ನೆನಪಿನ ಸಂಗಾತಿ “ದಾಂಪತ್ಯ ಗೀತೆ” ಆದಪ್ಪ ಹೆಂಬಾ ನನಗಿನ್ನೂ ನೆನಪಿದೆ. ನನ್ನವಳನ್ನು ನಾನು ಮೊದಲು ನೋಡಿದ್ದು  ಸಾವಿರದೊಂಬೈನೂರಾ ತೊಂಬತ್ತೆಂಟರ ಆಷಾಢ ಏಕಾದಶಿ ದಿನದಂದು.  ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ, ಅಂದ್ರೆ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾಗಿಯೇ ನೋಡಿದ್ದು. ಆವಾಗ ನಾವೆಷ್ಟೇ ಮುಂದುವರಿದವರಾಗಿದ್ದರೂ ಅಪ್ಪ-ಅಮ್ಮ ತೋರಿಸುವ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ನೋಡಬೇಕು,   ಮದುವೆಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಸೂಚಿಸಬೇಕು.  ಆಯ್ಕೆಯ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ನಮ್ಮಪ್ಪ ನಮಗೆ ನೀಡಿದ್ದರು, ಅನ್ನೋದಷ್ಟೆ ಖುಷಿಯ ವಿಚಾರ. ಇದೇ ಮನಸ್ಥಿತೀಲಿ ಆ ಏಕಾದಶಿ ದಿನ ಗದುಗಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುವ ಬೆಟಗೇರಿಗೆ ನಮ್ಮ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನವರು ಒಂದು ಕನ್ಯೆ ತೋರಿಸಲು ನನ್ನನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿದ್ದರು. ಹಳ್ಳಿಗರಾದ ನಮಗೆ ಗದಗು ದೊಡ್ಡದಾದ ಮತ್ತು ಚೆಂದದ ಪಟ್ಟಣದಂತೆ ಕಂಡಿತ್ತು. ನಾ ಮೊದಲು ಬಿದ್ದದ್ದು ಅಲ್ಲೆ…………. ಪಟ್ಟಣದ ಆಕರ್ಷಣೆಗೆ ಕಣ್ರೀ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಬೆಟಗೇರಿಯ ನನ್ನವಳ ತವರು ಮನೆಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬಂದರು ನಮ್ಮ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನವರು. ಹಳೆಯದಾದರೂ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾದ ಮನೆ. ನಮ್ಮ ಅತ್ತೆ ಮಾವನವರಿಂದ ಸ್ವಾಗತ ದೊರೆಯಿತು. ನನ್ನ ಕಣ್ಣು ಏನನ್ನೋ ಹುಡುಕುತ್ತಿತ್ತು. ನಮ್ಮ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನವರು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಕೊಡಬೇಕಿರುವ ಮಾವನವರು ಮೊದಲೇ ಪರಿಚಿತರಿದ್ದರಲ್ಲವೇ ಉಭಯ ಕುಶಲೋಪರಿ, ಅದೂ….ಇದೂ ಮಾತಾಡ್ತಾ ಕುಳಿತರು. ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ನೋಡಬೇಕೆನ್ನುವ ಕುತೂಹಲ ನನ್ನೊಳಗೆ ತವ ತವಕಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಅತ್ತ ಅವರ ಮಾತು ಮುಗಿಯಲೊಲ್ಲದು ಇತ್ತ ನನ್ನ ಚಿತ್ತದ ಚಡಪಡಿಕೆ….. ಹೇಗಾಗಿರಬೇಡ. ಕೊನೆಗೂ ನನ್ನ ತವಕ ಅವರಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಯಿತೋ ಅಥವಾ ಅವರ ಮಾತುಗಳು ಮುಗಿದವೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ನನ್ನವಳ ನೋಡುವ ಮೊದಲ ಅವಕಾಶ ಬಂದೇ ಬಿಡ್ತು! ಅವರ ಅಡುಗೆ ಮನೆಯ ಒಳಗಿನಿಂದಹಳದಿ ಮತ್ತು ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣದ ಸುಂದರ ಸಮತೋಲಿತ ಮಿಶ್ರಣ ಹೊಂದಿದ ರೇಷ್ಮೆ ಸೀರೆಯಲ್ಲೊಂದು ನೀಳ್ಜಡೆಯ ಚೆಂದದ ಹುಡುಗಿಯೊಂದು ಬಂತು. ನಾನು ಮೊದಲು ನೋಡಿದ್ದು ಅವಳ ರೇಷ್ಮೆಯಂದದ ನೀಳ್ಜಡೆಯನ್ನು, ಹೊಳೆವ ಕಂಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ನಿಷ್ಕಲ್ಮಶ ನಗುವಿನ ಹಿಂದಿನ ದಾಳಿಂಬೆ ಸಾಲುಗಳನ್ನು. ಮೊದಲ ನೋಟದಲ್ಲೇ ನಾನು ಬಿದ್ದೋದೆ. ನಮ್ಮ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಆ ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ಮಾತನಾಡಿಸಿದರು.“ಏನವಾ….. ತಂಗಿ ನಿನ್ ಹೆಸರೇನು?”“ಭಾರತೀ……”“ಹೆಸರೇಳಂದ್ರ ಹಿಂಗೇಳ್ಬಾರ್ದಮ ಹೆಸರು ತಂದೆ ಹೆಸರು ಅಡ್ಡ ಹೆಸರು ಹೇಳಬೇಕಮ್ಮಾ”“ಭಾರತಿ ಬಸವರಾಜ ಗಿಡ್ನಂದಿ”……. ಹೀಗಂದ ಅವಳ ಇನಿದನಿ ನನ್ನ ಕರ್ಣಪಟಲದ ತುಂಬಾ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಿಟ್ಟಿತು….. ನಮ್ಮ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಮತ್ತೇನು ಕೇಳಿದರೋ……. ಅವಳೇನು ಹೇಳಿದಳೋ ಯಾರಿಗೆ ಬೇಕು ಅವಳ ಇನಿದನಿ ನನ್ನ ಕಿವಿಯೊಳಗೆ ಗುಂಯ್ ಗುಡುತ್ತಿದೆ ಅಷ್ಟು ಸಾಕು. ಮದುವೆ ಅಂತಾದರೆ ಇವಳನ್ನೇ, ಅಂತ ನಿರ್ಧರಿಸಿತು ನನ್ನ ಮನ. ಹೌದಪ್ಪಾ….. ಅವರು ನಿನಗೆ ಹೆಣ್ಣು ಕೊಡಲು ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲಾಂದ್ರೆ? ಏನ್ಮಾಡ್ತಿ?ಛಾನ್ಸೇ ಇಲ್ಲ ನನ್ನ ರೂಪವನ್ನು ಯಾರೂ ತಿರಸ್ಕರಿಸಲಾರರು ಎಂಬ ಧೃಡತೆ, ಇದಕ್ಕೂ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ನನಗೆ ಸರಕಾರಿ ನೌಕರಿ ಇತ್ತು! ನಮ್ಮ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಆ ಹುಡುಗಿಯ ಇಂಟರ್ವ್ಯೂ ತಗೋಳದನ್ನು ಮುಗಿಸಿದರು. ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ಒಳಗೆ ಕಳಿಸಲಾಯಿತು. ಖರೆನೆ ಅವರ ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಕರೆಂಟ್ ಹೋದಂತಾಯ್ತು. ಮತ್ತೆ ಆ ರೂಮಿನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಮೌನದ ಸುತ್ತ ಅವರ ಮಾತುಗಳು. ಹೋಗಿದ್ದ ಕರೆಂಟ್ ಮತ್ತೆ ಬಂತು. ಅದೇ ಹುಡುಗಿ ಒಂದು ಟ್ರೇ ನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಂಡಿ ತಂದಿದ್ದಳು. ಸೊಗಸಾದ ಅವಲಕ್ಕಿ ವಗ್ಗರಣೆ! ವಾಹ್….. ಅದರ ರುಚಿ! ಅವಲಕ್ಕಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕೊಡುತ್ತಾ ಆ ಹುಡುಗಿ ನನಗೆ ಕೊಡುವಾಗ ಸ್ಬಲ್ಪ ಬಾಗಿದ್ದಳು ಅವಳ ನುಣುಪು ನೀಳ್ಜಡೆ ಸರಕ್ಕನೆ ಮುಂದೆ ಬಂದು ನಾಟ್ಯ ಮಾಡಲು ಶುರುಮಾಡಿತು. ಆ ಕೇಶ ನೃತ್ಯದ ಜೊತೆ ಅವಳ ಸೊಗಸಾದ ನಗುವಿನ ನೋಟದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತ ದುಂಡುಮಲ್ಲಿಗೆ ಘಮ!  ನಾನು ಕಳೆದು ಹೋಗಲು ಇನ್ನೇನು ಬೇಕು? ನನ್ನೆದೆ ಢವ ಢವ ಅನ್ನೋದನ್ನ ಬಿಟ್ಟು ಇವಳೇ ಫಿಕ್ಸು…. ಇವಳೇ ಫಿಕ್ಸು ….. ಅನ್ನತೊಡಗಿತ್ತು. ಹುಡುಗಿ ಅವಲಕ್ಕಿ ಕೊಟ್ಟು ಅಡುಗೆ ಮನೆ ಸೇರಿತು. ಮತ್ತೆ ಕರೆಂಟ್ ಹೋಯಿತು. ಛೇ…. ಅವಲಕ್ಕಿ ರುಚಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಹೆಂಗೂ ಚಹ ಕೊಡಲು ಬರಬೇಕಲ್ಲ….? ಅದೇ ಆಸೆಯಿಂದ  ಅವಲಕ್ಕಿ ಯನ್ನು ಗಬಗಬನೆ ತಿಂದೆ. ನಮ್ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ,“ಎಷ್ಟು ಜಲ್ದೀ ಅವಲಕ್ಕಿನ ತಿಂದ್ಯೋ….” ಅಂದ್ರು. ನನ್ನ ಅವಸರ ಅವರಿಗೇನು ಗೊತ್ತು. ಸುಮ್ನೆ ನಾನು, “ಹಿ…ಹಿ…ಹಿ” ಅಂತ ಹಲ್ಲು ಕಿಸಿದೆ. ನನಗೆ ಚಹ ತರುವ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಕರೆಂಟ್ ಬರಬೇಕಿತ್ತು, ಆದ್ರೆ ಈ ಬಾರಿ ಪವರ್ ಕಟ್….. ಕರೆಂಟ್ ಬರಲಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮತ್ತೆ ಚಹಾ ತಗೆದುಕೊಂಡು ಬಂದ್ರು. ಸಿಹಿ ಚಹಾ ಸಪ್ಪೆ ಸಪ್ಪೆ. ನನ್ನ ಮುಖವೂ…..ಮುಂದೇನಾಯಿತು ಸಧ್ಯದಲ್ಲೇ ಹೇಳುವೆ. ಆದಪ್ಪ ಹೆಂಬಾ

