹನಾ ತಾಯಿ ಭಾಗ್ಯ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ , ಜೀವಿತದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಒಲವು  ಮೂಡಿಸಿ ಕೊಂಡು, ತಾನೇ ಇಲ್ಲವಾದಳು ! ಬಿ.ಟಿ.ನಾಯಕ್

ಕಥಾ ಸಂಗಾತಿ ಡಾ.ಸೌಮ್ಯ ಕೆ.ವಿ.ಯಲ್ಲಾಪುರ “ಮುತ್ತಿನ ಕುಡುಕು, ಮಜ್ಜಿಗೆಯನ್ನ..” ಸುಮಾ ಒಡವೆಗಳ ಡಬ್ಬಿಯನ್ನೆಲ್ಲ ತೆರೆದಿಟ್ಟು ಕನ್ನಡಿಯ ಮುಂದೆ ನಿಂತಿದ್ದಳು. ಒಂದೊಂದು ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲೂ ಒಂದೊಂದು ಬಗೆಯ ಬಂಗಾರ. ಒಳ್ಳೆಯ ತೂಕದ ಲಕ್ಷ್ಮಿಹಾರ.. ಹವಳ, ವಜ್ರ, ಟೆಂಪಲ್ ಜ್ಯುವೆಲರಿ.. ದೇವರ ದಯೆಯಿಂದ ಸಣ್ಣ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಒಳ್ಳೆಯ ಜಾಬ್ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತು.. ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ದುಡಿದು, ದುಡ್ಡು ಕೂಡಿ ಹಾಕಿ ಬೇಕೆನಿಸಿದ ಒಡವೆಯನ್ನೆಲ್ಲ ಕೊಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದಳು.. ಆಗೆಲ್ಲ ಬಂಗಾರದ ರೇಟು ಈಗಿನಷ್ಟು ಇರಲಿಲ್ಲ ಬಿಡಿ.. ಆದರೂ ಯಾಕೋ ಯಾವುದನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕಿಕೊಂಡರೂ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಸಮಾಧಾನವಿಲ್ಲ. “ಛೇ! ಈ ಮದುವೆ ಫಂಕ್ಷನ್ನಿಗೆ ಏನಾದರೂ ಹೊಸದಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಕಳೆದ ಸಲದ ಒಡವೆಯನ್ನೇ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಹೋದರೆ ಜನ ಏನಂದುಕೊಂಡಾರು?” ಕನ್ನಡಿ ನೋಡುತ್ತಾ ತನಗೇ ತಾನು ಪ್ರಶ್ನೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡಳು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಕೋಣೆಯೊಳಗೆ ಬಂದ ಗಂಡ ಅವಿನಾಶ್, ಅವಳ ಅವತಾರ ನೋಡಿ ನಗುತ್ತಾ ಕೇಳಿದ. “ಏನೇ ಸುಮಾ, ಮದುವೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕೋ ಅಥವಾ ಒಡವೆ ಅಂಗಡಿ ತೆರೆಯಬೇಕೋ? ಇಷ್ಟೊಂದು ಡಬ್ಬಿಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಮುಂದೆ ಇಟ್ಕೊಂಡು ಏನು ಹುಡುಕ್ತಿದ್ದೀಯಾ?” ಸುಮಾ ಅವನತ್ತ ತಿರುಗಿ ನೋಡಿದಳು. “ನಿಮಗೇನು ಗೊತ್ತು? ಹೆಂಗಸರ ಕಷ್ಟ! ಪ್ರತಿ ಸಲ ಅದೇ ರೀತಿ ರೆಡಿಯಾಗಿ  ಹೋದರೆ ನೋಡಿದೋರು ಏನಂದುಕೊಳ್ತಾರೋ?” ಅವಿನಾಶ್ ನಗುತ್ತಾ, “ನೋಡಿದೋರು ಏನಂದುಕೊಳ್ತಾರೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಈ ಒಡವೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ನೋಡಿದ ಮೇಲೆ ನನಗೆ ಮಾತ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಾಕರ್ ನೆನಪಾಗ್ತಿದೆ. ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ಲಾಕರಿನಿಂದ ತರುವುದು, ಸೇಫಾಗಿ ಧರಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಲಾಕರಿಗೆ  ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿಇಡೋದೇ ದೊಡ್ಡ ಕೆಲಸ! ಮತ್ತೆ ಆ ಲಾಕರ್ ಕೀ ಎಲ್ಲಾದ್ರೂ ಇಟ್ಟು ಮರೆತರೆ ಅಷ್ಟೇ ಕಥೆ ” ಎಂದ. “ಆಯ್ತು ಬಿಡಿ, ನಿಮ್ಮ ಹತ್ರ ಹೇಳಿ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲ!” ಎಂದು ಸುಮಾ ಮುಖ ತಿರುಗಿಸಿದಳು. ಕೊನೆಗೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಜುಮಕಿಯನ್ನು ಕಿವಿಗೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡಳು. ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿಕೊಂಡಾಗ ಚೆನ್ನಾಗಿಯೇ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಐದಾರು ನಿಮಿಷ ಕಳೆಯುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಕಿವಿ ಎಳೆಯತೊಡಗಿತು. “ಅಬ್ಬಾ! ಈ ಒಡವೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ನಗುವುದಕ್ಕೂ ಕಷ್ಟ. ಮದುವೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಊಟ ಮಾಡೋದೋ, ಕಿವಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಕೂರೋದೋ!” ಅಂತ ಗೊಣಗುತ್ತಾ ಜುಮಕಿಯನ್ನು ತೆಗೆದಿಟ್ಟು, ನಿತ್ಯ ಧರಿಸುವ  ಪುಟ್ಟ ಮುತ್ತಿನ ಕುಡುಕನ್ನು ಕಿವಿಗೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡಳು. ಅವಿನಾಶ್ ಅವಳನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಲೇ ಇದ್ದ. “ಅದೇನಾಯ್ತು? ಇಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ಬಂಗಾರಕ್ಕಾಗಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡ್ತಿದ್ದವಳು ಈಗ ಈ ಪುಟ್ಟ ಮುತ್ತಿನ ಕುಡುಕಿಗೆ ಶರಣಾದೆಯಲ್ಲ?” ಸುಮಾ ಕಿವಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ ನೋಡಿಕೊಂಡು ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಟ್ಟಳು. “ದೊಡ್ಡ ಒಡವೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡರೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದರೆ ಕಿವಿಗೆ ಹಿತವಾಗಿರಬೇಕಲ್ಲ! ಬಂಗಾರಕ್ಕಿಂತ ಈ ಪುಟ್ಟ ಕುಡುಕೇ ವಾಸಿ.” ಅವಿನಾಶ್ ತಕ್ಷಣ ಹೇಳಿದ. “ಅಂದರೆ ಬಂಗಾರ ಲಾಕರಿನಲ್ಲಿರಲಿ, ನೆಮ್ಮದಿ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿರಲಿ ಅಂತಾಯ್ತು!” ಸುಮಾ ಅವನತ್ತ ನೋಡಿ ನಕ್ಕಳು. “ನಿಮಗೆ ತಮಾಷೆ ಮಾಡೋದೇ ಕೆಲಸ!” “ತಮಾಷೆ ಅಲ್ಲ ಮೇಡಂ. ಬದುಕಿನ ಅರ್ಧ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಇಷ್ಟೇ. ಯಾವುದರಿಂದ ನೆಮ್ಮದಿ ಸಿಗುತ್ತೋ ಅದನ್ನೇ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು!” ಸುಮಾ ಏನೂ ಹೇಳದೆ ನಗುತ್ತಾ ಹೊರಡಲು ಸಿದ್ಧಳಾದಳು. — ಮದುವೆ ಮುಗಿಸಿ ಮನೆಗೆ ಮರಳುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಸಂಜೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅವಿನಾಶ್ ಸೋಫಾದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಟಿವಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಸುಮಾ ಅಡುಗೆಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ನಾಲ್ಕು ತುತ್ತು ಮಜ್ಜಿಗೆ ಅನ್ನ ತಿಂದು ಬಂದು ಅವನ ಪಕ್ಕ ಕುಳಿತಳು. “ಏನಾಯ್ತು? ಮದುವೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಊಟ ಮಾಡಿಲ್ವಾ?” ಅವಿನಾಶ್ ಕೇಳಿದ. “ಊಟಕ್ಕೇನೂ ಕಡಿಮೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಪಲಾವ್, ಪನ್ನೀರ್, ಪೂರಿ,  ಬಾದೂಷಾ , ಕೇಸರಿ ಬಾತು… ಎಲ್ಲವೂ ಇತ್ತು. ಆದರೆ ನನ್ನ ಹೊಟ್ಟೆ ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ತಿಂದರೆ ಹಠ ಮಾಡುತ್ತಪ್ಪಾ.  ಅದಕ್ಕೆ ಬಂದು ಮಜ್ಜಿಗೆ ಅನ್ನ ತಿಂದೆ .” “ಹಾಗಾದರೆ ರಾಜಭೋಜನಕ್ಕಿಂತ  ಮಜ್ಜಿಗೆ ಅನ್ನಕ್ಕೇ ನಿನ್ನ ವೋಟ್ ಅಂತಾಯ್ತು?” “ಹೌದು. ತಿನ್ನೋಕೆ ಎಲ್ಲ ಚೆನ್ನಾಗಿರುತ್ತೆ. ಆದರೆ ತಿಂದ ಮೇಲೆ ಹೊಟ್ಟೆ ನಮ್ಮದೂ ಒಂದು ಮಾತಿದೆ ಅಂತ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ!” ಅವಿನಾಶ್ ಜೋರಾಗಿ ನಕ್ಕ. “ನಿಜ ಕಣೇ! ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಾಲಿಗೆ ಹೇಳಿದ್ದೆಲ್ಲ ಕೇಳ್ತೀವಿ. ವಯಸ್ಸಾದ ಮೇಲೆ ಹೊಟ್ಟೆ ಹೇಳೋದನ್ನೂ ಕೇಳಬೇಕಾಗುತ್ತೆ!” “ನಿಮಗೂ ಈಗ ಜ್ಞಾನೋದಯ ಆಗ್ತಿದೆಯಲ್ಲ!” ಎಂದು ಸುಮಾ ಕಿಚಾಯಿಸಿದಳು. ಇಬ್ಬರೂ ನಕ್ಕರು. ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿನ ನಂತರ ಸುಮಾ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಕೇಳಿದಳು. “ಅವಿನಾಶ್, ನಿಮಗೊಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಲಾ?” “ಕೇಳು.” “ವಯಸ್ಸಾದಂತೆ ನಮ್ಮ ಆಸೆಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತವೆಯಾ?” ಅವಿನಾಶ್ ಟಿವಿ ಆಫ್ ಮಾಡಿ ಅವಳತ್ತ ತಿರುಗಿದ. “ಆಸೆಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತವೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಯಾವುದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಬೇಕು, ಯಾವುದು ಸುಮ್ಮನೆ ಬೇಕೆನಿಸುತ್ತೆ ಅನ್ನೋದು ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತೆ.” ಸುಮಾ ಅವನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಳು. “ಹೇಗೆ?” ಎಂದು ಕೇಳಿದಳು. “ನೋಡು ಸುಮಾ, ಹಿಂದೆ ನಿನಗೆ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಒಡವೆಗಳೆಂದರೆ ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು. ಈಗ ಕಿವಿಗೆ ನೋವಾಗುತ್ತೆ ಅಂತ ಮುತ್ತಿನ ಕುಡುಕು ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಆರಾಮವಾಗಿದ್ದೀಯ. ಮದುವೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೆಲ್ಲ ತಿಂಡಿ ಇದ್ದರೂ ಕೊನೆಗೆ ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಹಿತವಾಗುತ್ತೆ ಅಂತ ಮಜ್ಜಿಗೆ ಅನ್ನವನ್ನೇ ಆಯ್ದುಕೊಂಡೆ. ಬದಲಾವಣೆ ನಿನ್ನ ಆಸೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ, ನಿನ್ನ ಆದ್ಯತೆಗಳಲ್ಲಿ!” ಸುಮಾ ಕ್ಷಣಕಾಲ ಮೌನವಾದಳು. “ನಿಜ ಹೇಳ್ತಿದ್ದೀರಾ. ಹಿಂದೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಅಂತ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ. ಈಗ ಆರಾಮವಾಗಿರಬೇಕು ಅಂತ ಅನಿಸುತ್ತೆ. ಹಿಂದೆ ಬಗೆಬಗೆಯ ತಿಂಡಿ ತಿಂದರೆ ಖುಷಿ ಅಂತಿದ್ದೆ. ಈಗ ಹೊಟ್ಟೆ ಹಗುರವಾಗಿದ್ದರೆ ಅದೇ ಸಂತೋಷ.” ಅವಿನಾಶ್ ಮುಗುಳ್ನಕ್ಕ. “ಅದಕ್ಕೇ ಹೇಳೋದು, ಬದುಕಿನ ಸುಖವೆಲ್ಲ ದುಬಾರಿ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಸಂಗತಿಗಳಲ್ಲೇ ದೊಡ್ಡ ನೆಮ್ಮದಿ ಇರುತ್ತೆ.” “ಹಾಗಾದರೆ ಬದುಕಿನ ಕೊನೆಗೆ ನಮಗೆ ಬೇಕಾಗೋದು ಮುತ್ತಿನ ಕುಡುಕು, ಮಜ್ಜಿಗೆಯನ್ನ ಅಷ್ಟೇನಾ?” ಎಂದು ನಗುತ್ತಾ ಕೇಳಿದಳು. “ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ಅದನ್ನ ಆರಾಮವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸೋಕೆ ಆರೋಗ್ಯ ಬೇಕು, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನೆಮ್ಮದಿ ಬೇಕು, ಇವಿಷ್ಟು ಇದ್ದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬದುಕೂ ಸುಂದರವಾಗಿರುತ್ತೆ.” ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಮುತ್ತಿನ ಕುಡುಕು ಮೆಲ್ಲಗೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮಜ್ಜಿಗೆಯನ್ನದ ತೃಪ್ತಿಯಿತ್ತು. ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾದ ಜೀವವಿತ್ತು. ಆ ಕ್ಷಣ ಅವಳಿಗೆ ತಾನು ಗಳಿಸಬೇಕಾದ್ದು ಇನ್ನೇನೂ ಇಲ್ಲವೆನಿಸಿತು. ಬದುಕಿನ ಮೊದಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಏನೇನೋ ಗಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಓಡುತ್ತೇವೆ. ಕಾಲ ಕಳೆದಂತೆ ಯಾವುದರಿಂದ ನೆಮ್ಮದಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಯಾವುದರಿಂದ ಸುಮ್ಮನೆ ಹೊರೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಅರ್ಥವಾಗತೊಡಗುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಗೂ ಬದುಕಿನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಐಶ್ವರ್ಯವೆಂದರೆ ಕಿವಿಗೊಂದು ಮುತ್ತಿನ ಕುಡುಕು, ಹೊಟ್ಟೆ ತಂಪಾಗಲು ಮಜ್ಜಿಗೆಯನ್ನ, ಮನಸ್ಸಿಗೊಂದಿಷ್ಟು ನೆಮ್ಮದಿ… ಡಾ ಸೌಮ್ಯ ಕೆ.ವಿ.  ಯಲ್ಲಾಪುರ

ಕಥಾ ಸಂಗಾತಿ ಶ್ರೀಧರ ಗಸ್ತಿ ಧಾರವಾಡ “ಅವ್ವರಸಿ”           ಹಗಲನ್ನು ತನ್ನೊಡಲಲ್ಲಿ ಬಾಚಿಕೊಂಡ ರಾತ್ರಿಯ ಸಮಯ. ಅದೇ ತಾನೇ ಊಟ ಮುಗಿಸಿ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಒರಗಿದ್ದೆ. ಅವ್ವ ಮತ್ತೇ ನೆನಪಾದಳು. ಲವಲವಿಕೆ ಇಲ್ಲದ ಅವಳ ಮುಖ, ಕೃಶವಾದ ದೇಹ, ಕ್ಷೀಣವಾದ ಧ್ವನಿ ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆ ಬಂದಂತಾಯಿತು. ಆ ರೀತಿ ಅವ್ವನನ್ನು ನಾನೆಂದೂ ನೋಡಿರಲಿಲ್ಲ. ನನಗೆ ಅವಳ ಮುಂದೆ ಹೇಳಲೂ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಧ್ವನಿವರ್ಧಕವೇ ಬೇಡವಾದ ಗಟ್ಟಿ ದನಿ ಆಕೆಯದು. ಅಂತಹ ನಮ್ಮವ್ವ ಅಂದು ಸಪ್ಪೆ ಅನಿಸಿದಳು. ಕರುಳು ಹಿಂಡಿದಂತಾಯಿತು. ಮನಸ್ಸಿನ ತಳಮಳದ ನಡುವೆ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊರಳಾಡಿದೆ. ಗೋಕಾಕದ ಬಿಸಿಲು, ದೇಹವನ್ನು ಬಳಲಿಸಿತ್ತು. ಆ  ದಣಿವಿಗೆ ನನ್ನ ದೇಹ ಮೆಲ್ಲನೇ ನಿದ್ರೆಗೆ ಜಾರಿತ್ತು. ಫೋನ್ ರಿಂಗಾಯಿತು. ಇಷ್ಟು ಬೇಗ ಬೆಳಗಾಯಿತೇ ಎಂದು ಗಡಿಬಿಡಿಯಿಂದ ಎದ್ದೆ. ಅಕ್ಕ ಸುಮಾಳ ಫೋನು. ಟೈಂ ನೋಡಿಕೊಂಡೇ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ 2 ಗಂಟೆ.  ನೋಡುತ್ತಲೇ ಕಾಲುಗಳು ಕಂಪಿಸಿದಂತಾಯಿತು. ತುಟಿ ಒಣಗಿತು. ದೇಹ ಸ್ಥಿಮಿತ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು.‌ ಪಾತಾಳವೇ ಕುಸಿದ ಅನುಭವ.‌ ಬೆವರು ತನಗರಿವಿಲ್ಲದೇ ದಳದಳನೇ ಸುರಿಯುತಿತ್ತು. ಫೋನ್ ರಿಸಿವ್ ಮಾಡಿದೆ. ‘ಏ ಏನು ಸುಮಕ್ಕ?’ ಇಷ್ಟೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅಂದೆ. “ಅವ್ವ ಯಾಕೋ ಗಾಬರಿ ಮಾಡಾತಾಳ;ನೀ ಹೆಂಗರೇ ಮಾಡಿ ದೌಡ್ನ ಬಂದಬಿಡು? ಒಂದ ಸವನ ಸಿರದರನ ಕರೆಸು,ಸಿರದರನ ಕರಸು ಅನ್ನಾತಾಳ. ದೊಡ್ಡ ಡಾಕ್ಟರ್ ಬಂದು ಒಳಗ ಕರಕೊಂಡ ಹೋಗಿದಾರು ನೀ ದೌಡ್ನ ಬಂದು ಬಿಡು” ಅಂದಳು. ನನ್ನ ಗಾಬರಿಯ ಮಾತುಗಳಿಗೆ ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯು  ಎದ್ದು ಕುಳಿತಳು. ನೌಕರಿಗಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಊರನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದ ನನಗೆ ಸ್ಥಳೀಯರ ಪರಿಚಯ ಕಡಿಮೆ. ಪಕ್ಕದ್ಮನೆಯ ನನ್ನ ಕಸಿನ್  ಶಿವರಾಜನನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿದೆ. ನಾನು ದಡಬಡನೇ ಬಾಗಿಲು ಬಡಿಯುವ ಸಪ್ಪಳಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲರೂ ಎದ್ದರು. ಅವರಿಗೂ ವಿಷಯ ತಿಳಿಸಿದೆ. ತಕ್ಷಣ ಒಂದ ಗಾಡಿ ಬೇಕು ಅಂದೆ. ಆತ ತನ್ನ ಗೆಳೆಯನ ಟ್ರಾಕ್ಸ ತರಿಸಿದ, ನನ್ನ ಹೆಂಡ್ತೀನೂ ಬರ್ತಿನಂದ್ಳು, ನಮ್ಮ ಮಾವಾನೂ ಬಂದ.ಹುಡುಗರನ್ನು ನಮ್ಮ ಸಣ್ಣವ್ವಳಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿ ಹೊರಟೆವು.             ಗಾಡಿ ಶಿರಢಾಣ ದಾಟಿ ಘಟಪ್ರಭಾ ಮ್ಯಾಲ ಫಾಲ್ಸ್ ರೋಡಗುಂಟ ಹೊಂಟಿತ್ತು.  ಸುಂಯ್ಯನೇ ಬೀಸುತಿದ್ದ ಗಾಳಿ ಬೇಸಿಗೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಿತಕರವಾಗಿತ್ತು. ನನಗೆ ಮಾತ್ರ ಮೈಯಲ್ಲಿ ನಡುಕ.  ಬೀಸುತಿದ್ದ ಗಾಳಿಯ ವೇಗ ಕ್ರಮೇಣ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಎಲ್ಲರೂ ಮುದುರಿಕೊಳ್ಳುತಿದ್ದರು. ನನಗೆ ಮಾತ್ರ ಬೆವರಿಳಿಯುತಿತ್ತು. ಪದೆಪದೇ ಅವ್ವ ಕಣ್ಣಮುಂದೆ ಬಂದು ನಿಲ್ಲುತಿದ್ದಳು. ಆಕೆಯ ಸಂಕಟ;ಬದುಕಿನುದ್ದಕೂ ಅವಳನುಭವಿಸಿದ ನೋವು, ಆ ದಯನೀಯ ಕರಾಳ ದಿನಗಳು ನೆನಪಾದವು. ದಶಕದ ಹಿಂದೆ ಅಪ್ಪ ಹೋದಾಗಿನ ಸಂಕಟ ನೆನೆಸಿಕೊಂಡು, ಮತ್ತೇ ಕುಸಿದ ಅನುಭವ. ಕಷ್ಟಗಳ ಮೂಟೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡೇ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಿದ್ದ ನನ್ನವ್ವ, ಹೊರಗೆ ಬಂದ ದಿನಗಳಿವು. ಆ ಎಲ್ಲ ದಿನಗಳು ನನ್ನೊಳಗೆ ಆವಿರ್ಭವಿಸಿ ಕಣ್ಮುಂದೆ ಬಂದಂತಾಯಿತು. ಅವ್ವ ನಾಲ್ಕು ದಿನದ ಹಿಂದೆ ಎದೆನೋವು ಅಂತ ಚಡಪಡಿಸಿದ್ದಳು. ಭಾಳ ತ್ರಾಸ ಅಂತ ಗೊತ್ತಾದ ಕೂಡ್ಲೇ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ರಜಾ ಹಾಕಿ ಬಂದು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದೆ.  ಮಾರನೇ ದಿನಾನೇ ಗೋಕಾಕದ ಗಡಗಿ ದವಾಖಾನೇಕ ತೋರಸಾಕಂತ ಬಂದ್ವಿ. ಡಾಕ್ಟರ್ ಚೆಕ್ ಮಾಡಿ ರಕ್ತ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಾಕ ಬರದ್ರು. ಎಂಡೋಸ್ಕೋಪಿ ಮಾಡಿದ್ರು. ರಿಪೋರ್ಟ್ ಬರಲಿಕ್ಕೆ ಇನ್ನೂ ತಡ ಇತ್ತು. ಅವ್ವ ಊಣಲಾರದಕ್ಕ ನಾವ್ಯಾರೂ ಉಂಡಿದ್ದಿಲ್ಲ. ಆಕಿನss ಎಲ್ಲಾರ್ಗೂ ಊಟ ಮಾಡಲಿಕ್ಕೆ ಹೇಳಿದ್ಲು. ಹಸಿದ ಹೊಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಏನಾದ್ರೂ ಬೇಕಿತ್ತು. ಗಡಿಬಿಡಿವಳಗ ರೊಟ್ಟಿಗಂಟು ತಂದಿದ್ದಿಲ್ಲ. ರೊಟ್ಟಿ ಖಾನಾವಳಿಗೆ ಬಂದ್ವಿ. ನನಗ  ರೊಟ್ಟಿ ಅಂದ್ರ ಇಷ್ಟಾ; ಅದಕ್ಕ ಅವ್ವ ತನ್ನ ಅಗಲಾಗಿಂದ ಒಂದ ರೊಟ್ಟಿ ತಗದು ನನಗೆ ಹಾಕಿದ್ದು ನೆನಪಾತು, ಯಾಕೋ ದು:ಖ ಉಮ್ಮಳಿಸಿ ಬಂತು, ಕಣ್ಣಾಗಿನ ನೀರು ದಳದಳನೇ ಹರಿತಿದ್ವು. ‘ಅವ್ವ ನಿನಗ ಆರಾಮ ಇಲ್ಲಬೇ ಊಟಾ ಮಾಡು, ಮತ್ತ ಬೇಕಂದ್ರ ತುಗೋಳ್ಳೋಣಂತ’ ಅಂತ ಹೇಳಿದೆ. ಬ್ಯಾಡಾಪಾ ನನಗ ಒಂದ್ರೊಟ್ಟಿ ಸಾಕು ನೀ ಉಣ್ಣ, ಅಂತ ಅಂದ್ಳು. ಯಾಕೋ ಆಕಿ ಧ್ವನಿ ಒಳಗ ಭಯ ಇದ್ದಂಗ ಅನಿಸ್ತು. ನಮ್ಮವ್ವ ಅಂದು ಬ್ಯಾರೇನ ಕಂಡಳು. ಕಡಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತಾಡೋ ನನ್ನವ್ವಳ ದನಿ ದನಿವಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಾಕ ಚಾಲು ಮಾಡಿದ್ದು ನನಗ ಗೊತ್ತಾಗಲೇ ಇಲ್ಲ.            