ಮಹಿಳಾದಿನದ ವಿಶೇಷ ಜಯಶ್ರೀ ಭ. ಭಂಡಾರಿ  ವಿಶ್ವ ಮಹಿಳಾ ದಿನಾಚರಣೆ ವಿಶೇಷತೆ. ನಾರಿ ಹಿ ಸಾರಿ ಕಿ ಹೈ.ಸಾರಿ‌ ಹಿ ನಾರಿ ಕಿ ಹೈ.“ಎಲ್ಲವೂ ನಾರಿಯೇ. ನಾರಿಯೇ ಎಲ್ಲಾ’” ಮಾತೃದೇವೋ ಭವ ಪೂಜ್ಯತೆ ಪಡೆದವಳು. ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ತಾನಿರಲಾಗುವುದಿಲ್ಲವೆಂದೇ ಪ್ರತಿ ಮನೆಯಲಿ ಒಬ್ಬ ತಾಯಿಯನ್ನು ದೇವರು ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡಿದನಂತೆ. ತಾಯಿಯ ಎದೆ ಹಾಲೆಂಬ ಬಿಳಿ ಮಸಿ  ಮಗುವಿನ  ಭವಿಷ್ಯ ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾರಣ‌ ತಾಯಿ ಹಾಲೂಡಿಸುವಾಗ ” ಈ‌ ನನ್ನ ಕಂದ ಜಗತ್ತನ್ನೇ ಗೆಲ್ಲುವ ಬಲಶಾಲಿಯಾಗಲಿ ” ಎಂದು ಮಮತೆ ತುಂಬಿ ಹಾರೈಸಿ ಹರಸುವಳು. “ಜನನೀ ಜನ್ಮ ಭೂಮಿಶ್ಚ ಸ್ವರ್ಗಾದಪಿ  ಗರಿಯಸಿ”  ಎಂದರೆ ಹೆತ್ತ‌ ತಾಯಿ,ಹೊತ್ತ ಭೂಮಿ ಇವೆರಡೂ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮಿಗಿಲು. ಇವರಿಬ್ಬರ ಋಣ ತೀರಿಸಲಾಗದು. ತಾಯಿ ಬಗ್ಗೆ ಎಷ್ಟು ಹೇಳಿದರೂ ಕಡಿಮೆಯೇ. ತಾಯಿಯೆಂಬ ಮಹಿಳೆಗೂ ಒಂದು ದಿನವಿದೆ. ಅದೆಂದರೆ ” ವಿಶ್ವ ಮಹಿಳಾ ದಿನಾಚರಣೆ”. ವಿಶ್ವದೆಲ್ಲೆಡೆ ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ. ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ   1910ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಕೋಪೆನ್‌ಹೇಗನ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೋಷಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಮಹಿಳಾ ಸಮ್ಮೇಳನ ನಡೆಯಿತು. ಅಲ್ಲಿನ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಸಭೆಯ ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ 17 ದೇಶಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಸೇರಿದ್ದರು. ಅಮೆರಿಕೆಯ ಹಲವಾರು ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳ ನಾಯಕಿಯರು ಬಂದಿದ್ದರು. ಈ ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ಸೆಕ್ರೆಟೇರಿಯೆಟ್‌ನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದ ಕ್ಲಾರಾ ಜೆಟ್‌ಕಿನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆಯಾಗಿದ್ದಳು. ಈ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿತವಾದ ಎರಡು ವಿಷಯಗಳೆಂದರೆ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಹೆರಿಗೆ ಭತ್ಯೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಸೌಕರ್ಯಗಳು. ಕ್ಲಾರಾ ಜೆಟ್‌ಕಿನ್ ಈ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಚ್ 8ನ್ನು ಮಹಿಳಾ ದಿನವನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸಬೇಕೆಂದು ೧೯೧೧ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಯ ಮಂಡಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ನೆರೆದಿದ್ದ ವಿವಿಧ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸದಸ್ಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಸರ್ವಾನುಮತದಿಂದ ಸಮ್ಮತಿಸಿದರು. ಈ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಫಿನ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಗಷ್ಟೇ ಚುನಾಯಿತರಾಗಿದ್ದ ಮೂವರು ಮಹಿಳೆಯರಿದ್ದು, ಅವರು ಜೆಟ್‌ಕಿನ್‌ ಸಲಹೆಯನ್ನು ಹೃತ್ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸ್ವಾಗತಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ದಿನವೆನ್ನುವುದು ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಯ ದಿನವಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು.  ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ದಿನಾಚರಣೆ ಅಥವಾ ವಿಶ್ವ ಮಹಿಳೆಯರ ದಿನ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಾರ್ಚ್ ೮ ರಂದು ವಿಶ್ವದೆಲ್ಲೆಡೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನದಂದು ಮಹಿಳೆಯರ ಆರ್ಥಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ನೆನೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು  ಬೇಡಿಕೆಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು 1903ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದ್ದ ಮಹಿಳಾ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳು ‘ಮಹಿಳೆಯರ ಟ್ರೇಡ್ ಯೂನಿಯನ್ ಲೀಗ್’ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು ತಮ್ಮ ಸಂಘಟನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಧ್ಯೇಯವನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡವು. 1908ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ ಕೊನೆಯ ಭಾನುವಾರ ಅಮೆರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ಬೃಹತ್ ಪ್ರತಿಭಟನಾ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ನಡೆದಿದ್ದವು. ನಂತರ 1909ರಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧ ಉಡುಪುಗಳ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ 20,000ದಿಂದ 30,000ದಷ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ 13 ವಾರಗಳ ಕಾಲ ಮುಷ್ಕರ ನಡೆಸಿ ದಸ್ತಗಿರಿಯಾದರು. ಮಹಿಳೆಯರ ಟ್ರೇಡ್ ಯೂನಿ ಯನ್ ಲೀಗ್‌ನವರು ಜಾಮೀನು ನೀಡಿ ಬಂಧಿತ ಕೆಲಸ ಗಾರರನ್ನು ಬಿಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಈ ಅಮೆರಿಕದ ಮಹಿಳೆಯರ ಹೋರಾಟದಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿಗೊಂಡ ಕ್ಲಾರಾ ಜೆಟ್‌ಕಿನ್ ಸೋಷಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ದಿನವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಲು ಅನುವಾಗುವಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಾಗಿ ಸಲಹೆ ನೀಡಿ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತರಲು ಶ್ರಮಿಸಿದಳು. ಸಬಲತೆ ಅಥವಾ ಸಶಕ್ತತೆ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದುವುದು ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯುತರಾಗುವುದುನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಸಬಲತೆ ಎನ್ನುವುದು ಸ್ತ್ರೀ-ಪುರು‍ಷರಿಬ್ಬರಿಗೂ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಬದುಕಲು ಬೇಕಾದ ಶಕ್ತಿ. ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳೆಯು ಶಕ್ತಿವಂತಳಾಗಿ, ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಸ್ವಾಲಂಬಿಯಾಗಿ ಬಾಳುವ ಸ್ಥಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅದನ್ನು ಸಬಲತೆ ಎನ್ನಬಹುದು. ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳೆ ತನ್ನ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಪರಿಪೊರ್ಣ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊಂದುವುದು, ತನ್ನ ಜೀವನದಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ಣಯ ಹಾಗೂ ತೀರ್ಮಾನಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಲಳ್ಳುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೊಂದುವುದು, ಅಧಿಕಾರ ಹಾಗೂ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೂಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವುದು. ಯಾವುದೇರೀತಿಯ ಅಸಮಾನತೆ,ಶೋಷಣೆಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗದೆ ಶಿಕಣ, ಉದ್ಯೋಗ, ವಿವಾಹ, ಜೀವನ, ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವುದು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಾಲನೆ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೋಳ್ಳುವಿಕೆ ಇಂತಹ ಅಂಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರ್ಯ ಹೊಂದಿ ಸ್ವಾಭಿಮಾನಿಯಾಗಿ ಅತ್ಮ ವಿಸ್ವಾಸದಿಂದ ಬಾಳುವಶಕ್ತಿಯೇ ಮಹಿಳಾ ಸಬಲತೆ. ಮಹಿಳಾ ಸಬಲತೆಯು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಮಾನಸಿಕ ಸಬಲತೆಯೂಗಿದ್ದು ಅವರು ಪ್ರಜ್ನಾಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಶಕ್ತಿ ವಂತರಾಗುವ ಸ್ಥಿತಿ. ಮಹಿಳೆಯರ ಯೋಚನೆ, ಶಕ್ತಿ,ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಅರಿವು, ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ, ಆರೋಗ್ಯ, ನಿರ್ಣಯ, ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ,ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಾಲನೆಗಳಿಂದ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಶಕ್ತಿವಂತಳಾಗಿ, ಸ್ವಾಲಂಬಿಯಾಗಿ ವಿಕಾಸವಾಗುವ ಕ್ರಿಯೆಯೇ ಸಬಲತೆ. ಮಹಿಳಾ ಸಬಲತೆಯು ಬಹು ಆಯಾಮಗಳ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದು ವ್ಯಕ್ತಿಗತವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬರುವಂತಹದ್ದು. ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದೂದಿಂಗೆ ಮಹಿಳೆಯು ತನ್ನನ್ನು ಗುರುತಿಸಿಕೂಳ್ಳುವುದು, ತನ್ನ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಪೂರ್ಣ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದುವ ಸ್ಥಿತಿ. ಪುರುಷರಿಗೆ ಸರಿಸಮಾನವಾಗಿ ಸ್ಥಾನ ಮಾನ, ವ್ಯಕ್ತಿಗೌರವ ಮತ್ತು ಘನತೆ ಹೊಂದುವುದು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಾಲನೆ,ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ, ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು, ಆರೋಗ್ಯಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಮೇಲಿನ ಒಡೆತನ, ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯಿಂದ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಸಶಕ್ತವಾಗಿ ಬಾಳಬಹುದು.     ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣದ ಉದ್ದೇಶಗಳು. ೧. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಲಿಂಗ ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕಿಮಹಿಳೆಯರ ಘನತೆ, ಗೌರವ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕಸ್ಥಾನ ಮಾನಗಳನ್ನು ಉನ್ನತಿಗೊಳಿಸುವುದು. ೨. ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಸುಪ್ತವಾಗಿರುವ ಅಪೂರ್ವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಗುರ್ತಿಸಿ ವೃದ್ಥಿಗೂಳಿಸಿ ಅವರು ಬದಲಾವಣೆಯ ನಿಯೋಗಿಗಳಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಮೂಡಿಸುವುದು. ೩. ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡುವುದು. ೪. ಮನೆ ಹಾಗು ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಮೇಲೆ ಅಧಿಕರ ಹೊಂದುವುದು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳು ತಿಳಿವಳಿಕೆಮತ್ತು ತಂತ್ರಗಳನ್ನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು. ೫. ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂತಾನೋತ್ಪತಿ ಆರೋಗ್ಯ, ಶಿಶು ಜನನ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಪಾಲನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ನೀಡುವುದು. ೬. ಅಸಮಾನತೆ, ಹಸಿವು, ಶೋಷಣೆ, ಹಿಂಸೆ ಹಾಗೂ ನಿಂದನೆಗಳ ವಿರುದ್ದ ಜಾಗೃತರಾಗಿ ಸಮಾನತೆಗಾಗಿ ಹಾಗೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಸಂಘಟನಾತ್ಮಕ ಹೋರಾಟ ಮಾಡುವ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಬೆಳೆಸುವುದು . ೭. ಹಕ್ಕುಗಳು ಹಾಗೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅವಕಾಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು. ೮. ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ವಿಕಾಸದೂಂದಿಗೆ ನಾಯಕತ್ವದ ಗುಣಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು. ೯. ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹಾಗೂ ಕುಟುಂಬದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ಆರೋಗ್ಯ, ಆರ್ಥಿಕ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಯೋಚಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊರುವ ಹಾಗೂ ನಿರ್ಣಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು. ಆದರೆ ಇಂದು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯ ಮೇಲಿನ ಅತ್ಯಾಚಾರ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಾ ಸಾಗಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕಬೇಕಿದೆ. ಯಾವ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸ್ಥಾನ,ಮಾನ ಗೌರವ ಇರುವುದೊ ಆ ದೇಶ ಮುಂದುವರಿದ ದೇಶವಾಗಿರುತ್ತದೆ. “ಭೇಟಿ ಬಚಾವೋ ,ಭೇಟಿ ಪಡಾವೋ”ಸದಾ ಎಲ್ಲರ ಮನದಲ್ಲಿ ಅನುರಣಿಸಲಿ. ಜೋಗುಳ ಹಾಡಿ ಬೆಳೆಸಿದ ತಾಯಿಯನ್ನು ಸದಾ ಸ್ಮರಿಸೋಣ. ಇಳೆಯ ಕಳೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮಹಿಳೆ ಸದಾ ಸಂತಸದಿಂದ ಬದುಕಲಿ.  ಅವಳ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ನಾವೆಲ್ಲ ಅನುಗಾಲ ಸುಖವಾಗಿರೋಣ.  ಜಯಶ್ರೀ ಭ. ಭಂಡಾರಿ  

ಮಹಿಳಾದಿನದ ವಿಶೇಷ ಶ್ರೀದೇವಿ. ಮ. ಗುಮ್ಮಗೋಳ ಮಾನಿನಿಯ ಮನ ಮಾರಿಯೆಂದರುಮಾಯಾಂಗನಿ ಎಂದು ಮೊದಲಿಸಿದರೂ….ಅರಿವಿಲ್ಲದೆ ಅದೇ ಮಾಯಾಜಾಲದಲಿಬಂದಿಯಾದರೂ ಆ ಚಕ್ರವ್ಯೂಹ ಭೇದಿಸಿದಳು ನೀನು… ಬಾಯಬಡಿಕಿ ಎಂದರುಎಲ್ಲ ತಿಳಿದ ಮಳ್ಳಿ ಎಂದರೂ….ಹೊರ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿದ್ದುಏನೂ ಅರಿದ ಕಪ್ಪೆಯಂತಿದ್ದವಳು….ಸಂಸಾರವೆಂಬ ಬಾವಿಯೊಳಗೆಎಲ್ಲವ ಅರಿತು ಮೌನವಾದವಳು ನೀನು… ಬುದ್ದಿ ಮೊನಕಾಲ ಕೆಳಗೆಂದರುಮತಿಹೀನಳೆಂದರೂ…ದೇಶದ ಚುಕ್ಕಾಣಿ ಹಿಡಿದವಳು ನೀನು…ದೇಶದ ಚಿತ್ತ ಹರಿಸಿ ವಿತ್ತ ಓದಿದವಳು ನೀನು….. ಬಜಾರಿ ಎಂದರೂಹೆಮ್ಮಾರಿ ಎಂದರೂ…..ಕಟ್ಟಳೆಗಳ ಗೆರೆ ಎಳೆದರೂ…ಇನಿಯನ ಬರುವಿಗಾಗಿ ಶಬರಿಯಂತೆ ಕಾದವಳು ನೀನು….ದೇಶಭಕ್ತಿ, ದೈವಭಕ್ತಿ ಪ್ರೇಮಭಕ್ತಿಯ ಮೆರೆದು‌ ಸ್ಪುಟವಾದವಳು ನೀನು….ಆಟ, ಓಟ, ಪಾಠ ಎಲ್ಲಂದರಲ್ಲೂ ಸೈ ಎನಸಿಇತಿಹಾಸ ಪುಟವಾದವಳು ನೀನು… ಮನೆಗೆ ಭಾರವೆಂದರೂ…ಇದಿಯಾದವಳೆಂದರೂ…ಪ್ರೀತಿ ಅಕ್ಕರೆಯ ತೋರಿ ಸಾಕಿ ಸಲುಹಿದಮಗನೇ ಬೆನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿದಾಗಹೆತ್ತವರನ್ನೆ ದೂಡಿ ಬಿಸಾಕಿದಾಗಹೆಗಲು ಕೊಟ್ಟವಳು ನೀನು…ಅಕ್ಕರೆಯಿಂದ ಆಸರೆಯಾಗಿ ಸಲುಹಿದವಳು ನೀನು..ಕಡೆಗೆ ಸತ್ತಾಗ ಅದೇ ಜೀವಗಳಿಗೆ ಅಳುತಹಿಡಿ ಮಣ್ಣು ಹಾಕಿದವಳು ನೀನು.. ಅಬಲೆಯೆಂದರೂ‌‌….ಮೂಲ ಹುಡಕಬೇಡವೆಂದರೂ…ಮಾನಿನಿ ನಿನ್ನ ಬಾಳಲ್ಲಿಮಾಗಿ ಹಣ್ಣಾದವಳು ನೀನು…ಬಾಗಿ ಸಣ್ಣಾದವಳು ನೀನು…ತೂಗಿ ಹೊನ್ನಾದವಳು ನೀನು…ತನ್ನತನವ ತೊರೆದುಇತರರಿಗಾಗಿ ಬಾಳಿದವಳು ನೀನು…ಕೊನೆಗೆ ನಿನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವ ನೀನೆ ಹುಡುಕುತಮಣ್ಣಾದವಳು ನೀನು…. ಶ್ರೀದೇವಿ. ಮ. ಗುಮ್ಮಗೋಳ   ಶ್ರೀದೇವಿ. ಮ. ಗುಮ್ಮಗೋಳ

ಮಹಿಳಾ ದಿನದ ವಿಶೇಷ ಕಲ್ಪನಾ ಎಸ್ ಪಾಟೀಲ ನಾವೇಕೆ ಹೀಗೆ.!? ಸಂಬಂಧಗಳನೆಲ್ಲ ಅಳೆದುತೂಗುವದಿಲ್ಲ, ಎಲ್ಲರೂನನ್ನವರೇ ಎನ್ನುವೆವಲ್ಲ, ನಾವೇಕೆ ಹೀಗೆ.?! ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಸೆ, ಕನಸುಗಳನೆಲ್ಲಹತ್ತಿಕ್ಕಿ ಬದುಕ ನಡೆಸಿದೆವಲ್ಲತಮಗಾಗಿ ಬದುಕಲಿಲ್ಲ, ನಾವೇಕೆ ಹೀಗೆ.!? ತವರುಮನೆಯ ತೊರೆಯಬೇಕುಗಂಡನಮನೆಯಲಿ ಬೆರೆಯಬೇಕುಇಲ್ಲಿಯೂ ನಮಗಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ನಾವೇಕೆ ಹೀಗೆ.!? ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಕ್ಷಣಗಳ ಆನಂದಿಸುವಳುಅಡುಗೆ ಮನೆಯೇ ತನ್ನದೆನ್ನುವಳುನಮಗೆಲ್ಲಾ‌ ಅದ್ಯಾಕ ಎನ್ನುವಳು ಅವಳೇಕೆ ಹೀಗೆ.?! ಮಾತಿಗೆ ಮೊದಲೇ ಸಹನಾಮೂರ್ತಿಯಾಗಿಹಳುಸಿಟ್ಟು ಕೋಪವ ಒಳಗೊಳಗೆ ನುಂಗುವಳುತನ್ನ ರಕ್ತವ ಸುಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವಳು ಇವಳೇಕೆ ಹೋಗೆ.?! ಗಂಡ ಗದರಿದರೂ ಮರಳಿ ಗದರಿಸದವಳುಮಕ್ಕಳು ಹೆದರಿಸಿದರೂ ಹೆದರುವಳುಮನಕೆ ಘಾಸಿಯಾದರೂ ಸಹಿಸುವಳು ಇವಳೇಕೆ ಹೀಗೆ.!? ಇಂದು ಮಹಿಳಾ ದಿನಾಚರಣೆಯಂತೆಒಂದಿನಕೆ ಆಚರಣೆಗಾದರೆನಿತ್ಯಕೆ ಅದಾವ/ರ ಆಚರಣೆ.!? ಕಲ್ಪನಾ ಎಸ್ ಪಾಟೀಲ

ಮಹಿಳಾ ದಿನದ ವಿಶೇಷ ವಿಮಲಾರುಣ ಪಡ್ಡoಬೈಲು ಅವಳದೇ ಧ್ಯಾನ ಅವಳ ನೆನಪುಗಳೇ ಹಾಗೆಎಳೆದಷ್ಟು ತುದಿ ದಕ್ಕುವುದಿಲ್ಲಅಳೆದಷ್ಟು ತಾಳ್ಮೆ ಬರಿದಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲಮೌನದಲ್ಲಿ ಬದುಕಿನ ಸೂತ್ರ ಹೆಣೆದಿದ್ದಳು. ಕೋಪ ತಾಪದ ಧಗೆ ಎಂದೂ ಹಚ್ಚಲಿಲ್ಲನಾಜೂಕಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದಳುಸೌದೆ ಒಲೆಯಲಿ ರುಚಿಯಾದ ಅಡುಗೆಆ ಪರಿಮಳವೆಂದೂ ಅಳಿಯದಂತೆಇರಿಸಿ ಹೋದಳು ಮೂಗಿನೊರಳಲಿ. ಕರುಳ ಬಳ್ಳಿಗಳ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿಬಿಸಿ ಆರುವ ಮುನ್ನ ನಲ್ಮೆಯಿಂದತುತ್ತು  ಬಡಿಸಿಕಥೆ ಹೆಣೆಯುತಿದ್ದಳುಮಾಸಲಿಲ್ಲ ಇಂದಿಗೂ ಆ ಧ್ಯಾನ. ಚಿಮಿಣಿ ದೀಪ ಮನೆ ಮನದ ಆಶ್ರಯಸಹಭಾಗಿತ್ವದ  ಪಾಠ ಕಲಿಸಿದ್ದಳುತನ್ನ ತಾನೇ ಸುಟ್ಟುಕೊಂಡ  ಸೊಡರುಹಣೆಬರಹವ ತಿದ್ದಿ ತೀಡುತಾಬದುಕಿನ ಸಾರ್ಥಕತೆ  ಸಾರಿತು. ಆದರಿಂದು ಅದೆಲ್ಲ  ಮರೆಯಾದವುಅವಿಶ್ರಾಂತದ  ಹಿಂದಿನ ಬದುಕಿನಆ ಶಕ್ತಿ ಆ ಪ್ರೀತಿ  ಬಹು ದೂರ ಸಾಗಿದವೇಹಳೆಯ ಜೀವನಾಡಿಗಳೆಲ್ಲ ಮೂಲೆ ಸೇರಿದವೇಆಧುನಿಕತೆಯ ಅಬ್ಬರದಲ್ಲಿ ಒಲವು ಕೂಡ  ಕಲಬೆರಕೆಯಾಯಿತೇ… ? ವಿಮಲಾರುಣ ಪಡ್ಡoಬೈಲು         