ಸತ್ಯ ಸಂಗಾತಿ ವನಜಾ ಮಹಾಲಿಂಗಯ್ಯ “ತಂದೆ-ತಾಯಿ ವೃದ್ಧಾಶ್ರಮ ಸೇರಲು ಕಾರಣವೇನು? – ಒಂದು ಸತ್ಯದ ವರದಿ.” “ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ತಂದೆ-ತಾಯಿ ಇಡೀ ಬದುಕನ್ನೇ ಸವೆಸುತ್ತಾರೆ, ಕೊನೆಗೆ ಅದೇ ಮಕ್ಕಳು ಅವರಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೂಲೆಯನ್ನೂ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ.” ಇದು ಒಂದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಲವು ಕಾರಣಗಳಿವೆ.  ಬದಲಾದ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಹಿಂದೆ ಜಂಟಿ ಕುಟುಂಬ ಇತ್ತು. ಅಜ್ಜ, ಅಜ್ಜಿ ಮನೆಯ ಆಧಾರ ಸ್ತಂಭವಾಗಿದ್ದರು. ಈಗ ಅಣು ಕುಟುಂಬ (Husband, Wife, One Child). ಇಬ್ಬರೂ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಯಸ್ಸಾದವರನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. “ನಮಗೆ ಆಗುತ್ತಿಲ್ಲ, ಅಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ” ಎಂದು ಸಮಾಧಾನ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆಸ್ತಿ – ದೊಡ್ಡ ಕಾರಣಇದು ಅತ್ಯಂತ ಕಹಿ ಸತ್ಯ. ತಂದೆ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಂಚಿದ ಕೂಡಲೇ ತಂದೆಯ ಬೆಲೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. “ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಪಾಲು ಕೊಟ್ಟಾಯಿತು, ಈಗ ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಮಾತು ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ” ಎನ್ನುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಆಸ್ತಿ ಇರುವವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ತಂದೆ-ತಾಯಿ ಬೇಕು.  ಸೊಸೆ – ಅತ್ತೆ ಜಗಳವಲ್ಲ, ಮಗನ ಮೌನವೇ ಕಾರಣ. ಎಲ್ಲರೂ ಸೊಸೆಯನ್ನು ದೂರುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ನಿಜವಾದ ಕಾರಣ ಮಗ. ಮಗ ತಾಯಿಯ ಕಡೆಯೂ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ, ಹೆಂಡತಿಯ ಕಡೆಯೂ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ. ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡಲು ಹೋಗದೆ ಸುಲಭದ ದಾರಿ ಹುಡುಕುತ್ತಾನೆ – ತಾಯಿಯನ್ನು ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುವುದು. ಹೆಂಡತಿಯ ಮಾತಿಗೆ ಬೆಲೆ ಕೊಟ್ಟು, ತಾಯಿಯ ಕಣ್ಣೀರನ್ನು ಮರೆಯುತ್ತಾನೆ. ವಿದೇಶ ಮತ್ತು ನಗರದ ಆಸೆ.ಮಕ್ಕಳು ಬೆಂಗಳೂರು, ಅಮೇರಿಕಾ, ದುಬೈಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕ ಮನೆ, ದುಬಾರಿ ಜೀವನ. “ಅಮ್ಮ-ಅಪ್ಪ ಹಳ್ಳಿಯಿಂದ ಬಂದರೆ ನಮ್ಮ Modern Life ಗೆ ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ” ಎನ್ನುವ ಭಾವನೆ. ತಿಂಗಳು ತಿಂಗಳು ದುಡ್ಡು ಕಳಿಸಿದರೆ ತಮ್ಮ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮುಗಿಯಿತು ಎಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ದುಡ್ಡು ಪ್ರೀತಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಅಲ್ಲವೇ?. ತಂದೆ-ತಾಯಿಯಲ್ಲೂ ತಪ್ಪು ಇರುತ್ತದೆ – ಸತ್ಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳೋಣ.ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಂದೆ-ತಾಯಿ ಕೂಡ ಮಕ್ಕಳ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾಗಿ ಮೂಗು ತೂರಿಸುತ್ತಾರೆ. “ನನ್ನ ಮಗನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಮಾಡಬೇಡ, ಹೀಗೆಯೇ ಮಾಡು” ಎಂದು ಸೊಸೆಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಿಷಯದಲ್ಲೂ ಬೈಯ್ಯುವುದು. ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಈಗಿನ ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ ಹೇರುವುದು. ಇದರಿಂದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಜಗಳ.  ನಮಗೆ ತಾಳ್ಮೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.ಹಿಂದೆ ತಂದೆ-ತಾಯಿ ಗದರಿದರೂ ಮಕ್ಕಳು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಈಗ ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲ. ವಯಸ್ಸಾದವರು ಮಕ್ಕಳಂತೆ – ಅವರಿಗೆ ಸಿಟ್ಟು ಬರುತ್ತದೆ, ಮಾತು ಪುನರಾವರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಹಠ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದೆ “ಕಿರಿಕಿರಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ” ಎಂದು ದೂರ ತಳ್ಳುತ್ತೇವೆ. “ಕೊನೆಯ ಮಾತು “ ವೃದ್ಧಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿರುವ 90% ತಂದೆ-ತಾಯಂದಿರು ದುಡ್ಡಿಗಾಗಿ ಅಳುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರು ಅಳುವುದು – “ನನ್ನ ಮಗ ನನ್ನನ್ನು ಒಂದು ಮಾತು ಕೇಳಲಿಲ್ಲವಲ್ಲ” ಎಂದು. ಪರಿಹಾರ ಒಂದೇ – ತಂದೆ-ತಾಯಿಯನ್ನು ದೇವರಂತೆ ನೋಡಬೇಕಿಲ್ಲ, ಕನಿಷ್ಠ ಮನುಷ್ಯರಂತೆ ನೋಡಿದರೆ ಸಾಕು. ಅವರಿಗೆ ಬೇಕಿರುವುದು ದೊಡ್ಡ ಬಂಗಲೆ ಅಲ್ಲ, ದಿನಕ್ಕೆ 10 ನಿಮಿಷ ಪ್ರೀತಿಯ ಮಾತು.  ಅವರು ನಮ್ಮನ್ನು ನಡೆಸಲು ಕಲಿಸಿದರು, ನಾವು ಅವರನ್ನು ಕೈಹಿಡಿದು ನಡೆಸಬೇಕಾದ ವಯಸ್ಸು ಇದು. ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರಿದ್ದಾರೆಯೇ ? ಅವರಿಗೆ ದಿನಾ ಒಂದು ಕರೆ ಮಾಡಿ ಮಾತನಾಡಿಸಿ. ಅದೇ ಅವರಿಗೆ ಮಹಾನವಮಿ ಹಬ್ಬ. ವನಜಾ ಮಹಾಲಿಂಗಯ್ಯ.