ಊಟ ಮಾಡಿ ಮತ್ತೇ ದವಾಖಾನೇಕ ಬಂದ್ವಿ ರಿಪೋರ್ಟ್ ಬಂದಿತ್ತು. ನಿಮ್ಮ ತಾಯಿಗೆ ಹಾರ್ಟ್ ಅಟ್ಯಾಕ್ ಆಗಿದೆ, ಇನ್ನೊಂದಿನ ಲೇಟ್ ಮಾಡಿದ್ರೂ ನಿಮ್ಮವ್ವ ಉಳಿತೀರಕ್ಕಿಲ್ಲ, ಅಂತಾ ಡಾಕ್ಟರ್ ಮಹೇಶ ನನ್ನ ಕರದ ಹೇಳಿದ್ರು. ಅಡ್ಮಿಟ್ ಮಾಡ್ರಿ ಸರಿ ಹೋಗ್ತದ ಅಂದಾಗ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ನಿರಾಳವಾಯಿತು. ನಾವೂ ತಯಾರಿ ಒಳಗ ಬಂದಿದ್ದರಿಂದ ಸುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವಿಷಯ ತಿಳಿಸಿದೆ, ದೊಡ್ಡಕ್ಕ ಮಾದೇವಿನೂ ಬಂದಿದ್ಳು. ಅವ್ವಾಗ ಈ ವಿಷಯಾನ ಹೇಳ್ಲಿಲ್ಲ. ಡಾಕ್ಟರ್ ಆಗಲೇ ಅವರ ಕೆಲಸ ಶುರು ಮಾಡಿದ್ರು. ಅವ್ವಾನ ಕೂಡಾ ಮಾತಾಡ್ತಾ ದೊಡ್ಡಕ್ಕ ಮತ್ತು ಅವರ ಮಕ್ಕಳು ಚುಲೋ ಆಗ್ತಾ ಇರೋದನ್ನ ಮಾತಾಡಿದ್ವಿ. ಸುಮಕ್ಕಳ ಮಗ ವಿನೋದಂತೂ ದೊಡ್ಡ ಸಾಹೇಬ ಆಗ್ತಾನ ತುಗೋಪ ಅಂವ ಶ್ಯಾನ್ಯಾ ಅದಾನ ಅಂದ್ಳು. ತಮ್ಮ ರಾಜಪ್ಪನ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡ್ತಾ ಕುಡಿಲಿಲ್ಲಂದ್ರ ಅದೆಷ್ಟ ಚೆಂದ ಮಾತಾಡ್ತಾನ,ಕುಡದಂದ್ರ ದಾರಿ ಬಿಡ್ತಾನ ನೋಡ ,ಯಾವಾಗ ಚುಲೋ ಆಗ್ತಾನೋ ಏನೋ ಅಂವನ ಮಕ್ಕಳೂ ಹಂಗ ಆಗ್ಯಾವ, ಅಂವನ ಹೆಂಡ್ತಿನೂ ಹಂಗ ಅದಾಳ ಅಂತ ನಮ್ಮವ್ವ ದೊಡ್ಡ ಉಸಿರು ಹಾಕಿದ್ಲು.  ಹೆಂಗರೆ ಮಾಡಿ ಕುಡ್ಯೋದ ಬಿಡಸೋ ಅಂತ ಕೇಳಿಕೊಂಡಳು. ಹಿಂಗ ಮನಿದು, ಅಕ್ಕ ಪಕ್ಕದವರ್ದು,  ಮತ್ತ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಬಂಧಿಕರದ್ದು, ಊರಾಗಿನವರ್ದು, ಹುಟ್ಟಿದವರ್ದು, ಸತ್ತವರ್ದು, ಮದುವೆಯಾದವರ್ದು ಹಿಂಗ ಒಂದ್ಸಲ ನಮ್ಮೂರ ರೌಂಡ್ ಹೊಡಿಸಿ ಬಿಟ್ಟಳು ನಮ್ಮವ್ವ.  ನಾ ಊರಿಗೆ ಬಂದಾಗೊಮ್ಮೆ ಹಿಂಗ, ನಮ್ಮವ್ವ  ರಿಪೋರ್ಟ್ ಮಾಡ್ತಿದ್ದಳು. ಆರಾಮ ಇಲ್ಲಾರ್ಕ ನಿನ್ನೆಯಿಂದ ಚಡಪಡಸ್ತಿದ್ದಳು. ಎಲ್ಲಾನೂ ಮಾತಾಡ್ತಾ ಸಂಜೆಯಾಗಿದ್ದು ಗೊತ್ತಾಗಲಿಲ್ಲ.‌ ದಾವಾಖಾನೆಯಲ್ಲಿ  ಪೇಷಂಟ್ ಜೊತೆ ಒಬ್ಬರೇ ಇರಬೇಕಂದ್ರು. ದೊಡ್ಡಕ್ಕ ಯಾವುದೋ ಕೆಲಸದ ಮ್ಯಾಲೆ ಊರಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕಿತ್ತು. ನನಗಿಂತ ಸುಮಕ್ಕಳೇss ಅವ್ವನ ಕೂಡ ಇದ್ರ ಒಳ್ಳೆದಂದ್ಕೊಂಡು ಡಾಕ್ಟರ್ ಕೂಡ ಮಾತಾಡಿದೆ.  ಅವ್ರೂ ಸಹ ಒಬ್ರ ಇರ್ರಿ! ನಿಮ್ಮೂರೇನು ಇಲ್ಲೇ ಐತಲ್ಲ ಏನ ಚಿಂತೆ ಮಾಡ್ಬೇಡಿ ಹೋಗಿ ಬರ್ರಿ ಅಂದ್ರು. ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಚಾ ತಂದಕೊಟ್ಟೆ, ಹಸಿವು ಇಲ್ಲಾರ್ದಕ್ಕ ರಾತ್ರಿ ಊಟ ಬ್ಯಾಡಂದ್ರು; ಇಬ್ಬರಿಗೂ ನಾಲ್ಕ ಪ್ಲೇನ್ ದೋಸೆ ತಂದಕೊಟ್ಟೆ. ಅವ್ವಾ, ಅಪ್ಪನ ನೆನಸಿಕೊಂಡು ಕಣ್ಣಾಗ ನೀರ ತಂದ್ಲು. ಅಲ್ಲೋ ಎಷ್ಟ ಕಾಳಜಿ ಮಾಡ್ತಿ? ನಿಮ್ಮಪ್ನಂಗ? ಮೊದಲss ಊರಿಗೆ ಹೋಗು, ಸಣ್ಣ ಮಕ್ಕಳದಾವ ನಿನ್ನ ಹೇಂತಿ ಒಬ್ಬಕೀನ ಏನ ಮಾಡ್ಯಾಳು? ಲಾಸ್ಟ್ ಬಸ್ ತಪ್ಪಿದ್ರ ಏನ ಮಾಡ್ತಿ ? ಅಂತ ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ ಮಾಡಿದ್ದಳು. ಆಯ್ತಬೇ ನಾ ಬರ್ತಿನಿ ಅಂದಾಗ, ಧಾರವಾಡಕ್ಕೋಗಿ ಈ ಬೇ ಗೀ ಎಲ್ಲ ಕಲತ ಬಂದಾನ ಹೋಗೋಗ ದೌಡ ಅಂದ್ಳು. ಮುಗುಳ್ನಗ್ತಾ ಹೊರಗ ಬಂದೆ. ಮತ್ಯಾಕೋ ಕರದ್ಳು, “ಮಂಜವ್ವಗ ಫೋನ್ ಮಾಡಿದ್ದೇನೋ ಅಂದ್ಳು” ‘ಇಲ್ಲ’ ಅಂದೇ, “ನೋಡ ಆಕೀssನ ಮರೀತೇರಪಾ ನೀವುsss? ಗರೀಬ ಮಗಳ ಆಕಿ, ಹುಚ್ಚೇರಂತಾಕಿ, ಆಕಿ ಕಡೆನೂ ದೇಖರೇಕಿ ಇರಲಿಪಾ” ಅಂದ್ಲು. ಆಕಿ ಮಾತೆಲ್ಲಾ ನೆನಪಾಗಿ ಅಳು ಬಂತು ತಡಕ್ಕೋಳ್ಳಾಕಾಗಲಿಲ್ಲ‌.ಜೋರಾಗಿ ಅತ್ತುಬಿಟ್ಟೆ.  ಅಣ್ಣ ಶಿವರಾಜ ನನ್ನ ಬೆನ್ನಮೇಲೆ ಕೈಯಾಡಸ್ತಾ ಇದ್ದ.            ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಮುಂದ ನಮ್ಮ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಸ್ ನಿಂತಾಗ, ಸರಿರಾತ್ರಿ ಇದ್ದುದರಿಂದ ಜನರೇನೂ ಇರಲಿಲ್ಲ.  ಸುಮಕ್ಕ ಬಾಗಲ ಹತೇಕ ನಿಂತು ನಮಗಾಗಿ ಕಾಯ್ತಾ ಇದ್ಳು. ನರ್ಸಗಳು ಮೊದಲಿಗೆ ಅವ್ವಾನ ನೋಡಾಕ ಬಿಡ್ಲಿಲ್ಲ. ಡಾಕ್ಟರ್ ಗೆ ಭೇಟಿಯಾಗ್ರಿ ಅಂದ್ರು. ಡಾಕ್ಟರ್ರೆ ನಮ್ಮತ್ತ ಬರುವುದು ಕಾಣಿಸಿತು. ಕನ್ನಡಕ ಮೇಲೇರಿಸುತ್ತಾ, “ಸಾರಿ ಸರ್, ನಿಮ್ಮ ಅವ್ವಾರ್ನ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳೋಕಾಗಲಿಲ್ಲ. ಹನ್ನೆರಡು ಗಂಟೆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತೇ ಸಿವಿಯರ್ ಅಟ್ಯಾಕ್ ಆಯ್ತು, ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ವಿ ಕೆಲಸ ಆಗಲಿಲ್ಲ”. ಡಾಕ್ಟರ್ ಹೇಳಿದ ಮಾತು ಕೇಳಿ ಗರ ಬಡಿದವನಂತೆ ನಿಂತುಬಿಟ್ಟೆ. ಸುಮಕ್ಕ ತನ್ನ ದು:ಖದ ಕೋಡಿಯನ್ನು ಹರಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದಳು. ಡಾಕ್ಟರ್ ಕೈಹಿಡಿದಾಗಲೇ ನನಗೆ ಎಚ್ಚರ ಬಂದಂತಾಯಿತು. ಅವ್ವ ಮಲಗಿದ್ದ ವಾರ್ಡ್ ಕಡೆ ಓಡೋಡಿ ಹೋದೆವು.  ಕತ್ತಲೆಗೆ ಹೆದರುತಿದ್ದ ನಮ್ಮವ್ವ ಅದರೊಟ್ಟಿಗೆ ಒಂದಾಗಿದ್ದಳು. ಅವ್ವ ಅವ್ವ ಅಂತಾ ಕೂಗಿದೇವು. ಅದಾವುದು ಅವಳಿಗೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತಲೇ ಇಲ್ಲ. ಅಚ್ಚ ಕಪ್ಪು ನೆಲದ ವಾಸನೆಯ ಘಮಲಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ನನ್ನವ್ವ, ಕಪ್ಪು ಛಾಯೆಯ ಬೀರಿ, ಕೈ ಬೀಸಿ ನಗುನಗುತ ಮರೆಯಾದಂತೆ ಕಂಡಳು. ಅಪ್ಪನ ಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ನೆರಳಾಗಿ, ಬಡತನವ ಸೋಸಿ, ಗಂಜಿನಂಬಲಿಗಾಗಿ, ಮೈ ಬೆವರಿಂದ ಬದುಕು ಕಟ್ಟಿದವಳು. ಹರಕು ಸೀರೆಗೆ ತೇಪೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಅಪ್ಪನ ಹೊಸ ಧೋತರಕೆ  ಆಸರೆಯಾದವಳು. ಅಪ್ಪನ ಜೊತೆಗೂಡಿ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಬದುಕಿಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದ ನನ್ನವ್ವ,ಇಂದು ಇದ್ದಕಿದ್ದಂತೆ ಎದ್ದು ಹೋದಳು ಅಪ್ಪನೆಡೆಗೆ. ಅಳುವಿನ ಆಕ್ರಂದನ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಇತರ ರೋಗಿಗಳ ಎದೆ ಝಲ್ ಎನಿಸಿತು, ಅವರೆಲ್ಲರ ಕಣ್ಣಾಲಿಗಳು ತುಂಬಿ ಬಂದಿದ್ದವು. ‘ಅಳಬ್ಯಾಡ್ರಿ ಎಲ್ಲಾರೂ ಒಂದಿನ ಹೋಗೋದss ಐತಿ’, ಎಂದು ನಿನ್ನೆ ಪಕ್ಕದ ಬೆಡ್ ನಲ್ಲಿ ತೀರಿಕೊಂಡ ಅಜ್ಜಿಯ ಬಳಗಕ್ಕೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದ್ದಳು ನನ್ನವ್ವ. ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಡಿನ ಎಲ್ಲ ರೋಗಿಗಳನ್ನು ನಗಿಸಿ ನಗುತ್ತಲೇ ಮರೆಯಾದಳು. ಭರವಸೆಯ ಬೆನ್ನೇರಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ದಿನ ಬದುಕುವಾಸೆಯಿತ್ತಾಕೆಗೆ; ಕೈಗೂಡಲಿಲ್ಲ ಕೊನೆಗೂ, ಮರಳಿ ಬಂದಳು ತಾ ನಿತ್ಯ ಕುಳಿತು ಹರಟೆ ಹಾಕುವ ಕಟ್ಟೆಗೆ. ಅವಳ ಕಲಕಲ ಮಾತುಗಳು ಮೌನವಾಗಿ ಕುಳಿತವು . ಓಣಿ ಜಗಲಿಯ ಒಡತಿ, ಮಾತಿನಲ್ಲೇ ಕಥೆ ಕಟ್ಟುವ, ಒಡಪು ಹೇಳುವ, ಒಗಟು ಹೇಳಿ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಜನರನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಹಾಕುವ ನನ್ನವ್ವ ಇಂದಿಲ್ಲ. ಆರತಿ ಎತ್ತುವಾಗಲೊಮ್ಮೆ ಅಡ್ಡ ಬರುತಿದ್ದ ನನ್ನವ್ವ, ಎಲ್ಲರಿಂದ ಒಡಪು ಕಟ್ಟಿ ಗಂಡನ ಹೆಸರು ಹೇಳಿಸುತಿದ್ದಳು. ಗಂಡನ ಹೆಸರು ಹೇಳಲು ನಾಚಿಕೆ ಪಡುತಿದ್ದ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೆಲ ಸಮಯ ಸಂತಸದ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಿಸುತಿದ್ದಳು. ಹೇಳಲು ಬಾರದವರಿಗೆ ತಾನೇ ಹೇಳಿಕೊಡುತಿದ್ದಳು. ಅಂತ ನನ್ನವ್ವಳನ್ನು ನೆನೆಸಿಕೊಂಡು ವಾರಿಗೆಯವರೆಲ್ಲ ಗೋಳಿಟ್ಟು ಅಳುವುದು ಮರುಕ ಹುಟ್ಟಿಸುತಿತ್ತು. ಕುಬಸದ ಶುಭ ಕಾರ್ಯದಿಂದಿಡಿದು  ಹುಟ್ಟಿದ ಕೂಸಿಗೆ ಹೆಸರಿಡುವುದು, ಹೆಣ್ಮಕಳು ದೊಡ್ಡವರಾದಾಗ, ಮದುವೆ ಮುಂಜಿ ಹಿಂಗ ಏನಿದ್ರೂ ನನ್ನವ್ವಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ಇರುತಿತ್ತು. ಕೋಗಿಲೆಯಂತೆ ಕಪ್ಪಾದರೂ ಅಕ್ಷರದರಿವಿಲ್ಲದ ನನ್ನವ್ವ ಸಾವಿರಾರು ಪದಗಳನ್ನು ಹೇಳುವ ಒಡತಿ.            ಹಿಂಗ ಜಗಲಿಮ್ಯಾಗ ಕುಂದ್ರಿಸಿದ್ದ ನಮ್ಮವ್ವನ  ಮುಂದ ತಮ್ಮ ಅನುಭವದ ಮೂಟೆ ಇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತಿದ್ದರು. ನೆರೆಹೊರೆಯವರ, ಊರವರ ಒಡನಾಟ ಅವಳ ಒಂಟಿ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಬಲ ತುಂಬಿತ್ತು.‌ ಅವಳ  ಬೆಲೆ ಮನೆಯವರಿಗೆ ಅರ್ಥವೇ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಹಿತ್ತಲಗಿಡ ಯಾವತ್ತೂ ಔಷಧಕ್ಕೆ ಬರೋದಿಲ್ಲ ಅನ್ನುವ ಹಾಗೆ ನನ್ನವ್ವ ತನ್ನ ನೋವುಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಖುಷಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಕಳೆದಳು. ಒಂದೆಡೇ ಕಿರಾತಕ ಮಗನ ಸಂಸಾರ, ಕಲಿಯೆಂದರೇ ಏನೇನೋ ಕಲಿತು ಖಾಸಗಿ ನೌಕರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ, ಕುಡಿತವೇ ತನ್ನ ಸರ್ವಸ್ವ ಅಂದ್ಕೊಂಡು ಅದೇ ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ತನ್ನ ಮಡದಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆಲ್ಲಾ ಹರಿದು ಹಂಚಿದವ, ಆತ ಬಾಯಿ ಬಿಟ್ಟರೇ ಸಾಕು, ದುಡ್ಡು ಕೊಟ್ಟು ಹುಡುಕಿದರೂ ಸಿಗಲಾರದ ಬೈಗಳು. ಆತನ ಒಡನಾಟವೇ ಬೇಡವೆಂದು ದೂರವಿಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೂ ತಾಯಿ ಕರುಳು ಕೇಳಬೇಕಲ್ಲ? ಸದಾ ಅವರ ಏಳ್ಗೆಗಾಗಿ ಹಂಬಲಿಸುತಿದ್ದಳು. ಇನ್ನೊಂದು ಸಿರದರನೆಂಬ ಪ್ರಾಣಿ,  ಬಹಳಷ್ಟು ಓದಿದವ, ಯಾವ ದು:ಶ್ಚಟಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಒಂದರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅವ್ವಳಿಂದ ದೂರ ಉಳಿದ ಪಾಪಿ. ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಕಾರಣ ಇರಲೇಬೇಕಲ್ಲ.‌ ನನ್ನವ್ವಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಾರ ಪ್ರೀತಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡವನು. ನಮ್ಮವ್ವ

ಕಥಾ ಸಂಗಾತಿ ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್‌ ಟಿ.ಬಿ. “ನನ್ನಂತೆ ಅವಳು ಪ್ರೀತಿಸುವಳು” ಒಂದು ಮೌನ ಪ್ರೇಮಕಥೆ ನನ್ನಂತೆ ಅವಳು ಪ್ರೀತಿಸುವಳು ಒಂದು ಮೌನ ಪ್ರೇಮಕಥೆ ಅಧ್ಯಾಯ 1 : ಅವಳೆಂದರೆ ನನಗಿಷ್ಟ ಅವಳನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿ ನೋಡಿದಾಗಲೇ ಪ್ರೀತಿಯಾಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳಿದರೆ ಅದು ಸುಳ್ಳಾಗಬಹುದು. ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರೀತಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮೊದಲ ನೋಟದಲ್ಲೇ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ. ಒಬ್ಬರ ಮಾತು ಕೇಳುತ್ತಾ…ಅವರ ನಗು ನೋಡುತ್ತಾ…ಅವರು ಕೋಪಗೊಂಡಾಗಲೂ ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಅನಿಸುತ್ತಾ…ನಮ್ಮ ಮಾತಿಗಿಂತ ಅವರ ಮೌನವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಶುರುವಾದಾಗ… ಎಲ್ಲೋ ಒಂದು ಕಡೆ ಪ್ರೀತಿ ಹುಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ನನ್ನ ಕಥೆಯಲ್ಲೂ ಹಾಗೆಯೇ ಆಯಿತು. ಅವಳು ನನ್ನ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಬಂದದ್ದು ದೊಡ್ಡ ಘಟನೆ ಏನೂ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ದಿನ. ಆದರೆ ಆ ಸಾಮಾನ್ಯ ದಿನವೇ ನನ್ನ ಜೀವನದ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶೇಷ ದಿನವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನನಗೆ ಆಗ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವಳ ಜೊತೆ ಮಾತನಾಡಲು ಶುರು ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ನನಗೆ ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಅಭ್ಯಾಸ ಬೆಳೆದಿತ್ತು. ಅವಳು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಬಂದಿದ್ದಾಳಾ ಎಂದು ನೋಡುವುದು. ಅವಳ ಮೆಸೇಜ್ ಬಂದಿದೆಯಾ ಎಂದು ಫೋನ್ ನೋಡುವುದು. ಅವಳು “ಊಟ ಆಯ್ತಾ?” ಎಂದು ಕೇಳಿದರೆ, ಆ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನೇ ಇಡೀ ದಿನ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಅವಳು ಬೇಸರದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೂ ಬೇಸರವಾಗುವುದು. ಅವಳು ಖುಷಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಕಾರಣವೇ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದೆ ನಾನೂ ನಗುವುದು. ಅದು ಸ್ನೇಹವೋ… ಅಥವಾ ಪ್ರೀತಿಯೋ… ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಒಂದು ದಿನ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ನನಗೇ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿತು. “ಅವಳು ನಿನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ?” ಆ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕಲು ನನಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ನನಗೆ ನನ್ನ ಉತ್ತರ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತು. ನಾನು ಅವಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ. ಅಧ್ಯಾಯ 2 : “ನನ್ನ ಉತ್ತರ NO ಆಗಿರಬೇಕು…” ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸುಲಭವಲ್ಲ. ಎಷ್ಟು ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಮನಸ್ಸಿನ ಮಾತನ್ನು ಎದುರಿಗಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮುಂದೆ ಇಡುವ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಹೃದಯ ಮಾತ್ರ ಹೆದರಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ನಾನೂ ಹೆದರಿದ್ದೆ. ಅವಳಿಗೆ ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ ದಿನ ನನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದ ಫೋನ್ ಕೂಡ ಭಾರವಾಗಿತ್ತು. ಎಷ್ಟೋ ಬಾರಿ ಟೈಪ್ ಮಾಡಿದೆ. “ನನಗೆ ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರೀತಿ ಇದೆ…” ಅಳಿಸಿದೆ. ಮತ್ತೆ ಬರೆದೆ. “ನಿನ್ನನ್ನು ನಾನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತೇನೆ…” ಮತ್ತೆ ಅಳಿಸಿದೆ. ಕೊನೆಗೆ ಏನೋ ಒಂದು ಧೈರ್ಯ ಮಾಡಿ ಅವಳಿಗೆ ಹೇಳಿದೆ. ಆದರೆ ಹೇಳುವ ಮೊದಲು ಒಂದು ಮಾತು ಹೇಳಿದ್ದೆ. “ನಾನು ಹೇಳುವುದಕ್ಕೆ ನಿನ್ನ ಉತ್ತರ NO ಆಗಿರಬೇಕು ಅಂತ ಹೇಳಿ… ನಿನಗೆ ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.” ಅವಳು ಬಹುಶಃ ನನ್ನ ಮಾತಿನ ಅರ್ಥವನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಳು. ನಾನು ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಒತ್ತಾಯವಾಗಿ ಕೇಳುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದ್ದುದನ್ನು ಅವಳಿಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ. ಅವಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಕೊಡಲು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿತ್ತು. ನಾನು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದೆ. ಅವಳು ಮೌನವಾಗಿದ್ದಳು. ಆ ಮೌನದೊಳಗೆ ಎಷ್ಟೋ ಮಾತುಗಳಿದ್ದವು. ನಾನು ಅವಳ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ಅವಳ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾವನೆ ಇತ್ತು. ಅದು “ಇಲ್ಲ” ಎಂಬ ಭಾವನೆಯಂತೆ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ “ಹೌದು” ಎಂದು ಹೇಳುವ ಧೈರ್ಯವೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಕೊನೆಗೆ ಅವಳು ಹೇಳಿದಳು— “ನಾನು ಏನು ಹೇಳಬೇಕು ಅಂತ ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ…” ನಾನು ನಗುತ್ತಾ ಹೇಳಿದೆ— “ಪರವಾಗಿಲ್ಲ.” ಆದರೆ ಒಳಗಿನಿಂದ ನನ್ನ ಹೃದಯ ಮಾತ್ರ ಹೇಳುತ್ತಿತ್ತು— “ನನಗೆ ಗೊತ್ತು… ನಿನಗೆ ಏನು ಹೇಳಬೇಕು ಅಂತ.” ಅಧ್ಯಾಯ 3 : ಅವಳ ಮೌನದೊಳಗಿನ ಉತ್ತರ ಅವಳು ನನ್ನನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬುದು ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿತ್ತು. ಅವಳು ಹೇಳಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಪ್ರೀತಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಮಾತಿನ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ನಾನು ಬೇಸರದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅವಳಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನಾನು ಮೌನವಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವಳು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಳು— “ಏನಾಯ್ತು?” “ಏನಿಲ್ಲ” ಎಂದರೆ, “ನಿಜ ಹೇಳು…” ಎಂದು ಮತ್ತೆ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಳು. ನಾನು ಊಟ ಮಾಡದೇ ಇದ್ದರೆ ಬೈಯುತ್ತಿದ್ದಳು. ನಾನು ತಡವಾಗಿ ಮನೆಗೆ ಹೋದರೆ ವಿಚಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ನನ್ನ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಳು. ನನ್ನ ಕನಸುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಳು. ನಾನು ಸೋತಾಗ ಧೈರ್ಯ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಳು. ನಾನು ಗೆದ್ದಾಗ ನನ್ನಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಖುಷಿಪಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಹಾಗಾದರೆ ಇದು ಏನು? ಇದು ಕೇವಲ ಸ್ನೇಹವೇ? ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಒಪ್ಪುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಒಂದು ದಿನ ನಾನು ಅವಳಿಗೆ ಕೇಳಿದೆ— “ನಿನಗೆ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಇಷ್ಟ ಇದೆಯಾ?” ಅವಳು ಬಹಳ ಹೊತ್ತು ಮೌನವಾಗಿದ್ದಳು. ನಂತರ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೇಳಿದಳು— “ಕೆಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಗೊತ್ತಿದ್ದರೂ ಹೇಳಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ…” ಆ ಮಾತು ನನ್ನ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಬಂದು ತಾಕಿತು. ನಾನು ಮತ್ತೆ ಏನನ್ನೂ ಕೇಳಲಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪ್ರೀತಿಸುವವನಿಗೆ ಉತ್ತರಕ್ಕಿಂತಲೂ, ಉತ್ತರ ಹೇಳಲಾಗದ ಕಾರಣವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಅಧ್ಯಾಯ 4 : ಅವಳು ನನ್ನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು… ಆದರೆ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಪ್ರೀತಿ ಇತ್ತು. ಆದರೆ ಆ ಪ್ರೀತಿಗೆ ಒಂದು ಹೆಸರು ಇರಲಿಲ್ಲ. ನಾವು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಆದರೆ “ನಾವು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ” ಎಂದು ಜಗತ್ತಿನ ಮುಂದೆ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವಳ ಮನೆಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬೇರೆ. ಅವರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಗಡಿಗಳಿದ್ದವು. ಆ ಗಡಿಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ನನ್ನ ಕೈ ಹಿಡಿದು ನಿಲ್ಲುವಷ್ಟು ಧೈರ್ಯ ಅವಳಿಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನನ್ನನ್ನು ಮರೆತುಬಿಡುವಷ್ಟು ಅವಳ ಹೃದಯವೂ ಕಠಿಣವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವಳು ನನ್ನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ನನ್ನಂತೆ. ಆದರೆ ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ನಾನು ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಅವಳ ಪ್ರೀತಿಗೆ ಮಾತು ಸಿಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವಳ ಪ್ರೀತಿ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಇತ್ತು. ಅವಳ ಕಾಳಜಿಯಲ್ಲಿ ಇತ್ತು. ಅವಳ ಮೌನದಲ್ಲಿ ಇತ್ತು. ಅವಳು ನನಗೆ “ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತೇನೆ” ಎಂದು ಹೇಳದಿದ್ದರೂ, ಅವಳ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಾಳಜಿಯಲ್ಲೂ ಆ ಮಾತು ಕೇಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಒಂದು ದಿನ ನಾನು ಅವಳಿಗೆ ಹೇಳಿದೆ— “ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಹೇಳು.” ಅವಳು ನನ್ನ ಕಡೆ ನೋಡಿದಳು. ಅವಳ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ನೀರು ತುಂಬಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆಕೆ ಏನೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ. ನಾನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ— “ಪರವಾಗಿಲ್ಲ… ಹೇಳಬೇಡ.” ಅವಳು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಿದಳು. ನಾನು ಮುಂದುವರಿಸಿದೆ— “ನಿನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಂಡು ಪಡೆಯಲು ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲ.ನೀನು ಹೇಳಲಾಗದಿದ್ದರೂ, ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಾನು ಗೌರವಿಸುತ್ತೇನೆ.” ಅವಳ ಕಣ್ಣಂಚಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹನಿ ಕಣ್ಣೀರು ಜಾರಿತು. ಅದು ಅವಳ ಉತ್ತರವಾಗಿತ್ತೋ… ಅಥವಾ ನಮ್ಮ ಕಥೆಯ ನೋವಾಗಿತ್ತೋ… ನನಗೆ ಗೊತ್ತಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆ ದಿನ ನನಗೆ ಒಂದು ವಿಷಯ ಅರ್ಥವಾಯಿತು. ಪ್ರೀತಿ ಎಂದರೆ ಯಾರನ್ನಾದರೂ ನಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ.ಅವರು ನಮ್ಮವರಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಾಗಲೂ, ಅವರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು. ಅಧ್ಯಾಯ 5 : ಅವಳು ನನ್ನನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ… ಆದರೆ ನನ್ನನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲೂ ಇಷ್ಟಪಡಲಿಲ್ಲ ಕಾಲ ಕಳೆದಂತೆ ನಮ್ಮ ಮಾತುಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾದವು. ಹಿಂದಿನಂತೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಮಾತನಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಸಂಗತಿ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ನಾವು ಮಾತನಾಡದ ದಿನವೂ… ನಾವು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಅವಳು ನನ್ನ ಸ್ಟೇಟಸ್ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ನಾನು ಅವಳ ಸ್ಟೇಟಸ್ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ಯಾರೂ ಮೆಸೇಜ್ ಮಾಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇಬ್ಬರೂ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಒಂದು ದಿನ ಅವಳಿಂದ ಮೆಸೇಜ್ ಬಂತು. “ನೀನು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಬೇಸರ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೀಯಾ?” ನಾನು ಬಹಳ ಹೊತ್ತು ಆ ಮೆಸೇಜ್ ನೋಡಿದೆ. ನಂತರ ಬರೆದೆ— “ಇಲ್ಲ.” ಅವಳು ಮತ್ತೆ ಕೇಳಿದಳು— “ನಿಜವಾ?” “ಹೌದು.” “ಆದರೆ ಮೊದಲು ಇದ್ದ ಹಾಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ…” ನಾನು ಉತ್ತರಿಸಿದೆ— “ನಿನ್ನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.” ಅವಳು ಏನೂ ಬರೆಯಲಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ನಿಮಿಷಗಳ ನಂತರ ಒಂದು ಮೆಸೇಜ್ ಬಂತು. “Thank you.” ಆ ಎರಡು ಪದಗಳು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಮುರಿದವು. ಯಾಕೆಂದರೆ ನಾನು ಅವಳಿಂದ “I love you” ಕೇಳಲು ಬಯಸಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ಅವಳು ನನಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದು— “Thank you.” ಅವಳು ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೂ, ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಅವಮಾನ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಉತ್ತರ ನನಗೆ ಇನ್ನೇನು ಬೇಕಿತ್ತು? ಅಧ್ಯಾಯ 6 : ಒಂದು ದಿನ ಅವಳು ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಒಂದು ಸಂಜೆ ನಾವು ಬಹಳ ಹೊತ್ತು ಮಾತನಾಡಿದೆವು. ಅವಳು ಕೇಳಿದಳು— “ನಾನು ನಿನಗೆ ಏನೂ ಕೊಡದಿದ್ದರೂ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಇಷ್ಟು ಪ್ರೀತಿಸುವುದೇಕೆ?” ನಾನು ನಗುತ್ತಾ ಕೇಳಿದೆ— “ನೀನು ಏನೂ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲವಾ?” ಅವಳು— “ಏನು ಕೊಟ್ಟೆ?” ನಾನು ಹೇಳಿದೆ— “ನನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದ ಒಂದು ಸುಂದರ ನೆನಪು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೀಯ.” ಅವಳು ಮೌನವಾಗಿದ್ದಳು. “ನನ್ನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಬೇಕು ಅಂತ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಕೇಳಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಜೊತೆ ಜೀವನ ಕಳೆಯಬೇಕು ಅಂತಲೂ ಕೇಳಿಲ್ಲ. ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಲೇಬೇಕು ಅಂತಲೂ ಹೇಳಿಲ್ಲ. ನನಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಒಂದೇ…” ಅವಳು ಕೇಳಿದಳು— “ಏನು?” ನಾನು ಹೇಳಿದೆ— “ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಾನು ಒಬ್ಬ ಒಳ್ಳೆಯ ನೆನಪಾಗಿ ಉಳಿಯಬೇಕು.” ಅವಳು ಏನೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆ ದಿನ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಅವಳು ನನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುವ ಭಯದಿಂದ ಅತ್ತಳು. ಅಧ್ಯಾಯ 7 : ಅವಳ ಒಂದು ಮಾತು ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಅವಳು ನನ್ನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದಳು. ಬಹಳ ಸಮಯದ ನಂತರ. ನಾನು ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿದೆ. ಅದೇ ಮುಖ. ಅದೇ ಕಣ್ಣುಗಳು. ಅದೇ ನಗು. ಆದರೆ ಯಾವುದೋ ಬದಲಾಗಿತ್ತು. ಅವಳು ನನ್ನ ಎದುರು ನಿಂತು ಹೇಳಿದಳು— “ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಮರೆತಿಲ್ಲ.” ನನ್ನ ಹೃದಯ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ನಿಂತಂತಾಯಿತು. ಅವಳು ಮುಂದುವರಿಸಿದಳು— “ನಿನ್ನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಅಂತ ನಾನು ಎಂದಿಗೂ ಹೇಳಿಲ್ಲ.” ನಾನು ಮೌನವಾಗಿದ್ದೆ. “ಆದರೆ ನಿನ್ನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತೇನೆ ಅಂತ ಹೇಳುವ ಧೈರ್ಯ ನನಗಿಲ್ಲ.” ನಾನು ಅವಳ ಕಡೆ ನೋಡಿದೆ. ಅವಳು ಕಣ್ಣೀರನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತಾ ಹೇಳಿದಳು— “ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೀನು ಇದ್ದೀಯ.ಆದರೆ ನನ್ನ ಜೀವನದ ಎಲ್ಲ ನಿರ್ಧಾರಗಳೂ ನನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿಲ್ಲ.” ಆ ಮಾತು ಕೇಳಿದ ನಂತರ ನನಗೆ ಅವಳ ಮೇಲೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರೀತಿ ಹುಟ್ಟಿತು. ಏಕೆಂದರೆ ಅವಳು ನನ್ನನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅವಳು ತನ್ನ ಅಸಹಾಯಕತೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಳು. ನಾನು ಅವಳ ಕೈ ಹಿಡಿಯಬೇಕೆಂದು ಅನಿಸಿತು. ಆದರೆ ಹಿಡಿಯಲಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ… ಅವಳ ಕೈ ಹಿಡಿಯುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಅವಳ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಅಧ್ಯಾಯ 8 : ಅವಳು ನನ್ನಂತೆ ಪ್ರೀತಿಸುವಳು ಆ ದಿನದ ನಂತರ ನನಗೆ ನಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಗೊಂದಲ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅವಳು ನನ್ನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಾಳೆ. ನನ್ನಂತೆ. ಬಹುಶಃ ನನ್ನಷ್ಟೇ. ಆದರೆ ಅವಳ ಪ್ರೀತಿಯ ಭಾಷೆ ಬೇರೆ. ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಅವಳ ಪ್ರೀತಿ ಮೌನದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿ ಅವಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತದೆ. ಅವಳ ಪ್ರೀತಿ ನನ್ನನ್ನು ದೂರದಿಂದ ಕಾಪಾಡುತ್ತದೆ. ನಾನು ಅವಳನ್ನು ನನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ಅವಳು ನನ್ನನ್ನು ತನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಬಯಸುತ್ತಾಳೆ. ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಇಷ್ಟೇ. ಒಂದು ದಿನ ಅವಳು ನನ್ನ ಜೀವನದ ಭಾಗವಾಗಬಹುದು. ಅಥವಾ… ಒಂದು ಸುಂದರ ನೆನಪಾಗಿ ಉಳಿಯಬಹುದು. ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವಳು ಯಾವ ದಾರಿಯನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡರೂ, ನಾನು ಅವಳನ್ನು ದೂಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ನಾನು ಅವಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಅವಳು

ಕಥಾ ಸಂಗಾತಿ ಶ್ರೀದೇವಿ. ಮ. ಗುಮ್ಮಗೋಳ “ಕರ್ಮದ ಫಲ” ಅಂದು ನಾನು ಮದುವೆಯಾದ ಹೊಸ ವರುಷ.  ಮಂಗಳಗೌರಿ ವೃತ ಇಟ್ಟಕೊಂಡಿದ್ದೆ. ಪೂಜಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಸಜ್ಜು ಮಾಡಿದೆ. ಟೇಬಲ್ ಮೇಲೆ ವಸ್ತ್ರ ಹಾಸ ಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ದೇವರನ್ನು ಕೂಡಿಸುವಾಗ ಕೆಳಗೆ ಕೆಂಪ ವಸ್ತ್ರ ಹಾಕಬೇಕಂತ ನಮ್ಮಜ್ಜಿ ಹೇಳತಿದ್ಲು. ತಕ್ಷಣ ನನಗ ನನ್ನಜ್ಜಿ ಸಾಯುವ ಮುಂಚೆ ಕೊಟ್ಟ ಆ ಕೆಂಪು ರೇಷ್ಮೆ ವಸ್ತ್ರ ಹೊರಗ ತಗದೆ. ಅದರ ಮೇಲೆ ದಾರದಿಂದ ಹೊಲೆದ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಕಮಲದ ಚಿತ್ತಾರ ಸುಂದರವಾಗಿತ್ತು.  ಅದರ ಮೇಲೆ ಹಾಗೆ ಕೈಯಾಡಿಸಿದೆ. ನನ್ನಜ್ಜಿಯ ನೆನಪು ಬಂತು. ಅದರೊಳಗಿಂದ ನನ್ನಜ್ಜಿ  “ಸೀತವ್ವ ನಿನ್ನ ಸಂಸಾರ ಚಂದ ಇರಲಿ. ನಿನ್ನ ಮದುವಿ ನೋಡು ಭಾಗ್ಯ ನನಗ ಬರಲಿಲ್ಲ. ನಾನು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಈ ವಸ್ತ್ರದಾಗ ನನ್ನ ಜೀವ ಐತಿ” ಸಣ್ಣಗ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಹೇಳದಂಗಾತು. ರೇಷ್ಮೆಯ ನೂಲಿನ ಎಳೆಗಳನ್ನು ದಿಟ್ಟಿಸತೊಡಗಿದೆ. ಆ ಎಳೆಗಳು ನನ್ನ ಹಿಂದಿನ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಎಳೆದು ಎಳೆದು ತಂದು ಕಣ್ಮುಂದೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿತು. ನನ್ನ ಮನ ಮದುವೆ ಮುಂಚಿನ ದಿನಗಳತ್ತ ಹೊರಳಿತು. ****************** ಅಮ್ಮ ಅಪ್ಪನಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಳು “ರೀ… ಅತ್ತಿಯಾರಿಗೆ ಇವತ್ತ… ಊಟ ಕೊಡಾಕ ಹೋದಾಗ ಕಣ್ಣೀರು ಹಾಕ್ತಿದ್ದರು. ನಾನ ನಿನಗ… ಎಷ್ಟ ಕಷ್ಟ ಕೊಟ್ಟನಿ. ಜಗಳದೊಳಗ ಬೈ ಬಾರದನೆಲ್ಲಾ ಬೈದ್ನಿ… ಅನಬಾರದೆಲ್ಲಾ ಅಂದ್ನಿ…. ಆದರೂ ನೀ ಎನು ಮನಸಗ ಹಚ್ಚಗೊದ ನನ್ನ ಚಾಕರಿ ಮಾಡಿದಿ…. ನಾನು ಇನ್ನ ಬಾಳ ದಿವಸ ಇರುದಿಲ್ಲಾ ಅನಸಾಕ್ಕತ್ತೈತಿ ಅಂತ ಅತ್ತಿಯವರು ಹೇಳಿ ಬಾಳ ನೊಂದಕೊಂಡರು.” ಅಪ್ಪ “ಹೌದು ನನಗೂ… ಮನಸಿಗೆ ಬಾಳ ದುಃಖ ಆಗಕ್ಕತ್ತೈತಿ… ಅಪ್ಪಿಲ್ಲದ ನನ್ನನ್ನ ಒಬ್ಬಕೀನ ಸಾಕಿ ಬೆಳಿಸಿ… ಈ ಮಟ್ಟಕ ತಂದಾಳು. ಬಾಳ ಕಷ್ಟ ಪಟ್ಟಾಳು ಮಗಳ ಮದ್ವಿ ನೋಡಿಲಿ ಅಂತ… ಮನಸ ಬಯಸಾಕ್ಕತ್ತೈತಿ ಆದರ ದೇವರ ಇಚ್ಛೆ ಏನೈತೊ ಏನೋ” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅಪ್ಪ ಆಫೀಸಿಗೆ ಹೊರಟು ನಿಂತರು.  ನಾನು ಹಾಲ್ ನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕೇಳತಿದ್ದವಳಿಗೆ ನನ್ನಜ್ಜಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಳ ಬೇಸರವೆನಿಸಿತು. ನನ್ನಜ್ಜಿಗೆ ಈಗ ತೊಂಬತ್ತು ವಯಸ್ಸು. ಹಾಸಗಿ ಹಿಡಿದು ಒಂದ ತಿಂಗಳಾಯಿತು. ಅಪ್ಪ ಇನ್ನೂ ಆರೇಳು ವರ್ಷದಾಗ ಇದ್ದಾಗನ ಅಜ್ಜ ತೀರಿಕೊಂಡನಂತೆ. ನಮ್ಮಜ್ಜಿ ಅಪ್ಪನ್ನ ಬೇರಯವರ ಮನೆ ಕಸ ಮುಸರೆ ತಿಕ್ಕಿ ಸಾಲಸೊಲ ಮಾಡಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಓದಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಅಪ್ಪನಿಗೊಂದು ಸರಕಾರಿ ಗುಮಾಸ್ತನಾಗುವ ಬಾಗ್ಯ ಸಿಕ್ಕಿತು. ನಮ್ಮಪ್ಪನಿಗೆ ನಾನೊಬ್ಬಳೆ ಮಗಳು ಡಿಗ್ರಿ ಓದ್ತಾ ಇದ್ದೆ.  ಅಜ್ಜಿ ನನಗ ಸಣ್ಣವಳಿದ್ದಾಗ ತನ್ನ ಹತ್ತಿರ ಇರುವ ಬಿಡಿಗಾಸುಗಳಿಂದ ಊರೊಳಗ ಮಾರಲಿಕ್ಕ ಬ್ಯಾಡರು ತಂದಂತಹ ಕವಳಿ ಹಣ್ಣು, ನೀರಲ ಹಣ್ಣು, ಪೇರಲ ಹಣ್ಣು ಕೊಡಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ನಿತ್ಯವು ಹತ್ತಿರದ ಶಿವನ ಗುಡಿಗೆ ಕೈ ಹಿಡಿದು ಕರೆದು ಕೊಂಡು ಹೋಗವಳು. ದೇವರ ಬಗ್ಗೆ ಭಕ್ತಿ ಭಾವ ನನ್ನೊಳಗ ಅದ ಅಂದರ ಅದಕ್ಕ ಅಜ್ಜಿನ ಕಾರಣ. ಅವಳ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ನಾನು ನೆರವಾಗುತ್ತಿದ್ದೆ. ಪೂಜೆಯ ಪರಿಪಾಠ ಹಾಕಿದವಳು ಅವಳು.   ಅಜ್ಜಿ ಹಾಸಗಿ ಹಿಡದ ಮ್ಯಾಲ ಅವ್ವ ಅವಳ ಹೊತ್ತ ಹೊತ್ತಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ತಿಂಡಿ ಊಟ ಕೊಟ್ಟು ಉಪಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅವ್ವನ ಮನಸ್ಸು ಹೂವಿನಂತದು ಅಂದಕೊಂಡೆ. ಅಜ್ಜಿ ಅತ್ತಿ ಅನ್ನುವ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮವ್ವಗ ಬಾಯಿಗೆ ಬಂದಂಗ ಬೈದುದ್ದುಂಟು ಆದರ ಮನಸ್ಸು ಬೆಣ್ಣಯಂತದು. ಅಮ್ಮ ಅದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಹಚ್ಚಕೊದ ಚಾಕರಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವದು ಆಶ್ಚರ್ಯ ಆಗಿತ್ತು. ಈಗ ಕೆಲದಿನಗಳಿಂದ ಅಜ್ಜಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡಲು ಬರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಕಿವಿಯು ಮಂದವಾಗಿದ್ದವು. ಒಂದ ದಿನಾ ನಾನು ಕಾಲೇಜನಿಂದ ಮನಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಅಮ್ಮ “ಅಜ್ಜಿ ನಿನ್ನನ್ನ ಬಾಳ ಕೇಳಾಕತಿದ್ಲು. ಸೀತವ್ವ ಬಂದ ಕೂಡಲೇ ನನ್ನ ಹತ್ತರ ಕಳಿಸು ಅಂದ್ಲು.  