ಮಹಿಳಾದಿನದ ವಿಶೇಷ ಹೆಚ್. ಎಸ್. ಪ್ರತಿಮಾ ಹಾಸನ್ ನಾರಿಗಾಗಿ ಒಂದು ದಿನ “ಮಹಿಳಾ ದಿನಾಚರಣೆ ಅತಿಮುಖ್ಯ ಜಗದಲ್ಲಿಸಹನೆ ತುಂಬಿರುವ ಮಮತಾಮಯಿ ಹೆಣ್ಣುಕಹಿಯನುಂಡರು ಕೂಡ ನಗುಚೆಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುತಸಿಹಿಯ ಹಂಚುತ ಜಗಕೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿದೇವಿ”….ಈ ಮೇಲಿನ ಮುಕ್ತಕದಂತೆ ಮಹಿಳಾ ದಿನಾಚರಣೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸುವುದು ಮಹಿಳೆಗೆ ನೀಡುವಂತಹ ಒಂದು  ಗೌರವ. ಆ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಮಹಿಳೆ ಪಾತ್ರಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ನಾವು ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು  ನಾರಿ ಮಣಿ, ಮಹಿಳೆ, ಹೆಂಗಸು, ಹಲವಾರು ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಕರೆಯುವುದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿದಂತ ವಿಷಯ. ನಾರಿಯು  ಸಹನೆಯನ್ನು  ತುಂಬಿರುವಂತಹ  ಮಮತಾ ಮಯಿಯಾಗಿರುವ ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಎಷ್ಟು ಗೌರವಿಸಿ ಸನ್ಮಾನಿಸಿದರು ಕಡಿಮೆಯೇ. ಅವಳಿಗೂ ಒಂದು ದಿನ ಸೀಮಿತವಾಗಿಟ್ಟಿರುವುದು ಸಂತಸದ ಸುದ್ದಿ. ಆಕೆಯ ಪ್ರತಿದಿನವೂ  ಮಹಿಳಾ ದಿನಾಚರಣೆಯ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಎಷ್ಟೇ ನೋವುಗಳು ಬಂದರೂ ಸಹ ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ನುಂಗುತ್ತಾ ಇತರರಿಗೆ  ಸಂತೋಷವನ್ನು ನೀಡುವವಳು ಹೆಣ್ಣು.  ಎಷ್ಟೇ ನೋವಿದ್ದರೂ ನಗು ಮುಖವನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಂಡು  ಕಹಿಯನ್ನು ತನ್ನಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿಕೊಂಡು ಇತರರಿಗೆ ಸಿಹಿಯನ್ನು ಉಣಿಸುವವಳು ಹೆಣ್ಣು. ಎಲ್ಲೆಡೆಯು  ನಗು ನಗುತ ಪಾಲಿಗೆ ಬಂದದ್ದೇ ಪಂಚಾಮೃತ ಎನ್ನುತ್ತಾ   ತನ್ನ ಪಾಡಿಗೆ ತಾನು ಜೀವನವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳು ತ್ಯಾಗಮಯಿ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ  ಎಷ್ಟು ಪದಗಳು ಹೇಳಿದರು ಕಡಿಮೆ . ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ಬಹಳಷ್ಟು   ಉದಾಹರಣೆಗಳ ಮಾಲೆಯೇ ಇವೆ.    ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ  ಮಹಿಳಾ ದಿನಾಚರಣೆ ಬರ್ತಿದ್ದರೆ ಸಾಕು. ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೊಗಳುವುದು ಎಷ್ಟು? ಆಕೆಯನ್ನು ಅಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಕೂರಿಸುವುದೆಷ್ಟು? ಮಹಿಳೆಯರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡುವಂತಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳೆಷ್ಟು? ಲೆಕ್ಕವೇ ಇಲ್ಲ. ಒಮ್ಮೆ ಯೋಚಿಸಿ ನೋಡಿ. ದಿನಾಚರಣೆಯಂದು ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಗೌರವವನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆಯೆ? ಅವರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಾವು ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆಯೆ? ಇಂದಿಗೂ ಸಹ  ಮಹಿಳೆಯರ ಕಷ್ಟಗಳು ಹೇಳತೀರದು.ಮನೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನೆಲ್ಲ  ಆ ಮಹಿಳೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಗಂಡಿನಂತೆ ದುಡಿಯುತ್ತಿರುವ ಎಷ್ಟು ಕೋಟಿ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವೆ. ನಾರಿ ನಿನಗೆ ಯಾರು ಸಮ. ನಿನ್ನನ್ನು ಯಾರಿಗೂ ಹೋಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಹೀಯಾಳಿಸುವ,ಹಿಂಜರಿಯುವ  ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಸ್ಥಾನ ಅಪಾರವಾದದ್ದು. ಯಾರು ಸಹ ನಿನ್ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಾರಿ ನೀನು  ಅಬಲೆಯಲ್ಲ ಸಬಲೆ.ಇಂದು ಹಲವಾರು ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಮಧ್ಯೆಯೂ ಸಹ ನೀನು ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ  ತೊಡಗಿ ಹಲವಾರು ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು  ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತಿರುವ ತ್ಯಾಗ ಮೂರ್ತಿ ನೀನು. ನಿನ್ನಲ್ಲಿರುವ ನೋವೆಷ್ಟು, ಹುಟ್ಟಿದಾಗಲಿಂದಲೇ  ಕಷ್ಟ ಎಂಬುದು ನಿನ್ನ ಬೆನ್ನೇರಿದೆ. ನೋವು ನಲಿವುಗಳು ಎಷ್ಟೇ ಇದ್ದರೂ. ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಜೀವನ ಮಾಡುವವಳು ನೀನೊಬ್ಬಳೇ. ಯಾವುದೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿನ  ಸಮಸ್ಯೆ ಆಗಿರಬಹುದು. ಮನೆಯ ಒಳಗಿನ ಕೆಲಸವಾಗಿರಬಹುದು. ಗಮನವಿಟ್ಟು ಮಾಡುವಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿ ನೀನೊಬ್ಬಳೇ. ಅರಿಯದ ಎಷ್ಟೋ ಜನರು  ಹೆಣ್ಣು ಮಗುವಾಯಿತೆಂದರೆ  ಹೆಂಡತಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನೇ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.ಅಂತಹ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಬಹಳಷ್ಟಿದೆ. ಅಂತಹ ಕ್ರೂರ ಮೃಗಗಳು  ಗಂಡಿನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಎಲ್ಲರೂ ಈ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಹಾಗೆ ಇದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿಲ್ಲ. ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣು ಎಂಬ ಭೇದ ಭಾವದಲ್ಲಿ ಜೀವನ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಅದರ ಅನುಭವವನ್ನು  ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ  ನೋಡುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಮನೆಗೆ ಒಂದು  ಹೆಣ್ಣು ಇಲ್ಲ ಎಂದರೆ  ಅದು ಮನೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನರಕದ ಕೂಪವಾಗುತ್ತದೆ. ದಯಮಾಡಿ ನೋಡಿ  ಹೆಣ್ಣು ಇಲ್ಲದ  ಮನೆ ಮನೆಯಲ್ಲ. ಎಷ್ಟೋ ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳಿರುವಂತಹ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ನೋಡಿದ್ದೇನೆ. ಸೊಸೆ ಎಂದಿಗೂ ಮಗಳಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದುಹೇಳುತ್ತಾರೆ ಮಗಳು ಎಂದು ಸೊಸೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.  ಎನ್ನುವ ಭ್ರಮೆಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೂ ಹೆಣ್ಣು,ಹೆಣ್ಣೆ. ಆಕೆ ಎಂದಿಗೂ  ತನಗಾಗಿ ಏನನ್ನು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ  ಇತರರ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಜೀವನವಿಡೀ ಮುಡುಪಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ.ಮಹಿಳೆ ತನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ  ಮನೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ  ಮನೆಯಲ್ಲೂ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ, ಹೊರಗಡೆಯೂ ದುಡಿಯುತ್ತಾ, ತನ್ನದೇ ಆದಂತಹ ಸೇವೆಯನ್ನು ನಿಷ್ಕಲ್ಮಶವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಯಲ್ಲೂ  ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳ ಹುಟ್ಟು ಸೇವೆಗಾಗಿ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಜಗದ ನಿಯಮದಲ್ಲಿ ಜೀವನದ ಕಷ್ಟ ಸುಖಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತ  ಬಾಳುವವಳು ಹೆಣ್ಣು . ಎಷ್ಟೆಂದು ಹೇಳುವುದು ಅವಳ  ಕಾರ್ಯದ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು  ಮನೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ  ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಎಷ್ಟು ವಿದ್ಯಾವಂತ ಮಹಿಳೆಯರು  ಹೊರಗೂ ದುಡಿದು, ಮನೆಯಲ್ಲೂ ಸಹ ದುಡಿಯುತ್ತಾರೆ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವಂತಹ  ಅವಿದ್ಯಾವಂತ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಹ ತಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಕರಕುಶಲ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ದುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ . ಬಟ್ಟೆ ಹೊಲಿಯುವುದಾಗಿರಬಹುದು, ತೋರಣಗಳನ್ನು ಹಾಕುವುದಾಗಿರಬಹುದು, ಮೇಣಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದಾಗಿರಬಹುದು, ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವುದಾಗಿರಬಹುದು,  ಊಟದ ಎಲೆಗಳನ್ನು  ತಯಾರು ಮಾಡುವುದು  ಹೀಗೆ ಹಲವಾರು ವಿಧದಲ್ಲಿ ಅವಿದ್ಯಾವಂತ ಮಹಿಳೆಯರು  ಸಹ ದುಡಿಯುತ್ತಾರೆ. ವಿದ್ಯಾವಂತ ಮಹಿಳೆಯರು  ತಮ್ಮ ಕೈಲಾದಷ್ಟು ಅವರು ದುಡಿಯುತ್ತಾ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಎಷ್ಟೇ ಮುಜುಗರದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇದ್ದರೂ. ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಹೆದರದೆ ಅಂಜದೆ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.  ಒಟ್ಟಾರೆ ಹೆಣ್ಣಿಗೆ ಎಷ್ಟು ವಿಮರ್ಶೆಮಾಡಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿ ವಿಶೇಷತೆಗಳನ್ನು  ಹೇಳಿದರು ಕಡಿಮೆಯೇ. ನಾರಿ ನಿನಗೆ ಯಾರು ಸಮ  ನಿನ್ನ ತ್ಯಾಗಕ್ಕೆ ಬೆಲೆಯೇ ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ಮಾತಿಗೆ  ಸರಿಯಾದ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುವವಳು ನಾರಿಯೆ .ಒಟ್ಟಾರೆ ನಮ್ಮ “ಪ್ರತಿಮಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಟ್ರಸ್ಟ್. ಕರ್ನಾಟಕ ವು ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರತಿಭೆ ನೋವು ಸಂತೋಷಕ್ಕೆ ಸ್ಪಂದಿಸಿ ಕರಕುಶಲ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಸಂತಸದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ತ್ಯಾಗಕ್ಕೆ ಅವರ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ  ನಿಮಗೊಂದು ನನ್ನ ನಮಸ್ಕಾರ. ಹೆಣ್ಣಿನ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾ ಹೋದರೆ  ಎಷ್ಟು ಹೇಳಿದರು ಕಡಿಮೆಯೆ ಎಂದು ಹೇಳುಬಹುದು. ಧನ್ಯವಾದಗಳು ಜೈ ಹಿಂದ್ ಜೈ ಭಾರತ  ಮಾತೆ.