ಬದುಕಿನ ಸಂಗಾತಿ ಜಯಶ್ರೀ. ಜೆ. ಅಬ್ಬಿಗೇರಿ “ಬದುಕು ಎಂದರೆ ಆಯಸ್ಸಿನ ಲೆಕ್ಕವಲ್ಲ, ,,,,,,,,,? “ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಲೇಖಕ ಒಲಿವರ್ ಗೋಲ್ಡ್ ಸ್ಮಿತ್ ಅವರ ‘ದಿ ವಿಕಾರ್ ಆಫ್ ವೇಕ್ ಫೀಲ್ಡ್’ ಕೃತಿಯ ಒಂದು ಸುಂದರ ರೂಪಾಂತರ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಒಂದು ಹಳ್ಳಿಯ ಮುಗ್ಧ ಪಾದ್ರಿ ತನ್ನ ಇಡೀ ಬದುಕನ್ನು ಅರಮನೆಯಂತಹ ಭವ್ಯ ಸೌಧದಲ್ಲಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಬಡತನದ ಸಣ್ಣ ಗುಡಿಸಲಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆಯುತ್ತಾನೆ. ಆತನ ಆಯಸ್ಸು ಕಷ್ಟಗಳಿಂದಲೇ ತುಂಬಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆತ ತನ್ನ ಪ್ರೀತಿ, ತ್ಯಾಗ, ಮತ್ತು ಕರುಣೆಯ ಮೂಲಕ ನೊಂದವರ ಕಣ್ಣೀರನ್ನು ಒರೆಸುತ್ತಾ ಸಾಗಿದ. ಜಗತ್ತಿನ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಆತ ಸೋತವನಂತೆ ಕಂಡರೂ, ಬದುಕಿನ ಸಂಜೆವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಆತ ನಗುತ್ತಾ ಹೇಳಿದ: “ನನ್ನ ಉಸಿರಿನ ಲೆಕ್ಕ ಮುಗಿಯುತ್ತಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಬಡವರ ಮುಖದಲ್ಲಿ ನಾನು ಮೂಡಿಸಿದ ಕಿರುನಗೆಯ ಅನುಭವ ನನ್ನನ್ನು ಚಿರಂಜೀವಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ.” ಈ ಕಥೆ ನಮಗೆ ಕಲಿಸುವುದೇನೆಂದರೆ, ಬದುಕಿನ ಮೌಲ್ಯವಿರುವುದು ಕಾಯದ ಆಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಲ್ಲ, ಚೇತನದ ಅನುಭವದ ಆಳದಲ್ಲಿ. ಕಾಲದ ಅಲೆಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಜಾರಿಹೋಗುವ ಮರಳಿನ ಕಣಗಳಂತೆ. ಮಾನವನ ಆಯಸ್ಸು ಕೇವಲ ಒಂದು ಉಸಿರಿನ ತಂಗಾಳಿಯಷ್ಟೇ ವೇಗವಾಗಿ ಮರೆಯಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ, ಆ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಭಾವನೆಗಳ ಮುತ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತುಂಗಕ್ಕೆ ಏರುವ ಅನುಭವಗಳ ಶಿಖರವೇ ಬದುಕಿನ ನಿಜವಾದ ಅಳತೆಗೋಲು. ಬದುಕು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರಿನ ಪುಟಗಳನ್ನು ತಿರುಗಿಸುವ ಆಯಸ್ಸಿನ ಲೆಕ್ಕವಲ್ಲ; ಅದು ಚೈತ್ರಮಾಸದ ತಂಗಾಳಿಯಂತೆ ನಮ್ಮ ಅಂತರಂಗವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವ ಅನುಭವಗಳ ಅದ್ಭುತ ಮೊತ್ತ.  ಬಾಲ್ಯದ ನಿಷ್ಕಲ್ಮಶ ಮುಗ್ಧತೆ  ನಾವು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾ ಹೋದಂತೆ ವರ್ಷಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನಿಜವಾದ ಬದುಕು ಅಡಗಿರುವುದು ಬಾಲ್ಯದ ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ಅನುಭವಿಸಿದ ನಿಷ್ಕಲ್ಮಶ ಆನಂದದಲ್ಲಿ. ತಾಯಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದಾಗ ಸಿಗುವ ಆಕಾಶದಂತಹ ನೆಮ್ಮದಿ, ಮಳೆಯ ಹನಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಗದದ ದೋಣಿ ಬಿಟ್ಟಾಗ ಮೂಡುವ ರೋಮಾಂಚನ ಕೇವಲ ಅನುಭವದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯ. ಅಬ್ರಹಾಂ ಲಿಂಕನ್ ಒಮ್ಮೆ ಹೇಳಿದ್ದರು: “ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ವರ್ಷಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಆ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನೀವು ಹೇಗೆ ಬದುಕಿದಿರಿ ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯ.”ಬೆಳಗಿನ ಮುಂಜಾನೆ ತಂಪಾದ ಹುಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಬರಿಗಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವಾಗ ಸಿಗುವ ಸ್ಪರ್ಶದ ಸುಖ, ಹೂವಿನ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತ ಚಿಟ್ಟೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಮಗುವಿನಂತೆ ನಗುವ ಕ್ಷಣಗಳು ಬದುಕಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಕೇವಲ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಎಣಿಸುತ್ತಾ ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಬದುಕುವ ಬದಲು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಣ್ಣ ಅನುಭವವನ್ನೂ ಆನಂದಿಸುವುದೇ ಜೀವಂತಿಕೆಯ ಸಂಕೇತ. ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ನೀರಸ ಆಯಸ್ಸಿಗಿಂತ, ಒಂದು ಕ್ಷಣದ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಅನುಭವ ನಮ್ಮ ಚೇತನವನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಕಣ್ಣಾರೆ ಸವಿಯುವ ಒಳಗಣ್ಣು ನಮಗಿರಬೇಕು. ಸೋಲು ಮತ್ತು ಗೆಲುವಿನ ಸಮಚಿತ್ತ  ಜೀವನ ಎಂಬ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ತರಂಗಗಳಂತೆ ಏಳುಬೀಳುಗಳು ಸಹಜ. ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲೋ ಅಥವಾ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲೋ ಸೋತಾಗ ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ಆಯಸ್ಸು ವ್ಯರ್ಥವಾಯಿತೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಆ ಸೋಲು ನೀಡುವ ಪಾಠ ಜಗತ್ತಿನ ಯಾವುದೇ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವೂ ಕಲಿಸಲಾರದು. ಹೆನ್ರಿ ಡೇವಿಡ್ ಥೋರೋ ನುಡಿದಂತೆ: “ಬದುಕಿನ ಸಂಪತ್ತು ಎಂದರೆ ನೀವು ಕರಗಿಸಿದ ಸಮಯವಲ್ಲ, ನಿಮ್ಮ ಅಂತರಂಗದ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ.” ಒಬ್ಬ ಕೃಷಿಕ ಬರಗಾಲದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆ ಒಣಗಿದಾಗ ಧೃತಿಗೆಡದೆ, ಮುಂದಿನ ಮಳೆಗೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಸನು ಮಾಡುವ ದೃಢ ವಿಶ್ವಾಸದ ಅನುಭವವೇ ಆತನ ಶಕ್ತಿ. ದೈನಂದಿನ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಸವಾಲಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಸೋಲಿನ ಕಹಿಯನ್ನೇ ಯಶಸ್ಸಿನ ಸಿಹಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಚಾಕಚಕ್ಯತೆ ನಮ್ಮದಾಗಬೇಕು. ಬದುಕು ಕೇವಲ ಉಸಿರಾಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಚಂಡಮಾರುತ ಎದುರಿಸಿ ನಿಲ್ಲುವ ಹಡಗಿನ ಧೈರ್ಯ. ಅನುಭವಗಳ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಂದ ಚಿನ್ನವೇ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಧ್ರುವತಾರೆಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ. ಸಂಬಂಧಗಳ ಸಿಹಿ–ಕಹಿ  ನಾವು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಜನರ ಮಧ್ಯೆ ಬದುಕುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾದ ಸಂಬಂಧಗಳು ನೀಡುವ ಪ್ರೀತಿಯ ಅನುಭವವೇ ಬದುಕಿನ ಅಸ್ತಿತ್ವ. ಹೆಲೆನ್ ಕೆಲರ್ ಜಗತ್ತನ್ನು ನೋಡಲಾಗದಿದ್ದರೂ ಹೇಳಿದ್ದರು: “ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ನೋಡಲಾಗದು, ಕೇವಲ ಹೃದಯದಿಂದ ಅನುಭವಿಸಬೇಕು.”ಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹಿತನೊಬ್ಬ ಬಂದು ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಕೈಯಿಟ್ಟು ‘ನಾನಿದ್ದೇನೆ’ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಆ ಒಂದು ಸ್ಪರ್ಶ, ಹೆತ್ತ ತಾಯಿಯ ಮಮತೆಯ ಅಪ್ಪುಗೆ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗಿಂತ ಮಿಗಿಲಾದ ಅನುಭವ. ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಲ್ಲಿ ದಂಪತಿಗಳು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಮೌನವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಾ ಹಳೆಯ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಮೆಲುಕು ಹಾಕುವಾಗ ಅವರ ಆಯಸ್ಸಿನ ಲೆಕ್ಕ ಕರಗಿಹೋಗುತ್ತದೆ; ಕೇವಲ ಅನುಭವಗಳ ಸಿಹಿ ಮಾತ್ರ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಪ್ರೀತಿಯೇ ಬದುಕಿನ ಪರಮೋಚ್ಚ ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವಾಳ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನೋದಯಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಕಾಡುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಓಡುವ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಬದುಕಿನ ನಿಜವಾದ ಸೌಂದರ್ಯ ಗೋಚರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಿಲಿಗೆ ಹೋದಾಗ ಮಾತ್ರ ನಮ್ಮ ಅಂತರಂಗ ಪ್ರಶಾಂತವಾಗುತ್ತದೆ. “ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ಪರಮ ಗುರು, ಅದರ ಮೌನದಲ್ಲೇ ಬದುಕಿನ ರಹಸ್ಯ ಅಡಗಿದೆ” ಎಂಬ ಹಿರಿಯರ ನಾಣ್ಣುಡಿಯಂತೆ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅನುಭವ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದುದು. ಒಂದು ಸಂಜೆ ಸೂರ್ಯ ಮುಳುಗುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಆಕಾಶವು ಕೆಂದಾವರೆಯಂತೆ ಕಂಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ನೋಡುವುದು, ಕಾಡಿನ ಕೋಗಿಲೆಯ ಗಾನವನ್ನು ಆಲಿಸುವುದು ಬದುಕಿನ ಪರಮ ಸುಖ. ದಿನದ ಆಯಸ್ಸು ಕರಗುತ್ತಿದ್ದರೂ ಆ ಸಂಜೆಯ ಸೌಂದರ್ಯ ನಮ್ಮ ಮನದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಮುದ್ರೆ ಒತ್ತುತ್ತದೆ. ದುಡಿಮೆಯ ತರಾತುರಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ನಿಂತು ನಗುವ ಹೂವನ್ನು ಸವಿಯುವ ಅನುಭವವೇ ಬದುಕಿನ ಸಂಜೀವಿನಿ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಣುವು ನಮಗೆ ತಾಳ್ಮೆ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಮೂಕವಾಗಿಯೇ ಬೋಧಿಸುತ್ತದೆ. ಕಲೆಯ ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಸೃಜನಶೀಲತೆಸಂಗೀತ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಕಲೆಗಳು ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಸಿಗುವ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಅನುಭವಗಳು. ಕೇವಲ ಅನ್ನ ತಿಂದು ಬದುಕುವುದು ಮೃಗಸಮಾನ. ಆದರೆ ಕಲೆಯ ಆಸ್ವಾದನೆ ನಮ್ಮನ್ನು ದೇವತ್ವಕ್ಕೆ ಏರಿಸುತ್ತದೆ. “ಕಲೆಯಿಲ್ಲದ ಮನುಷ್ಯ ಕೊಂಬಿಲ್ಲದ ಪಶು ಇದ್ದಂತೆ” ಎಂಬ ನಾಣ್ಣುಡಿ ಇಲ್ಲಿ ಅನ್ವರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ದಿನವಿಡೀ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ದಣಿದ ತಂದೆ, ಸಂಜೆ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಹಳೆಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಆಲಿಸುವಾಗ ಆತನ ಸಕಲ ಆಯಾಸವೂ ಮಂಜಿನಂತೆ ಕರಗಿಹೋಗುತ್ತದೆ. ಆ ಸಂಗೀತ ನೀಡುವ ಆನಂದದ ಅನುಭವ ಆತನ ಆಯಸ್ಸನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ. ಸೃಜನಶೀಲತೆಯು ನಮ್ಮ ಒಳಮನಸ್ಸನ್ನು ಬೆಳಗುವ ಜ್ಞಾನದ ಹಣತೆ. ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದನೊಬ್ಬ ತನ್ನ ಕುಂಚದಿಂದ ಮೂಡಿಸುವ ಬಣ್ಣಗಳ ಸಮ್ಮಿಲನ ಕೇವಲ ಚಿತ್ರವಲ್ಲ, ಅದು ಆತನ ಆತ್ಮದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ. ಕಲೆಯ ಸೌರಭವು ಬದುಕಿನ ಒರಟುತನವನ್ನು ಮೃದುಗೊಳಿಸಿ ಬೆಣ್ಣೆಯಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸಮಾಜ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗದ ಅಮೃತ ಧಾರೆ ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಬದುಕುವವನು ಬದುಕಿದ್ದೂ ಸತ್ತಂತೆ. ಆದರೆ ಇತರರಿಗಾಗಿ ಬದುಕುವವನು ಮರಣದ ನಂತರವೂ ಚಿರಂಜೀವಿಯಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತಾನೆ. “ಪರೋಪಕಾರವೇ ಪುಣ್ಯ, ಪರಪೀಡನೆಯೇ ಪಾಪ” ಎಂಬ ನಾಣ್ಣುಡಿಯೇ ಬದುಕಿನ ಪರಮ ಧ್ಯೇಯವಾಗಬೇಕು. ತ್ಯಾಗದ ಮೂಲಕ ಸಿಗುವ ಆನಂದಕ್ಕೆ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಸಾಟಿಯೇ ಇಲ್ಲ.ಒಬ್ಬ ಶಿಕ್ಷಕ ತನಗೆ ಬರುವ ಅಲ್ಪ ಆದಾಯದಲ್ಲೇ ಬಡ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ಪುಸ್ತಕ ಕೊಡಿಸಿ, ಆ ಮಗುವಿನ ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯೆಯ ಬೆಳಕನ್ನು ನೋಡುವಾಗ ಅನುಭವಿಸುವ ತೃಪ್ತಿ ಅಪಾರ. ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ ಅಪರಿಚಿತನನ್ನು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಆತನ ಜೀವ ಉಳಿಸಿದಾಗ ಮೂಡುವ ಧನ್ಯತಾ ಭಾವ ಬದುಕಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾಧನೆ. ಆಯಸ್ಸಿನ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಮುಗಿಯಬಹುದು, ಆದರೆ ನಾವು ಮಾಡಿದ ಸತ್ಕರ್ಮಗಳ ನೆನಪು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಹಸಿರಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇತರರ ಕಣ್ಣೀರನ್ನು ಒರೆಸುವ ಕೈಗಳೇ ದೇವರ ಪವಿತ್ರ ರೂಪ. ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಕುವೆಂಪು ಅವರ ಅಮರ ಕಾವ್ಯ ಧಾರೆ “ಓ ದೇವರೆ, ನಿನ್ನೀ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಮಾಯೆಯಲಿ,ಆಯಸ್ಸಿನ ಎಣಿಕೆಯಲಿ ಕರಗದಿರಲಿ ಮನವು.ಅನುಭವದ ಅಮೃತವನು ಜಿನುಗಿಸು ಒಡಲಲಿ,ಅದರಿಂದಲೇ ಸಾರ್ಥಕವಾಗಲಿ ಜನ್ಮವು!” ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಕುವೆಂಪು ಅವರು ಈ ಸಾಲುಗಳ ಮೂಲಕ ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರವಾದ ಸತ್ಯವನ್ನು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮನುಷ್ಯನು ದೇವರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾ, “ಓ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನೇ, ಕೇವಲ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಎಣಿಸುತ್ತಾ ಆಯಸ್ಸನ್ನು ವ್ಯರ್ಥ ಮಾಡುವ ಮಾಯೆಗೆ ನನ್ನನ್ನು ತಳ್ಳಬೇಡ. ಬದಲಾಗಿ, ನನ್ನ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕರುಣೆಯ ಅನುಭವದ ಅಮೃತ ಧಾರೆಯನ್ನು ಜಿನುಗಿಸು. ಆ ಸತ್ತ್ವಭರಿತ ಅನುಭವಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರವೇ ನನ್ನ ಈ ಮಾನವ ಜನ್ಮವು ಸಾರ್ಥಕತೆಯ ಶಿಖರವನ್ನು ತಲುಪಲು ಸಾಧ್ಯ” ಎಂದು ಸಾರಿದ್ದಾರೆ. ಕೊನೆಯದಾಗಿ, ಬದುಕು ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಉಸಿರಾಟದ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲ, ಅದು ನಮ್ಮ ಆತ್ಮವು ಸವಿಯುವ ರಸಾನುಭವಗಳ ಅದ್ಭುತ ಕಾವ್ಯ. ಜಯಶ್ರೀ. ಜೆ. ಅಬ್ಬಿಗೇರಿ

ಬದುಕಿನ ಸಂಗಾತಿ ಜಯಶ್ರೀ. ಜೆ. ಅಬ್ಬಿಗೇರಿ   “ಪರರ ಗೆಲುವಿನಲಿ ಪರಮಾನಂದ: ಅಲ್ಪ ತೃಪ್ತಿಯ ಮಹದಾನಂದ”  ಸೃಷ್ಟಿಯ ಪ್ರತಿ ಕಣದಲ್ಲೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸೌಂದರ್ಯವಿದೆ. ಆಕಾಶದ ಅನಂತತೆಯಲ್ಲಿ ಮಿನುಗುವ ನಕ್ಷತ್ರ ಎಷ್ಟು ಸುಂದರವೋ, ಅನಾಮಧೇಯವಾಗಿ ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಅರಳುವ ಪುಟ್ಟ ಕಾಡುಪುಷ್ಪವೂ ಅಷ್ಟೇ ಮನೋಹರ. ಬದುಕಿನ ಯಶಸ್ಸು ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಿಂಹಾಸನವಲ್ಲ; ಅದು ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ನಗುವಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸಂತಸವನ್ನು ಕಾಣುವ ದಿವ್ಯ ಚೇತನ. ನಮ್ಮ ಯಶಸ್ಸು ಎಷ್ಟೇ ಕಿರಿದಾಗಿದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ಸಂಭ್ರಮಿಸುತ್ತಾ, ಪರರ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮುಕ್ತ ಕಂಠದಿಂದ ಶ್ಲಾಘಿಸುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಸುಖ, ಪರಮಾನಂದ.ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಥೆಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಲೇಖಕ ಆಸ್ಕರ್ ವೈಲ್ಡ್ ಅವರ ‘ಹ್ಯಾಪಿ ಪ್ರಿನ್ಸ್’ (ಸುಖಿ ರಾಜ) ಎಂಬ ಕಥೆಯು ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಆನಂದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ನಿದರ್ಶನ. ನಗರದ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪಕಳೆಗಳು ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಗೊಂಡ ‘ಸುಖಿ ರಾಜನ’ ಭವ್ಯ ಪ್ರತಿಮೆಯೊಂದಿತ್ತು. ಒಂದು ದಿನ, ಚಳಿಗಾಲದ ವಲಸೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಪುಟ್ಟ ಕೋಗಿಲೆಯೊಂದು (Swallow) ಆ ಪ್ರತಿಮೆಯ ಪಾದದ ಬಳಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆಯಿತು. ರಾಜನ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ನೀರು ಹರಿಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಹಕ್ಕಿ ಕಾರಣ ಕೇಳಿತು. ರಾಜನು ಹೇಳಿದ, “ನಾನು ಬದುಕಿದ್ದಾಗ ಅರಮನೆಯ ಸುಖದಲ್ಲಿದ್ದೆ, ಹೊರಗಿನ ಜಗತ್ತಿನ ಕಣ್ಣೀರು ನನಗೆ ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಈಗ ಈ ಎತ್ತರದಿಂದ ಜನರ ಹಸಿವು, ಬಡತನ ಮತ್ತು ನೋವನ್ನು ನೋಡಿ ನನ್ನ ಹೃದಯ ಕರಗುತ್ತಿದೆ.” ರಾಜನ ವಿನಂತಿಯ ಮೇರೆಗೆ, ಆ ಪುಟ್ಟ ಹಕ್ಕಿಯು ತನ್ನ ವಲಸೆಯನ್ನು ಮುಂದೂಡಿ, ರಾಜನ ಕತ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕೆಂಪು ರತ್ನವನ್ನು ಬಡ ಹೊಲಿಗೆಗಾರ್ತಿಗೆ ತಲುಪಿಸಿತು. ರಾಜನ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ನೀಲಮಣಿಗಳನ್ನು ಹಸಿದ ಬರಹಗಾರನಿಗೆ ಮತ್ತು ಚಳಿಯಲ್ಲಿ ನಡುಗುತ್ತಿದ್ದ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳಿಗೆ ನೀಡಿತು. ಕೊನೆಗೆ ರಾಜನ ದೇಹದ ಮೇಲಿದ್ದ ಚಿನ್ನದ ಒಡವೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕಿತ್ತು ಬಡ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಂಚಿತು. ತಾನು ಬೆಚ್ಚಗಿನ ದೇಶಕ್ಕೆ ಹಾರಿಹೋಗುವ ಅವಕಾಶವಿದ್ದರೂ, ಕಣ್ಣು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ರಾಜನನ್ನು ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಬಿಡಲಾರದೆ ಆ ಪುಟ್ಟ ಹಕ್ಕಿ ಚಳಿಗಾಲದ ತೀವ್ರತೆಗೆ ಅಲ್ಲೇ ಪ್ರಾಣ ಬಿಟ್ಟಿತು. ಆದರೆ ಸಾಯುವ ಮುನ್ನ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಬಾಳಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳಕು ತಂದ ಪರಮಾನಂದ ಅದರದಾಗಿತ್ತು. ಈ ಕಥೆಯು ನಮಗೆ ಕಲಿಸುವುದೇನೆಂದರೆ, ಸ್ವಂತ ಸ್ವಾರ್ಥವನ್ನು ಮೀರಿ ನಿಂತು ಪರರ ಉದ್ಧಾರದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಕಾಣುವುದೇ ಬದುಕಿನ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಯಶಸ್ಸು.ಪರರ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕೊಂಡಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಸ್ವಂತ ಅಲ್ಪ ಸಾಧನೆಯನ್ನೂ ತೃಪ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು ಒಂದು ದಿವ್ಯ ಕಲೆ. ಈ ತತ್ವವನ್ನು ಸಾಧಕರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ಆರು ವಿಭಿನ್ನ ಆಯಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಅರ್ಥೈಸಬಹುದು:ಕಚೇರಿಯ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಯ ಯಶಸ್ಸುಹೆನ್ರಿ ಫೋರ್ಡ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, “ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರುವುದು ಒಂದು ಆರಂಭ, ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇರುವುದು ಪ್ರಗತಿ, ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದು ಯಶಸ್ಸು.” ಕಚೇರಿಯ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗೆ ಉನ್ನತ ಪ್ರಮೋಷನ್ ಸಿಕ್ಕಾಗ, ಈರ್ಷ್ಯೆ ಪಡದೆ ಅವರನ್ನು ಮನಸ್ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಅಭಿನಂದಿಸುವುದು ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಸಂಕೇತ. ನಾವಿಬ್ಬರೂ ಒಂದೇ ದೋಣಿಯ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು, ಅವರ ಗೆಲುವು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಗೆಲುವು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದಾಗ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸುತ್ತದೆ. ನಿತ್ಯಜೀವನದಲ್ಲಿ, ನಮ್ಮ ಪಕ್ಕದ ಟೇಬಲ್‌ನ ಗೆಳೆಯನಿಗೆ ಗೌರವ ಸಿಕ್ಕಾಗ ಎದ್ದು ನಿಂತು ಚಪ್ಪಾಳೆ ತಟ್ಟುವ ಗುಣ ನಮ್ಮ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಹಗೆತನವನ್ನು ಅಳಿಸಿ, ಸ್ನೇಹದ ಹೊಸ ಪರ್ವವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಸ್ಪೂರ್ತಿಅಮೆರಿಕಾದ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಥಿಯೋಡರ್ ರೂಸ್ವೆಲ್ಟ್ ಅವರ ಸುಂದರ ನುಡಿಯಿದೆ: “ಹೋಲಿಕೆಯು ಸಂತೋಷವನ್ನು ಕರಗಿಸುವ ಕಳ್ಳ.” ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಓಟದ ಸ್ಪರ್ಧೆ ನಡೆದಾಗ ಎಲ್ಲರೂ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ನಾವು ತೃತೀಯ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರೂ, ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದ ಗೆಳೆಯನ ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಕೈಹಾಕಿ ‘ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಓಡಿದೆ ಗೆಳೆಯಾ!’ ಎಂದು ಬೆನ್ನು ತಟ್ಟುವಲ್ಲಿ ಅಸಲಿ ಕ್ರೀಡಾಸ್ಫೂರ್ತಿ ಅಡಗಿದೆ. ನಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನಾವು ಸಾಧಿಸಿದ್ದನ್ನು ಸಂಭ್ರಮಿಸುತ್ತಾ, ನಮಗಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಓಡಿದವನ ಕಾಲಿಗೆ ಶರಣಾಗುವುದು ದೌರ್ಬಲ್ಯವಲ್ಲ, ಅದು ವಿಶಾಲ ಹೃದಯದ ಲಕ್ಷಣ. ಬದುಕಿನ ಓಟದಲ್ಲೂ ಪರರ ವೇಗವನ್ನು ನೋಡಿ ಕರಗದೆ, ನಮ್ಮ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನೇ ನಾವು ಪ್ರೀತಿಸಬೇಕು.ಕಲಾ ಪ್ರಪಂಚದ ರಂಗುಬ್ರಿಟನ್‌ನ ಮಹಾನ್ ನಾಯಕ ವಿನ್ಸ್ಟನ್ ಚರ್ಚಿಲ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, “ನಾವು ಪಡೆಯುವುದರಿಂದ ಜೀವನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ, ಆದರೆ ಕೊಡುವುದರಿಂದ ಬದುಕನ್ನು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿಸುತ್ತೇವೆ.” ಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಚಿತ್ರಕಲೆಗಿಂತ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಶಂಸೆ ದೊರೆತಾಗ, ಆ ಕಲೆಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸುವುದು ಸಹೃದಯತೆ. ಕಲೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ. ಪರರ ಕುಂಚದಿಂದ ಮೂಡಿದ ಸೃಜನಶೀಲತೆಯನ್ನು ಕಣ್ಣುಂಬಿಕೊಂಡು ‘ಆಹಾ! ಏನು ಕಲ್ಪನೆ’ ಎಂದು ಉದ್ಗರಿಸುವಾಗ ನಮ್ಮ ಒಳಗಣ್ಣು ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ದೈನಂದಿನ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಕಲೆಯ ಮುಖೇನ ಅಸೂಯೆಯನ್ನು ಗೆದ್ದು, ಸೌಂದರ್ಯದ ಆರಾಧಕರಾಗುವುದು ನಿಜವಾದ ಯೋಗಕ್ಷೇಮ. ಕೃಷಿಕನ ಉದಾರತೆವಿಜ್ಞಾನಿ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಐನ್ಸ್ಟೈನ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುವಂತೆ, “ಪರರಿಗಾಗಿ ಜೀವಿಸುವ ಬದುಕೇ ಅತ್ಯಂತ ಸಾರ್ಥಕವಾದದ್ದು.” ಹಳ್ಳಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಪಕ್ಕದ ಜಮೀನಿನ ರೈತ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಫಸಲು ತೆಗೆದು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದಾಗ, ತನ್ನ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಇಳುವರಿ ಬಂದಿದ್ದರೂ ಆತನ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ಸಿಹಿ ಹಂಚುವ ರೈತನಲ್ಲಿ ದೈವತ್ವವಿರುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿತಾಯಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದೇ ತರಹದ ಫಲ ನೀಡಲಾರಳು, ಆದರೆ ಶ್ರಮಪಟ್ಟವನಿಗೆ ಒಲಿದಿದ್ದಾಳೆ ಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು ದೊಡ್ಡತನ. ದೈನಂದಿನ ಕೃಷಿ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಕಂಡು ಹರಸುವ ಆಶೀರ್ವಾದದ ಮಾತುಗಳು ಇಡೀ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಹಸಿರು ಕ್ರಾಂತಿಯ ಸುವಾಸನೆಯನ್ನು ಹರಡುತ್ತವೆ.