ಇನ್ನೇನು ಬಾಳ ದಿನಾ ಬದಕುದಲ್ಲಾ ಅಂತ ಅನಸ್ತದ. ಎನರ ಬಂಗಾರ ಬೆಳ್ಳಿ ದುಡ್ಡು ಕೂಡಿಟ್ಟದ್ದರ ಕೊಡತಾಳ ಹೋಗು”   ನನಗ ಅಮ್ಮನ ಮಾತು ಕೇಳಿ ಆಶ್ಚರ್ಯ ತಂತು. ಹಂಗಾದರ ಅಮ್ಮಾ ಇದ ಆಸೆಕ ಅಜ್ಜಿ ಚಾಕರಿ ಮಾಡಕ್ಕತ್ತಾಳು ಅನಸ್ತು.  “ಹೌದಾ ಆತು” ಎಂದು ಕೈ ಕಾಲು ಮುಖ ತೊಳೆದು ಅಜ್ಜಿಯ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಿ ಕುಳಿತೆ. “ಎನಜ್ಜಿ ನನ್ನ ಕೇಳ್ತಾ.. ಇದ್ದಂತಲ್ಲ ಯಾಕ….”  ಅಂದ್ನಿ.ಅವಳು ತನ್ನತ್ತರ ಇರುವ ಚೀಲ ದೊಳಗಿಂದ ಮಡಚಿದ ಒಂದು ಕೆಂಪು ರೇಶ್ಮೆ ವಸ್ತ್ರ ತಗೆದು “ನೋಡ…. ಸೀ….ತವ್ವ ನನ್ನ ಹತ್ತರ ನಿನಗ….. ಅಂತ… ಕೊ…..ಕೊ….ಡಾಕ ಯಾವ ಬೆಳ್ಳಿ ಬಂಗಾರ…. ಒಂದು ಇಲ್ಲ. ಇರೊದು… ಇದೊಂದು ನನ್ನವ್ವ ಕೊಟ್ಟ ವಸ್ತ್ರ. ಇದನ್ನ ಇಟಕೊ….. ಪಾ..ಪ ನಿಮ್ಮವ್ವ ಬಾಳ ಚಾಕರಿ ಮಾಡಿದಳು ಅವಳಿಗೆ ಏನು ಕೊಡದ ಬರಿ..ಗೈ…ಲೆ… ಹೋಗುದಾ..ತು.” ಎಂದು ತಡೆದು ತಡೆದು ಮಾತಾಡುತ ನೋವು ತೋಡಿಕೊಂಡಳು‌. ನಾನು‌ ” ಆತು ಅಜ್ಜಿ‌ ನೀ ಹಂಗೆಲ್ಲಾ ತಿಳಕೊ ಬೇಡ.  ಅದು ಅಮ್ಮನ ಕರ್ತವ್ಯ ಮಾಡಬೇಕು. ಮಾಡಿದಾಳು. ನೀ ಹಂಗೆಲ್ಲಾ ಯೋಚಿಸಬ್ಯಾಡ” ಅಂದ್ನಿ. ಅಜ್ಜಿ ನನ್ನ ಕೈ ಹಿಡಿದು ಅಳ ತೊಡಗಿದಳು. “ಸೀತವ್ವ… ನಿನ್ನ ತಲಿ ಮ್ಯಾಲ ….. ಎರಡ ಅಕ್ಕಿ…..ಕಾಳು ಹಾಕು ಬಾಗ್ಯ ….ಇ…ಲ್ಲ.”  ನನಗೂ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಬಹಳ ದುಃಖ ಆತು ಬರುವ ಕಣ್ಣಿರನ್ನು ಒಳಗೆ ನುಂಗಿದೆ. ನಮ್ಮವ್ವ ಅಡುಗಿ ಮನಿಯಿಂದ ನನ್ನ ಕೂಗಾಕ್ಕತ್ಲು. ನಾನು ಬಂದೆ ತಡಿ ಅಜ್ಜಿ ಅಂತ ಅವ್ವನ ಕಡೆ ಹೋದೆ. ಅವ್ವ ನೋಡಿ “ಅಜ್ಜಿಗೆ ಈ ಚಹಾ ಕೊಟ್ಟ ಬಾ. ನೀನು ಚಹಾಕುಡಿಯವಂತಿ” ಅಂತ ಹೇಳಿದಳು. ನಾನು ಅಜ್ಜಿಗೆ ಚಹಾ ಕೊಟ್ಟ ಬಂದ್ನಿ. ನಮ್ಮವ್ವ ಬಹಳ ಕುತೂಹಲದಿಂದ ‌”ಅಜ್ಜಿ ಏನ ಕೊಟ್ಲು ನಿನಗ” ಅಂತ ಕೇಳಿದಳು. ನಾನು ಟೇಬಲ್ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟ ರೇಷ್ಮೆ ವಸ್ತ್ರ ತಂದ ತೋರಿಸಿದೆ. ಅಜ್ಜಿ ಇದನ್ನ ಇಟ್ಟಕೊ ಅಂತ ಕೊಟ್ಟಾಳು ಅಂದಾಗ ನಮ್ಮವ್ವ “ಅಯ್ಯ ನಾ ಮಾಡಿದ ಚಾಕರಿ ಎಲ್ಲ ವ್ಯರ್ಥ ಆತು. ಏನರ ಬಂಗಾರ ಬೆಳ್ಳಿ ರೊಕ್ಕಾ ಹಂತೆಕ ಅಡಿಗಿಸಿಟ್ಟುಕೊಂಡಾಳು ಎನರ ಕೊಡತಾಳು ಅನಕೊಂಡಿದ್ನಿ ಇದನ್ನ ಕೊಟ್ಟಾಳ. ಇದೇದಕ ಬರತೇತಿ” ಅಂದ್ಲು. ನಾನು “ಬಿಡಮ್ಮ ಅಜ್ಜಿ ಬಗ್ಗೆ ಹಾಗ ಮಾತಡಬ್ಯಾಡ. ಪಾಪ ಅಜ್ಜಿ ಕಡೆ ಏನಿರಬೇಕು. ನಿನಗೂ ಗೊತ್ತಿದ್ದ ಅದ… ಅಪ್ಪ ಹೇಳುದೂ ಕೇಳಿ. ಅಪ್ಪನ್ನ ಅಜ್ಜಿ ಕಷ್ಟ ಪಟ್ಟು ಓದಸ್ಯಾಳು ಅಂತ. ಅಪ್ಪನಿಗೂ ಮಾಡಿದ ಸಾಲ ತೀರಸಾಕ, ನನ್ನ ಓದಸಾಕ ಅರ್ದ ಜೀವನ ಹೋಯಿತು. ಬಂಗಾರ, ಬದುಕಿನ ಆಸೆ ಬಿಡು. ನೀನು ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ದಿಂದ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದ್ದರ. ಎಲ್ಲಿಂದರ ಅದರ ಲಾಭ ನಿನಗ ಇದ್ದ ಇರ್ತದ”  ನಾನು ಮನಸ್ಸನೊಳಗ ಅಂದುಕೊಂಡೆ ಹಾಗಾದರೆ ಅವ್ವ ಇಷ್ಟ ದಿವಸ ಅಜ್ಜಿ ಚಾಕರಿ ಮಾಡಿದ್ದು ಏನೊ ಸಿಗತೈತಿ ಅನ್ನು ಆಸೆಕ. ಅವ್ವನಿಗೆ ಎಷ್ಟೊ ಒಳ್ಳೆ ಮನಸ್ಸು ಅದ ಅನ್ನಕೊಂಡಿದ್ದು ಸುಳ್ಳಾತು. ಆಮೇಲೆ ಅಮ್ಮ ಅಜ್ಜಿಯ ಕಾಳಜಿಯಲ್ಲಿ ಏನೊ ನಿರಾಶ ಭಾವ ತಾತ್ಸಾರ ಕಂಡೆ. ಅಜ್ಜಿ ಆ ಒಂದ ವಾರದ ನಂತರ ತೀರಕೊಂಡ್ಲು. ಅಮ್ಮ ತನ್ನ ಸಂಬಂಧಿಕರ ಮುಂದೆ ಆಗಾಗ ಅಜ್ಜಿಯ ಚಾಕರಿ ಮಾಡಿದ್ದು. ಅದರ ಅವಳಿಂದ ತನಗೇನು ಸಿಗಲಿಲ್ಲ ಅಂತ ತನ್ನ ಹತಾಸೆ ತೋಡಕೊತಿದ್ಲು. ನಂತರ ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಪರಿಚಯದವರ ಮೂಲಕ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಶ್ರೀಪಾದರ ಜೊತೆ ನನ್ನ ಮದುವೆಯಾಯಿತು. ಮದುವೆಯಾಗಿ ನಾನು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದೆ. ******” “ಸೀತಾ.‌..ಸೀತಾ…..” ಎಂದು ಯಾರೊ ಕರೆದ ಹಾಗಾಯಿತು. ನಾನು ನನ್ನ ಹಳೆಯ ನೆನಪುಗಳಿಂದ ವಾಸ್ತವಕ್ಕೆ ಬಂದೆ.ಪಕ್ಕದ ಮನೆ ವಿಶಾಲಕ್ಷಮ್ಮನವರು ತಮ್ಮ ಮನಿ ಮಂಗವಾಳರದ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪೂಜಾದ ಅರಿಷಣ ಕುಂಕಮ ಕರೆಯಲು ಬಂದಿದ್ದರು. ಬರುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಕಳಿಸಿದೆ.  ನಾನು ಬೇಗ ಬೇಗನೆ ಪೂಜೆ ಮುಗಸಬೇಕೆಂದು ನನ್ನ ಕಾರ್ಯ ದಲ್ಲಿ ತಲ್ಲೀನಳಾದೆ. ********* ಎರಡು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಅಮ್ಮನಿಂದ ಪೋನ ಬಂತು. ಅಮ್ಮ “ಲೇ ಸೀತಾ ಅಜ್ಜಿ ಬಗ್ಗೆ ಹಾಗ ಮಾತಾಡಬಾರದಿತ್ತು. ಮೊನ್ನೆ ಅಪ್ಪನಿಗೆ ಕಪಾಟನಲ್ಲಿ ಒಂದ ರಸೀದಿ ಸಿಕ್ಕಿತು. ನಿನ್ನಜ್ಜಿ ಇಪ್ಪತ್ತ ವರಷದ ಹಿಂದ ೧೦೦೦೦ ರೂಪಾಯಿ ಪೊಸ್ಟ ಆಫಿಸನಾಗ ಇಟ್ಟಿದ್ಲಂತ ಅದೀಗ ೧ ಲಕ್ಷ ಸಮೀಪ ಆಗೇತಿ. ಇವರು ಅದರಲೇನ ನನಗೊಂದು ಬೋರಮಾಳ ಸರ ಮಾಡಸಿರು. ನೀನು ನಿಮ್ಮತ್ತಿಗೆ ಚಾಕರಿ ಮಾಡುವಾಗ ನನ್ನಂಗ ಯೊಚಿಸಬೇಡ” ಎಂದು ಖುಷಿಯಲೆ ಹೇಳಿದಳು. ನಾನು “ನೊಡಮ್ಮ ನಾನಂದಿದ್ದಿಲ್ಲಾ ನಿನ್ನ ಸೇವೆಯ ಫಲ ಸಿಗ್ತದಂತ. ಚುಲೊ ಆತು” ಎಂದು ಉಳಿದೆಲ್ಲ ಕುಶಲೊಪಚರಿ ಮಾತನಾಡಿ ಪೊನ್ ಇಟ್ಟೆ. **********  ಮನಸ್ಸು ಯೊಚಿಸತೊಡಗಿತು. ಮನಷ್ಯನಿಗೆ ಆಸೆ ಸಹಜ. ಎಷ್ಟೊ ಸಾರಿ ಬದುಕಿನ ಸಂದಿಗ್ದ ಪರಿಸ್ಥತಿಯಲ್ಲಿ ‘ಏನ ಮಾಡುದ ಬಂತಪಾ ಕರ್ಮ’ ಎಂದು ಯೊಚಿಸುತ್ತೇವೆ.  ಕರ್ಮದ ಫಲಗಳ ಮೇಲಿನ ಆಸೆಯಿಂದ ಅಂದು ಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುತ್ತೇವೆ.  ಆದರೆ ಆಸೆಯನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು ಮನಸಾಕ್ಷಿಯಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಬೇಕು.  ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಹೇಳಿದಂಗ ನಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಶ್ರದ್ದೆಯಿಂದ ಮಾಡುಬೇಕು.  ಕೆಲಸ, ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುವದರಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿಡಬೇಕು.  ಫಲಾ ಫಲಗಳನ್ನ ದೇವರಿಗೆ ಬಿಡುಬೇಕು “ಕರ್ಮಣ್ಯೇ ವಾಧಿಕಾರಸ್ತೇ | ಮಾ ಫಲೇಷು ಕದಾಚನ|| ಮಾ ಕರ್ಮಫಲ ಹೇತುರ್ಭೂ || ಮಾ ತೇ ಸಂಗೋಸ್ತ್ವ ಕರ್ಮಣಿ”  ಶ್ರೀದೇವಿ. ಮ. ಗುಮ್ಮಗೋಳ

ಕಥಾ ಸಂಗಾತಿ ಶ್ರೀಧರ ಗಸ್ತಿ “ಕುಂಟಲಗಿತ್ತಿ”   ‌        ಮುರಗಾಲೆಪ್ಪನ ಧ್ವನಿ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಹೆಂಡತಿ ಪಾರ್ವತಿ ರಕ್ತದ ಮಡುವಿನಲ್ಲಿ ಒದ್ದಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಆಕೆಯ ಸ್ಥಿತಿ ಕಂಡ ಕ್ಷಣವೇ ಆತನ ಉಸಿರು ಗಂಟಲಲ್ಲೇ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡಿತ್ತು. “ಯಾರಾದ್ರೂ ಕಾಪಾಡ್ರಿ…” ಎನ್ನುವ ಆತನ ಕೂಗು ಮನೆಯ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಹೊರಗೆ ಹೋಗಲೇ ಇಲ್ಲ. ಮುರಗಾಲೆಪ್ಪ ಅಂಗವಿಕಲ. ಸದಾ ಮೂರುಗಾಲಿಯನ್ನೇ ಆಶ್ರಯಿಸಿಕೊಂಡು ಬದುಕಿದವ. ಹೀಗಾಗಿ ಅವನ ನಿಜ ಹೆಸರು ಮರೆತು, ಊರಿಗೇ ಅವನು “ಮುರಗಾಲೆಪ್ಪ”ನಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದ. ವಯಸ್ಸು ಮಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ ಮದುವೆ ಕೂಡಿ ಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಪಾರ್ವತಿಯೂ ಅಂಗವಿಕಲಳೇ. ಆದರೆ ಅದು ಮೊದಲ ನೋಟಕ್ಕೆ ಕಾಣಿಸುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಸ್ವಲ್ಪ ಓರೆಯಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಳು. ಕಪ್ಪು ಮೈಬಣ್ಣ, ದುಂಡನೆಯ ಮುಖ—ಆಕೆಯ ಸೌಂದರ್ಯ ರೂಪದಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ; ಆಕೆಯ ಚುರುಕು ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುತಿತ್ತು. ಒಂಟಿತನ ಕಾಡದಿರಲೆಂದು ಆಕೆ ಮುರಗಾಲೆಪ್ಪನನ್ನು ವರಿಸಿದ್ದಳು. ಗುಡಿಸಲಿನ ಚಾಪೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಟೀ ಅಂಗಡಿ, ಮೂರುಗಾಲಿಯ ಗಾಡಿ—ಅಷ್ಟೇ ಮುರಗಾಲೆಪ್ಪನ ಆಸ್ತಿ. ಆದರೆ ಪಾರ್ವತಿ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಆ ಚಿಕ್ಕ ಟೀ ಅಂಗಡಿಯೇ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೊಟೇಲಾಗಿಬಿಟ್ಟಿತ್ತು. ಅಂತವಳು ಇಂದು ರಕ್ತದ ಮಡುವಿನಲ್ಲಿ ಒದ್ದಾಡುತಿದ್ದಳು. ರಾಯಣ್ಣ ಇದ್ದಿದ್ದರೆ ಅದರ ಕಥೆಯೇ ಬೇರೆ ಆಗುತಿತ್ತು. ಹೊಂಚು ಹಾಕಿ ಸಂಚು ಮಾಡಿ ಪಾರ್ವತೀನ ಹೊಡೆದದ್ದು ಊರ ತುಂಬಾ ಸುದ್ದಿ ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚಿನಂತೆ ಹಬ್ಬಿತ್ತು. ಗಟ್ಟಿಗಿತ್ತಿ ಪಾರ್ವತಿ ಕೊಲೆ ಆಗೋದಂದ್ರೆ ಏನು,ಎನ್ನುವಂತೆ ಮಾತನಾಡುತಿದ್ದರು. ಆಕೆಯ ದಿಟ್ಟತನದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ನೆನೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಲೇ ಮುರಗಾಲೆಪ್ಪ ಕುಸಿದು ಬಿಟ್ಟ.              ರಾಜವಾಡೆ ಅಂದರೆ ಅದೇನು ರಾಜರಿಂದ ತುಂಬಿ ತುಳುಕುವ ಆಸ್ಥಾನವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಕಡುಬಡವರಿಂದ ತುಂಬಿಕೊಂಡ ಸ್ಲಂ ಏರಿಯಾ. ಆವತ್ತು ದುಡಿದು ಆವತ್ತೇ ತಂದು ತಿನ್ನುವ ಜನಾಂಗ. ಇದ್ದರೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ರಾಜನಂತೆ ಸದಾ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಇರುವ ಜನಾಂಗ. ಇವರನ್ನು ನೋಡಿಯೇ ರಾಜವಾಡೆ ಹೆಸರು ಬಂದಿರಬೇಕು ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ತಮಗೆ ತಾವೇ ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡ ಮನೆಗಳು. ಜಾತಿಗಿಂತ ಸ್ಲಂ ಏರಿಯಾ ಅನ್ನೋದೇ ಪ್ರಧಾನ. ಸದಾಶಿವ, ಕೆಂಪ, ಭೀಮಣ್ಣ ಸೂರ ಇವರೆಲ್ಲ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣುವಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು. ಇದರಲ್ಲಿ ಸದಾಶಿವನ ಸಾಕು ಮಗಳೇ  ನಂದಿನಿ. ಅನಾಥನಿಗೆ ಅನಾಥ ಶಿಶು ಸಿಕ್ಕಿದ್ದರಿಂದ;ಮಗಳಂತೆ ಬೆಳೆಸಿದ.‌  ಅವಳಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಅನಾಥ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಕಾಡಲಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಗೊತ್ತೂ ಮಾಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಸದಾ ಚುರುಕು ಬುದ್ಧಿಯ ಹುಡುಗಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪ್ರೀತಿಯ ಮಗಳಾಗಿದ್ದಳು. ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ರಾಜವಾಡೆಯ ಹೆಂಗಸರೆಲ್ಲ ಆಕೆಗೆ ಮೊಲೆ ಹಾಲುಣಿಸಿ ತಾಯಿಯ ಪ್ರೀತಿ ತುಂಬಿದ್ದರು.‌ ಕಾಲೇಜು ಹಂತಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಅವಳ ಸೌಂದರ್ಯ ಕಣ್ಣು ಕುಕ್ಕುವಂತಿತ್ತು. ‘ಸ್ಲಂ ಮಂದಿಯೆಲ್ಲ, ಕಲಿತದ್ದು ಸಾಕು ಸಹದೇವ ಮದುವೆ ಮಾಡೋಣ’ ಅಂದರು. ಸಹದೇವ ಸುತಾರಾಂ ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. “ಮಗಳು ಕಲಿಯಲಿ ಏನಾದರೊಂದು ಸಾಧನೆ ಮಾಡಲಿ ಆಮೇಲೆ ನೋಡೋಣ” ಅಂದುಬಿಟ್ಟಿದ್ದ. ನಂದಿನಿಯು ಸಹ ಅಷ್ಟೇ ಚುರುಕಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಿದ್ದಳು. ತನ್ನ ಮದುವೆಯ ತಂಟೆಗೆ ಬರದಂತೆ ಬೇಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಳು. ಮೇಲಾಗಿ ಅದೇ ಏರಿಯಾದಲ್ಲೇ ದೊಡ್ಡ ಕಾಲೇಜು ಇದ್ದುದರಿಂದ ತೊಂದರೆ ಅನಿಸಲಿಲ್ಲ. ನಂದಿನಿ ಜಾಣ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿ ಆಗಿದ್ದಳು. ಕಾಲೇಜು ಅಂದಾಗ ಹುಡುಗಾಟಿಕೆ, ರ್ಯಾಗಿಂಗ್ ಮಾಡುವುದು ಇದ್ದದ್ದೇ. ಅದೆಲ್ಲವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಿಭಾಯಿಸುವ ಚುರುಕುತನ ಅವಳಿಗೆ ಇತ್ತು. ಜಾಣ ಹುಡುಗಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ತುಸು ಒರಟುತನ, ಗುಂಡಾಗಿರಿ ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಳು. ಅದು ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಳಸಿದ ತಂತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಹುಡುಗಿಯರ ಜೊತೆ ಜಾಣ,ಉಡಾಳ ಹುಡುಗರೆಲ್ಲ ಸಹ ಇದ್ದರು. ಸ್ನೇಹದ ವಾತಾವರಣವೇ ಇತ್ತು. ಹಳೆಯ ಸಿನೇಮಾಗಳಂತೆ ವಿಲನ್ ಇರಲಿಲ್ಲ.             ಬಸವರಾಜೇಗೌಡ ಆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ.‌ ಆತನಿಗೆ ತುಂಬಾ ಗೌರವ ಇತ್ತು. ಮೂವತ್ತೈದರ ಹರೆಯ ಇರಬಹುದು. ಬಂಗಾರದ ಚಮಚ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡೇ  ಹುಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ ಸುಖ ಸುಪ್ಪತ್ತಿಗೆಯ ರಾಜವೈಭವ. ಆತನ ಬಗ್ಗೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ನೆಗೆಟಿವ್ ಮಾತುಗಳೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಸದಾ ಲವಲವಿಕೆಯಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವ. ಕಾಲೇಜಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸುತಿದ್ದ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷದಂತೆ ಶಾಲೆಯ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ತಯಾರಿ ಜೋರಾಗಿಯೇ ನಡೆದಿತ್ತು. ದ್ವಿತೀಯ ವರ್ಷದ ನಂದಿನಿ ಶಾಲಾ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ನೇತ್ರತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದಳು. ‘ನೋಡಮ್ಮ ಈ ವರ್ಷದ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ ಬಹಳ ಅದ್ದೂರಿಯಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ನೂರರ ಸಂಭ್ರಮ ಅಂತೆ. ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಇದೆಯೆಂದು’ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲ್ ನಾಗಶೆಟ್ಟಿ ಹೇಳಿದ್ದರು. ನಂದಿನಿ ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತರ ಸಹಕಾರದಿಂದ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಳು.  ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲರು ನೀಗಿಸಿದರೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬಸವರಾಜೇಗೌಡರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಬೇಕಿತ್ತು.          ‌ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ಸಮಾರಂಭ ಮುಗಿದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದವು. ನಾಟಕವೊಂದರ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಂದಿನಿ ಬಿಳಿವಸ್ತ್ರಧಾರಿಯಾಗಿ ವೇದಿಕೆಗೆ ಬಂದಳು.  ಇಡೀ ವೇದಿಕೆ ಅವಳ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ನಟನೆಗೆ ಚಪ್ಪಾಳೆ ಹೊಡೆದಿತ್ತು. ಆಕೆಯ ಮೋಹಕ ನಡಿಗೆ, ಮಾತು ಜನಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಆ ಸಲದ ಉತ್ತಮ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೂ ಸಹ ಆವಳ ಪಾಲಿಗೆ ಲಭಿಸಿತ್ತು. ರಾಜವಾಡೆಯ ಸ್ಲಂ ಜನರಿಗೆ ರಾಣಿಯೊಬ್ಬಳು ಸಿಕ್ಕಂತೆ ಭಾಸವಾಗಿತ್ತು. ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ ಮುಗಿದಾದ ಮೇಲೆ ಎಲ್ಲ ಗೆಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಪಾಲಿನ ಕರ್ತವ್ಯ ಮುಗಿಸಿ ಮನೆಯತ್ತ ಸಾಗಿದರು. ಇಡೀ ಊರು, ಕಾಲೇಜಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು, ಬಸವರಾಜೇಗೌಡನನ್ನು, ಹೊಗಳುತಿದ್ದರು. ‌ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲ್, ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ಮಾತುಗಳು ಲಭಿಸಿದ್ದವು. ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ ಮುಗಿದಾದ ಮೇಲೆ ಕ್ಲಾಸುಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಮಾರನೇ ದಿನ  ಬಸವರಾಜೇಗೌಡ ಖುಷಿಯ ಪಾರ್ಟಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದನು. ಪಾರ್ಟಿಗೆ ಎಲ್ಲ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಕರೆದಿದ್ದನು. ಕಾಲೇಜ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೆಲ್ಲ ಜಮಾಯಿಸಿ ಮತ್ತೇ ಹಾಡು ಹರಟೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರು. ‌ಬಸವರಾಜೇಗೌಡನಿಗೆ ಮುಂದೆ ಎಂ ಎಲ್ ಎಂ ಆಗುವ ಕನಸು ಗರಿಗೆದರಿತ್ತು. ಅದನ್ನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಹೇಳಿದ್ದ.‌ ತನ್ನ ಪರವಾಗಿ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದನು. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಭರ್ಜರಿ ಊಟದ ಔತಣ ಖುಷಿ ನೀಡಿತ್ತು.             ಬೆಳಗಾಗುತಿದ್ದಂತೆ ಬಸವರಾಜೇಗೌಡನ ಕಾರು ರಾಜವಾಡೆಯತ್ತ ಸಾಗಿತು. ಸದಾಶಿವನ ಮನೆಯ ಮುಂದೆ ಕಾರು ನಿಂತಿತು. ಅಕ್ಕ ಪಕ್ಕದ ಜನರೆಲ್ಲರೂ ಕಾತರದಿಂದ ಅತ್ತಲೇ ದೃಷ್ಟಿ ಹಾಯಿಸಿದರು. ನಂದಿನಿ ಗೌಡನಿಗೆ ಜೋರಾಗಿಯೇ ಬೈಯುತ್ತಿದ್ದಳು. ಊರ ಸಾವ್ಕಾರನಿಗೆ ಆ ಹುಡುಗಿ ಬೈಯುವುದು ಕೇಳಿ ಅದರಲ್ಲೂ ಒಳ್ಳೆಯ ಹೆಸರು ಗಳಿಸಿದವ. ಇನ್ನೂ ಎಷ್ಟುದಿನ ಹೀಗೆ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಮೇಲ್ ಮಾಡುತ್ತೀರಿ ಎಂದು ಚೀರಾಡುತಿದ್ದಳು.‌ಅಪ್ಪ ಸದಾಶಿವ ತಲೆ ಮೇಲೆ ಕೈ ಹೊತ್ತು ಕುಳಿತುಕೊಂಡಿದ್ದ.