ಮಹಿಳಾ ವಿಶೇಷ ದಿನ ಡಾ.ಭಾರತಿ ಅಶೋಕ್ ಅವಳ ದಿನಕ್ಕೆ ಹೆಣ್ಣು ತಾನೆಷ್ಟೇ ಬುದ್ಧಿವಂತಳಾದರೂ, ಹೊರಗೆ ತಾನೆಷ್ಟೇ ಮುಂದುವರಿದರೂ, ಮನೆಯೊಳಗೆ ಬಂದೊಡನೆ ತನ್ನ ಜವಾಬ್ಧಾರಿ ಯನ್ನು ಮರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಹೆಚ್ಚು ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅವಳಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದಲ್ಲ.  ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ  ಅನಕ್ಷರಸ್ಥ ಮಹಿಳೆಯರಿಗಿಂತ ವಿದ್ಯಾವಂತ ಮಹಿಳೆಯರೇ ಹೆಚ್ಚು ನೋವನ್ನು, ಕೌಟುಂಬಿಕ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆಲ್ಲಾ ಅವಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ವಿಸ್ತಾರ ಮತ್ತು ಸೈರಿಣಿಯೇ ಕಾರಣ. ಹಿಂದೆ ಅವಳು ಕೇವಲ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ಕಾಲವೊಂದಿತ್ತು. ಒಮ್ಮೆ ತಾಳಿಗೆ ಕೊರಳನ್ನು ಒಡ್ಡಿದಳೆಂದರೆ ಅವಳ ಬದುಕಲ್ಲಿ ಎಂಥ ಬದಲಾವಣೆ ಆಗುತ್ತಿತ್ತು  ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬದುಕು ಯಾರು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಬೆಳೆಗೆರೆ ಜಾನಕಮ್ಮನವರ ಕವಿತೆಯ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸುವ ಮೂಲಕ ಗ್ರಹಿಸಬಹುದು “ಗಂಡನೆಂದರೆ ಪ್ರಾಣಗಂಡ ಹೆಣ್ಣೆ ನೀ ಗಂಡನ ಕೂಡಿಕೊಂಡ್ಯಾನೋಡು ಮಂಡೂಕ ಸರ್ಪದ ನೆಳಲಿಗೆ ಹೋದಂತೆಬಾಡೀಗೆ ಬಸವನು ಶಿರಬಾಗಿಕೊಂಡಂತೆಅಧಿಕಾರಿ ನಿನಗವನೊಬ್ಬ ನಿರುತ ದುಡಿದರೆ ಆಶನದ ಹಬ್ಬತಪ್ಪಿ ಬೇನೆ ಬೇಸರವಾಗಿ ಉಸ್ಸೆನ್ನಲಬ್ಬಬ್ಬಏನಾಯ್ತು ಎಂದು ಗಂಟ್ಹಾಕುವ ಹುಬ್ಬ”  ಇದು ಹೆಣ್ಣಿಗೆ ಮದುವೆ ಎಂಬುದು ಒಂದು ನೆರಳು ಸಿಕ್ಕಂತೆ ಎಂಬ ನಿಲುವನ್ನೇ ಬಡುಮೇಲು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ನೆರಳು ನಿಜ ಆದರೆ ಮಂಡೂಕದ ಹೆಡೆಯ ಕೆಳಗಿನ ನೆರಳು ಎಂಬುದಂತು ಸತ್ಯ ಅವಳು ಸದಾ ದುಡಿಯುತ್ತಿರಬೇಕು ಅಪ್ಪಿ ತಪ್ಪಿ ಅವಳು ಬೇಸರಿಕೆ ಬೇನೆ ಎಂದರೆ ಗಂಡನು ಅವಳನ್ನು ಸಹಿಸದಾಗುವನು. ಆದರೆ ಅವಳು ಇಂದು ಇದನ್ನು ದಾಟಿ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ. ಮನೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ಅವಳ ಬದುಕು ಈಗ ತನ್ನ ಮನೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ಹೊರಗೂ ದುಡಿಯುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಆದ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಯು ಅವಳ ಬದುಕನ್ನು ಹೀಗೆ ಬದಲಿಸಿತು ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಅವಳ ಕಾರ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಪುರುಷನಿಗೆ ಸರಿ ಸಮನವಾಗಿ ಜ್ಞಾನ, ಶಿಕ್ಷಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಎಲ್ಲವೂ ಇರುವ ಆಕೆ ಕೇವಲ ಮನೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗದೇ ಜ್ಞಾನ, ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವು ವಿಸ್ತಾರಗೊಂಡಿದ್ದರೂ  ಮನೆಯನ್ನು ಮೊದಲಿಗಿಂತಲೂ  ಚನ್ನಾಗಿ ನಿಭಾಯಿಸುವ ಕಲೆ ಕರಗತವಾಗಿದ ಮಹಿಳೆ ಮಾಡುವಷ್ಟು ಕೆಲಸವನ್ನು ಪುರುಷ ಮಾಡಲಾರ. ಮಾಡಲಾರ ಅಂದರೆ, ಅವನಿಗೆ ಶಕ್ತಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಇಲ್ಲ ಎಂದಲ್ಲ ಗಂಡಸು ಹೊರಗೆ ದುಡಿದು ಬಂದನೆಂದರೆ ಆತ ಮನೆಯ ಕಡೆಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ನುಸಿಳಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಹೆಚ್ಚು.  ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಇದು ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ. ಕೆಲವು ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ  ಹೊರಗು ದುಡಿಯದ ಗಂಡಸರು ಇರುವುದನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಹೆಣ್ಣು ಇಂದು ಒಳ ಹೊರಗೂ ದುಡಿಯುವ ಯಂತ್ರವಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ಆದರೂ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಅವಳಿಗೆ ಹತ್ತು ಹಲವು ತಾಪತ್ರಯಗಳು, ಅದೆಲ್ಲವನ್ನು ಮೀರಿ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನ ಮಾನಗಳನ್ನು ಭದ್ರಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಇದೆಲ್ಲದರ ಜೊತೆಗೆ  ಮಕ್ಕಳ ಲಾಲನೆ-ಪಾಲನೆ ಮಾಡುವುದು ಮುಖ್ಯ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು, ಹಿಂದೆ ಅವಳು ಕೇವಲ ಮನೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಪುರುಷ ಕೊನೆಯ ಪಕ್ಷ ಹೊರಗೆ ದುಡಿದು ತರುತ್ತಿದ್ದ ಮನೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಅವಳು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು ಆದರೆ ಬದಲಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವಳಿಗೆ ಇದೆಲ್ಲಾ ಹೊರೆ ಆಗುತ್ತಿದೆ.ಆದರೂ ದೈರ್ಯಗೆಡದೇ ಗಂಡಸಿನ ಸಮನಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ರಂಗಕ್ಕೂ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿ ಈಗ ರಾಷ್ಟ್ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ, ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೂ ಸಾಧನೆಗೈದ ಅವಳಿಗಾಗಿ ಒಂದು ದಿನವನ್ನು ಅವಳ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮೆರೆಸುವ ದಿನವನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ದಿನಾಚರಣೆಯನ್ನು ಕಳೆದ ಒಂದು ಶತಮಾನದಿಂದ ಆಚರಿಸುತ್ತಾ ಬರಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ೧೯೧೧ ರಲ್ಲಿ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್, ಆಸ್ಟ್ರೀಯಾ,ಜರ್ಮನಿ,ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದಶಲಕ್ಷಗಟ್ಟಲೇ ಜನ ಸೇರಿ ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳೆಯರ ದಿನವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ “ಕೂಲಿ ಚಳವಳಿ”ಯ ಮೂಲಕ(ಲೇಬರ್ ಮೂವ್‌ಮೆಂಟ್) ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾ  ಮತ್ತು ಯುರೋಪ್ ನಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಮೂಲಕ “ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆ”ಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು.ಮಹಿಳೆಯ ಬಹುಮುಖ ಸಾಧನೆಯನ್ನು, ಆಕೆಯ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಈ ದಿನವನ್ನು ಮೀಸಲಾಗಿರಿಸಿದೆ. ಇಷ್ಟಾದರೂ ಗಂಡು ಹೊರಗೆ, ಹೆಣ್ಣು ಒಳಗೆ ದುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು “ಶ್ರಮ ವಿಭಜನೆ”ಎಂದು  ಹೇಳಬಹುದು. ಆದರೆ ಇಲ್ಲೊಂದು ವಿಷಯ ಮರೆಯುವಂತಿಲ್ಲ ಗಂಡಸೇ ಯಾಕೆ ಹೊರಗಿನ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಎನ್ನುವುದಿಲ್ಲಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ಚರ್ಚಿಸುವ ವಿಚಾರ. ಇಂದು ಎಲ್ಲಾ ರಂಗದಲ್ಲೂ ಪುರುಷನಿಗೆ  ಸಮಾನವಾಗಿ ದುಡಿಯುತ್ತಿರುವ ಅವಳಿಗೆ  ವ್ಯವಹಾರ ಜ್ಞಾನ ಇರಲಿಲ್ಲವೇ? ಆದರೂ ಅವಳನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಗೋಡೆಯ ನಡುವೆ ಹೊರಗಿನ ವ್ಯಹಾರಗಳಿಂದ ದೂರ ಇರಿಸಿದ್ದು ಮಾತ್ರ ಪುರುಷನ ವ್ಯವಹಾರ ಚತುರತೆಯೇ ಸರಿ ಲೇಖಕಿ ಡಯೇನ್ ಮೇರಿ ಚೈಲ್ಡ`ರ “ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸುವ, ಪೋಷಿಸುವ, ಮತ್ತು ರೂಪಾಂತರಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಇದೆ” ಎನ್ನುವ ಮಾತು ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿ ಎನಿಸದು. ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಅವಳ ಸಾದನೆಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಮಹಿಳೆ ಒಂದೇ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರದೇ, ಇಂದು ಆರ್ಥಿಕ. ಸಾಮಾಜಿಕ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಛಾಪು ಮೂಡಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಇಂಥಹ ಇವಳನ್ನು ಲಿಂಗ ಅಸಮಾತೆಯಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ದೂರ ಇಡಲು ಆಗದಿರುವ ದುರಂತ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ-ಪ್ರಪಂಚ.