ಉದ್ಯಮ ರಂಗದ ಮೈತ್ರಿಅಂಧ ಹಾಗೂ ಕಿವುಡ ಸಾಧಕಿ ಹೆಲೆನ್ ಕೆಲರ್ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರಿದ ಸತ್ಯವಿದು: “ಒಂಟಿಯಾಗಿ ನಾವು ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು; ಒಟ್ಟಾಗಿ ನಾವು ತುಂಬಾ ಸಾಧಿಸಬಹುದು.” ಹೊಸದಾಗಿ ಉದ್ಯಮ ಆರಂಭಿಸಿದ ಯುವಕನೊಬ್ಬ ತನ್ನ ಸಣ್ಣ ಅಂಗಡಿಯ ಆದಾಯದಲ್ಲೇ ತೃಪ್ತಿ ಕಾಣುತ್ತಾ, ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ದೊಡ್ಡ ಮಾಲ್ ತೆರೆದ ಉದ್ಯಮಿಯ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡು ಪ್ರೇರಣೆ ಪಡೆಯುವುದು ಪ್ರಬುದ್ಧತೆಯ ಲಕ್ಷಣ. ಅವರ ವ್ಯಾಪಾರ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಕಲಿಯಬೇಕೇ ಹೊರತು, ದ್ವೇಷ ಸಾಧಿಸಬಾರದು. ನಿತ್ಯದ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಪರರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಹೆಮ್ಮೆ ಪಡುವುದರಿಂದ ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಹೊಸ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದ ಬಾಗಿಲುಗಳು ತೆರೆಯುತ್ತವೆ. ಕುಟುಂಬದ ಸಂಭ್ರಮಮಹಾನ್ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ಹೇಳುವಂತೆ, “ಅಸೂಯೆ ಎನ್ನುವುದು ಆತ್ಮದ ಒಂದು ರೋಗ.” ಒಂದು ಜಂಟಿ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ನೆಂಟರಿಷ್ಟರ ನಡುವೆ ಒಂದು ಮಗುವಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯೋಗ ಸಿಕ್ಕಾಗ, ಇಡೀ ಕುಟುಂಬೇ ಹಬ್ಬದಂತೆ ಆಚರಿಸುವುದು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಹೆಮ್ಮೆ. ನಮ್ಮ ಮಗುವಿಗೆ ಸಾಧಾರಣ ಕೆಲಸವಿದ್ದರೂ, ಅಣ್ಣನ ಮಗನ ಉನ್ನತಿಯನ್ನು ತನ್ನದೇ ಜಯವೆಂದು ಭಾವಿಸುವ ತಾಯಿಯ ಹೃದಯವೇ ಸ್ವರ್ಗ. ದಿನನಿತ್ಯದ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸೋದರರ ಏಳಿಗೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಕಣ್ಣುಂಬಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರೀತಿ, ಮನೆಯ ನಂದಾದೀಪವನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಆರದಂತೆ ಕಾಯುತ್ತದೆ.“ನನಗಿಂತ ಆಶಾವಾದಿಯಾದ ಧನಿಕನಂತೆ ನಾನಿರಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುತ್ತಾ,ಆತನ ರಂಗು, ಮತ್ತೊಬ್ಬನ ಸ್ನೇಹಿತರ ಬಳಗವನ್ನು ಹಂಬಲಿಸುತ್ತಾ,ಈತನ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಆತನ ಕಾರ್ಯವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ತವಕಿಸುತ್ತಾ,ನನ್ನದೇ ಆದ ಆನಂದಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಲ್ಪ ತೃಪ್ತಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದೆ;ಆದರೆ, ಹೀಗೆ ನನ್ನನ್ನು ನಾನೇ ದ್ವೇಷಿಸುತ್ತಾ ಕುಳಿತಾಗ,ಅಕಸ್ಮಾತ್ತಾಗಿ ನಿನ್ನ ನೆನಪಾಯಿತು, ಆಗ ತಕ್ಷಣವೇ ನನ್ನ ಸ್ಥಿತಿ,(ಕತ್ತಲೆಯ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮುಂಜಾವಿನ ಸೂರ್ಯನತ್ತ ಹಾರುವ ಭರದ್ವಾಜ ಹಕ್ಕಿಯಂತೆ)ಸ್ವರ್ಗದ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಆನಂದದ ಗೀತೆಯನ್ನು ಹಾಡತೊಡಗಿತು…”ಈ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಶೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್ ಮಾನವ ಸಹಜ ಗುಣವಾದ ಹೋಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಸೂಯೆಯ ದ್ವಂದ್ವವನ್ನು ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕವಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: “ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಸೋಲುಂಡಾಗ ನಾನು ನಮಗಿಂತ ಶ್ರೀಮಂತರಾದವರನ್ನು, ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯರಾದವರನ್ನು ನೋಡಿ ಅಸೂಯೆ ಪಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬಳಿ ಇರುವ ಕಲೆ ನನ್ನ ಬಳಿ ಇಲ್ಲವಲ್ಲ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬಳಿ ಇರುವ ಅಧಿಕಾರ ನನಗಿಲ್ಲವಲ್ಲ ಎಂದು ಕೊರಗುತ್ತಿದ್ದೆ. ನನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಪುಟ್ಟ ಸಂತೋಷಗಳನ್ನು ಮರೆತು ಪರರ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ನೋಡಿ ಮರುಗುತ್ತಿದ್ದೆ.” “ಆದರೆ, ಯಾವಾಗ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಯೋಚಿಸತೊಡಗಿತೋ, ಯಾವಾಗ ನನ್ನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವ ಸತ್ಪುರುಷರ ಅಥವಾ ಸತ್ಯದ ನೆನಪಾಯಿತೋ, ಆಗ ನನ್ನ ಒಳಗಿನ ಕತ್ತಲೆ ದೂರವಾಯಿತು. ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಕಪ್ಪಾದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಆಕಾಶದತ್ತ ಹಾರುವ ಹಕ್ಕಿಯಂತೆ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಹಗುರವಾಯಿತು. ಪರರ ಯಶಸ್ಸು ಕೇವಲ ಅವರದ್ದಲ್ಲ, ಜಗತ್ತಿನ ಸೌಂದರ್ಯ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದಾಗ ಸ್ವರ್ಗದ ಬಾಗಿಲಲ್ಲೇ ನಿಂತು ಹಾಡುವಂತಹ ಪರಮಾನಂದ ಲಭಿಸಿತು.” ನಮ್ಮ ಅಲ್ಪ ಯಶಸ್ಸಿನಲ್ಲೂ ತೃಪ್ತಿ ಕಂಡು, ಪರರ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮುಕ್ತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೊಂಡಾಡಿದಾಗ ನಮಗೂ ಇಂತಹದೇ ದಿವ್ಯ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸುಖ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಈ ಕಾವ್ಯದ ಸಾರ.ಜಗತ್ತಿನ ಕಣ್ಣಿಗೆ ನೀನು ಸಣ್ಣವನಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಬೆಳಕನ್ನು ಕಂಡು ನಗುವ ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಜಗತ್ತಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದು! ಜಯಶ್ರೀ. ಜೆ. ಅಬ್ಬಿಗೇರಿ  

ಬದುಕಿನ ಸಂಗಾತಿ ಶಶಿಕಲಾ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ “ಹೀಗೊಂದು ಅನಿಸಿಕೆ 60ರ ಆಸು ಪಾಸು”  ಸ್ವಾಮಿ ನಾನು ಇಂದು ವೃತ್ತಿಯಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿ ಹೊಂದುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಹಾಗಂತ ನನಗೇನು ಮನೆಗೆ ಹೋಗೋಕೆ ಇಷ್ಟ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಸ್ನೇಹಿತೆಯರೊಂದಿಗೆ ಆಫೀಸಿನ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾ ಮಾಡುತ್ತಾ 36 ವರ್ಷ ಕಳೆದದ್ದೇ ಗೊತ್ತಾಗಲಿಲ್ಲ.ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಹೊಸದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದಕ್ಷತೆಯಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ಮದುವೆ ಮಕ್ಕಳು ಗಂಡ ಸಂಸಾರ ಅಂತ ಜಂಜಾಟದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ ನಂತರ ಶುರುವಾಯಿತು ನೋಡಿ. ಗಂಡನಿಗೆ ಹುಷಾರಿಲ್ಲ ರಜ ಹಾಕು, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹುಷಾರಿಲ್ಲ ರಜ ಹಾಕು, ಮಕ್ಕಳ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೀಟಿಂಗ್,ಅದು ಇದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು,ಅತ್ತೆಯ ಸೇವೆಗೆ, ಮಾವನ ಸೇವೆಗೆ, ಜೀವತೇಯಲಿಕೆ ಶುರುವಾದಂತೆ ಆಫೀಸಿನಲ್ಲಿ ದಕ್ಷತೆ ಕಡಿಮೆ ಆಯಿತು ಅನ್ನಿಸುತ್ತೆ . ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತೆಯರು ಕೂಡ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಅದೇ ರೀತಿಯ ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದವರು. ಆಫೀಸಿಗೆ ಲೇಟ್ ಆದಾಗ,ಅನ್ಯ ಮನಸ್ಕಳಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದಾಗ,ಆಫೀಸರ್ ಕೆಂಗಣ್ಣಿಗೆ ತುತ್ತಾಗುವುದು ಕೊನೆ ಕೊನೆಗೆ ಅಭ್ಯಾಸವಾಗಿ ನನಗೆ ಅವಳು ಅಥವಾ ಇನ್ನೊಬ್ಬಳು, ಸಮಾಧಾನ ಮಾಡುವುದು ನಾನು ಅವಳಿಗೆ, ಇವಳಿಗೆ, ಸಮಾಧಾನ ಮಾಡುವುದು ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಹೀಗೇ ಮಕ್ಕಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿ,ಅವರ  ಮದುವೆ,ಬಸಿರು, ಬಾಣಂತನ,ಹೀಗಂತ 60 ವರ್ಷ ಕಳೆದದ್ದೇ ಗೊತ್ತಾಗಲಿಲ್ಲ. ಈಗ ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲ ಅವರವರ ಕಾಲ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ. ರೆಕ್ಕೆ ಬಲಿತ ಹಕ್ಕಿಗಳು.ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಗೂಡಿನಲ್ಲಿ ಮರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸುಖವಾಗಿದ್ದಾರೆ.ನಾವೀಗ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಬಂಧ ವಿಲ್ಲದೆ ಸೊಗಸಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು ಅಂದುಕೊಂಡರೆ, ಸರಕಾರವೇ ನಮ್ಮನ್ನು 60 ತುಂಬಿತು,ಕಡಿದು ಕಟ್ಟೆ ಹಾಕಿದ್ದು ಸಾಕು,ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿ,ಅಂತ ಕಳಿಸುತ್ತಿದೆ. ತಪ್ಪಲ್ಲವೇ ಇದು.  ಹೋಗ್ಲಿ ಬಿಡಿ ಸ್ವಾಮಿ.ನಾವೀಗ ಸ್ವಚ್ಛಂದ ಪಕ್ಷಿಗಳಂತೆ ಹಾರಾಡುತ್ತಾ ಇರಬಹುದು ನಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಊರಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೇಕಾದಂತೆ ತಿರುಗಾಡಬಹುದು ರಜ ಕೇಳುವ  ಗೋಜೆ ಇಲ್ಲ ಅಂದುಕೊಂಡಿದ್ದೆ.ಆದರೆ….. ಆದದ್ದೇ ಬೇರೆ. ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ನೆಂಟರಾದ ಸಕ್ಕರೆ ಕಾಯಿಲೆ ಬಂತು . ಅದರ ಅಣ್ಣ ಬಿ.ಪಿ.   ಬಂದು ಎರಡು ವರ್ಷ ಆಯ್ತು. ಸಾಲದ್ದಕ್ಕೆ ಮಂಡಿ ನೋವು, ಬೆನ್ನು ನೋವು. ವಾಕಿಂಗ್ ಮಾಡಬೇಕು ಅಂತ ಡಾಕ್ಟರ್ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಲಹೆ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ ಕಣ್ರೀ . ಹಿಮ್ಮಡಿನೋವು ಬೇರೆ , ವಾಕಿಂಗ್ ಮಾಡಲು ಆಗಲ್ಲ. ಬಿಡಪ್ಪ ಇನ್ನುಮೇಲೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರ್ತೀನಿ ರುಚಿ ರುಚಿ ಆಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ತಿನ್ನೋಣ ಅಂದ್ರೆ, ಶುಗರ್ ಬಿಪಿ ಕಾಟ. ಮಕ್ಕಳ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳೋಣ ಎಂದರೆ ಅವರ ಜೊತೆ ಆಟ ಆಡಲಿಕ್ಕೆ ಆಗಲ್ಲ,ಎತ್ತಿಕೊಳ್ಳೋಕೂ ಆಗಲ್ಲ. ಅವರ ಹಿಂದೆ ಓಡೋಕೆ ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಅವರೇನಾದರೂ ಬಿದ್ರೆ, ಅಯ್ಯೋ ಅಮ್ಮ, ಸರಿಯಾಗಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಲ್ವಾ, ಬೀಳೋ ತನಕ ಏನು ಮಾಡ್ತಾ ಇದ್ರೋ ಏನೋ ಅಂತಾರೆ, ಒಂದೊಂದೇ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆತ್ತಿರುವ ಮಕ್ಕಳು.ಕಿವಿ   ಸರಿಯಾಗಿ ಕೇಳಲ್ಲ, ಅಂತ ಎಲ್ಲರೂ ಉಪೇಕ್ಷೆ ಮಾಡಿ ಜೋರಾಗಿಯೇ ಹೇಳ್ತಾರೆ. ‘ನಿನ್ನ ಹತ್ತಿರ ಯಾರು ಗಂಟಲು ಹರಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮಾರಾಯ್ತಿ  ಅಂತಾರೆ.ಇವರು ಚಿಕ್ಕವರಿದ್ದಾಗ ನಾವೇನು ಕಮ್ಮಿ ಗಂಟಲು ಹರ್ಕೊಂಡಿದ್ವ. ಅದು ಹೇಳೋರ್ಯಾರು.      ಇಷ್ಟು ದಿನ ಆಫೀಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹಿತೆಯರು ಕಷ್ಟ ಸುಖ ವಿಚಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಲಹೆ ಸೂಚನೆ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಈಗ ನಮ್ಮ ದುಃಖ ದುಮ್ಮಾನಗಳನ್ನು ಕೇಳುವವರು ಯಾರು?. ಇದರ ಮೇಲೆ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಪರೀತ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸುವ ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಹತ್ತು ಹಲವು ರಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಷನ್ ಬೇರೆ.’ಖಾರ ತಿನ್ನಬೇಡ’ ‘ಉಪ್ಪು ತಿನ್ನಬೇಡ, ‘ಸಿಹಿ ತಿನ್ನಬೇಡ,’ನೀರು ಕುಡಿ ನೀರು ಕುಡಿ ನೀರು ಕುಡಿ’. ಉಪ್ಪು, ಖಾರ, ಸಿಹಿ ಎಲ್ಲಾ ಬಿಟ್ಟು…..ಈ ಸಂಭ್ರಮಕ್ಕೆ ನಾವು ಯಾಕಾದರೂ ಬದುಕಿದ್ದೇವೆಯೋ ಅನಿಸುತ್ತೆ. ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಮಾತ್ರ ಅಷ್ಟೇ ಹಾಗನಿಸೋದು ಕಣ್ರೀ.ಸ್ಮಶಾನ ವೈರಾಗ್ಯ ಅಂತಾರಲ್ಲ ಹಾಗೆ.ನಿರಂತರ ಆ ಡಾಕ್ಟರ್, ಈ ಡಾಕ್ಟರ್,ಆ ಮಾತ್ರೆ, ಯೋಗ, ಧ್ಯಾನ, ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ಅಂತ ಏನೆಲ್ಲ ಕಸರತ್ತು ಮಾಡಿ ಇನ್ನೂ ಬದುಕುವ ಆಸೆ. ಬಹುಶಹ ಇದುವೇ ಜೀವನ ಅಂತ ಈಗ ಅರ್ಥ ಆಗ್ತಿದೆ. ಪೂರ್ತಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳೋಣ ಅನ್ನುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಾನಲ್ಲ ಅವನು ತುಂಬಾ ಜಾಣ.’ ಸಾಕು ಬಾ, ನಿನ್ನ ಆಟ ಏನು ನಡೆಯದು ನನ್ನ ಮುಂದೆ,’ ಅಂತ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಬರೋಲ್ಲ ಅನ್ನೋಕೆ ಅದೇನು ನಮ್ಮ ಮಾವನ ಮನೆನಾ, ಹೋಗಲೇಬೇಕಲ್ಲ.     ಇಷ್ಟೆಲ್ಲದರ ಮಧ್ಯ ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಬೇಸರವಾಗಿದ್ದು ಏನು ಗೊತ್ತೆ?. ಮೊನ್ನೆ ಪೇಪರ್‌ನಲ್ಲಿ 60 ವರ್ಷದ ವಯೋ ವೃದ್ದೆಯ ಸಾವು ಎಂಬ  ವಿಚಾರ. 60 ವರ್ಷದ ಮಹಿಳೆ ಅಂದಿದ್ದರೆ ಸಾಕಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವೇ ‘ವಯೋ ವೃದ್ಧೆ’ ಎಂಬ ವಿಶೇಷಣದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇತ್ತೇ?. ಹೆಂಗಸರಿಗೆ ಈ ವಿಶೇಷಣ ಎಷ್ಟು ಬೇಜಾರು ತರಿಸುತ್ತೆ ಅನ್ನುವ ಕಾಮನ್ ಸೆನ್ಸ್ ಇಲ್ಲವಲ್ಲ. ಸರ್ಕಾರ ಬೇರೆ ಈಗ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಅಂತ ಏನೇನೋ ಸವಲತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಒಂದು 10 ವರ್ಷ ಮೊದ್ಲೇನಾದ್ರೂ ಕೊಟ್ಟಿದ್ರೆ ಆ ಸವಲತ್ತುಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿಯಾದರೂ ನೋಡಬಹುದಿತ್ತು. ಊರು ಹೋಗು ಕಾಡು ಬಾ ಅನ್ನುವಾಗ, ಸವಲತ್ತಿನ ಮುಂಡಾಮೋಚುತು  ಅಲ್ವಾ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಕಡ್ಲೆ  ಇಲ್ಲ, ಕಡ್ಲೆ ಇದ್ದಾಗ ಹಲ್ಲಿಲ್ಲ , ಅನ್ನೋದೇ ಜೀವನದ ನೀತಿ ಪಾಠ. ಏನಂತೀರಾ?  ಹೂ ಅಂತೀರಾ?ಹಹ್ಹಹ್ಹ ಇಲ್ಲಪ್ಪಾ ಇಲ್ಲ. ಆ ದೇವರು ನಮಗೆ ಎಷ್ಟೊಂದು ಎಂಡೋಮೆಂಟ್ ಪಾಲಿಸಿಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ ಗೊತ್ತಾ. ಹಾಗೇ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗ್ತಾ ಬನ್ನಿ.     ನಿಮಗೆ ದೇವರು ಕೈ, ಕಾಲು, ಕಣ್ಣು, ಮೂಗು, ಬಾಯಿ, ಎಲ್ಲಾ ಅಂಗಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾನೆ ಅಲ್ವಾ. ನೀವೇನು ಕುಂಟರೆ,? ಕುರುಡರೆ,? ಅಥವಾ ಕೈಲಾಗದವರೇ,? ಅಲ್ಲವಲ್ಲ. ಕುಂಟರು,  ಕುರುಡರನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ನಾವೇ ಪುಣ್ಯವಂತರು ಅಂದುಕೊಂಡಿಲ್ಲವೇ. ಇನ್ನು ನಿಮಗೆ ಅಪ್ಪ-ಅಮ್ಮಂದಿರ ಪ್ರೀತಿ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಸುಖವಾಗಿ ಅಂತಲೇ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ. ಬೆಳೆದು ಓದಿ ವಿದ್ಯಾವಂತರಾಗಿದ್ದೀರಿ. ಈ ಭಾಗ್ಯ ಎಷ್ಟು ಜನರಿಗುಂಟು?. ಮೂರು ಹೊತ್ತು ಸುಖವಾಗಿ ಉಂಡು, ಉಟ್ಟು, ಬೆಳೆಯಲಿಲ್ಲವೇ? ನಾವೇ ಪುಣ್ಯವಂತರಲ್ಲವೇ?, ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೊತ್ತಿನ ಊಟಕ್ಕೂ ಗತಿ ಇಲ್ಲದವರನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ.     ಮೊದಲು ಕೆಲಸ ಸಿಕ್ಕಾಗ, ಮನವ ನರಿತು ನಡೆವ ಪತಿ/ ಪತ್ನಿ ಸಿಕ್ಕಾಗ, ಜೀವನ ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣವಾಗಿ ಎಷ್ಟು ಸುಂದರ ಇಂದು ಅನಿಸಲಿಲ್ಲವೇ?ನಿಮ್ಮದೇ ಕನಸಿನ ಮನೆ ನೀವು ಕಟ್ಟಿದಾಗ, ಮೊದಲು ತಾಯಿ / ತಂದೆ ಆದಾಗ,ಸ್ವರ್ಗ ಮೂರೇ ಗೇಣು ಅನಿಸಲಿಲ್ಲವೇ? ನಿಮ್ಮ ಮಗು ನಿಮ್ಮ ಮನೆ,ಮಡಿಲು ತುಂಬಿದಾಗ, ಅದರ ಲಾಲನೆ ಪಾಲನೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ಜಗತ್ತನ್ನೇ ಮರೆಯಲಿಲ್ಲವೇ ನೀವು?. ಮಗು ಬೆಳದಂತಿಲ್ಲ ಓದು,ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ, ಉದ್ಯೋಗ,ಮದುವೆ, ಬಸಿರು, ಬಾಣಂತನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಗ ಸುಖ ಅನುಭವಿಸಲಿಲ್ಲವೇ?….. ಅದೇ ಜೀವನವಲ್ಲವೇ!!.ವರ್ಷಗಳು ಉರುಳಿದ್ದು ಗೊತ್ತಾಗಲಿಲ್ಲ. ದೇವರು ಒಂದರ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಸಂತಸದ ಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಟ್ಟ. ಅದು ಹಲ್ಲು, ಕಡಲೆ, ಎರಡು ಇದ್ದ ಕಾಲವಲ್ಲವೇ.