‌ ನಂದಿನಿ ಬಿಕ್ಕಿಬಿಕ್ಕಿ ಅಳುತಿದ್ದಳು. ಬಸವರಾಜೇಗೌಡ ಗಹಗಹಿಸಿ ನಗುತ್ತಾ, ವಿಡಿಯೋ ತೋರಿಸುತಿದ್ದಂತೆ ಹೆದರಿದಳು. ನೀನೊಬ್ಬ ಮೋಸಗಾರ ಅಂತಾ ಊರಿಗೆ ಗೊತ್ತು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ ನಿನ್ನ ಮಾನ ಹರಾಜು ಹಾಕುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಹರಿಹಾಯ್ದಳು. ‘ಈ ಬಸವರಾಜೇಗೌಡನಿಗೆ ರಾಜೀಯಾದರೆ ಈ ರಾಜವಾಡೆಗೆ ನೀನೇ ರಾಣಿ’ ಎಂದು ಹೇಳುತಿದ್ದ. “ನಿನ್ನ ರಾಜವಾಡೆಗೂ ನಿನಗೂ ಬೆಂಕಿ ಹಾಕಬೇಕು, ನೀನೊಬ್ಬ ಗೋಮುಖ ವ್ಯಾಘ್ರ” ಎಂದು ಜೋರು ಮಾಡುತಿದ್ದಳು. ‘ಕಿರುಚಬೇಡ ನಂದಿನಿ,  ಇಂದು ರಾತ್ರಿ ಕಾರು ಕಳಿಸುವೆ ಈ ಗೌಡನ ರಾಜವಾಡೆಗೆ ಬರಬೇಕು,ಬರಲೇಬೇಕು,ಬರುತ್ತೀಯಾ’ ಎಂಬ ನಾಟಕದ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿ ಹೊರಟು ಹೋದ. ಅತ್ತ ಕಾರು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಸದಾಶಿವ ಮಗಳನ್ನು ತರಾಟೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು. ಹೊಡೆಯಲು ಕೈ ಎತ್ತಿದನು ಆದರೆ ಎತ್ತಿದ ಕೈ ಮೇಲೇಳುವ ಮೊದಲೇ ಸೊಟ್ಟಾದವು. ಬೈಯಲು ತಗೆದ ಬಾಯಿ ತಿರುವು ಮುರುವಾಯಿತು. ಬಾಯಿಂದ ಜೊಲ್ಲು ಸುರಿಯಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಸದಾಶಿವ ಆಘಾತದ ಸುದ್ದಿಗೆ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ಪೀಡಿತನಾಗಿದ್ದ.   ‌‌    “ಅಪ್ಪಾ ನಾನು ತಪ್ಪು ಮಾಡಿಲ್ಲಪ್ಪ ಎಲ್ಲಾ ಮೋಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ “ ಎಂದು ಅಪ್ಪನ ಮೇಲೆ ಒರಗಿದಳು. ಬಾಯಿಯಿಂದ ಬುರುಗು ಬುಸುಗುಡುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. “ಅಪ್ಪಾ ಅಂದು ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ ಮುಗಿದಾದ ಮೇಲೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಜೂಸ್ ಕೊಟ್ಟರು. ನಾನು ಸಹ ಕುಡಿದೆ ಅಮೇಲೆ ಏನಾಯಿತೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ನನಗೆ ಎಚ್ಚರವಾದಾಗ ಎಲ್ಲರ ನಡುವೆನೇ ಇದ್ದೆ. ನನಗೆ ಯಾವುದು ಗೊತ್ತಾಗಲಿಲ್ಲ ಸ್ವಲ್ಪ ಸುಸ್ತಾಗಿತ್ತು ಅಷ್ಟೆ.  ಅದು ಏಕೆ ಏನು ಎಂಬುದನ್ನು ಯಾರೂ ಹೇಳಲೇ ಇಲ್ಲ. ನನ್ನ ಜೊತೆ ಇದ್ದವರೆಲ್ಲಾ ಗೊತ್ತಿದ್ದರೂ ನನಗೆ ಮೋಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ” ಎಂದು ಅಳಲಿಕ್ಕೆ ಶುರುಮಾಡಿದಳು.  ಮರುದಿನ ನನ್ನನ್ನು ಕರೆಸಿಕೊಂಡು ವಿಡಿಯೋಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿದಾಗ ನಂಬಲಾಗಲಿಲ್ಲ,ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದೆ. ಅವನ ಮೇಲೆ ಏರಿ ಹೋದೆ. ಆ ರಭಸದಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಮತ್ತೇ ಹಾಳುಮಾಡಿದ. “ಹೀಗೆ ಕೊಸರಾಡಿದರೆ ನಿನ್ನ ಹೆಣ ರಾಜವಾಡೆ ಕಾಲುವೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ರಾಜೀಯಾಗದಿದ್ದರೇ ಈ ವಿಡಿಯೋಗಳೆಲ್ಲ ಮಿಡಿಯಾಗಳಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೆದರಿಸಿದ. ಮತ್ತೇ ಮತ್ತೇ ಭೋಗಿಸಿದ. ಅಪ್ಪ ಈಗ ಹೇಳು ನಂದೇನಾದರೂ ತಪ್ಪೈತಾ ಹೇಳು ಹೇಳು” ಎಂದು ಗದ್ದ ಹಿಡಿದು ಅಲುಗಾಡಿಸಿದಳು. ಸದಾಶಿವ ಶಿವನ ಪಾದ ಸೇರಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದ.        ತಾನಿಲ್ಲೇ ಇದ್ದರೇ ಈ ಸಮುದಾಯವೇ ನನ್ನನ್ನು ತಪ್ಪಿತಸ್ಥಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೆದರಿದಳು. ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗೆ ಒಳ ಮನಸ್ಸು ದಾರಿ ತೋರಿಸಿತು. ಆದರೆ ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ಎಚ್ಚರಿಸಿತು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗುತ್ತೇನು? ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿತು. ಅಪ್ಪನ ದಿನಕರ್ಮ ಮುಗಿಸಿದ ನಂದಿನಿ ಊರು ಬಿಟ್ಟಳು. ಮನಸ್ಸು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತೋ ಒಯ್ಯಲಿ ಎಂದು ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದತ್ತ ನಡೆದಳು. ಚಲಿಸಲು ರೇಡಿಯಾಗಿದ್ದ ರೈಲನ್ನು ಏರಿದಳು.                                                ———-***———-         ರೈಲು ಹತ್ತಿದ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಟೀಕೇಟ್ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಬಂದ.‌ ತನ್ನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅವನಿಗೆ ವಿವರಿಸಿದಳು. ಆತ ಸೀಟು ಕೊಡುತ್ತೇನೆಂದು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲದ ಬೋಗಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದ. ತನ್ನ ಅಮಾಯಕತೆಯನ್ನು ದುರುಪಯೋಗ ಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು. ಯಾರೂ ಇಲ್ಲದ ಬೋಗಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೇ ನನ್ನ ಶೀಲ ಹರಣವಾಗಿತ್ತು. ನನ್ನ ಕೂಗು ಯಾರಿಗೂ ಕೇಳಲೇ ಇಲ್ಲ. ಬೆಳಗಾಗುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ರೈಲು ಜಾಗನೂರ ತಲುಪಿತು. ಅಲ್ಲಿ ರೋಡ ಕ್ರಾಸಿಂಗ್ ಇದ್ದುದರಿಂದ ರೈಲು ನಿಂತಿತ್ತು. ನನ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕೂತಿದ್ದ ಟಿಕೇಟ್ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ನಿದ್ರೆಗೆ ಜಾರಿದ್ದ. ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕಲಿಸಿದ್ದ ಕರಾಟೆ ಲೇಟಾಗಿ ನೆನಪಿಗೆ ಬಂತು. ಜೋರಾದ ಮುಷ್ಠಿಯೊಂದಿಗೆ ಆತನ ಮುಖಕ್ಕೆ ಗುದ್ದಿದೆ. ಗೊಳಕ್ ಎಂದು ಗೋಣು ಚೆಲ್ಲಿದ. ಆತನ ಕಿಸೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಹಣವನೆಲ್ಲ ಬಾಚಿಕೊಂಡು ರೈಲು ಇಳಿದು ಬರಬರನೇ ನಡೆಯತೊಡಗಿದೆ. ನನ್ನ ನಡೆಯುವ ರಭಸಕ್ಕೆ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಏನೂ ಸಂದೇಹ ಬರದಿರಲೆಂದು ನಟಿಸಿದೆ. ಅಲ್ಲೊಬ್ಬ ಟಾಂಗಾವಾಲಾ ಜನರನ್ನು ಕರೆಯುತಿದ್ದ. ‘ಬರ್ತಿಯೇನು ಬೇಟಿ’ ಅಂತಾ ಕೇಳಿದ. ಮೊದಲು ಆ ಊರನ್ನು ದಾಟಬೇಕಿತ್ತು. “ಹುಂ” ಎಂದೆ. ‘ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು’ ಬೇಟಿ ಅಂದಾ. ನನ್ನ ಜೊತೆ ಕುಳಿತವರು ಮಠಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದು ನೆನಪಾಗಿ “ಮಠ” ಎಂದೆ. ಟಾಂಗಾವಾಲಾ ಮಾತುಗಾರನಾಗಿದ್ದ.‌ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಮಾತನಾಡಿಸುತ್ತಲೇ ‘ನನ್ನ ಹೆಸರು ರಸೂಲ್  ಟಾಂಗಾವಾಲಾ ಕೆಲಸ ಮಾಡ್ತಿನಿ, ಅವಶ್ಯ ಇದ್ರೆ ಫೋನ್ ಮಾಡ್ರಿ’ ಅಂತಾ ಕಾರ್ಡ್ ಕೊಟ್ಟ.               ಟಾಂಗಾವಾಲಾನ ಕುದುರೆ ಮಠದ ಮುಂದೆ ಬಂದು ನಿಂತಿತು. ದೊಡ್ಡ ಅಕ್ಷರದಲ್ಲಿ “ಬಟಾಬಯಲು  ಮಠಕ್ಕೆ ಸ್ವಾಗತ” ಎಂದು ಬರೆಯಲಾಗಿತ್ತು. ಟಾಂಗಾವಾಲಾನಿಗೆ ಎಲ್ರೂ 50 ರೂ ಕೊಡ್ತಾ ಇದ್ರು. ನಾನೂ ಸಹ ನೂರರ ನೋಟೊಂದನು ಕೊಟ್ಟೆ.  ಬೇಟಿ ಯಾವುದೋ ಸಮಸ್ಯೆ ತುಗೊಂಡು ಬಂದಂಗ ಕಾಣ್ತೀಯ ಬೇಡ ಬೇಟಿ.‌ ಅಂತಾ ಹೇಳಿ ಹೊರಟ. ‘ಏ ಟಾಂಗಾವಾಲಾ ಇದರಾಗ ಏನೂ

ಕಥಾ ಸಂಗಾತಿ ಸೌಮ್ಯ ಕೆ.ವಿ. “ಸರಯೂ ನನ್ನ ಮಗಳೇ..” ಆಯಿ..ನಿನಗೊಬ್ಬ ಮಗಳಿದ್ದಾಳೆ…ನಿನ್ನ ಆಸೆ ಕನಸು ಎಲ್ಲವನ್ನೂಕನಸಾಗೇ ಬಿಟ್ಟವಳು…ನನಸು ಮಾಡುವ ಕಸುವಿಲ್ಲದವಳು… ಸರಯು ಫೇಸ್ಬುಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಹಾಕಿದ್ದ ಕವನವೇ ಅನ್ನಪೂರ್ಣಳನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು ಯಾವಾಗಲೂ ನಮಗೆ ಸಣ್ಣವರೇ ಎನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಅವರು ಏನೆಲ್ಲ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾರೆಂಬುದು ತಲ್ಲಣ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಜಿರಿ ಜಿರಿ ಮಳೆ.. ಬೆಳಗು ಜಾವಕ್ಕೇ ಶುರುವಾದದ್ದು.. ಬರಬರಾಂತಲೂ ಬರದೇ, ನಿಂತೂ ಹೋಗದೇ.. ಇದೊಳ್ಳೆ ರಗಳೆ ಆಯಿತು. ಅನ್ನಪೂರ್ಣ ನೆತ್ತಿಗೆ ಸೆರಗು ಹೊದ್ದು ಅಂಗಳಕ್ಕಿಳಿದಳು. ನೆಲತುಂಬ ಚೊಟ್ಟು ಮೇಲಾಗಿ ತೇಲುತ್ತಿದ್ದ ಪಾರಿಜಾತ. ಎಷ್ಟು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಬೆಳೆಸಿದ್ದು! ಮೆಟ್ಟಲಾದರೂ ಮನಸ್ಸಾಗುತ್ತದಾ? ಅಯ್ಯೋ, ಈ ಬಟನ್ ಗುಲಾಬಿಯ ಹೆಂಕಲು… ನಿನ್ನೆ ಮಾತ್ರ ನೆಟ್ಟಿದ್ದು, ಬುಡದ ಮಣ್ಣೆಲ್ಲ ಕೊಚ್ಚಿ ಹೋಯಿತು. ಅನ್ನಪೂರ್ಣ ಬಗ್ಗಿ ಬುಡ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, “ಆಯಿ.. ಆಯಿ, ನಿಂಗೆ ತಲೆಸಮ ಇಲ್ವಾ?” ಎಂದು ಸರಯು ಕಿಟಕಿಯಿಂದ ಇಣುಕಿದಳು. “ಈ ಮಳೆಲೂ ಅದೆಂತ ಕಾಮಗಾರಿಯಿದು ನಿಂದು! ಒಂದು ಗಳಿಗೆಯಾದರೂ ನಿನ್ನ ಗಿಡಗಳ ವಸವಂತ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಿದ್ರೆ…” ಸರಯು ರಪ್ಪನೆ ಕಿಟಕಿ ಮುಚ್ಚಿ ಹೋದಳು. ಕೆಸರು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದ ಅನ್ನಪೂರ್ಣಳ ಬೆರಳುಗಳು ಕ್ಷಣಕಾಲ ಗಲಿಬಿಲಿಗೊಂಡವು. ಎದೆಯೊಳಗಿನ ಕಸಿವಿಸಿಯಂತೆ. ಮನೋಹರನ ಮನೆಗೆ ಇವತ್ತು ಫೋನ್ ಮಾಡ್ತೇವೆ ಅಂತ ಹೇಳಿದ್ದರಲ್ಲವಾ… — ಸರಯು ಕಾಲೇಜು ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ ಒಬ್ಬನ ಫೋಟೋಗೆ ಬೆರಳು ಮಾಡಿ ಹೇಳಿದ್ದಳು. “ನಿಂಗೆ ಗೊತ್ತಾ ಆಯಿ, ಇಷ್ಟು ದಿನದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಕಾಲಿಗೆ ಎಂತ ಆಗಿದೆ ಅಂತ ಕೇಳದೇ ಇರುವ ಒಬ್ಬನೇ ಒಬ್ಬ ಅಂದ್ರೆ ಇವ.” ಹೀಗೆ ಪರಿಚಿತನಾದ ಮನೋಹರ ಸರಯುವಿನ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಇಣುಕಲು ಶುರುವಾದ. ಅವಳ ಫೇಸ್ಬುಕ್ಕಿನ ಪ್ರತೀ ಪೋಸ್ಟಿಗೂ ಲೈಕು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಹುಟ್ಟಿದ ದಿನಕ್ಕೆ ಮನೆಗೂ ಬಂದ. ಬಂದವ ಅನ್ನಪೂರ್ಣಳ ಒಂದೊಂದು ಗಿಡ, ಎಲೆ, ಹೂವು, ಮೊಗ್ಗು, ಚಿಗುರು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಹರಟೆ ಹೊಡೆದಿದ್ದ. ತಾನು ಗಿಡಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮುಚ್ಚಟೆಯಿಂದ ಅವನು ಸರಯುವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅನ್ನಪೂರ್ಣಳ ಎದೆಯ ಭಾರ ಇಳಿದಿತ್ತು. ಗಂಡನೊಟ್ಟಿಗೆ ಮನೋಹರನ ಮನೆಗೆ ಮಗಳ ಮದುವೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಕ್ಕೆ ಹೋಗುವವರೆಗೂ. ಮನೋಹರನ ತಾಯಿ ಮಾತಿಗೆ ಮಾತು ಕೂಡಿಸುತ್ತಾ ಪಿಸುಗುಟ್ಟಿದ್ದರು. “ಮನೋಹರನ ಇಷ್ಟವೇ ನಮ್ಮ ಇಷ್ಟ. ಆದ್ರೆ ಈ ಚಪ್ರದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಮಗಳ ಮದುವೆಯೂ ಆಗಬೇಕು. ನಿಮ್ಮ ಮಗ ಪುನೀತನಿಗೆ ನಮ್ಮ ಮಧುಮಿತಾಳನ್ನು ಕೊಡೋಣ ಅಂತ…” ಎದೆಯ ಮೇಲೊಂದು ಬಂಡೆಗಲ್ಲನ್ನೇ ಎಸೆದಂತೆ ಅನ್ನಿಸಿತ್ತು. ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಬುದ್ಧಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿರದ ಮಧುಮಿತಾಳನ್ನು ಪುನೀತನಿಗೆ ತಂದುಕೊಳ್ಳುವುದೇ? “ಯೋಚನೆ ಮಾಡಿ ಫೋನ್ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ” ಎಂದು ವಾಪಸಾಗಿದ್ದರು. “ಹೇಗಾದರೂ ಅವಳನ್ನು ದಡ ಸೇರಿಸಬೇಕು ಅಂತ ಇರೋದಿಲ್ವಾ ತಂದೆತಾಯಿಗಳಿಗೆ?” ಎಂದು ಗಂಡ ಹೇಳಿದ್ದರೂ ಅನ್ನಪೂರ್ಣಳಿಗೆ ಮನಸ್ಸಿರಲಿಲ್ಲ. “ಮನೋಹರನಿಲ್ಲದೇ ನಾ ಬದುಕೋಲ್ಲ ಆಯಿ,” ಸರಯು ಕಿರುಚಿದ್ದಳು. — ಮೂರರ ಕೂಸು ಸರಯು. ಎರಡು ಚೋಟು ಜಡೆ, ಉಬ್ಬಿದ ಗಲ್ಲ, ಹೊಳಪು ಕಣ್ಣು. ಹಾಳು ತೇವಕ್ಕೆ ಆಲ್ಬಮಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಲ್ಲೇ ಫೋಟೋ ರವಿಸಿ ಹೋಗಿದೆ. ಆದರೂ ಅನ್ನಪೂರ್ಣಳಿಗೆ ಅದನ್ನು ಹೊತಾಕಲಿಕ್ಕೆ ಆಗಿಲ್ಲ. ಅವತ್ತು ಹೀಗೆಯೇ ಮಳೆ. ಸೋನೆ. ಇಡೀ ದಿನ ಅಣ್ಣನ ಹಿಂದೆ ಬಸವನ ಬಾಲದಂತೆ ಆಡುವ ಸರು ಅಂಗಿಪೂರ್ತಿ ಕೆಸರು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಳು. ತೇವಕ್ಕೆ ಜಾರಿರಬೇಕು ಅಂದುಕೊಂಡರೆ ಕೂಸು ದಿನ ದಿನಕ್ಕೂ ಬೀಳತೊಡಗಿತು. ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಸಪಾಟಿ ನೆಲದಲ್ಲೂ ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಬೀಳುವುದು. “ಅದರ ಒಂದು ಕಾಲು ಉದ್ದವೇ ಆಯಿ,” ಎಂದು ಪುನೀತ್ ಹೇಳಿದಾಗ ಅನ್ನಪೂರ್ಣ ಕಂಗಾಲಾಗಿದ್ದಳು. ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಹಾದಿ ಸವೆಸಿದ ಮೇಲೆ ‘ಬ್ಲೌನ್ಟ್ಸ್ ಡಿಸೀಸ್’ ಎಂದು ಪಟ್ಟಕೊಟ್ಟರು. ಕಾಲಿನ ಮೂಳೆ ಸೊಟ್ಟಿಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಆಪರೇಷನ್ ಆಗಬೇಕು ಎಂದರು. ಒಂದಲ್ಲ, ಎರಡಲ್ಲ, ಮೂರು ಸಲ ಆಪರೇಷನ್ ಆಯ್ತು. ಗ್ರಹಚಾರ, ಶಾಂತಿ, ಹರಕೆ ಎಲ್ಲವೂ ಆಯಿತು. ಆದರೂ ಸರಯು ಕುಂಟುತ್ತಲೇ ಬಂದಳು. ಅವಳ ಕಣ್ಣೀರಿನ ಜೊತೆ ಕಣ್ಣಿನ ಹೊಳಪೂ ಇಂಗಿಹೋಯಿತು. ಸರಯು ಬೆಳೆದಂತೆಲ್ಲ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಆಗುತ್ತಾ ಹೋದಳು. ವಾರಗಟ್ಟಲೆ ಮಾತಿಲ್ಲ. ಯಾರದ್ದೋ ಕೊಂಕು ಮಾತಿಗೆ ಮನಸ್ಸು ಹುಳಿಯಾದರೆ ಆಯಿಯ ಮೇಲೆ ಕಿರುಚಾಟ. “ನೀನೇ ನನ್ನ ಕುಂಟಿ ಮಾಡಿದ್ದು!” ಅನ್ನಪೂರ್ಣ ರೂಮಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಲಾಗದೆ ಹೊರಗೋಡಿದ್ದಳು. ಅಂಗಳದ ಬಳ್ಳಿ ಗುಲಾಬಿಯ ಮೊಗ್ಗು ಅರೆಬಿರಿದು ನಗುತ್ತಿತ್ತು. “ಸರಯೂ… ನನ್ನ ಮಗಳೇ…” ಎಂದು ಅದನ್ನು ಸವರಿದವಳು ಮೊಗ್ಗು ಅರಳಿ ಹೂವಾಗುವುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಕಣ್ಣೀರು ಒರೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಳು. ಹಾಗೆ ಶುರುವಾಗಿತ್ತು ಅವಳ ಗಿಡಗಳ ಪ್ರಪಂಚ. ಯಾವ ಗಿಡದಲ್ಲಿ ಚಿಗುರು? ಯಾವುದರಲ್ಲಿ ಮೊಗ್ಗು? ಯಾವ ದಿನ ಹೂ ಅರಳಬಹುದು? ಇದೇ ಅವಳ ಬದುಕಾಯಿತು. — ಆದರೆ ಇವತ್ತು ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ಹುಡುಕಬೇಕಿತ್ತು. ಒಂದು ಕಡೆ ಮಗಳ ಬದುಕು, ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಮಗನ ಭವಿಷ್ಯ. ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಮನಸ್ಸು ಗಟ್ಟಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್ ಹಿಡಿದು ಕುಳಿತಿದ್ದ ಪುನೀತನ ಬಳಿ ಬಂದಳು. “ಪುನೀತ್…” ಅವಳ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ನಡುಕವಿತ್ತು. ಮನೋಹರನ ತಾಯಿ ಇಟ್ಟ ಷರತ್ತನ್ನು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಬಿಡಿಸಿ ಹೇಳಿದಳು. ಪುನೀತ್ ಮಾತ್ರ ನಿರಾಳವಾಗಿ ನಕ್ಕ. “ಇಷ್ಟಕ್ಕೇನಾ ಆಯಿ ನೀನು ಇಷ್ಟು ಯೋಚನೆ ಮಾಡ್ತಿರೋದು? ನಾನು ಈ ಮದುವೆಗೆ ಸಿದ್ಧ.” ಅನ್ನಪೂರ್ಣ ದಿಗ್ಭ್ರಮೆಯಿಂದ ಅವನ ಮುಖ ನೋಡಿದಳು. “ನನಗೊಂದು ವಿಷಯ ಹೇಳೋದು ಬಾಕಿ ಇತ್ತು. ನಾನು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಜೊತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡೋ ಹುಡುಗಿಯ ಜೊತೆ ಲಿವಿಂಗ್ ರಿಲೇಷನ್‌ಷಿಪ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದೇನೆ. ಮದುವೆ, ಸಂಸಾರ ಅನ್ನೋದರಲ್ಲಿ ನನಗೆ ನಂಬಿಕೆಯೇ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸರಯುವಿನ ಬದುಕು ಸೆಟ್ ಆಗುತ್ತೆ ಅಂದ್ರೆ ಈ ಮದುವೆಗೆ ಹೂಂ ಅಂತೀನಿ.” ಅನ್ನಪೂರ್ಣಳ ಎದೆಯೊಳಗೆ ಏನೋ ಕುಸಿದಂತಾಯಿತು. “ಮಧುಮಿತಾಳಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಇದ್ರೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಬದುಕೋದು ಸಂಶಯ ಅಂತ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ಹೇಳುತ್ತೆ. ನಾನು ಬರಿ ಹೆಸರಿಗೆ ಮದುವೆಯಾಗ್ತೀನಿ. ಅವಳ ಚಾಕರಿಗೊಂದು ಹೋಮ್ ನರ್ಸ್ ಇಟ್ಟರಾಯ್ತು. ಸರಯುವಿಗೆ ಮನೋಹರ ಸಿಗಬೇಕು. ಅಷ್ಟೇ.” ಮಗನ ಮಾತು ಮುಗಿದರೂ ಅನ್ನಪೂರ್ಣಳ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಮಾತುಗಳೇ ಮೊಳಗುತ್ತಿದ್ದವು. ತಂಗಿಯ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮಗ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೋ? ಅಥವಾ ಮದುವೆಯನ್ನೂ, ಮನುಷ್ಯರ ಬದುಕನ್ನೂ ಇಷ್ಟೊಂದು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ವ್ಯಾಪಾರವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾನೋ? ಮಗಳ ಕಾಲು ಕುಂಟಾಗಿದ್ದರೆ, ಮಗನ ಆಲೋಚನೆ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಥಿತಿಯೇ ಹೀಗೆ ಹಾದಿತಪ್ಪಿದೆಯಲ್ಲಾ ಎನ್ನುವ ನೋವು ಅವಳನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿಯಿತು. — ಮಳೆಗೆ ಕಾಡು ಗಿಡ, ಕಳೆ, ತಗಟೆ ಸೊಪ್ಪು ದಂಡಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆದಿತ್ತು. ಹೂತೋಟಕ್ಕಿಂತ ಇದೇ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಣ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅನ್ನಪೂರ್ಣ ಸಣ್ಣ ಕತ್ತಿ ಹಿಡಿದು ಬಂದಳು. ಆಗ ಸರಯು ಕಂಗಾಲಾಗಿ ಓಡಿಬಂದಳು. “ಆಯಿ… ಮಧುಮಿತಾ ಮೆತ್ತಿ ಮೇಲಿಂದ ಬಿದ್ದು ತಲೆಗೆ ಪೆಟ್ಟು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ಲಂತೆ. ಸೀರಿಯಸ್. ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಐಸಿಯುನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದಾರಂತೆ. ನಾ ಹೋಗಬೇಕು.” ಪುನೀತನೊಡನೆ ಅವಳನ್ನು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿ ಅನ್ನಪೂರ್ಣ ಮತ್ತೆ ಕಳೆ ಕೀಳತೊಡಗಿದಳು. ಮನಸ್ಸು ಗಿರಗಿಟ್ಲೆ ಆಡುತ್ತಿತ್ತು. ಜೀವನವೆಂದರೆ ಹೀಗೇ ಅಲ್ಲವೇ? ಈ ಕ್ಷಣ ಇದ್ದ ಹಾಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ಕ್ಷಣ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ತಲೆಗೆ ಪೆಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿಯೇ ಬಿದ್ದಿದೆಯೋ ಏನೋ… ಚಿಕ್ಕ ಮಗುವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಂಡರೂ ಬಾನಗಡಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಳಲ್ಲ! ಜೀವಕ್ಕೆ ಅಪಾಯವಾದರೆ? ಬೇಸರಕ್ಕಿಂತ, ವಿಷಾದಕ್ಕಿಂತ ಒಳಗೊಳಗೆ ತಾನು ನಿರಾಳವಾಗುತ್ತಿದ್ದೇನಾ? ಎಲ್ಲ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೂ ಅದು ಒಂದು ಪರಿಹಾರವಾಗಬಹುದಿತ್ತಲ್ಲ… ಅಂದರೆ ಮಧುಮಿತಾಳ ಸಾವನ್ನು ತಾನು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆಯೇ? “ಅಯ್ಯೋ ದೇವರೇ! ಎಂಥ ಸಣ್ಣತನ!” ಕೈ ನಡುಗಿ ಕತ್ತಿ ಕೆಳಗೆ ಬಿತ್ತು. ತಾನು ಬೆಳೆಸಿರುವ ಹೂಗಿಡಗಳಿಗೋಸ್ಕರ ನಿಷ್ಕಾರುಣ್ಯವಾಗಿ ಕಳೆಗಿಡಗಳನ್ನು ಸವರಿ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದೇನಲ್ಲ… ಕಳೆಯಾದರೂ ಅದೂ ಗಿಡವೇ ಅಲ್ಲವೇ? ಧಡಕ್ಕನೆದ್ದು ನಿಂತಳು ಅನ್ನಪೂರ್ಣ. — ಡಾ ಸೌಮ್ಯ ಕೆ.ವಿ.ಯಲ್ಲಾಪುರ