ಆದ್ದರಿಂದ  ೧೮/೧೯ನೇ ಶತಮಾದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಮಹಿಳೆಯರು ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆಗಾಗಿ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಮತದಾನಕ್ಕೆ, ಸಮಾನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸಮಾನ ವೇತನಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಸರಕಾರಿ ವಲಯದಲ್ಲಿಯೂ `ಜಂಡರ್ ಪೇ ಗ್ಯಾಪ್` ಬಗ್ಗೆ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಸಮಾನತೆಗಾಗಿ ಹಲವು ಮಹಿಳಾವಾದಿಗಳು ೧೯೭೦/೮೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವಳು ಹೋರಾಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದಾಳೆ ಅವಳ ದೈಹಿಕ, ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಕಡೆಗೆ ಗಮನ ಹರಿಸಲು ಆಗದಂತೆ. “ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ ನಡೆಸಿದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತಿ ಐದು ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳೆ ಕೆಲವು ರೀತಿಯ ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾಳೆ ಆರ್ಥಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ರಾಜಕೀಯ,ಧಾರ್ಮಿಕ ರಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ತಾರತಮ್ಯ, ಕೌಟುಂಬಿಕ ಹಿಂಸೆ,ಇತರ ಅಂಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ದುರ್ಬಲರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ದೈಹಿಕ, ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಸಮಾಜಿಕ ಒತ್ತಡಗಳು, ಅವುಗಳ ವಿವರಣೆಯಿಂದ ಅಪಹಾಸ್ಯ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ತರ್ಕಬದ್ಧಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ  ಮಹಿಳೆ ಎಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಋಣಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ. ಎಂದು ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಸೈಕಾಲಜಿಷ್ಟ್ ರುಚಿ ಶರ್ಮ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಡಾ. ಭಾರತಿ ಅಶೋಕ್

ಮಹಿಳಾ ದಿನದ ವಿಶೇಷ ವನಜ ಮಹಾಲಿಂಗಯ್ಯ ಹೆಣ್ಣೆಂದರೆ ಹೆಣ್ಣೆಂದರೆ ಏನೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕಾ?ಅವಳೇ ಮಮತೆಯ ಮಡಿಲು,ತಾಯಿಯೇ ಪ್ರೀತಿಯ ಗಣಿ,ಆಕೆಯೇ ತಾಳ್ಮೆಯ ಮೂರುತಿ. ಹೃದಯಾಂತರಾಳದ್ದು ಅವಳ ಪ್ರೀತಿ,ಅವಳ ತಾಳ್ಮೆ ಬೇರಾರಿಗೂ ಬಾರದು,ಅವಳೇ ತನ್ನ ಗಂಡನಿಗೆ ಸರ್ವಸ್ವ,ತನ್ನ ಮುದ್ದು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮಹಾತಾಯಿ. ತಾಯಿಯೇ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮೊದಲ ಗುರು,ಅಕೆಯಿಂದ ಪಾಠ ಕಲಿತ ಮಕ್ಕಳೇ ಧನ್ಯರು,ಅಕೆ ಕಲಿಸುವ ಪಾಠ ಬದುಕಿಗೆ ದಾರಿದೀಪ,ಆ ಮಕ್ಕಳು ಸದಾ ತಾಯಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು. ಆಕೆಯಿಂದ ಪಾಠಕಲಿತವರು ಜಗವ ನೋಡಬೇಕು,ಆಕೆಯ ಪ್ರೀತಿ ಮಕ್ಕಳ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬೇಕು,ಅವಳ ಸ್ಪರ್ಶ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶಕ್ತಿ ತುಂಬಬೇಕು,ಅವಳ ಸಹನೆ ಮಕ್ಕಳ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಬೇಕು. ತಾಯಿ ಆಶೀರ್ವಾದ ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಬೇಕು,ಅವಳ ವಾತ್ಸಲ್ಯದಿಂದ ಮಕ್ಕಳು ಗುರಿ ಮುಟ್ಟಬೇಕು,ಅವಳ ತಾಳ್ಮೆ ಅಪ್ರತಿಮವಾದುದಾಗಿರಬೇಕು,ತಾಯಿ ಮಮತೆ ದೀರ್ಘ ತಮ್ಮ ಬದುಕಾಗಬೇಕು. ವನಜ ಮಹಾಲಿಂಗಯ್ಯ

ಮಹಿಳಾ ದಿನದ ವಿಶೇಷ ವೀಣಾ ಹೇಮಂತ್‌ ಗೌಡ ಪಾಟೀಲ್ ಮಹಿಳಾ ದಿನಾಚರಣೆ… ಹೊತ್ತವರಿಗಷ್ಟೇ ಗೊತ್ತು ಕಿರೀಟದ ಭಾರ. ಹೆಣ್ಣು ಸಂಸಾರದ ಕಣ್ಣು, ಹೆಣ್ಣು ಮಮತಾಮಯಿ, ತ್ಯಾಗಮಯಿ, ಕ್ಷಮಯಾಧರಿತ್ರಿ,ತಾನು ಅರೆಹೊಟ್ಟೆ ಉಂಡರೂ ಮನೆ ಜನರ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿಸುವ ಅನ್ನಪೂರ್ಣೆ, ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರನ್ನು ಪೊರೆವ ಸಹೋದರಿ, ಕುಟುಂಬಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ಸರ್ವಸ್ವವನ್ನೂ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಮಹಾತಾಯಿ ಹೆಣ್ಣಿಂದಲೇ ಇಹ ಪರಗಳು ಅಬ್ಬಬ್ಬ ಅದೆಷ್ಟು ಪ್ರಿಫಿಕ್ಸುಗಳು, ಸಫೀಕ್ಸುಗಳು…. ಕೇಳಲು ಅದೆಂಥ ಮಧುರ, ಆದರೆ ನಿಭಾಯಿಸಲು…. ಹೊತ್ತವರಿಗಷ್ಟೇ ಗೊತ್ತು ಕಿರೀಟದ ಭಾರ!! ಹೆಚ್ಚು ಮಾತಾಡಿದರೆ ವಾಚಾಳಿ,ಬಾಯ್ಬಡಕಿ, ಮಾತನಾಡದಿದ್ದರೆ ಗುಮ್ಮನಗುಸುಗಿ, ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದಿದ್ದರೆ ನಿಂತಲ್ಲಿ ಕಾಲು ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ, ಸುಮ್ಮನೆ ಕುಳಿತರೆ ಸೋಂಬೇರಿ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಯಾರಾಗಿ ನಿಂತರೆ ತಯಾರಬಸಲಿಂಗಿ, ಸರಳವಾಗಿದ್ದರೆ ಮುಶಂಡಿ….ಹೇಗೆ ಆಕೆಯ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಅಳೆಯುವರು. ಪುರಾಣ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ತಾಯಿಯಾಗಿ, ಸೋದರಿಯಾಗಿ,ಪತ್ನಿಯಾಗಿ, ಪ್ರೇಯಸಿಯಾಗಿ, ಮಗಳಾಗಿ, ಸಹಪಾಠಿಯಾಗಿ ಸ್ನೇಹಿತೆಯಾಗಿ ಹೀಗೆ ಹತ್ತು ಹಲವು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ನೋಡಿದ್ದಾರೆ… ಎಲ್ಲವೂ ನಿಜ ಆದರೆ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅರ್ಧ ಸತ್ಯಗಳು!! ಒಪ್ಪಿದರೂ ಒಪ್ಪದಂತಹ ಕಟು ಸತ್ಯಗಳು. ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಆಕೆಯ ಎಲ್ಲಾ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ, ಜೀವನದ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ನೋಡುವ ಜನ … ಹೆಣ್ಣು ಕೂಡ ಓರ್ವ ವ್ಯಕ್ತಿ… ಆಕೆಗೂ ಒಂದು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವಿದೆ, ಮನಸ್ಸಿದೆ, ಭಾವನೆಗಳಿವೆ, ಇಷ್ಟಾನಿಷ್ಟಗಳಿವೆ. ಆಕೆಯದ್ದೇ ಆದ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಜೀವನವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮರೆತಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವತಃ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಕೂಡ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕಿರುವ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯನ್ನು ಅಪ್ಪಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಬಾಳುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಹತ್ತು ಹಲವಾರು ಕಾರಣಗಳು. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ತಮಗೆ ಹೆಣ್ಣು ಹುಟ್ಟಿರುವುದು ಪರರ ಮನೆ ಬೆಳಗಲು ಎಂಬುದು ಹೆಣ್ಣಿನ ಹೆತ್ತವರ ಭಾವವಾಗಿದ್ದು ಅವರು ಆಡುವ ಪ್ರತಿ ಮಾತಿನಲ್ಲಿಯೂ ಆಕೆ ತಾನು ಹೆರವರ ಸ್ವತ್ತು ಎಂದು ಪರಕೀಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಯಾವುದನ್ನು ಕಟುವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸದ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಇದನ್ನು ಒಪ್ಪಿ ಬಾಳುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನು ಆಕೆ ಮದುವೆಯಾಗಿ ಬಂದ ಗಂಡನ ಮನೆಯವರು ಆಕೆಯನ್ನು ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬಂದವಳು, ತಮ್ಮ ಮನೆಯ ಕೆಲಸ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮನೆಯೊಡತಿ!!? ಎಂದು ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇದು ಕೂಡ ಅರ್ಧ ಸತ್ಯವೇ. ಹುಟ್ಟಿದ ತವರು ಮನೆಗೆ ಹೊರಗಿನವಳು ಗಂಡನ ಮನೆಗೆ ಹೊರಗಿಂದ ಬಂದವಳು… ಎಂಬ ಅಡ್ಡಗೋಡೆಯ ಮೇಲಿನ ದೀಪದ ಹಾಗೆ ಜೀವನ. ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ಇದ್ದರು ಎಲ್ಲೂ ಸಲ್ಲದವಳು ಎಂಬ ನೋವಿನ ಭಾವ ಜೀವಿತದ ಕಡೆಯವರೆಗೂ ಆಕೆಯನ್ನು ಅನಾಥ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಲುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮಹಿಳೆಯರು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ, ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ, ಯಾವತ್ತೂ ಪುರುಷನ ಅಡಿಯಾಳಾಗಿರುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಇನ್ನು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೇಲಾಗುವ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳಿಗೆ ಗಂಡಸನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಎಷ್ಟೋ ಬಾರಿ ಬಜಾರಿ, ಗಂಡು ಬೀರಿ, ಸಂಸಾರಒಡೆಯುವವಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ. ಕೌಟುಂಬಿಕ ಕಲಹಗಳಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಯಾರದ್ದೇ ಇರಲಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು, ಅನುಸರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಹೇಳುವುದು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ತಗ್ಗಿ ಬಗ್ಗಿ ನಡೆಯಬೇಕು.ಕಾರಣ ಆಕೆ ಭೂಮಿ ತಾಯಿಯಷ್ಟೇ ತಾಳ್ಮೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂಬ ಬಣ್ಣದ ಹೋಲಿಕೆ!!. ಆದರೂ ನಮ್ಮ ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಜನರು ಇನ್ನೂ ತಮ್ಮ ಪುರಾತನ ಧೋರಣೆಗಳಿಂದ ಕಿಂಚಿತ್ತು ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ. ಎಷ್ಟೋ ಬಾರಿ ದುಡಿಯುವ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳ ವೇತನವನ್ನು ಕೂಡ ಗಂಡಸರೇ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ ಅಕಸ್ಮಾತಾಗಿ ಈ ಕುರಿತು ಆಕೆ ಏನಾದರೂ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರೆ ದುಡಿಯುತ್ತಿನಿ ಎಂಬ ಹಮ್ಮುಜೊತೆಗೆ ನಿನ್ನ ಉದ್ಯೋಗದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ನಮ್ಮನೆಗೆ ಇಲ್ಲ ಕೆಲಸವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡು ಎಂಬ ರೋಪು ಬೇರೆ. ಉದ್ಯೋಗ ತನ್ನ ವೈಯುಕ್ತಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಜೀವನದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಅರಿವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ತಗ್ಗಿ ಬಗ್ಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಉಡುವ ಬಟ್ಟೆಗಳು ಅವರ ಚಾರಿತ್ರ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಸಮಾಜದ ಅಂಬೋಣ. ಇದು ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸರಿ. ತನ್ನಇಷ್ಠದಂತೆ ಬಟ್ಟೆ ತೊಡುವ,ಕಲಿಯುವ, ಬದುಕುವ ಅವಕಾಶಗಳು ಆಕೆಗೆ ಮರೀಚಿಕೆ ಎಂಬುದು ವಿಷಾದನೀಯ. ನಿನ್ನ ಜೀವನ ನಿನ್ನ ಬದುಕು… ನಿನ್ನಿಷ್ಟದಂತೆ ಬದುಕು ಕಟ್ಟಿಕೋ ಎಂದು ಎಂದಾದರೂ ನಿಮ್ಮ ತಾಯಿಗೆ, ಸಹೋದರಿಗೆ, ಪತ್ನಿಗೆ,ಸ್ನೇಹಿತೆಗೆ ಹೇಳಿದ್ದೀರಾ?? ನಿನ್ನ ಹವ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸು, ನಿನಗಾಗಿ ಸಮಯವನ್ನು ಮೀಸಲಿಡು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದೀರ? ಆಕೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ಒಂದು ಕಪ್ಪು ಚಹಾ ಮಾಡಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೀರಾ?? ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಪಾಲಕರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದು ತತ್ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಔದ್ಯೋಗಿಕವಾಗಿ, ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸದೃಢರಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಕ್ಕಳೆಡೆಗಿನ ತಂದೆ ತಾಯಿಗಳ ಈ ಬಗೆಯ ಪ್ರೀತಿ, ಕಾಳಜಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಭವಿಷ್ಯದ ಕುರಿತಾದ ಅವರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳು ಮಕ್ಕಳ ಭದ್ರ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಬುನಾದಿಯಾಗುತ್ತಿವೆ. ಇದು ಸ್ವಾಗತಾರ್ಹ ವಿಷಯ. ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಯಾರೇ ಇರಲಿ, ಹೇಗೆ ಇರಲಿ ಏನೇ ಇರಲಿ ಅವರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ, ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಒಂದು ಮುಖವನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೋಡಿ ಜಡ್ಜ್ ಮಾಡಬೇಡಿ. ಅದಾಗದಿದ್ದರೆ ಅವರ ಚಾರಿತ್ರ್ಯವಧೆ ಮಾಡದೆ, ನಿಮ್ಮ ಪಾಡಿಗೆ ನೀವಿರಿ. ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ನೀವು ಸಿರುವ ಕಿರೀಟದ ಭಾರವನ್ನು ಹೊತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ನಡೆದಿದ್ದಾಳೆ…. ಮುಂದೆಯೂ ನಡೆಯುತ್ತಾಳೆ ಕೂಡ. ಆದರೆ ಆಕೆಗೆ ಆಕೆಯದ್ದೇ ಜೀವನವನ್ನು ರೂಪುಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕೊಂಚ ಸ್ಪೇಸ್ ಕೊಡಿ….. ಅದುವೇ ನಿಜವಾದ ಮಹಿಳಾ ದಿನಾಚರಣೆಯ ಸಾರ್ಥಕತೆ. ವೀಣಾ ಹೇಮಂತ್ ಗೌಡ ಪಾಟೀಲ್ 

ಡಾ.ಗೀತಾ ದಾನಶೆಟ್ಟಿ ಬಾಗಲಕೋಟ ಡಾ.ಗೀತಾ ದಾನಶೆಟ್ಟಿ ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಅವಳೆಂದರೆ ಅವಳೆಂದರೆಜೀವದ ಒಡಲುಮಮತೆಯ ಮಡಿಲುಕರುಣೆಯ ಕಡಲುಪ್ರೀತಿಗೆ ಮಿಗಿಲು ಅವಳೆಂದರೆಮಧುರ ಭಾವಗಳ ಸಾಗರಸದಾ ಸಂತಸದ ಆಗರತ್ಯಾಗ, ಸಹನೆಯ ಶಿಖರಜ್ಞಾನಧಾರೆಯ ಭಂಡಾರ ಅವಳೆಂದರೆಬದುಕಿಗೆ ಬಣ್ಣ ತುಂಬುವ ಕಲಾವಿದೆಕವಿ ಕಾವ್ಯದ ವಸುಂಧರೆಅಕ್ಕರೆಯ ಅಮೃತಧಾರೆಸೃಷ್ಟಿಯ ಸೌಂದರ್ಯ ಅವಳೆಂದರೆಅಬಲೆಯಲ್ಲ ಆದರ್ಶಆತ್ಮಾಭಿಮಾನದ ಅನರ್ಘ್ಯಆಧ್ಯಾತ್ಮದ ಅನುಭೂತಿಗಳತಿ,ಸಂಗಾತಿ ಸಂಪ್ರೀತಿ ಅವಳೆಂದರೆಮಿಡಿಯುವ ಮೌನಗಾನಮನ ಮಂದಿರದ ತಾಣಬದುಕಿನ ಉಯ್ಯಾಲೆಜ್ಞಾನದ ಸ್ಪೂರ್ತಿಸೆಲೆ ಅವಳೆಂದರೆಕುಟುಂಬದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆದಡ ಸೇರಿಸುವ ನೌಕೆಎಲ್ಲರನು ಸಲಹುವ ಸೇವಕಿಸಕಲ ರಂಗದಲಿ ಸಾಧಕಿ ಅವಳೆಂದರೆಸೀಡಿದೇಳುವ ಶಕ್ತಿ ಸ್ವರೂಪಿಣಿದಣಿವರಿಯದ ಧರಣಿಜಗದ ಜೀವನಾಡಿಬಾಳ ಪುಟದ ಮುನ್ನುಡಿ ಅವಳೆಂದರೆಬರೀ ಹೆಸರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲತಪ್ಪನ್ನು ತಿದ್ದಿ ಬುದ್ದಿ ಹೇಳುವವಳುಅತ್ತಾಗ ಅಪ್ಪಿ ಮುದ್ದಿಸುವವಳುಹಸಿದಾಗ ಕೈತುತ್ತು ಕೊಡುವವಳು ಅವಳೆಂದರೆಆಲದ ಮರದ ನೆರಳುನೋವು ನುಂಗಿ ನಲಿವಳುಭೂಮಿ ತೂಕದವಳುಹೃದಯ ತುಂಬಿ ಹರಿಸುವವಳು ಅವಳಿದ್ದರೆ ದಿನವೂ ನಿತ್ಯೋತ್ಸವಮತ್ಯಾಕೆ ಕುಣಿದು,ಕುಪ್ಪಳಿಸಿಮಾಡಿ ಮುಗಿಸುವಿರಿ ಅವಳಿಗೊಂದು ಉತ್ಸವಪ್ರೇರಣೆ,ಸಾಧನೆಗಿರಲಿ ಸಂಭ್ರಮೋತ್ಸವ ಡಾ.ಗೀತಾ ದಾನಶೆಟ್ಟಿ ಬಾಗಲಕೋಟ

ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಗಾತಿ ಡಾ.ಯಲ್ಲಮ್ಮ ಕೆ. ಡಾ. ಯಲ್ಲಮ್ಮ ಕೆ ಣಮೋ ಅರಿಹಂತಾಣಂ- ಕನ್ನಡ ಜೈನ ನೋಂಪಿಕಥೆಗಳು: [ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆ ಮತ್ತು ನೈತಿಕಬೋಧೆ-ಸಂಶೋಧನಾತ್ಮಕ ಲೇಖನ] ಒಂದಾನೊಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ.., ಒಂದು ಊರಲ್ಲಿ.., ಬಹಳ ಹಿಂದೆ, ದೂರದ ಒಂದು ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ.., ಹಿಂದೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ರಾಜನಿದ್ದನಂತೆ.., ನಮ್ಮ ಅಜ್ಜ-ಅಜ್ಜಿ ಹೇಳ್ತಿದ್ದ ಕಥೆಯಿದು.., ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ.., ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ.., ದ್ವಾಪರ ಯುಗದಲ್ಲಿ.., ಈ ಕಲಿಯುಗದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ.., ವೇದ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ.., ಮಹರ್ಷಿಗಳು ವರ್ಣಿಸಿರುವಂತೆ.., ನಮ್ಮ ಜನಪದ ಅಥವಾ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳು ಆರಂಭಗೊಳ್ಳುವುದೇ ಹೀಗೆ! ಕೇಳುಗಳ [ಶ್ರೋತೃಗಳ] ಗಮನ ಸೆಳೆಯಲು ಕಾಲ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳವನ್ನು ಅಸ್ಷಷ್ಟವಾಗಿಟ್ಟು ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಕೊಡುವಂತೆ; ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವೇ ರಾಜ್ಯದ ಆಧಾರವಾಗಿದ್ದ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಸಮೃದ್ಧ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ ರಾಜನೊಬ್ಬನಿದ್ದನು.., ಆ ರಾಜನಿಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಇತ್ತು ಆದರೆ.., ಆದರೆ.., ಒಂದು ಚಿಂತೆ ಮಾತ್ರ ಅವನನ್ನು ಬಿಡದೆ ದಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು.., ಎನ್ನುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಇಡೀ ಕಥಾನಕವನ್ನು ನೀವು ಊಹಿಸಿಬಿಡುತ್ತೀರಿ.., ಚಿತ್ರದ ಮೊದಲರ್ಧವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ನೀವು ಕ್ಲೈಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಹೇಳಿಬಿಡುವಂತೆ.., ಕಥೆಗಳು ಆಗಲ್ಲ ಇಲ್ಲಿನ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ತಿರುವುಗಳು ಓದುಗರ ಸ್ಮೃತಿಪಟಲದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚಳಿಯದೆ ಉಳಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿಬಿಡುತ್ತವೆ. *_ಹಿನ್ನಲೆ:_*ಜೈನಧರ್ಮವು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದರ ಹುಟ್ಟಿನ ಹಿನ್ನಲೆ ಕಿ.ಪೂ.ಆರನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ ಎಂದು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಜೈನ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಧರ್ಮವು ಅನಾದಿಕಾಲದಿಂದಲೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದು ಇಪ್ಪತ್ನಾಲ್ಕು ತೀರ್ಥಂತಕರರ ಮೂಲಕ ಬೆಳೆದುಬಂದಿದ್ದು, ಕೊನೆಯ ತೀರ್ಥಂಕರರಾದ ವರ್ಧಮಾನ ಮಹಾವೀರರು ಜೈನಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸಂಘಟಿತ ರೂಪುನೀಡಿ ಪ್ರಚಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿದನೆಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗಿದೆ. ವೈದಿಕ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಷ-ಯಾಗಗಳ ಅಧಿಕ್ಯ, ಪಶುಬಲಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹಾಗೂ ವರ್ಣವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕಾಠಿಣ್ಯತೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿತ್ತು. ಇವುಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿರೋಧದ ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧ ಮತ್ತು ಜೈನಧರ್ಮಗಳು ಉದಯವಾದವು ಎನ್ನಬಹುದು.