ಅನುಭವ ಸಂಗಾತಿ ರೋಹಿಣಿ ಜೆ. “ದುಗ್ಗಟ್ಟಿ ದುರ್ಗಿ” ಎಂದಿನಂತೆ ನಾನು ಕೆಲಸ ಮುಗಿಸಿ ಸಾಯಂಕಾಲ ಚಾಮರಾಜನಗರದಿಂದ ಯಳಂದೂರಿಗೆ ಹೊರಟಿದ್ದೆ. ಈಗಿನ ಬಸ್ಸುಗಳ ರಸ್ಸಂತೂ ಯಪ್ಪಾ! ಈ ಪ್ರಯಾಣವೇ ಸಾಕೆನಿಸುವಷ್ಟು ಬೇಸರ ತರಿಸಿಬಿಡುತ್ತವೆ. ಬಸ್ಸಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಲು ಜಾಗ ಸಿಕ್ಕರೆ ಹೆಚ್ಚು. ಒಂದು ದಿನ ಹೀಗೆ ನಿಲ್ಲಲು ಜಾಗ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬಸ್ಸಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭ ಬಸ್ಸು ಚಲಿಸಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಆಗ ಒಂದು ಅಜ್ಜಿಯ ಬೈಗುಳ ಅಥವಾ ಜೋರು ಮಾತು ಎಂದುಕೊಳ್ಳಿ ಕಿವಿಗೆ ಬಿತ್ತು. ಆದದ್ದಿಷ್ಟೇ ಅಜ್ಜಿ ನಿಂತಿದ್ದರು ಕೆಳಗೆ ಅವಳ ಹಿಂದಿನ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರ ಒಂದು ಲೀಟರ ನೀರು ತುಂಬಿದ್ದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ ಬಾಟಲ್‌ ಕೆಳಗೆ ಬಿತ್ತು ಅಜ್ಜಿ ತನಗೆ ಬಿದ್ದಿತೆಂದು ಅಂಜಿಬಿಟ್ಟರು. ಸುಮಾರು ಒಂದರಿಂದ ಎರಡು ನಿಮಿಷ ಇಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಮಾತಿಗೆ ಮಾತು ನಡೆದರೂ ಅಂತಹ ಜಗಳವೇನೂ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಬಸ್ಸು ಚಲಿಸಲು ಶುರುವಾಗಿ ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ. ನನಗೋ ಏನೋ ಕುತೂಹಲ ಆಕೆಯನ್ನು ಕಂಡು. ನನ್ನ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ ಸುಮಾರು ಎಂಭತ್ತರಿಂದ ಎಂಭತ್ತೈದು ಆಗಿರಬಹುದು ಆಕೆಯ ವಯಸ್ಸು. ನಿಂತೇ ಇದ್ದಾಳೆ ಅವಳು ಒರಗಿ ನಿಂತಿರುವಲ್ಲಿಯೇ ಇಬ್ಬರು ಪಿಯುಸಿ ಓದುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರಿದ್ದಾರೆ. ನನಗೆ ಹೇಅಗೆ ತಿಳಿಯಿತು ಎನ್ನುವಿರಾ ಕೊರಳಪಟ್ಟಿಯಿಂದ. ನಾನು ನೋಡಿದೆ ಅವರು ಸೀಟ್‌ ಬಿಟ್ಟು ಕೊಡ್ತಾರೇನೋ ಅಂತ. ಅವರು ತಲೆಎತ್ತಿ ನೋಡಿದರೆ ಎಲ್ಲಿ ಆ ಅಜ್ಜಿ ಸೀಟು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಿ ಅನ್ತಾರೋ ಎನ್ನುವಂತೆ ತನಗೇನೂ ಅರಿಯದಂತೆ ತಮ್ಮದೇ ಮಾತುಕತೆಯಲ್ಲಿ ಮಗ್ನರಾಗಿದ್ದರು. ಮೊದಲೆಲ್ಲ ನಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಕರು ನಮಗೆ ಹೇಳಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಸೀಟ್‌ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಬೇಕು, ಕೈಲಾದಷ್ಟು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಕು, ದಿನಕ್ಕೊಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ದಿನಚರಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಬೇಕು ಇತ್ಯಾದಿ ಇತ್ಯಾದಿ. ಅದನ್ನು ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದೆವೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಅಲ್ಲದೇ ಇದ್ದರೂ ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳು ಬಂದಾಗ ನಮಗರಿವಿಲ್ಲದೆ ಎದೆಯ ದನಿ ಜಾಗೃತಗೊಂಡು ನಮ್ಮಿಂದ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಈಗಂತೂ ಹೇಳುವವರಿಲ್ಲವೋ ಹೇಳಿದ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳುವವರಿಲ್ಲವೋ, ಬೇರೆಯವರಿಗಿರಲಿ ಸ್ವಯಂ ತನಗೆ ಕಲಿಸಿರುವ, ಪಾಠ ಹೇಳುತ್ತಿರುವ ಗುರುಗಳೇ ಬಂದರೂ ಒಂದು ನಮಸ್ಕಾರವನ್ನೂ ಹೇಳದೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಆರಾಮಾಗಿ ಕುಳಿತಿರುತ್ತಾರೆ. ಅಂತಹವರಿಂದ ಏನನ್ನಾದರೂ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿದರೆ ನಮ್ಮದೇ ತಪ್ಪು. ಎಲ್ಲರೂ ಹೀಗೆಯೇ ಎಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗದು ಈಗಲೂ ಉತ್ತಮ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ, ಸಂಸ್ಕಾರ ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ ಆದರೆ ಬಹುಪಾಲು ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಕುಸಿಯುತ್ತಿವೆ. ಗರ್ಭಿಣಿ, ಸಣ್ಣಮಗುವಿನ ಬಾಣಂತಿ, ವೃದ್ಧರು ಯಾವುದೂ ಲೆಕ್ಕಕ್ಕಿಲ್ಲ. “ಅವರನ್ಯಾರು ಬಾ ಅಂದಿದ್ದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕು ತಾನೇ ಸುಮ್ಮನೆ ತೆಪ್ಪಗೆ” ಎನ್ನುತ್ತಾರೆಯೆ ಹೊರತು ಕುಂತಲ್ಲಿಂದ ಅಲುಗಾಡುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಈಗಂತೂ ಫ್ರೀ ಬಸ್‌ ಅನ್ನುವ ಒಂದು ನೆಪ ಸಾಕು ಎಲ್ಲರನ್ನು ಬೈಯುವುದಕ್ಕೆ. ಒಮ್ಮೆ ಮೂರು ಸೀಟಿರುವ ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕಿಟಕಿ ಪಕ್ಕ ನಾನು ಕುಳಿತಿದ್ದೆ. ಮುಂದಿನ ಊರಿನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪಕ್ಕದ ಸೀಟುಗಳು ಖಾಲಿ ಆದವು ನನ್ನ ಪಕ್ಕ ಒಂದು ಕಾಲೇಜು ಹುಡುಗಿ ಅವಳ ಪಕ್ಕ ಒಂದು ಹುಡುಗ ಬಂದು ಕುಳಿತರು. ನಾನು ಅಯ್ಯೋ ಆಕೆಗೆ ಮುಜುಗರ ಆಗಬಹುದು ಎಂದು ಸ್ವಲ್ಪ ಸರಿದು ಕುಳಿತೆ ಅವಳೇನು ನನ್ನತ್ತ ಸರಿಯಲಿಲ್ಲ! ಆಮೇಲೆ ಗೊತ್ತಾದದ್ದು ಅವನ ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಅವಳು ಟಪಟಪ ಅಂತ ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ, ಅವರ ಮಾತಿನ ಶೈಲಿಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವರಿಬ್ಬರು ಪ್ರೇಮಿಗಳು ಎಂಬುದು ತಡವಾಗಿ ಅರಿವಿಗೆ ಬಂತು. ಇದಾದ ನಂತರ ಅದರ ಮುಂದಿನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಜನ ಹತ್ತಿದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಳು ವಯಸ್ಸಾದವಳು ಮುಖ ಮುಖ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಳು ನಾನು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದರೆ ಎದ್ದು ಸೀಟು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ಈ ಬದಿಯಲ್ಲಿದೀನಿ ಏನು ಮಾಡಲಿ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೇ ಆಕೆ ಆ ಹುಡುಗನನ್ನು ಬಾಯಿಬಿಟ್ಟು ಕೇಳಿದಳು “ಮಂಡಿನೋವು ಸ್ವಲ್ಪ ಸೀಟು ಬಿಡಪ್ಪ”. ನಾನು ಅಂದುಕೊಂಡೆ ತನ್ನ ಪ್ರೇಯಸಿಯನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಸಲಿಕ್ಕಾದರೂ ಸೀಟು ಬಿಡಬಹುದೆಂದು. ಆದರೆ ನನಗೆ ಅರ್ಥವಾಗಿದ್ದು ಏನೆಂದರೆ ಅದೆಲ್ಲ ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ತಂತ್ರಗಳೆಂದು ಇವನಂತು ಅವಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಏಳಲು ಸಿದ್ಧನಿರಲಿಲ್ಲ, ಅವಳೂ ಕೂಡ ಏಳು ಎನ್ನಲಿಲ್ಲ. ಪಾಪ ಅವರಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿರುವ ಆ ಅರೆಗಳಿಗೆಯ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಅವರು ಏಕೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡಾರು. ಸುಮ್ಮನೆ ಕುಳಿತರು. ನನಗೆ ಯಾಕೋ ಸರಿಬರಲಿಲ್ಲ “ಬನ್ನಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಿ” ಎಂದು ಎದ್ದು ಅವರನ್ನು ದಾಟಿ ಈ ಕಡೆ ಬಂದು ನಿಲ್ಲಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದೆ. ಆಗಲೂ ಅವನೇನು ಏಳಲಿಲ್ಲ. ಅಷ್ಟಕ್ಕೆ ಕಂಡಕ್ಟರ್‌ ಬೇರೆ ಕಡೆ ಸೀಟು ಮಾಡಿ “ಇಲ್ಲಿ ಬನ್ನಿ” ಎಂದು ಕರೆದು ಕೂರಿಸಿದರು. ನನ್ನ ಸೀಟು ನನಗೆ ಉಳಿಯಿತು. ಇದನ್ನು ಯಾಕೆ ಹೇಳಿದೆ ಎಂದರೆ ಇವತ್ತು ಬಹುಪಾಲು ಯುವಮನಸ್ಸುಗಳ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಹೀಗೆ ಇದೆ. ತಮಗೂ ಒಂದು ದಿನ ಹೀಗೆ ವಯಸ್ಸಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಅರಿವಿರಲ್ಲ. ಯಾಕೆಂದರೆ ವಯಸ್ಸಾದ ಅಜ್ಜಅಜ್ಜಿಯರ ಜೊತೆ ಜೀವನ ಕಳೆಯುವುದು ಕಡಿಮೆಯೇ ಅಲ್ಲವೇ. ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬ, ವೃದ್ಧಾಶ್ರಮಗಳೇ ಸಾಕು ನಾವು ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಕೊಡುತ್ತಿರುವ ಮರ್ಯಾದೆ, ಮನ್ನಣೆ, ಅವರ ಮಹತ್ವ ಎಲ್ಲವೂ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಹಾಗಿದ್ದ ಮೇಲೆ ಇಂತಹ ಕುಟುಂಬಗಳಿಂದ ಬರುವ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಏನನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ. ಬೇವು ಬಿತ್ತಿ ಬೆಲ್ಲವ ಬಯಸಿದಡೇನು ಫಲ ಅಂದಿಲ್ಲವೇ ಹಿರಿಯರು. ಬಹುಪಾಲು ಯುವಕರು ಬಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ಸೀಟು ಬಿಡುವುದಿರಲಿ ಮಕ್ಕಳು, ವೃದ್ಧರು ಎನ್ನುವುದನ್ನು ನೋಡದೆ ನೂಕಿ ಬೀಳಿಸಿ ತಾವು ಬಸ್ಸು ಹತ್ತಿ, ತಮ್ಮ ಪ್ರೇಯಸಿಗೂ ಸೀಟು ಹಿಡಿದಿರುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗಿರುವಾಗ ನಾನು ಯಾವ ಧೈರ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಕಾಲಘಟ್ಟದ ಯುವಜನರಲ್ಲಾಗಲಿ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗಾಗಲಿ ಏನಾದರೂ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? ಆದರೂ ನನ್ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಾಗಿದ್ದರೆ ಖಂಡಿತ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ಇವರನ್ನು ಆ ಅಜ್ಜಿಗೆ ಸೀಟು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಿ ಎಂದು ಹೇಗೆ ಕೇಳಲಿ. ನನ್ನೊಳಗಿನ ಶಿಕ್ಷಕಿ “ಹ್ಞೂ ಕೇಳು, ಪಾಪ ಅಜ್ಜಿ, ತುಂಬಾ ವಯಸ್ಸಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರೆ ನನ್ನ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ, ವಿವೇಕ “ಬೇಡ, ತಿರುಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಸುಮ್ಮನೆ ಅವಮಾನ ಅವರೇನು ಮಾತು ಕೇಳಲು ನಿನ್ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ? ಕೇಳಬೇಡ” ಎನ್ನುತ್ತಿತ್ತು. ವಿಸ್ಮಯ ಏನೆಂದರೆ ಈ ಅಜ್ಜಿಯೂ ಯಾರನ್ನೂ ಅಷ್ಟೇ ಯಾಕೆ ತನ್ನ ಮುಂದೆ ಇರುವ ಆ ಹುಡುಗಿಯರನ್ನೂ ಕೇಳಲಿಲ್ಲ.  ಆಕೆಗೆ ಸಂಕೋಚ ಇರಬಹುದು ಅಥವಾ ಈ ಹಿಂದೆ ಕೇಳಿ ಸೀಟು ಬಿಡದಂತಹ ಎಷ್ಟೋ ಅನುಭವಗಳು ಆಗಿರಬಹುದು ಅದಕ್ಕೆ ಸುಮ್ಮನಿರಬಹುದು ಎನಿಸಿತು. ಬಹುಶಃ ಎರಡನೆಯದೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಂಜಸ. ಆದರೂ ಆಕೆ ನನ್ನಲ್ಲೇನೋ ಬೆರಗು ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು ನನ್ನ ಕಣ್ಣನ್ನು ಪದೇಪದೇ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅವಳನ್ನು ಅಡಿಯಿಂದ ಮುಡಿಯವರೆಗೂ ನೋಡಿದೆ ಏನೋ ಆಕರ್ಷಣೆ. ಕೆಂಪು ಸೀರೆಗೆ ಉದ್ದ ತೋಳಿನ ಕೆಂಪು ರವಿಕೆ, ಮೈಯೆಲ್ಲ ಸುಕ್ಕುಗಟ್ಟಿದ್ದ ಒರಟು ಕಪ್ಪು ಚರ್ಮವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವಂತೆ ಕೈಗಳು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು.‌ ಚಿನ್ನದ ಬಣ್ಣದ ಬಳೆ ಕನಕದ್ದೋ, ಕೃತಕದ್ದೋ ತಿಳಿಯದು. ಸ್ವಲ್ಪ ಬಣ್ಣ ಮಾಸಿತ್ತು. ಮೂಗಿನಲ್ಲಿ ನೆತ್ತಿಯ ನಾಗರದ ಆಕಾರದ ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಅಗಲವಾದ ಮೂಗುತಿ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇತ್ತು. ಎಡಭಾಗದಲ್ಲೂ ಇತ್ತೇನೋ ನಾ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದರಿಂದ ಅದು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಅಜ್ಜಿಯರು ಹೀಗೆ ಎರಡೂ ಭಾಗಕ್ಕೂ ಮೂಗುತಿಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಚಿನ್ನದ ಆಸೆಗಾದರೂ ತಮ್ಮನ್ನು ಮಕ್ಕಳು, ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲಿ ಎನ್ನುವುದೂ ಇರಬಹುದು ಅಥವಾ ಅವರ ಸೌಂದರ್ಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಯಾವ ಬಗೆಯದೋ ಅಲ್ಲಗಳೆಯಲು ನಾವಾರು? ಈಗ ಆ ವಿಷಯ ಬಿಡಿ. ಇನ್ನು ಆಕೆಯ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಹಳೆಯದಾದ ಬಿಳಿ ಏಳು ಹರಳಿನ ಓಲೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮೂರು ಹರಳು ಬಿದ್ದುಹೋಗಿದ್ದವು. ಇನ್ನು ಅವಳ ತಲೆಯಂತೂ ಪೂರ್ತಿ ನರೆತಿತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಕೂದಲಿಗಿಂತ ಬುರುಡೆಯೇ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು ಇರುವ ಕೆಲವು ಕೂದಲಿಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಹಾಕಿ ಮೇಲೆ ಕಟ್ಟಿದ್ದಳು. ಇನ್ನು ಅವಳ ಪಾದಗಳು ಚಪ್ಪಲಿಯಿಲ್ಲದೆ ನಿಂತಿದ್ದವು. ನನಗೆ ಯಾಕೋ ಮರುಕ ಜೊತೆಗೆ ಕುತೂಹಲ ಈ ವಯಸ್ಸಲ್ಲಿ ಈ ಬಿರುಬಿಸಿಲಲ್ಲಿ ಬರಿಗಾಲಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿತ್ತು ಈ ಅಜ್ಜಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿರೋದು ಬಿಟ್ಟು ಅಂತ. ಕಪ್ಪನೆಯ ಆ ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಏನೇನೋ ಗಾಯದ ಗುರುತು ಚರ್ಮ ಸುಲಿದ ಕುರುಹುಗಳು ಯಥೇಚ್ಛವಾಗಿತ್ತು. ಎಡಗೈಯಲ್ಲಿ ಆರೇಳು ಈರುಳ್ಳಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದಳು. ಅದನ್ನೂ ಹಿಡಿದೇ ಚಾಮರಾಜನಗರದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದಳು. “ಇದು ಅವಳೇ ಬೆಳೆದಿದ್ದಿರಬಹುದಾ ಅಥವಾ ಮಗಳ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಕೊಟ್ಟು ಕಳಿಸಿರಬಹುದಾ ಹೀಗೆ ಏನೇನೋ ಆಲೋಚನೆ. ಮನಸ್ಸು ಅವಳೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿಸಲು ತವಕಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಈಗಾಗಲೇ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ನೀರಿನ ಬಾಟಲ್‌ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಾತಾಗಿದ್ದರಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ತಿರುಗಿ ಏನಾದರೂ ಅಂದುಬಿಟ್ಟರೆ ಭಯ ಸುಮ್ಮನಾದೆ. ಆದರೆ ಅವಳು ಮಾತ್ರ ನನ್ನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಳು. ಲಂಕೇಶರ ಕವಿತೆಯ ಅವ್ವ ಕಣ್ಮುಂದೆ ಬಂದುಹೋದಂತೆ. ಅವಳೂ ನನ್ನನ್ನು ಒಂದೆರಡು ಬಾರಿ ನೋಡಿದಳು ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ನಿಂತಳು. ಆ ವಯಸ್ಸಲ್ಲಿ ವಾಲಾಡುವ ಬಸ್ಸಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟುಹೊತ್ತು ನಿಲ್ಲುವುದು ಅಸಾಧ್ಯದ ಮಾತು. ಇಪ್ಪತ್ತು ನಿಮಿಷ ದಾಟಿ ಆಗಿತ್ತು. ಬಸ್ಸು ಮಂಗಲ ದಾಟಿ ಮರಳ್ಳಿಗೆ ಬಂತು. ಮಧ್ಯೆ ಎಲ್ಲೂ ಬಸ್ಸು ನಿಲುಗಡೆ ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ನಾನು ಬಹುಶಃ ಅವಳು ಸಂತೇಮರಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಇಳಿಯಬಹುದು ಎಂದು ಊಹಿಸಿದ್ದೆ ಅದೂ ತಪ್ಪಾಯಿತು. ಆಕೆ ನಿಂತೇ ಇದ್ದಳು ಸೀಟು ಕೂಡ ಅಲ್ಲಿಯೂ ಖಾಲಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ನನಗೆ ಈಗಲಾದರೂ ಅವರನ್ನು ಕೇಳೋಣ ಅಜ್ಜಿಗೆ ಸೀಟ್‌ ಬಿಡಿ ಎಂದು ಅನಿಸಿತು. ಆದರೆ ಆಕೆಯ ಗಟ್ಟಿತನವನ್ನು ನಾನೇ ಪೊಳ್ಳಾಗಿ ಅಂದಾಜಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆಯೇ, ನಾ ನಿಲ್ಲಬಲ್ಲೆ ಎಂಬ ಅವಳ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ನಾ ಕುಗ್ಗಿಸಿಬಿಟ್ಟಂತಾದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಮತ್ತೆ ಸುಮ್ಮನಾದೆ ಇನ್ನು 5-6 ನಿಮಿಷ ಕಳೆದರೆ ನನ್ನೂರು ಬಂದು ಬಿಡುತ್ತಿತ್ತು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ಆಗಲಿ ಅವಳನ್ನು ಮಾತಾಡಿಸಿ ಬಿಡಬೇಕೆನಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿಸಿಯೇ ಬಿಟ್ಟೆ! “ಯಾವ ಊರಿಗೆ ಹೋಗ್ತಿದೀರಾ ಅಮ್ಮ, ಮರಳ್ಳಿ ಅಲ್ವಾ?” “ಇಲ್ಲಕವ್ವ ಯಳಂದೂರ್ಲಿ ಇಳ್ಕತೀನಿ” “ಚಪ್ಪಲಿ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಬಾರದಾ ಕಾಲಿಗೆ ಬರಿಗಾಲಲ್ಲಿದೀರಲ್ಲ” “ಒಂದ್ಸಲಿ ಆಕಂಡು ಬಿದ್ಬುಟ್ಟಿ ಅದ್ಕೆ ಚಪ್ಲಿ ಆಕಳದ ಬುಟ್ಬುಟ್ಟಿನಿ” “ಅಯ್ಯೋ ಹೌದಾ! ಛೇ..” ಎಂದು ಮುಂದೆ ಮಾತಾಡಲು ಹೋದೆ ಅವಳೇ ಹೇಳಿದಳು ತಾನು ಮೈಸೂರಿಂದ ನಂಜನಗೂಡು ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ನಗರಕ್ಕೆ ಬಂದುದಾಗಿ ಈಗ ಯಳಂದೂರಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಹಾಗೆಯೇ ತನ್ನೂರನ್ನೂ ಕುರಿತು ಹೇಳಿದಳು. ತನ್ನ ಕಾಲಿಗೆ ಉರೊಪ್ಳೆ(ಕೀವುತುಂಬಿದ,ಉರಿಯುವ ಗುಳ್ಳೆ) ಆಗಿ ತುಂಬಾ ಉರಿ ನಡೆದಾಡಕೆ ಆಗ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಒಸಿ ದಿನ ಹೋಗಿರಲಿಲ್ಲ ಏನೇನೋ ಹೇಳಿದಳು ನನಗೆ ಅರೆಬರೆ ಅರ್ಥ ಆಯ್ತು. ಕಾಲಿಗೆ ಗಾಯ ಆದದ್ದು ಅರ್ಥ ಆಯ್ತು ಅನುಕಂಪದಿಂದ “ಹೌದು ನೋಡಿದೆ ನಿಮ್ಮ ಕಾಲನ್ನ” ಎಂದೆ. “ಹೌದಾ ನೋಡಿದ್ರ್ಯಾ” ಎಂದು ನನ್ನ ನೋವನ್ನು ಯಾರೋ ಆಪ್ತರು ಗಮನಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನುವಂತೆ ಅವಳ ಮುಖದಲ್ಲಿ ನಗು ಬಂತು. ಮತ್ತೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದೆ “ಮೈಸೂರಿಗೆ ಯಾಕೆ ಹೋಗಿದ್ದು ಅಷ್ಟು ದೂರ”, ಅವಳೆಂದಳು “ಈರುಳ್ಳಿ ತರೋಕೆ”. ಇನ್ನೂ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಆಯಿತು ನನಗೆ ಅವಳೇ ಮುಂದುವರೆದು ಹೇಳಿದಳು “ಆರ್‌ ಎಂ ಸಿ ಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ ಈರುಳ್ಳಿ ತರಾಕೆ ಆಗಾಗ ಹೋಗ್ತಿರ್ತೀನಿ ಅರಿವೊತ್ತು” ಮುಂಜಾನೆಯೇ ಹೋಗಿದ್ದುದಾಗಿ ಮಧ್ಯಾಹ್ನವಾದುದರಿಂದ ಹಸಿವಾಯ್ತದೆ ಅದಕ್ಕೆ ಊಟಮಾಡಿ ಹೋಗಲು ಯಳಂದೂರಿಗೆ ಬಂದಿರುವಂತೆ ಏನೋ ಹೇಳಿದಳು ಅವಳ ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದ ಈರುಳ್ಳಿಯನ್ನು ಮರಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಅವಳನ್ನು ಮಾತನಾಡಿಸಲು ಶುರುಮಾಡಿದಾಗಲೇ ನಾನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೆ. “ನಾನೂ ಯಳಂದೂರೇ ಅಮ್ಮ ಕೊಡಿ ಅಲ್ಲಿವರೆಗೆ ಇಡ್ಕೋತೀನಿ” ಎಂದು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೆ. ಕೊನೆಗೆ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕೇಳಿದಾಗ ತಿಳಿದ ಮಾಹಿತಿ ಅವಳ ಊರು ದುಗ್ಗಟ್ಟಿ. ಯಳಂದೂರಿನಿಂದ ಐದು ಕಿಮೀ ದೂರ. ಇಲ್ಲಿಂದ ಮೈಸೂರಿಗೆ ಹೋಗಿ

ಕಥಾ ಸಂಗಾತಿ ನಾಗರಾಜ ಬಿ ನಾಯ್ಕ “ಸಿಯಾಳ”        ಅವನ ಕೈಯೊಳಗೆ ಇರುವ ಎಳೆನೀರು ಕುಡಿದರೆ ಅಮೃತದಂತೆ. ಬರೀ ನಲವತ್ತಕ್ಕೆ ಕೊಡುವ ಎಳೆನೀರು ಅವನದ್ದು. ಚಿಕ್ಕದು ಮೂವತ್ತಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡದಾದರೆ ನಲವತ್ತಕ್ಕೆ ಎಂದು ಕುಡಿಯಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವ ಹಾಗೆ ನೀಡಿದರೆ ಸಮಾಧಾನ ಅವನಿಗೆ. ನಿಂತು ನೋಡಿದರೆ ಎಲ್ಲರೂ ಇವನಿಗೆ ಪರಿಚಯದವರೇ ಎನಿಸಿ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಹಾಗೆ ಯಾರೂ ಪರಿಚಯದವರಲ್ಲ. ಅಕ್ಕ ಒಂದು ಎಳನೀರು ಕೊಡಲಾ….? ಅಣ್ಣ ಒಂದು ಎಳೆ ನೀರು ಕೊಡಲಾ? ಎಂದಾಗ ಯಾರಿಗೂ ಬೇಡ ಎನ್ನುವ ಮನಸ್ಸಾಗದು‌. ಅವನಿಗೂ ತನ್ನ ಹೆಸರು ಹೇಳುವ ರೂಢಿ  ಇಲ್ಲ. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಮ್ಮನಾಗಿ ಉಳಿದ. ನಗು ಅಷ್ಟೇ ಅವನ ಗುರುತು. ಸಿಕ್ಕವರ ನಗು ಅರಳಿಸುವುದು ಅವನ ಕೆಲಸ. ಸಂದೀಪ ಮಾಸ್ತರರು, ರಾಜೇಶ ಮಾಸ್ತರು, ಶಾಂತಿ ಟೀಚರ್, ಕರೆಂಟ್ ಸೀನ ,ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕವಿತಾ, ಪೋಸ್ಟ್ ಸುಬ್ಬು, ಡ್ರೈವರ್ ಮಂಜ ಎಲ್ಲರೂ ಅವನ ಹತ್ತಿರ ಬಂದು ಎಳನೀರು ಕುಡಿದು ಹೋದವರೇ. ಅಂಗಡಿ ನಾಗೇಶ, ಆಯರಾ, ಸಾಜಿದ್, ರೋಜಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಇವನೆಂದರೆ ಮನೆ ಮನುಷ್ಯನ ಹಾಗೆ. ಆದರೆ ಆ ಕಡೆ ಬಂದವರೆಲ್ಲ ಒಮ್ಮೆ ಮಾತನಾಡಿ ಹೋಗುವರು ಅವನ ಹತ್ತಿರ. ಹೊಸ ಮುಖ ಕಂಡ್ರೆ ಬನ್ನಿ. ಊರು  ಯಾವುದು? ಎಂದು ಚಂದದಿಂದ ಕೇಳುವ. ಅವನ ರೂಢಿಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಒಮ್ಮೆ ನಿಂತು ಮಾತನಾಡುವ ಹೋಗುವ ಅಭ್ಯಾಸ. ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷದಂತೆ ಇವನು ಎಳೆನೀರು ಎಂದವರು ಕೆಲವರು. ಹತ್ತಿರ ಹತ್ತಿರ ಏನೇ ಅಂದ್ರು ದಿನಕ್ಕೆ ದುಡಿಮೆ ಸಾಕು.  ಸಂಜೆ ಎಂಟು ಗಂಟೆವರೆಗೆ ದುಡಿಮೆ. ಮುಗಿಸಿ ಮನೆಗೆ ಬಂದರೆ ಅಕ್ಕನೇ ಅವನಿಗೆ ಎಲ್ಲ.  ಅಕ್ಕ ಗುಣಿ ತಮ್ಮಂದಿರು ಕೇಮು ಮತ್ತು ಪರಮ. ಈ ಹೆಸರು ಯಾರಿಟ್ಟರೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಅಕ್ಕನೊಟ್ಟಿಗೆ ಬಂದದ್ದು ಮಾತ್ರ ಇವರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವುದು. ಅಮ್ಮ ಅಪ್ಪ ಅವರ ಮುಖ ನೋಡಿದ ನೆನಪಿಲ್ಲ ಅವರಿಗೆ. ಅಕ್ಕನಿಗೂ ಅಷ್ಟೇ. ಅಮ್ಮ ಅಪ್ಪ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಸತ್ತಿದ್ದು ಮಾತ್ರ ನೆನಪಿರುವುದು. ಇರುವ ಜೋಪಡಿ ಒಳಗೆ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಮನೆ. ಅಮ್ಮ ಸತ್ತ ನಂತರ ಅವರದಾಗಿ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಮನೆಯಲ್ಲಿನ ಜಗಳಗಳು, ತೊಂದರೆಗಳು ಇವುಗಳಿಂದ ಬೇಸತ್ತು ಎಲ್ಲವೂ ಬೇಡ ಎನ್ನಿಸಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದ ಗಂಗೂನು ಒಪ್ಪಿಸಿ ಮದುವೆಯಾಗಿ ಬಂದವಳು ಗುಣವತಿ. ಬರುವಾಗ ಈ ತಮ್ಮಂದಿರ ಬಿಟ್ಟು ಬರಲು ಮನಸ್ಸಾಗದೇ ಅನಾಥ ಮಕ್ಕಳು ಆಗಬಾರದು ಎಂದು ಅಕ್ಕರೆ ಕಕ್ಲಾತಿಯಿಂದ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬಂದವಳು.            ಅಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಕೂಲಿನಾಲಿ ಮಾಡಿ ಬದುಕು ಚೆಂದಾಗೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡವಳು. ಹಗಲಿಗೆ ಎದುರಾಗುವ ಕಷ್ಟ ರಾತ್ರಿ ಆದ್ರೆ ಕರಗಿಬಿಡುತ್ತಿತ್ತು. ಕಾಲಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಕನ್ನಡಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಕಾಲದ ಕನ್ನಡಿ ಒಳಗಿನ ನೋಟವೇ ಬದುಕು ಸಾಗಿ ಬಂದ ದಾರಿಯ ಕನ್ನಡಿಯೊಳಗಿನ ಬಿಂಬ. ಬೇರೆ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಇರದ ಕಾರಣ ಗಂಗೂ ಮನೆಗೆ ದುಡಿದು ತರುವ. ಒಂದಿಷ್ಟು ದಿನ ತಮ್ಮಂದಿರ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸಾಕಿದಳು ಗುಣಿ. ಕೇಮು ಓದಿನಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ.  ಆದರೆ ಪರಮ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಓದಲಿಲ್ಲ. ಕೇಮುವಿಗೂ ಓದಬೇಕು ಅನಿಸಲಿಲ್ಲ. ಸ್ವಲ್ಪ ಬುದ್ಧಿ ಬಂದಮೇಲೆ ಗಂಗೂಗೆ ಒಂದು ಎಳನೀರು ಅಂಗಡಿ ಹಾಕಬೇಕು ಅನ್ಸಿ ಹಾಕಿದರೆ ಹೇಗೆ ಎಂದು ಯೋಚಿಸುತ್ತಿರುವೆ ಎಂದಾಗ ಕೇಮು ಮತ್ತು ಪರಮ ಇಬ್ರು ಒಪ್ಪಿ, ನಾವು ನಡೆಸ್ತೇವೆ.  ನೀನು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಗು ಅಂದಾಗ ಗಂಗೂಗೆ ನಿರಾಳ ಎನಿಸಿತು. ಅಂತೂ ಒಂದಿಷ್ಟು ಎಳೆನೀರು ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಕೊಂಡು ಕೇಮು ಮತ್ತು ಪರಮ ಕುಳಿತರು. ಇದು ಸವಾಲಿನ ಕೆಲಸ ಎನಿಸಿತು. ಪರಿಚಯ ಗುರುತು ಒಂದೂ ಇರದ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಅಪರಿಚಿತರಾಗಿ ಕುಳಿತು ಎದುರಾಗುವ ಮುಖಗಳನ್ನು ನೋಡಬೇಕು. ಅವರ ನಡುವೆ ಎಳನೀರಿಂದ ಸೇತುವೆ ಕಟ್ಟಿ ಬಂಧುತ್ವ ಗಳಿಸಬೇಕು.ಅದು ಸುಲಭದ ಮಾತಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಅವರಿಗೆ. ಆದರೆ ಅದೇಕೋ ಬೇಸಿಗೆಯ ಸಮಯ ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಕೆಲಸ ಕಷ್ಟ ಅನಿಸಲಿಲ್ಲ. ಹತ್ತು ,ಇಪ್ಪತ್ತು, ಮೂವತ್ತು, ನಲವತ್ತು, ಐವತ್ತರ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಹೋಯಿತು….ತಕ್ಕ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಆದಾಯವೂ ಬರುತ್ತಾ ಹೋಯಿತು.  ಏನು ಗೊತ್ತಿರದ ಪರಮನಿಗೆ ನಗುವೇ ಅವನು ಒಂದು ಗುರುತು. ಬದುಕಿಗಾಗಿ ಯಾರಾದರೇನು ಅಣ್ಣ ಅಕ್ಕ ಎಂದು ಬಾಯಿ ತುಂಬಾ ಕರೆದು ಕೂಗುವುದು ಅವನ ರೂಢಿ. ಖಾಲಿ ಸುಮ್ಮನೇ ಕುಳಿತು  ಜೀವನ ಕಳೆಯುವವರೂ ಬಂದು ಎಳೆನೀರು ಕುಡಿದು ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಖರ್ಚಿಲ್ಲದ ಉದ್ಯೋಗವದು. ಏಳನೀರು ಕತ್ತರಿಸಲು ಒಂದು ಹಾಳಾದ ಮರದ ತುಂಡು, ಒಂದು ಕತ್ತಿ ಅಷ್ಟೇ ಸಾಕು. ಹೀಗೆ  ಎಳೆನೀರು ಎನ್ನುವುದು ಪರಮನ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಹಾಸು ಹೊಕ್ಕಾಗಿ ಉಳಿಯಿತು .ಪರಮನ ಅಣ್ಣನು ಪಾನಿಪುರಿ ಅಂಗಡಿ ಮಾಡಿದ. ಸಂಜೆಯ ನಂತರ ಪರಮನೂ ಅಣ್ಣನ ಅಂಗಡಿ ಕಡೆ ಸಾಗಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ರೂಢಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡ. ಪರಮನ  ಪರಿಚಯ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಬಹು ಬೇಗ ಆಯಿತು.ಅಂಗಡಿ ನಾಗೇಶ ಬಂದು ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಸುದ್ದಿ ಹೇಳಿ ನಕ್ಕು ಎಳೆನೀರು ಕುಡಿದು ಹಿಡಿ ಎಂದು ರೊಕ್ಕ ಕೊಟ್ಟು ಹೋದರೆ ಹೋಗುವಾಗ ಅಣ್ಣಾ ನಂಗೆ ಸಾಮಾನ್ ಬೇಕಿತ್ತಾ ಕಟ್ಟಿಡೋ ಹಾ ಎಂದು ಪರಮ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಮಾತಿಗೆ ಕುಶಾಲ ಮಾಡಿ ನಕ್ಕು ನಾಗೇಶಣ್ಣ ಸಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದ‌. ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಮಾತನಾಡಲು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು  ಇಲ್ಲದ ಹಿರಿಯರು ಇವನ ಸಿಯಾಳ ಅಂಗಡಿ ಮುಂದೆ ಬಂದು ಬಹು ಸಮಯ ಪೇಪರ್ ಓದುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡ್ತಾ ಇದ್ರು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾತೇ ಅವರ ಗುರುತಾಗಿತ್ತು.   ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿ ,ಕಾಳಜಿ,  ಅಕ್ಕರೆ,ಗೆಳೆತನ ,ಸಂಬಂಧ ಅದೇ ಅವರ ವಿಷಯ ಆಗಿತ್ತು . ಪರಮನ ಅಂಗಡಿಯೇ ಅವರು ಓದುವ ಸ್ಥಳವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟಿತ್ತು. ಪರಮನ ಅಂಗಡಿ ಎದುರು ದೊಡ್ಡದೊಂದು ಹೋಟೆಲ್, ಜನುಮಗಾಗಿ ಮುಖ ಹೊತ್ತು ನಿಂತಿತ್ತು . ಅಲ್ಲಿ ಪೇಪರ್ ಬರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ . ಆದರೆ ಪರಮನ ಅಂಗಡಿಗೆ ಪೇಪರ್ ದಿನಾಲು ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಪೇಪರ್ ಪರಮನಿಗೆ ದಿನಾಲು ಓದಲು ಬೇಕಿತ್ತು. ನಾಲ್ಕನೇ ಕ್ಲಾಸ್ ಆಗಿ ಓದುವುದನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ಈ ಜಗದ ಸುದ್ದಿ ಅದರೊಳಗೆ ಕುಳಿತು ಬರುವುದು ಅವನಿಗೆ ಬಹಳ ಅಪ್ಯಾಯಮಾನವಾದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಎಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ನಮೂನೆ ಜನರಿದ್ದಾರೆ ಈ ಜಗದಲ್ಲಿ ಎನಿಸ್ತಿತ್ತು. ಅಂಗಡಿಗೆ ದಿನ ಬರುವ ದಿನು ಮಾಸ್ತರರು  ನಿವೃತ್ತಿ ಆಗಿ ಎರಡೇ ವರ್ಷ ಕಳೆದಿತ್ತು. ಇರುವ ಇಬ್ಬರೂ ಮಕ್ಕಳು ದೂರ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಹೆಂಡತಿ ತೀರಿ ಕೊಂಡ ಮೇಲೆ ಅವರಿಗೆ ಬೇರೆ ಎಲ್ಲ ಹೋಗಲು ಮನಸ್ಸಾಗದೆ ಇರುವ ಮನೆ ಒಳಗೆ ಅವರು ವಾಸ ಮಾಡ್ತಾ ಇದ್ರು. ಒಮ್ಮೆ ಕೇಳಿ ಬಿಡುವ ಪರಮ. ಯಾಕೆ ತೊಂದರೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೀರಿ.  ಹೋಗಿ ಬಿಡಿ ಮಕ್ಕಳ ಮನೆಗೆ ಆರಾಮಾಗಿ ಇರಬಹುದು ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದ . ಕೈಲಾಗುವವರೆಗೆ ಇಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತೇನೋ. ನಿಮ್ಮಂತಹ  ಜನರ ಜೊತೆ ನಾಲ್ಕು ಮಾತಾಡಿ ಹಗುರ ಆಗಿ ಇರಬಹುದು. ಕಾಣದ ದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಗೋಡೆ ನೋಡುತ್ತಾ ಕೂರೋದು ಬೇಜಾರು ಮಾರಾಯ ನಂಗೆ . ನಮ್ಮೂರ ಗದ್ದೆ ,ಬಯಲು, ಸಮುದ್ರ ನೋಡೋಕೆ ಚಂದನ.  ನಂಗೆ ಅಂತ ಒಂದು ಊರಿದೆ ಅಂದ್ರ ಇದೇ ಊರಲ್ವಾ . ನಂಗೆ ಅನ್ನ ಸಾರು ಅಷ್ಟೇ ಸಾಕು. ಅದನ್ನೇ ನಾನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳೋದು. ಯಾರಾದರೂ ಕಲಿಸಿದ ಮಕ್ಕಳು ಬರ್ತಾರೆ ಮಾತಾಡ್ತಾರೆ. ಆಗ ಬಹಳ ಖುಷಿಯಾಗುತ್ತೆ ನೋಡು ಪರಮ ಎನ್ನುವರು. ಆಗಾಗ ಒಳ್ಳೆಯ ಎಳೆ ನೀರು ಬಂದಾಗ ಹಿಡಿರಿ ಕುಡಿಯಿರಿ ಸರ್ ಅಂದಾಗ  ಬೇಡ ಎನ್ನುವುದಿಲ್ಲ . ಖುಷಿಯಿಂದ ಕುಡಿದು ಒಳ್ಳೆದಾಗ್ಲಿ ನಿಂಗೆ ಅನ್ನುತ್ತಾರೆ.  ಕಷ್ಟ ಅಂತ ಬಂದಾಗ ಒಂದಿಷ್ಟು ಹಣ ಎಣಿಸಿ ಕೈಗಿಡುತ್ತಾರೆ. ನಾನಿದ್ದೀನೋ ಎಂದು ಜೀವ ತುಂಬುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನೂ ರಮೇಶ್ ಮಾಸ್ತರು ತಮ್ಮ ಬಂದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಲೇ ಪಾಸ್ ಆಗಿ ಹೋಗಿ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಒಂದಿಷ್ಟು ನಡೆದು ಬಿಡುತ್ತೇವೆ ಆಮೇಲೆ ಬರ್ತೇನೆ ಅಂತ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಮತ್ತೆ ಬರ್ತಾರೆ.               ಪರಮನ ಆಪ್ತರು ಎಷ್ಟು ಅಂತ ಪರಮನಿಗೂ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲರೂ ಅವನ ಜೊತೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮಾತನಾಡುವವರೇ. ಯಾರು ಇಲ್ದಾಗ ಅಪ್ಪ ಅಮ್ಮ ಈಗ ಇದ್ದಿದ್ದರೆ ಖುಷಿ ಪಟ್ಟಿರೋರು ಅಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಪರಮ. ಹಸಿವೆಯಾಗಿ ಕೈ ಚಾಚಿದ್ದು, ಇದ್ದವರು ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದು ಅದೆಲ್ಲ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು ದುಃಖ ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತನಗೆ ತಾನೇ ಅಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಒಮ್ಮೆ ವಿದೇಶದ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಬಂದು ಇವನನ್ನು ಮಾತನಾಡಿಸಿ ಫೋಟೋ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋದರು. ಯಾರೋ ದೂರದ ಬೆಂಗಳೂರು, ಮೈಸೂರು ,ಗೋವಾ, ಮುಂಬೈನವರು ಹತ್ರ ಬಂದು ನಿಂತಾಗ ಇವನಿಗೆ ಆ ಊರೇ ಹತ್ತಿರ ಬಂದು ನಿಂತ ಹಾಗೆ ಅನ್ನಿಸೋದು . ಹೋಟೆಲಿನ ತಿಂಡಿಗಿಂತ ತನ್ನ ಎಳೆನೀರು ಹೆಚ್ಚು ಎಂದುಕೊಳ್ಳುವ ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ. ಅದೇ ಆ ಹೋಟೆಲ್ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಿ ಹಸಿವಾದ ತಿಂಡಿ ತಿಂದು ಐದು ನೂರು ಕೊಟ್ಟು  ಚಿಲ್ಲರೆ ಪಡೆದರೆ ಸಾಹುಕಾರ ಏನೋ ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಪಾರ ಹೆಂಗೆ ?ಎಂದು ಕೇಳಿದರೆ ಬಹಳ ಒಳ್ಳೆಯವರು ಅನ್ನಿಸೋದು. ತೊಂದರೆ ಇಲ್ಲ. ತುಂಬಾ ಜನ ಬರುತ್ತಾರೆ ಈಗ ಎಂದು ನಗುತ್ತಾ ಹೇಳಿ ಬರುವಾಗ ಪರಮ ಮರತೆ ನೋಡು. ಚೋಲೋತು ಎರಡು ಸಿಯಾಳ ಇದ್ದರೆ ತೆಗೆದು ಇಡು. ಹೋಗುವಾಗ ಒಯ್ತೆ ಎಂದಾಗ ಇವನಿಗೆ ಕಾಲು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಇಲ್ಲ ಎನಿಸೋದು. ಹಾಂ.. ತೆಗೆದು ಇಡುವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಬರುವ. ದೊಡ್ಡ ಜನಾನೂ ನಮ್ಮಂಗೆ ಅಂದುಕೊಳ್ಳುವ ಪರಮ.         ಎದುರಿನ ಅಂಗಡಿಯ ಗುಂಡಣ್ಣನೂ ಸಿಯಾಳ ಯಾಪಾರ ಸುರು ಮಾಡಿ ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷ ಮೇಲಾಗಿತ್ತು. ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲಾ ದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯೋಗ ಮಾಡ್ತಾ ಇದ್ದರೂ ಈ ಕೆಲಸ ಬಿಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ. ಪರಮನಿಗೂ ಅವನಿಗೂ ಅಂತ ದ್ವೇಷ ಏನೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಂತ ಆಪ್ತರೂ ಅಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕಷ್ಟ ಅಂತ ಬಂದಾಗ ಇಬ್ಬರೂ ಒಬ್ಬರ ಪರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲೋರು. ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಗುಂಡಣ್ಣನ ಹಳೆ ಗಾಡಿ ಚಾಲು ಆಗೋದೇ ಇಲ್ಲ. ಆಗ ಪರಮನೇ ಬಂದು ಗಾಡಿ ಅಲ್ಲಾಡಿಸಿ ಹಿಂದೆ ಮುಂದೆ ಸರಿಸಿದರೆ ಗಾಡಿ ಚಾಲು ಆಗಿ ಬಿಡೋದು. ಇಷ್ಟೇ ಅನ್ನದ ಜೀವನ. ಇನ್ನಷ್ಟು ಇದೆ ಅನ್ನುವುದು ಬದುಕು. ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಬದುಕಬೇಕು. ನಾಕು ಚೆಂದ ಮಾತು ಆಡಬೇಕು. ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಉಪಕಾರ ಮಾಡಬೇಕು ಅನ್ನೋದು ಪರಮನ ಬದುಕು. ಏನೂ ಅಲ್ಲದ ಜೀವನ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಏನೂ ಅಲ್ಲದ ಕೆಲವರು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನುವವ ಪರಮ. ಕರೆಂಟ್ ಸೀನ ಬಂದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಇಂದು ಕರೆಂಟ್ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಹೋಗುವ. ಪರಮ ಬಂದವರಿಗೆ ಅದನ್ನು ಹೇಳುವ. ಅಡುಗೆ ಮಾಡಿ ಕೊಳ್ಳುವವರು ಎಲ್ಲಾ ಬೇಗ ಮಾಡಲಿ ಅಂತ ಹೇಳಿ ಬಿಡೋವ. ಆಗಾಗ ರಾಮಮೂರ್ತಿ ಸರ್ ಬರುವವರು ಸುಮ್ಮನೇ ನಗುತ್ತಾ ಪರಮ ಬದುಕು ಅಂದರೆ ಏನೋ ಎಂದು ಕೇಳುವರು. ಬದುಕು ಎಂದರೆ ಹೀಗೆ ಅಂತ ಹೇಳೂಕೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕಾಲ ಬಂದಾಂಗೆ ನಾವು ಹೋಗೋದು ಬದುಕು. ಏನೇ ಬಂದರೂ ಖುಷಿಯಾಗಿ ಕಳೆಯೋದು ಜೀವನ ಅನ್ನೋನು ಪರಮ. ಅವನ ಮಾತಿಗೆ ನಕ್ಕು ಹಗುರಾಗಿ ಒಂದು ಸಿಯಾಳ ಕೊಡ ಎಂದು ಕುಡಿದು ಸಾಗುವರು.            ಆಯೀರಾ ಅಕ್ಕನೂ ಹಾಗೆ. ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ.