ಜೈನಧರ್ಮವು ಸರಳ ಆಚರಣೆ, ನೀತಿಪಾಠಗಳ ಮೂಲಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಶುದ್ಧಿಗೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡಿತು. ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ನಗರೀಕರಣ, ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ವೈಶ್ಯವರ್ಗದ ವೃದ್ಧಿಯೂ ಜೈನಧರ್ಮದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಅಹಿಂಸೆ, ಅಪರಿಗ್ರಹ, ಅನೇಕಾಂತವಾದ ಹಾಗೂ ತ್ರಿರತ್ನಗಳಾದ ಸಮ್ಯಕ್ ದರ್ಶನ, ಸಮ್ಯಕ್ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಮ್ಯಕ್ ಚಾರಿತ್ಯ್ರ  ಜೈನಧರ್ಮದ ಮೂಲ ತತ್ತ್ವಗಳಾಗಿವೆ. ಬೌದ್ಧ ಮತ್ತು ಜೈನಧರ್ಮಗಳೆರೆಡು ಶ್ರಮಣ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಉದ್ಭಭವಿಸಿದ್ದು, ತಪಸ್ಸು, ಸಂಯಮ ಮತ್ತು ವೈರಾಗ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡಿದವು. ಜೈನಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮಗಧ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಜಾಶ್ರಯ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಬೆಂಬಲದಿಂದ ಇದು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿತೆನ್ನಬಹುದು.ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ವೈದಿಕ ಧರ್ಮದ ಜಟಿಲ ಆಚರಣೆಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಮಾನವೀಯತೆ, ಅಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಸಾಧನೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ಒಂದು ಧರ್ಮವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಬಂದಿತು.ಕೊಲ್ಲದ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಜಿನಾಗಮವೇ ತೌರುಮನೆಯಾಗಿದೆ:ಕ್ಷಮೆಯೇ ಧರ್ಮ, ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ದಯವೇ ಮೂಲ, ದಯವೇ ಅಹಿಂಸೆ, ಅಹಿಂಸೆಯೇ ಶಾಂತಿ, ಶಾಂತಿಯೇ ಸುಖ, ಸುಖದ ಅನುಭವವೇ ಜ್ಞಾನ, ಜ್ಞಾನಿಯೇ ಆತ್ಮ. ಆದುದರಿಂದ ಆತ್ಮನಿರೀಕ್ಷಣೆಗೆ ಮೊದಲು ಕ್ಷಮಾಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಬೇಕು. ಅಧ್ಯಾತ್ಮರಸಾನುಭವಿಯಾಗಲು ಕ್ಷಮಾಗುಣಧಾರಿಯೇ ಆಗಬೇಕು. ಕ್ಷಮಾ ವೀರಸ್ಯ ಭೂಷಣಂ! *ರತ್ನಾಕರ ಕವಿ ಹೇಳಿರುವಂತೆ* : ಕ್ಷಮೆ ಮಾಳ್ಪಂತೆ ವಿರೋಧಮೇಂ ಕೊಡುವುದೇ ಸಂತೋಷಮಂ? ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಕಾಣಲು ಕ್ಷಮೆಯನ್ನು ತಾಳಬೇಕು ಎಂಬಿತ್ಯಾದಿ ಜೈನಧರ್ಮದ ಉದಾತ್ತ ತ್ತ್ವ ಧ್ಯೇಯಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದರೆ ಪತಿತ ಪಾವನನಾಗಬಲ್ಲ, ಜೀವ ಜೀವನ್ಮುಕ್ತನಾಗಬಲ್ಲ, ನರ ನಾರಾಯಣನಾಗಬಲ್ಲ, ಬುದ್ಧನು ಸಿದ್ಧನು ಸಿದ್ಧನಾಗಬಲ್ಲ ಎಂಬ ವಿಚಾರಗಳಿಗೆ ಮಾರುಹೋಗಿ ಜನ ತಲೆಬಾಗಿ ಜೈನಧರ್ಮವನ್ನು ಶಿರೋಧಾರಣೆ ಮಾಡಿ ಅನುಸರಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದರು.ಕರ್ನಾಟಕದಿ ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳ, ಪುಲಿಗೆರೆ, ಕೊಪ್ಪಳ, ಬ್ರಹ್ಮಪುರಿ, ಬಳ್ಳಿಗಾವೆ, ತಾಲಗುಂದ, ಬನವಾಸಿ, ಐಹೊಳೆ, ಹುಂಚ, ಕಾರ್ಕಳ, ಮೂಡಬಿದ್ರೆ, ಗೇರುಸೊಪ್ಪೆ ಮುಂತಾದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಕೇಂದ್ರಗಳಿದ್ದವು. ಕನ್ನಡದ ಆದಿಗ್ರಂಥ ಕವಿರಾಜಮಾರ್ಗಕಾರ, ಆದಿಕವಿ ಪಂಪ, ಪೊನ್ನ, ರನ್ನ, ಜನ್ನ, ಚಾವುಂಡರಾಯ, ಅಗ್ಗಳ, ಸಾಳ್ವ, ನಯಸೇನ, ನೇಮಿಚಂದ್ರ, ರತ್ನಾಕರ, ಆಂಡಯ್ಯ ಪ್ರಮುಖ ಕವಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸಮಂತಭದ್ರರು, ಭಟ್ಟಾಕಲಂಕರು, ಪೂಜ್ಯಪಾದರು, ಸಿಂಹನಂದಿಗಳೇ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಮುಖ ಆಚರ‍್ಯರುಗಳು ಬರೆದಿರುವ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳು, ಪುರಾಣಗಳು, ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಅಷ್ಟಿಷ್ಟಲ್ಲ, ಹೀಗೆ ಕನ್ನಡ ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು ಜೈನರು ಅನೇಕ ಗ್ರಂಥಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಧರ್ಮ ಪ್ರಸಾರದೊಂದಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆ ಗೈದವರಲ್ಲಿ ಜೈನಮಹಿಳೆಯರು ದಾನಚಿಂತಾಮಣಿಗಳೆನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ ಪ್ರವೀಣರೆನಿಸಿ, ವೀರ ರಮಣಿಗಳೆನಿಸಿ, ಸ್ತ್ರೀ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಆದರ್ಶಪ್ರಾಯರಾದ ಅತ್ತಿಮಬ್ಬೆ, ಮಲ್ಲಿಕಬ್ಬೆ, ಜಕ್ಕೆಯಬ್ಬೆ, ರಾಣೀ ಶಾಂತಲಾದೇವಿ ಮುಂತಾದವರು ಜೈನ ನಾರೀರತ್ನಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ..ಜೈನರೇ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಆದಿಕವಿಗಳು, ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಚೀನ ಉತ್ತಮ ಕೃತಿಗಳು ಜೈನಕವಿಗಳದ್ದೆ ಆಗಿವೆ. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಸೌಂಧರ‍್ಯವೂ, ಕಾಂತಿಯೂ ಹೆಚ್ಚಲು ಜೈನಕವಿಗಳೇ  ಕಾರಣ. ಪಂಪ, ರನ್ನ, ಪೊನ್ನರು ಕವಿಗಳಲ್ಲಿ ರತ್ನತ್ರಯರೇ ಆಗಿರುವರು. ಹದಿನಾಲ್ಕನೇ ಶತಮಾನದವರಗೆ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಸಹಾಯಕ ಗ್ರಂಥಗಳಾದ ಛಂದಸ್ಸು, ಅಲಂಕಾರ, ವ್ಯಾಕರಣ, ಕೋಶ ಮೊದಲಾದ ಗ್ರಂಥಗಳು ಜೈನರಿಂದಲೇ ರಚಿತವಾದವು ಎಂದು ದಿ. ಆರ್. ನರಸಿಂಹಾಚರ‍್ಯರು ತಮ್ಮ ಕರ್ಣಾಟಕ ಕವಿಚರಿತೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದಿರುವರು; ಇದು ಜೈನರು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗೆ ನೀಡಿದ ಮಹತ್ತರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ.ಕನ್ನಡ ಜೈನ ನೋಂಪಿ[ವ್ರತ]ಕಥೆಗಳು:ಜೈನಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪರಿಪಾಲಿಸಲ್ಪಡುವ ನೋಂಪಿ[ವ್ರತ-ಉಪವಾಸ]ಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ದೊರಕುವ ಆತ್ಮಶುದ್ಧಿ. ಸಂಯಮ ಹಾಗೂ ಕರ್ಮಕ್ಷಯದ ಫಲಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಧಾರ್ಮಿಕ-ನೈತಿಕ ಕಥಾನಕಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಕಥೆಗಳು ಜೈನಧರ್ಮದ ತಾತ್ವಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸರಳ ಕಥನರೂಪದಲ್ಲಿ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ವಿಷಯ, ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಉದ್ದೆಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನೋಂಪಿ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಕಂಡ ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು:೧. ಪಾತ್ರಾಧಾರಿತ ವಿಂಗಡಣೆ: ಸ್ತ್ರೀ, ಪುರುಷ, ರಾಜ, ಯೋಧ, ವ್ಯಾಪಾರಿ, ಮಕ್ಕಳು ಮುಂತಾದ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ಕಥೆಗಳು, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಗೃಹಸ್ಥ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಾಚರಣೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿರುತ್ತದೆ.೨. ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ವಿಂಗಡಣೆ: ಪಾಪದಿಂದ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ, ದುಃಖದಿಂದ ಧರ್ಮದತ್ತ ಸಾಗುವ, ವೈರಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗದ ಕಥೆಗಳು ಈ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತವೆ.೩. ಫಲಾಪೇಕ್ಷಾಧಾರಿತ ವಿಂಗಡಣೆ: ಐಹಿಕ ಫಲ[ಸಂತಾನ, ಆರೋಗ್ಯ, ಸಂಪತ್ತು] ಪಡೆಯುವ ಉದ್ದೇಶದ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಶುದ್ಧಿ-ಮೋಕ್ಷದಂತಹ ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಫಲವನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ಕಥೆಗಳು. *೪. ಧರ್ಮತತ್ತ್ವಾಧಾರಿತ* *ವಿಂಗಡಣೆ:* ಅಹಿಂಸೆ, ಅಸ್ತೇಯ, ಬ್ರಹ್ಮರ‍್ಯೆ, ಅಪರಿಗ್ರಹ, ಕ್ಷಮೆ ಮುಂತಾದ ಜೈನತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಬೋಧಿಸುವ ಕಥೆಗಳು.೫ *. ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಸ್ವರೂಪದ ಆಧಾರಿತ* ವಿಂಗಡಣೆ: ಸರಳ ಜನಪದ ಶೈಲಿ, ಉಪದೇಶಾತ್ಮಕ, ಪುರಾಣಾಧಾರಿತ ಹಾಗೂ ರೂಪಕಾತ್ಮಕ ನೋಂಪಿಕಥೆಗಳು.೬. *ಗುರಿ ವಾಚಕರ ಆಧಾರಿತ* ವಿಂಗಡಣೆ: ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ, ಗೃಹಸ್ಥರಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಾಧು-ಸಾಧ್ವಿಗಳಿಗೆ ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ ಕಥೆಗಳು.ಈ ರೀತಿ ಜೈನನೋಂಪಿ ಕಥೆಗಳು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗೂ ಜೊತೆಗೆ ನೈತಿಕ ಜೀವನದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವ ಕಾರಣದಿಂದ ವಿವಿಧ ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದಾದ ಸಮೃದ್ಧ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಂಪರೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು.ಕನ್ನಡ ಜೈನಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ನೋಂಪಿಕಥೆಗಳು ತೀರ್ಥಂಕಕರರ ಜೀವನ, ಶ್ರಾವಕ-ಶ್ರಾವಿಕೆಯರ ತಪಸ್ಸು, ರಾಜರು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ನೋಂಪಿ ಪಾಲನೆಯ ಮೂಲಕ ಸತ್ಸಂಸ್ಕಾರಗಳಿಸಿದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪರ್ಯುಷಣ [ಜೈನಧರ್ಮದ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರ ಹಾಗೂ ಮಹತ್ವದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದ್ದು, ಶ್ವೇತಾಂಬರರಲ್ಲಿ ಎಂಟುದಿನ, ದಿಗಂಬರರಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ದಿನಗಳ ಕಾಲ – ಉಪವಾಸ, ಏಕಾಸನ, ನಿಯಮಿತ ಆಹಾರ ಆತ್ಮಪರಿಶೀಲನೆಯೊಂದಿಗೆ ಆತ್ಮಶುದ್ಧಿ, ಪಾಪಕ್ಷಮೆ ಯಾಚನೆ, ಸ್ವಯಂ ಸಂಯಮ ಸಾಧಿಸುವುದಾಗಿದೆ], ವರ್ಷೀತಪ [ಜೈನಧರ್ಮದ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಸುಮಾರು ಹದಿಮೂರು ತಿಂಗಳು, ಹದಿಮೂರು ದಿನಗಳ ಕಾಲ – ಒಂದು ದಿನ ಉಪವಾಸ ಅದರ ಮುಂದಿನ ದಿನ ಏಕಾಸನಗೈಯುತ್ತ ಕರ್ಮಕ್ಷಯ, ಇಂದ್ರಿಯ ನಿಗ್ರಹ ಹಾಗೂ ಆತ್ಮೋದ್ಧಾರ ಹೊದುವುದು ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ], ಏಕಾಸನ [ದಿನಕ್ಕ ಒಂದೇ ಸಮಯ, ಒಂದೇ ಸ್ಥಳದಿ ಆಸನ ಬದಲಿಸದೆ ಮಿತಆಹಾರ ಸೇವಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಮನಸ್ಸಿನ ಓಟಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಆಸೆಗೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕುವುದು, ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಸಂಯಮವನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ], ಉಪವಾಸ[ಆಹಾರ ತ್ಯಾಗ: ಏಕೋಪವಾಸ– ಒಂದುದಿನ, ಅಠ್ಠಮ– ಮೂರುದಿನ, ಮಾಸಾಕ್ಷಣ ಮೂವತ್ತು ದಿನ ಬರೀ ನೀರು ಕುಡಿಯುತ್ತಾ.., ಅದೂ ಇಲ್ಲದೇ ನಡೆಸುವ ವ್ರತಾಚರಣೆಯಾಗಿದ್ದು, ದೇಹಕ್ಕಿಂತ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಮಹತ್ತು ನೀಡುವುದು, ಕರ್ಮಬಂಧನ ಕಡಿಮೆಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೆಶವಾಗಿದೆ] ಈ  ಮೊದಲಾದ ನೋಂಪಿಗಳ ಕಥನಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.ವೈದಿಕ – ಜೈನ ಪ್ರತಿರೋಧ:ಬಿಡಲಾರದ ನೋಂಪಿ[ವ್ರತ]ಗಳು– ಅಹಿಂಸಾತತ್ತ್ವಪರಿಪಾಲನೆಯಿಂದಲೇ ಮಾನವರಿಗೆ ಮುಕ್ತಿ:ಸೋಮಶರ್ಮಭಟ್ಟ ವೈದಿಕ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ತಪ್ಪದೆ ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನಿಷ್ಠಧಾರ್ಮಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಅವನಿಗೆ ಸದ್ಗುಣಸಂಪನ್ನೆಯಾದ ನಾಗಶ್ರೀ ಎಂಬ ಮಗಳಿದ್ದಳು. ಹೀಗೆ ಒಮ್ಮೆ ಆ ಊರಿಗೆ ಸರ‍್ಯಮಿತ್ರಾಚರ‍್ಯರೆಂಬ ಜೈನಮುನಿಗಳು ಬಂದು ಪ್ರತಿದಿನ ಪ್ರವಚನಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಅನೇಕ ಬಗೆಯ ಧರ್ಮೋಪದೇಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಪ್ರವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ನಾಗಶ್ರೀ ಪ್ರಭಾವಿತಳಾಗಿ ಗುರುಗಳಲ್ಲಿ ತನಗೂ ವ್ರತಗಳನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಂಡಳು; ಚತುರೆ-ಬುದ್ಧಿವಂತೆಯಾದ ನಾಗಶ್ರೀ ವ್ರತಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬಲ್ಲಳು ಎಂದೆಣಿಸಿದ ಗುರುಗಳು– ಅಹಿಂಸೆ, ಸತ್ಯ, ಅಸ್ತೇಯ [ಕಳ್ಳತನ ಮಾಡದಿರುವುದು], ಬ್ರಹ್ಮರ‍್ಯ ಮತ್ತು ಅಪರಿಗ್ರಹ [ದುರಾಸೆಯನ್ನು ಮಾಡದಿರುವುದು] ವ್ರತಗಳನಿತ್ತರು. ಭಕ್ತಿ-ಭಾವದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ನಾಗಶ್ರೀ ಮನೆಗೆ ಬಂದಳು. ವಿಷಯ ತಿಳಿದ ಸೋಮಶರ್ಮಭಟ್ಟ ಮಗಳೇ, ನಾವು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾದವರು, ನಾವು ಜೈನರ ವ್ರತಗಳನ್ನು ಪರಿಗ್ರಹಿಸಬಾರದು, ವ್ರತಗಳನ್ನು ಮರಳಿಸುವಂತೆ ತಂದೆಯು ಸೂಚಿಸಲು, ನೀವೂ ನನ್ನ ಜೊತೆಬನ್ನಿ ಎಂದು ಮುನಿಗಳ ಬಳಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವಾಗ ದಾರಿ ಮಧ್ಯೆ ನಡೆದ ಘಟನಾವಳಿಗಳೂ ಕಥೆಗೆ ಮುಖ್ಯತಿರುವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.ಅವು ಇಂತಿವೆ: ಬಂಧಿತ ಕೊಲೆಪಾತಕ–ಅಹಿಂಸಾ ವ್ರತ, ಬಂಧಿತ ಸುಳ್ಳುಗಾರ-ಜನರನ್ನು ವಂಚಿಸುವವ- ಸತ್ಯವ್ರತ, ಬಂಧಿತ ಕಳ್ಳ– ಅಸ್ತೇಯ ವ್ರತ, ಬಂಧಿತ ಮೋವಾಳಿ ಹೆಂಗಸು ಮತ್ತು ನಾಗಸೂರ ವರ್ತಕನ ಮಗ– ವ್ಯಭಿಚಾರ-ಪರಪುರುಷನ ಸ್ನೇಹ ತಪ್ಪು- ಬ್ರಹ್ಮಚರ‍್ಯೆ ವ್ರತ, ಬಂಧಿತ ದುರಾಸೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿ– ಅಪರಿಗ್ರಹ ವ್ರತ, ಕೊನೆಗೆ ತಂದೆಯು ಮಗಳ ಎಲ್ಲ ವ್ರತಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಒಪ್ಪಿದ. ಮಗಳು ಮುನಿಗಳ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ನಡೆದ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನೆಲ್ಲ ಹೇಳಿದಳು; ಆಗ ಮುನಿಗಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಧರ್ಮವಾದರೇನು? ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಅವಲೋಕಿಸಿದರೆ ಸತ್ಯಧರ್ಮವೇ ಧರ್ಮ! ಅಂತಹ ಧರ್ಮ ಆತ್ಮನಿಷ್ಟವಾದದ್ದು, ಧರ್ಮವನ್ನು ಜಾತಿಯಿಂದ ಪರಿಗಣಿಸಿದಾಗ ವ್ಯಕ್ತಿನಿಷ್ಟವಾಗಿ ರಾಗಾದ್ವೇಷಾದಿಗಳು ಉದ್ಭವಿಸುವುವು, ಈ ಪಂಚಾಣುವ್ರತಗಳು ಯಾವ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ತಾನೇ ವಿರೋಧ? ಜಗತ್ತಿನ ಸಕಲ ಜನರೂ ಅನುಸರಿಸಲು ಯೋಗ್ಯವಾದವುಗಳು; ಜಿನಪೂಜೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಮಾಡಿದವರು ತಿರುಕರಾಗಿ ಅನ್ನಅನ್ನ ಎಂದು ಬಾಯಿ ಬಿಡಬೇಕಾಗುವುದು, ಜಿನಧರ್ಮವನ್ನು ದೂಷಿಸುವವರು ಕುಷ್ಠರೋಗಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗುವರು, ಅನ್ನದಾನಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಮಾಡಿದವರು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಕಂಗಾಲಾಗುವರು; ಬಡವನ ಸುಖ, ಹೇಡಿಯ ಕೋಪ, ಮುಗಿಲ ನೆಳಲು, ಪ್ರಿಯರ ಮುನಿಸು, ಮಹಾಮೂರ್ಖರ ತಪಸ್ಸು ಇವಾವೂ ಸ್ಥಿರವಲ್ಲ; ಶ್ರೀಶೇಣನು ದಾನಮಾಡಿದ ಮಹಾಪುಣ್ಯದಿಂದಲೇ ಮುಂದೆ ಶಾಂತಿನಾಥ ತೀರ್ಥಂಕರ ನಾಗಲಿಲ್ಲವೇ? ಆಹಾರ, ಅಭಯ, ಔಷಧಿ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರದಾನಗಳು ಗೃಹಸ್ಥರಿಗೆ ಅನಂತ ಸಿರಿಯ ವ್ಯವಸಾಯದಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತಬೇಕಾದ ಗಟ್ಟಿ ಬೀಜಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ಅನೇಕ ವಿಧದಿಂದ ಬೋಧಿಸಿದರು.ಪೂರ್ವಭವದ ಸ್ಮರಣೆ – ಜನ್ಮಾಂತರಗಳ ಕಥೆ:ಭಗವಾನ್ ಮಹಾವೀರ ತೀರ್ಥಂಕರರ ವಿಹಾರ ಮಗಧ ದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡದಿತ್ತು, ರಾಜಗೃಹ ಅದರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದು, ಶ್ರೇಣುಕನೆಂಬ ಮಹಾರಜ ರಾಜ್ಯಭಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಅದೇ ನಗರದಲ್ಲಿ ನಾಗದತ್ತನೆಂಬ ಧನಿಕ ಆತನ ಹೆಂಡತಿ ಭವದತ್ತೆ ದಂಪತಿಗಳಿಬ್ಬರೂ ಧರ್ಮಮಾರ್ಗದಲ್ಲೇ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಕಾಲಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಏನ್ ಅಡಗಿದೆಯೋ ಬಲ್ಲವರಾರು? ನಾಗದತ್ತ ಅಕಾಲಿಕ ಮರಣಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾದ, ಹೆಂಡತಿಯ ಮೇಲಿನ ವ್ಯಾಮೋಹದಿಂದ ಮೃತ್ಯುವಶನಾದ ನಾಗದತ್ತ ಮರುಜನ್ಮದಿ ಕಪ್ಪೆಯಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ. ತನ್ನ ಮನೆಯ ಹಿತ್ತಲಿನ ಬಾವಿಯೇ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿತ್ತು. ದಿನದಿನವೂ ಸೊರಗುತ್ತಿತ್ತು, ಆ ಬಾವಿಯಿಂದ ಹೊರಬರಲಾರದೆ ತಳಮಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು.ಒಂದು ದಿನ ಅಚಾನಕ್ಕಾಗಿ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರು ಸೇದುವಾಗ ಬಿಂದಿಗೆಯೊಳಕ್ಕೆ ತೂರಿ ಹೊರಕ್ಕೆ ಬಂದುಬಿಟ್ಟಿತು.., ಕುಪ್ಪಳಿಸುತ್ತಾ ಕುಪ್ಪಳಿಸುತ್ತಾ ಮನೆಯೊಳಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು, ಹೆಂಡತಿ ಭವದತ್ತೆಯನ್ನು ಕಂಡಕೂಡಲೇ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಆಕೆಯ ಮೇಲೆ ಜಿಗಿಯುತ್ತ ಜಿಗಿಯುತ್ತಾ ಹೋಯಿತು ಹೆದರಿದ ಆಕೆಯ ಮನೆಯಿಂದ