ಕಥಾ ಸಂಗಾತಿ ಬಿ.ಟಿ.ನಾಯಕ್‌ “ಚಲುವ” ಚೆಲುವಣ್ಣ, ಮಾದಣ್ಣ ಒಳ್ಳೆಯ ಸ್ನೇಹಿತರು.. ಆಗೊಮ್ಮೆ ಈಗೊಮ್ಮೆ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಭೇಟಿ ಮಾಡಿ ಯಾವುದೋ ಸಾಂಧರ್ಭಿಕ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಿ ಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರಿಬ್ಬರ ಸ್ನೇಹ ಅಚಲವಾಗಿತ್ತು.  ಒಮ್ಮೆ ಮಾದಣ್ಣ ಯಾವುದೋ ಕೆಲಸದ ಮೇಲೆ ಪರ ಊರಿಗೆ ಹೋದಾಗ, ಅಲ್ಲಿ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ತಿಂಗಳುಗಟ್ಟಲೆ                                              ಅಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಮರಳಲು ಸಮಯವೇ  ಹಿಡಿಯಿತು. ಇನ್ನೇನು ಚಡಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಾದಣ್ಣನಿಗೆ ಹೇಗೋ ಒಂದು ದಿನ ಮರಳಿದ.  ಆಗ ತಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಚೆಲುವನನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡುವುದೇ ಆತನ ಪ್ರಥಮ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿ, ಆ ಪ್ರಕಾರ ಚೆಲುವನನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿ ಆತನನ್ನು ಆಲಂಗಿಸಿಕೊಂಡ ಮತ್ತು ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಚೆಲುವನೇ ಮುಂದಾದ;‘ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ತೊಂದ್ರೆ  ಆಯ್ತಾ ಮಾದಣ್ಣ?   ಅಲ್ಲಿಯ ಕೆಲಸ ಪೂರ್ತಿ ಆಯ್ತಾಹೇಗೆ ?’ ಎಂದಾಗ;‘ಅಂಥಹ ಘನ ಕೆಲಸ ಅಲ್ಲೇನಿಲ್ಲವಾದರೂ, ನಮ್ಮ ಬೀಗರಿಗೆ ಕೃಷಿ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಆಸರೆಯಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ ಅಷ್ಟೇ.  ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ಬಂದದ್ದು ನೆಮ್ಮದಿ ತಂದಿದೆ.  ಇನ್ನೇನು ಒಂದೇ ಕೊರತೆ ಎಂದ್ರೆ, ಸ್ವಂತ ಊರು ಬಿಟ್ಟು ಅಷ್ಟು ದಿನಗಳು ಹೊರಗೆ ಇರೋದು ಶಾನೆ ಕಷ್ಟ ಕಣಣ್ಣ.  ಸರಿ, ನೀನ್ಹೇಗೆ ಇದ್ದೀಯಾ ?’‘ಏನು ಹೇಳ್ಲಿ ಮಾದಣ್ಣ ನನ್ನ ಮಂಡಿಗಳು ಪ್ರಾಣ ಹಿಂಡ್ತಿವೆ.  ಅವು ಯಾಕಾದರೂ ನಂಜೊತೆಗೆ ಇವೆ ಎನ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ .  ಈ ಮಂಡಿಗಳ ನೋವು ತಾಳೋದು ಶಾನೇ ಕಷ್ಟ.ನಂಗೆ ನಿಂತ್ರೂ, ಕುಂತ್ರೂ ಸಮಾಧಾನಾನೇ ಇಲ್ಲ.  ಏನ್ ಮಾಡೋದು ಕಣ್ಲಾ, ಇದು ನನ್ನ ಕರ್ಮ ಅಂತ ಅಂದ್ಕೊತೀನಿ.  ಏಕೆಂದರೆ, ಅದ್ರಿಂದ ನಂಗೆ ಅಳೋದು ತಪ್ತಿಲ್ಲ ‘.‘ಅದೇನ್ಲಾ ಮಂಡಿ ನೋವಿಗೀ ಇಷ್ಟು ಹೆದ್ರಿದ್ರೆ ಹೇಗೆ ? ನೀನು ಗಂಡ್ಸು ಕಣ್ಲಾ, ತಡ್ಕೋಬೇಕು.  ನೀನೇನಾದರೂ ಡಾಕ್ಟರ್ ಹತ್ರ ಹೋದ್ರೇ ಮಂಡಿಗಳನ್ನು ಕುಯ್ದೇ ಬಿಡ್ತಾರೆ ಆಟೇಯಾ’.‘ಏನೋ ಅಪ್ರೂಪಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕ ಸ್ನೇಹಿತಾಂತ ನಿನ್ನತ್ರ ಹೇಳ್ಕೊಂಡ್ರೆ, ಅದೇನ್ಲಾ ಹೆದರಿಸ್ತೀಯಾ. ನಾನು ನಿನ್ನ ಕುಚುಕು ಕಣ್ಲಾ’‘ಕಂಡೀವ್ನಿ ಬಿಡು, ಸ್ವಲ್ಪ ನೋವು ತಡ್ಕೋ ಅಂತ ಹೇಳಿದೆ ಆಟೇಯಾ ‘‘ಅಷ್ಟು ಹೇಳಿದ್ರೆ ಆಯ್ತಾ ನಿನ್ ಕೆಲ್ಸಾ ?  ನೋವು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡೋವ್ರು ಯಾರಾದ್ರೂ ಇದ್ರೆ ಹೇಳ್ಬೇಕು ಅಂತ ನನ್ ಬಗ್ಗೆ  ಕಾಳಜಿ ಬೇಡ್ವಾ ? ‘‘ಇದ್ಕೊಂದು ಬೆಳ್ಕು ಕಂಡೀವ್ನಿ ಕಣ್ಲಾ.  ಅದು ನಿಂಗೆ ಒಗ್ತದೋ ಇಲ್ವೋ ತಿಳ್ದಿಲ್ಲ.’  ‘ಅದೇನ್ಲಾ ಆಂಥೋದು, ವಸಿ ಹೇಳ್ಬಿಡು, ನಾನಾದ್ರೋ ಶಾನೇ ಒದ್ದಾಡ್ತಿದ್ದೀನಿ’‘ಸರಿ, ನಾವಿಬ್ರೂ ಎಣ್ಣೆ ಬಾರಿಗೆ ಹೋಗೋಣ, ಅಲ್ಲಿ ಕಂಠ ಪೂರ್ತಿ ಕುಡ್ಕಂಡಾಗ ನೋವೆಲ್ಲಾ  ಮಾಯವಾಗಿ ಹೊಂಟೋಯ್ತದೆ..’‘ಥೂ..ನಿನ್ನ ಜನ್ಮಕ್ಕೆ ಬೆಂಕಿ ಹಾಕ. ಅದೇನೋ ಒಳ್ಳೆಯ ದಾರಿ ತೋರಿಸ್ತೀ ಅಂತ ಅನ್ಕೊಂಡ್ರೆ, ಬಾರಿನ ಕಡೆಗೆ ತೋರಿಸ್ತೀಯಾ.  ಸ್ವಲ್ಪ ಇರು ನಿನ್ನೆಂಡ್ರಿಗೆ ಹೀಂಗೆ ಹೇಳಿ ಬಿಡ್ತೀನಿ,ಆಗ ಆಕೆನಿಂಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಜಾಯಿಸ್ತಾಳೆ.  ಆಗ ತಿಳೀತದೆ.’‘ಬುಡು ಕಣಣ್ಣ. ಹಂಗ್ಯೇನಾದ್ರೂ ಆ ಪಾಟಿ ಮಾಡೀಯಾ.  ಇರಲಿ ಇಸ್ಯಕ್ಕೆ ಬರ್ತೀನಿ.  ಏನೋ ಒಬ್ರು ಸಾಬ್ರು ಎಸ್ರು ಕೇಳಿವ್ನೀ..ತಡ್ಕೋ ಗ್ಯಪ್ತಿ ಮಾಡ್ಕೊಂಡು ಹೇಳ್ತೀನಿ’ ಎಂದು ಕೊಂಚ ಹಾಗೆ ಇರಲು ಸನ್ನೆ ಮಾಡಿದ.  ‘ಸರಿ..ಸರಿ ಅದೇನೋ ಅಂತ ಯೋಚಿಸಿ ಹೇಳು’ ಎಂದು ಅವನನ್ನು ಅಲ್ಲಾಡಿಸಿ ಕೇಳಿದ.‘ಸುಮ್ನಿರು ಕಣ್ಲಾ….ನಂಗೆ ಯೋಚಿಸ್ಲಿಕ್ಕೆ ಬಿಡು’‘ಅಯಿತಾಯಿತು..’ ಎಂದು ಚೆಲುವ ಕೊಂಚ ಹೊತ್ತು ಸುಮ್ಮನಾದ.ಆನಂತರ ಮಾದಣ್ಣ ದೊಡ್ಡ ವಿಜ್ಞಾನಿಯ ಹಾಗೆ ಏನೋ ಕಂಡು ಹಿಡಿದವನಂತೆ  ಜೋರಾಗಿ ಕೂಗಿಕೊಂಡ;‘ಚೆಲುವಾss ಅವನು ಸಿಕ್ಕಾ ! ‘‘ಯಾರದೂ ss ? ‘‘ಅದೇ ನೀನು ಕೇಳಿದೆಯಲ್ಲ ಮಂಡಿ ನೋವಿನ  ಡಾಕ್ಟರ್’ !‘ಹೌದಾ.. ಅತ್ನ ಎಸ್ರು ಏನು ಕಂಡ್ಲಾ ? ಆತ ಎಲ್ಲಿರ್ತಾನೆ ?’‘ಆತ್ನ ಏಸ್ರು ಅಸಗರ್ ಸಾಬ ?’‘ಅದೆಂಥಹ ಹೆಸ್ರು ಕಣ್ಲಾ ಆ ಸಾಬಿಯಪ್ಪಂದು ?’‘ಹಾಗ್ಹೇಳ್ಬಾಡ ಕಣ್ಲಾ, ಮಂಡಿ ನೋವಿಗೆ ಆತ ದ್ಯಾವ್ರು ಕಣ್ಲಾ.  ಶಾನೆೇ ದೂರದಿಂದ ಆ ವಯ್ಯನ ಹತ್ರ  ಜನ ಸಾಲ್ಸಾಲಾಗಿ ಬರ್ತಾರೆ ‘‘ಆಯ್ತಾಯ್ತು..ಆತ್ನಲ್ಲಿಗೆ ನನ್ನ ಕರ್ಕೊಂಡು ಹೋಗು, ನಿಂಗೆ ಶಾನೆೇ  ಪುಣ್ಯ ಬರತೈತಿ’‘ಅಷ್ಟು ಪುರಸತ್ತು ನಂಗಿಲ್ಲ ಕಣಣ್ಣ. ಆತನ ಇಳಾಸ ಏಳ್ತಿನೀ , ನೀನೆ ವಸಿ ಹೋಗಿ ಬಾ’‘ಸರಿ.. ಅಷ್ಟಾದ್ರೂ ಮಾಡು. ಆ ವಯ್ಯನ ಇಳಾಸ ಏಳ್ಬಿಡು ‘‘ಚೆಲುವ..ಆ ಯಪ್ಪನ ಮನೆ ‘ಸಾಲಾರ ಮಸೀದಿ’ ಪಕ್ಕಕ್ಕಿದೆಯಂತಾ ಒಮ್ಮೆ ಯಾರೋ  ಹೇಳಿದ್ರು ಕಣ್ಲಾ.’ ಎಂದ.‘ಅಯ್ಯss ..ಇಳಾಸ ಆಟೆನಾ  ?’‘ಆ ವಯ್ಯನ ಹತ್ರ ಶಾನೆೇ ಜನ ಕೇಳ್ಕೊಂಡು ಬರ್ತಾರೆ.  ನೀನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದ್ರೆ ತಿಳಿತೈತೆ ಕಣ್ಲಾ.  ಆತ ಸಕತ್ತಾಗಿ ಔಷ್ದಿಕೊಡ್ತಾನಂತೆ.  ಹೀಗೆ ಅಂತಾ ಭಾಳೇ ಜನ ಹೇಳ್ತಾರೆ ಕಣ್ಲಾ’  ‘ಆಯಿತು ಬಿಡು..ಅದರ ಎಳೆ ಸಿಕ್ತಲ್ಲಾ.  ನಾನೇ ಕೇಳ್ಕೊಂತಾ ಓಗ್ತೀನಿ. ಥ್ಯಾಂಕ್ಸ್  ಮಾದಣ್ಣ’ ಎಂದ.‘ಥ್ಯಾಂಕ್ಸ್  ಬ್ಯಾಡ ಬುಡು,.ಬರ್ತೀನಿ ಕಣ್ಲಾ’ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಮಾದಣ್ಣ ಹೊರಟು ಹೋದ. ಮಾರನೇ ದಿನ ಚೆಲುವ, ಸಾಲಾರ ಓಣಿ ಕಡೆಗೆ ತನ್ನ ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಹಾಕಿದ.  ಹಾಗೋ ಹೀಗೋ  ಹೆಜ್ಜೆ ಹೆಜ್ಜೆಗೂ ವಿಚಾರಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದ. ಆದರೇ, ಆತನ ಕುರುಹು ಕೂಡಾ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವೆಂದರೆ, ಚೆಲುವ ಅರ್ಧ ದಿನ ಕಳೆದಿಲ್ಲ ಅದಾಗಲೇ ಡಾಕ್ಟರನ ಹೆಸರನ್ನು ಮರೆತು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದ ಮತ್ತು ಅದೀಗ  ನೆನಪಿಗೆ ಬರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಏನೋ ಅಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪ ಬುದ್ಧಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ  ‘ಎಣ್ಣೆ ಡಾಕ್ಟರ್’  ಎಂದು ವಿಚಾರಿಸಿದಾಗ,ಆ ಹೆಸರಿನವರು ‘ಯಾರಿಲ್ಲ’ ಎಂತಲೇ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು.    ಚೆಲುವ ಹಾಗೆಯೇ ತೆವಳುತ್ತಾ ಸಾಗುತ್ತಲೇ ಇದ್ದಾಗ,  ಅಲ್ಲೊಂದು ‘ಏಣ್ಣೆ ಬಾರ್‘ ತಲುಪಿದಾಗ, ಅದರ ಮುಂದೆ ಗಕ್ಕನೆ ನಿಂತ !. ಆತನ ಮನಸ್ಸೀಗ ಹೊಯ್ದಾಡುತ್ತಲೇ  ಇತ್ತು ಮತ್ತು ಆತನಿಗೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಸಾಗದಾದವು. ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ, ಮನಸ್ಸು ವಿಚಲಿತವಾಗಿ ಕೊಂಚ ಏಣ್ಣೆ ಹಾಕುವ ಆಸೆಯು ಆತನಲ್ಲಿ ಜನಿತವಾಯಿತು.  ಏನೋ ಅಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಾಕಿದರೆ ನಡೀತದೆ ಎಂಬ ಮೊಂಡು ಧೈರ್ಯ ಕೂಡಾ ಮೂಡಿತು.  ಆದರೆ, ಮರು ಕ್ಷಣವೇ, ತಾನು ಡಾಕ್ಟರ್ ಬಳಿ ಹೋಗ್ತಿದ್ದೇನೆ, ನನ್ನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನೋಡಿ, ನನ್ನ ಮಂಡಿಗಳನ್ನು ನೋಡದೆ ಆತ ಎರಡು ಬಾರಿಸಿ ಕಳಿಸಿದರೆ ಕಷ್ಟ’ ಎಂದು ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಾನೇ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡು ನಿರ್ಧಾರ ಬದಲಿಸಿಕೊಂಡ.  ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಆತನಿಗೆ ತೀರಾ ಪರಿಚಯವಿದ್ದ ಧರ್ಮಣ್ಣ ಬಾರಿನೊಳಕ್ಕೆ ನುಗ್ಗುತ್ತಿರುವುದು ಕಂಡುಕೊಂಡ. ಬಹುಶಃ ಆತನಿಗೆ   ‘ಎಣ್ಣೆ ಡಾಕ್ಟರ್’ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿರಬಹುದು ಎಂದುಕೊಂಡು ಅವಸರವಸರದಿಂದ ಆತನನ್ನು ತಡೆಯಲೆತ್ನಿಸಿ ಸಫಲನಾದ;‘ಅಣ್ಣಾ..ಏನಿಲ್ಲೀ ?’ ಎಂದು ಆತನನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ;‘ಅರೆ ! ಚೆಲುವಣ್ಣ..ಅದೇನು ನೀನಿಲ್ಲಿ ?’ಹಾಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಕೇಳಿಕೊಂಡಾದ ಮೇಲೆ, ಇಬ್ಬರೂ ತಲೆ ಕೆಳಗೆ ಮಾಡಿ, ನಾಚಿಕೆ ಗೊಂಡವರಂತೆ ತಲೆ ಕೆರೆದುಕೊಂಡರು. ಆಗ ಚೆಲುವನೇ ಕೇಳಿದ;‘ಏನ್ ಬೆಳ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಬಂದೀಯ.. ಎಣ್ಣೆ ನೆನ್ಪು ಕಾಡಿತಾ ಹೇಗೆ ?’‘ಇಲ್ಲ ಚೆಲುವಣ್ಣ,  ಮನೇಲಿ ಯಾವುದೋ ಕಿರಿ ಕಿರಿ..ಅಲ್ಲಿ ಕಾಲ್ಗಳು ನಿಲ್ಲಿಲ್ಲ . ಹಾಗಾಗಿ, ಇಲ್ಲಿಗೆ ದೌಡಾಯಿಸಿ ಬಂದೆ.  ಇಲ್ಲಿ ನೆಮ್ಮದಿ ಸಿಗ್ತದೆ ಕಣಣ್ಣ’ ಎಂದು  ಧರ್ಮಣ್ಣ ಸಮಜಾಯಿಷಿ ನೀಡಿದ.  ‘ಆಯ್ತು ಬುಡು.. ಈಗ ಇಸ್ಯಕ್ಕೆ ಬರ್ತೀನಿ, ನೀನು ನಂಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡ್ಬೇಕು ಕಣಣ್ಣ’ ಎಂದು ಚೆಲುವ ಪೀಠಿಕೆ ಹಾಕಿದ.‘ಅದೇನ್ಲಾ ?’‘ಈ ಏರಿಯಾನಾಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಡಾಕ್ಟ್ರು ಇದ್ದಾರಂತೆ.  ನಿಂಗೇನಾದ್ರೂ ಗೊತ್ತಾ ?’‘ಅದ್ಯಾವ ಎಣ್ಣೆ ಕಣ್ಲಾ ?’  ಎಣ್ಣೆ ಅಂಗಡಿ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ಅದೇನ್ಲಾ ಎಣ್ಣೆ ಬಗ್ಗೆಕೇಳ್ತೀಯಾ ?‘ಏಯ್..ಬುಡು..ಹಾಸ್ಯ ಮಾಡ್ಬೇಡ. ನನಗೆ ಮಂಡಿ ನೋವು ಶಾನೆ ಇದೆ. ಹಾಗಂತಾ, ಆತನ್ನ ಹುಡ್ಕೊಂಡು ಬಂದಿವ್ನಿ’‘ಅದ್ಯಾಕೆ ತಿರುಗಾಡಿ ಮತ್ತೇ ಮಂಡಿ ನೋವು ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಮಾಡ್ಕೊಳ್ತೀಯಾ. ಇಲ್ಲೇ ಬಾರಿನಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆ ಹೊಡೆದು, ರೆಸ್ಟ್ ಮಾಡಿಬಿಡು, ಎಲ್ಲಾ ಹೊಂಟೋಯ್ತದೆ.’ ಎಂದು ಸಲಹೆ ಮಾಡಿದ.‘ಅದೇನು ಹೇಳ್ತೀ  ಧರ್ಮಣ್ಣ, ನಾನೀಗ ಎಣ್ಣೆ  ಹಾಕ್ತಿಲ್ಲ.  ಯಾಕೆಂದ್ರೆ ಡಾಕ್ಟರ್ ತಾವ ಹೋಗ್ತೇನೆ.  ನಾನು ಎಣ್ಣೆ ಹಾಕ್ಕೊಂಡು  ಅಲ್ಲಿಗ ಹೋದ್ರೆ, ಆತ ಬಾರಿಸಿಬಿಡ್ತಾನೆ.’‘ನಿನಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಬೇಡಾಂದ್ರೆ ಬೇಡ.  ನನಗಾದರೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿ ಕೊಡು.  ಆಮೇಲೆ ನಿಂಗೆ ಡಾಕ್ಟರ್ ವಿವರ ತಿಳಿಸ್ತೇನೆ’ ಎಂದ ಧರ್ಮಣ್ಣ.ಸ್ನೇಹಿತ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಕೂಡಲೇ, ಚೆಲುವ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು ಒಂದು ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಬಾಟಲಿ ಆತಂಗೆ ಕೊಡಿಸಿಯೇ ಬಿಟ್ಟ. ಅದು ಧರ್ಮಣ್ಣನ ಕೈ ಸೇರುತ್ತಲೇ, ಗಟ ಗಟಾಂತ ಕುಡಿದು ಬರಗೆಟ್ಟವನಂತೆ  ಖಾಲಿ ಮಾಡಿ ಬಿಟ್ಟ. !  ಚೆಲುವನಿಗೆ ದಿಗಿಲಾಯಿತು.  ಇವನು ಬರೀ ಎಣ್ಣೆ ಹಾಕಿದ, ಆದ್ರೆ ಆ ಡಾಕ್ಟರ್ ಬಗ್ಗೆ ಏನೂ ಹೇಳುತ್ತಿಲ್ಲವಲ್ಲ ?  ಚೆಲುವ ಆತನನ್ನು ವಿವರ  ನೀಡಲು  ಪೀಡಿಸಿದಾಗ;‘ಚೆಲುವಣ್ಣ ನೀನು ತುಂಬಾ ಒಳ್ಳೆಯವನು ಕಣ್ಲಾ, ಇನ್ನೊಂದು ಕ್ವಾರ್ಟರ್  ಕೊಡಿಸು,                     ನಾನು ಆಣೆ ಮಾಡಿ ಹೇಳ್ತೇನೆ, ನಿನ್ನನ್ನು ಆ ಎಣ್ಣೆ ಡಾಕ್ಟರ್ ಬಳಿಗೆ ನಾನೇ ಕರ್ಕೊಂಡು ಹೋಗ್ತೇನೆ’ ಎಂದ.‘ಬೇಡ..ಇಷ್ಟೇ ಸಾಕು’‘ಅದೇನು, ನಿಂಗೆ ವಿವರಗಳು ಬೇಕೋ ಬೇಡ್ವೊ ?’‘ಅದ್ಕೆ ಅಂತ್ಲೆ ನಿಂಗೆ ಒಂದು ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಕೊಡಿಸಿದೆ. ನೀನಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗೋದೆನ್ಬೇಡ, ನಂಗೆ ವಿವರ ಕೊಟ್ಬಿಡು.  ನಾನೇ ಅವರನ್ನು ಹುಡ್ಕೊಂಡು ಹೋಗ್ತೇನೆ. ?’‘ಅದ್ಹೇಗೆ  ಸಾಧ್ಯ ?  ನೀನು ನಂಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಕೊಡಿಸಲೇ ಬೇಕು ಅಷ್ಟೇ’ ಎಂದ.ಥೂ.!. ಇವನನ್ನು ನಾನೇ ಮೈ ಮೇಲೆ ಎಳೆದುಕೊಂಡ ಹಾಗಾಯ್ತಲ್ಲಾ ಎಂದು ಚೆಲುವ ಪರಿತಪಿಸಿದ. ಈಗ ಚೆಲುವನಿಗೆ ಹೋಗಲೂ ಬಿಡುತ್ತಿಲ್ಲ, ವಿಳಾಸಾನೂ ಕೊಡ್ತಿಲ್ಲ.  ಈಗ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಮೂಡಿ, ಆತನಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಬಾಟಲಿ ಕೊಡಿಸಿದ.  ಅದನ್ನೂ ಕೂಡಾ ತಡ ಮಾಡದೆ ಖಾಲಿ ಮಾಡಿದ ಭೂಪ !. ಅದೇನೋ ಒಮ್ಮೆಲೇ ಅಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಗುಟುಕು ಹಾಕಿದ್ದರಿಂದ ಆತನಿಗೆ ಮಂಪರು ಮೂಡಿದ ಹಾಗೆ ಆಗಿ, ನಿಂತಲ್ಲಿಯೇ  ಕುಸಿದು ಬಿದ್ದು ಅರೆ ಪ್ರಜ್ಞೆಯವನಾದ.  ಚೆಲುವ ಗಾಭರಿಗೊಂಡು, ಆತನನ್ನು ಎತ್ತಿ ಒಂದು ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಕುಕ್ಕರಿಸಿ, ತಾನು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಡಲು ಸಿದ್ಧನಾದ.  ಆದರೆ,  ತತ್ ಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಬಹುಶಃ ಕೃತಜ್ಞತೆಯ ಫಲವೋ ಏನೋ ಧರ್ಮಣ್ಣಅಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡು ಚೆಲುವನನ್ನು ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಕರೆದು ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಉಸುರಿದ;‘ಚೆಲುವ  ಥ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಕಣ್ಲಾ.  ನನ್ನಲ್ಲಿ ದುಡ್ಡೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ನಿನ್ನಿಂದ ಹೇಗೋ ಎಣ್ಣೆ ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿದೆ.  ನನಗೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಯಾವ ಡಾಕ್ಟರ್ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ನೀನೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿ ತಿಳಿದುಕೋ.  ದೇವ್ರು ನಿಂಗೆ ಒಳ್ಳೇದು ಮಾಡ್ಲಿ’ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಧರ್ಮಣ್ಣ ಕೈತೊಳೆದುಕೊಂಡ !  ಚೆಲುವ ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಕೋಪಗೊಂಡರೂ, ತನ್ನ ಖೊಟ್ಟಿ ನಸೀಬಕ್ಕೆ ಶಪಿಸಿದ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟು ಬೀದಿಗೆ ಇಳಿದು, ಅತ್ತ ಇತ್ತ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ನೋಡಿದ. ತನಗೆ ಪರಿಚಯದವರ್ಯಾರೂ ಅಲ್ಲಿ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ.  ಹಾಗೆಯೇ, ತನ್ನ ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿ, ಯಾರಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಿಸಿದರೆ ತಿಳಿಯಬಹುದು ಎಂದು ಲೆಖ್ಖಚಾರ ಹಾಕಿದ. ಆಗ ಆತನಿಗೊಂದು ವಿಚಾರ ಹೊಳೆಯಿತು. ಆ ಡಾಕ್ಟರ್ ವಿವರ  ಸಾಬ್ರುಗೇನೇ ತಿಳಿದಿರುತ್ತದೆ. ಅವರಲ್ಲಿಯೇ ವಿಚಾರ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಸಿದ್ಧನಾದ. ಆ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗಿದಾಗ,  ಅದೃಷ್ಠವಾತ್ ಒಬ್ರು  ಸಾಹೇಬರು ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಾಗ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ.  ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಡಾಕ್ಟರ್ ಹೆಸರು ಅರ್ಧಂಬರ್ಧ ನೆನಪಿಗೆ ಬಂತು. ಅದನ್ನು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡ. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಸಾಬ್ರು ಎದೆಯ ಮೇಲೆಯೇ ಬಂದಂತಾದಾಗ;  ‘ಅಣ್ಣಾ..ಸಾಹೇಬಣ್ಣ ನಂಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಹಾಯ ಮಾಡು ?’‘ಏನ್ ಭೈ..ಏನ್