ಆಗ ನಿಮಗೆ ದೇವರಿಗೆ ಒಂದು thanks ಹೇಳೋಕು ಪುರುಸೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.    ಅವನು ತುಂಬಾ ಜಾಣ. ನಮ್ಮಂತಹ ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ಜನರನ್ನು ನೋಡಿದವನಲ್ಲವೇ. ಇಳಿ ವಯಸ್ಸು ಕೇವಲ ಆತನ ಸ್ಮರಣೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಮೀಸಲು ಇಡಬೇಕೆಂದು ಬೇರೆಲ್ಲಾ ಅವಯವಗಳನ್ನು, ಒಂದೊಂದಾಗಿ (ಅಂದರೆ  ಕಣ್ಣು, ಕಿವಿ ಇತ್ಯಾದಿ ), off ಮಾಡ್ತಾ ಬರ್ತಾನೆ. ಇನ್ನಾದರೂ ನಾವು ದೇವರನ್ನು  ಜಪಿಸಬೇಕಲ್ಲವೇ?   (  ಈಗಲಾದರೂ ಜಪಿಸ್ತಾರ ಅಂತ ಟೆಸ್ಟ್ ಮಾಡ್ತಾನೆ ಮಾರಾಯ್ರೆ ). ಗಂಡ ಹೇಳಿದ್ದು ಹೆಂಡತಿಗೆ ಕೇಳಲ್ಲ. ಹೆಂಡತಿ ಹೇಳಿದ್ದು ಗಂಡನಿಗೆ ಕೇಳಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಅವರ ನಡುವೆ ಜಗಳವೇ ಇಲ್ಲವಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ಅವನನ್ನ ತುಂಬಾ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಅಂದಿದ್ದು. ಕವಿಯೊಬ್ಬರು ಹೇಳಿದಂತೆ, ಹಲ್ಲು ಹೋಗಿ ಬೆನ್ನು ಬಾಗಿ ಶರೀರ ಗೂಡಾಗುವ ಮುನ್ನ —- ನೆನೆಯೋಣ ಆ ಶಿವನನ್ನ. ಏನಂತೀರಾ?.  ಶಶಿಕಲಾ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್. ಶಿವಮೊಗ್ಗ. ,

ಲಹರಿ ಸಂಗಾತಿ ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಕೆ “ನಡೆಯೋಣು ಬಾರಾ” ಮಳೆ ಸುರಿಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ಛತ್ರಿ ಹಿಡಿಯದೆ ನಡೆದಾಡುವುದು, ಒಂದೇ ಕೊಡೆಯಡಿಯದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಮೂವರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವುದು , ಕೈಯಲ್ಲಿ ಛತ್ರಿ ಇದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ಬಿಡಿಸದೆ ಹಾಗೆ ತಲೆ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ನಡೆಯುವುದು ಇವೆಲ್ಲ   ಇಂದಿನ ಶಾಲಾ ಕಾಲೇಜು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮಾಡುವ  ಶೋಕಿ. ಛತ್ರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಇಂತಹ ಟ್ರೆಂಡ್ ಇರುವಾಗ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ರೈನ್ ಕೋಟ್ ಧರಿಸಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿ ಒಬ್ಬಳು ಬರುವುದೆಂದರೆ….? ಈ ಅಪರೂಪದ ನೋಟ ಎಲ್ಲರ ಗಮನವನ್ನು ಅವಳತ್ತ ಸೆಳೆಯುವುದು ಸಹಜ ತಾನೇ? ಕೆಲವೊಂದು ಮಕ್ಕಳು ಆಕೆಗೆ ‘ರೈನ್ ಕೋಟ್ ‘ ಎನ್ನುವ ಹೆಸರನ್ನೂ ಇಟ್ಟಿದ್ದರಂತೆ.( ಆ ವಿಷಯ ತಿಳಿದ ಮೇಲೆ ಅವರಿಗೆ ಬುದ್ಧಿ ಹೇಳಲಾಯಿತು) ಅಂತೆಯೇ ಅವಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಉಪನ್ಯಾಸಕಿಯೊಬ್ಬರು ಆಕೆಯನ್ನು  ಮಾತನಾಡಿಸುತ್ತಾ, ಅವಳ ಮನೆಯ ಸ್ಥಿತಿ, ಪೋಷಕರ ವೃತ್ತಿ, ಮೂರು  ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡೇ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಬರುವ ಆಕೆಯ ದಿನಚರಿ ಈ ಎಲ್ಲ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಕಲೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಬಂದು  ಆ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು  ಉಪನ್ಯಾಸಕರ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡರು. ವಿದ್ಯಾರ್ಜನೆಗಾಗಿ  ದಿನಕ್ಕೆ ಆರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ನಡೆಯುವ ಆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯ ಬಗ್ಗೆ ನಮಗೆಲ್ಲ ಹೆಮ್ಮೆ ಎನಿಸಿತು. ಆ ಸಂದರ್ಭ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು, ನಡೆದುಕೊಂಡೇ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ತಮ್ಮ ಗತಕಾಲದ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಮೆಲುಕು ಹಾಕಿಕೊಂಡರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ನಡೆಯುವುದು ಬಡತನದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಎಂಬಂತೆ ಮಾತನಾಡಿದರು. ಇವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರ ಮಾತು ಮಾತ್ರ ನನಗೆ ತೀರಾ ಅಸಹಜವೆನಿಸಿತು. ” ನನ್ನ ಮಗಳು ಹುಟ್ಟಿದ ಮೇಲೆ  ಮೆಟ್ಟಿದ ಎರಡನೆಯ  ಹೆಜ್ಜೆಯೇ ಕಾರಿನೊಳಗೆ, ನಾವು  ಇದುವರೆಗೆ ಒಮ್ಮೆಯೂ ಅವಳನ್ನು ಎಲ್ಲಿಯೂ ನಡೆಸಿದ್ದೇ ಇಲ್ಲ,  ನಡೆದುಕೊಂಡು ಓಡಾಡಲು ಹೇಳಿದ್ದೇ ಇಲ್ಲ..ಯಾರಾದರೂ ನೋಡಿದರೆ ನಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ಏನೆಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ!! ನಾವು ಇಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿದ್ದುಕೊಂಡು!! ಅವಳಿಗಂತೂ ಮನೆ ಹೊಸ್ತಿಲು ದಾಟಿ   ಯಾವಾಗ ಎಲ್ಲಿಗೇ ಹೋಗಬೇಕಾದರೂ  ಕಾರು ಬೇಕೇ ಬೇಕು “. ಎಂದರವರು. ಅವರ ಮಾತು ಕೇಳಿದ ನನಗೆ ‘ ಛೇ… ನಡೆಯುವುದೆಂದರೆ ಇಷ್ಟೊಂದು ಅವಮಾನವಾ?? ಎಂಬ ಚಿಂತನೆ ಮೂಡಿತು.ನಾವು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದ ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ರಣ ಬಿಸಿಲಿದ್ದರೂ, ಮಳೆಯಿದ್ದರೂ ನಾವೆಲ್ಲಾ ನಡೆದುಕೊಂಡೇ  ಶಾಲೆಗೆ  ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೆವು. .ನಡೆಯುವುದು ಅವಮಾನ ಎಂದು ಅನಿಸಿದ್ದೇ ಇಲ್ಲ!! ಬಹುಶಃ ಅಂಥ ಮನೋಭಾವ ಸಮಾಜದ ಯಾರಲ್ಲೂ ಆಗ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಬೆಳಗ್ಗೆ ಏಳೂವರೆ- ಎಂಟು ಗಂಟೆಗೆ ಮನೆ ಬಿಟ್ಟರೆ  ಬಳಗದ ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಶಾಲೆ ತಲುಪುವಾಗ   ಹತ್ತು ಗಂಟೆಯ ಆಸು ಪಾಸು. ಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೇತ್ರಾವತಿ ಕೃಪೆ ತೋರಿದರೆ ಸುತ್ತಿ ಬಳಸಿ ನಡೆಯದೆ ನದಿ ದಾಟಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಬೇಗ ಶಾಲೆ ಸೇರುತ್ತಿದ್ದೆವು.ಆಗಲೂ ವಾಹನದಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗೆ ಬರುವವರು ಇಲ್ಲದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆ ಸಂಖ್ಯೆ ತೀರಾ ಕಡಿಮೆಇತ್ತು.ನಡೆದು ಸಾಗುವ ಖುಷಿಗಾಗಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವರು ಕೂಡಾ ಪೋಷಕರಲ್ಲಿ ಕಾಡಿ ಬೇಡಿ ನಮ್ಮೊಡನೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು.ಎಷ್ಟೇ ವಾಹನಗಳ ದಟ್ಟಣೆ ಇರಲಿ, ಎಷ್ಟೇ ಮಕ್ಕಳು ಅಲ್ಲಿ -ಇಲ್ಲಿ ನಡೆದಾಡುತ್ತಿರಲಿ,ಕೆಲವು ಪೋಷಕರು ಶಾಲೆಯ ಗೇಟಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಂತೆ ತಮ್ಮ ವಾಹನ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿಯೇ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ವಾಹನದಿಂದ ಇಳಿಸಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗುವ ಚಿತ್ರಣ ಇಂದು ಸರ್ವೇ ಸಾಮಾನ್ಯ . ಮಕ್ಕಳು ಕ್ಷೇಮವಾಗಿ, ಸುಖವಾಗಿ, ಬೆಚ್ಚಗೆ ತರಗತಿ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳಲಿ ಎನ್ನುವುದೇ ಪೋಷಕರ ಆಶಯ.ಇಂದು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಇಷ್ಟು ಜೋಪಾನ ಮಾಡಲು ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಮಾಜದ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯೂ ಕಾರಣವೇ. ಮಕ್ಕಳ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪೋಷಕರು  ಹಿಂದಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಇಂದಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮನೆ ಮತ್ತು ಶಾಲೆಯ ನಡುವಿನ ಅಂತರ ಎಷ್ಟೇ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದರೂ  ಪೋಷಕರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಬಾಡಿಗೆ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಾಹನಗಳ ದಟ್ಟಣೆ, ಅಪಘಾತದ ಭೀತಿ, ಅಪರಿಚಿತ, ಅಪಾಯಕಾರಿ ಮನುಷ್ಯರ ಭಯ,  ಸಮಯದ ಅಭಾವ, ಪುಸ್ತಕಗಳ ಹೊರೆ ತುಂಬಿರುವ ಶಾಲಾ ಚೀಲದ ಭಾರ, ಉತ್ತಮ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲೇ ಓದಿಸಬೇಕೆನ್ನುವ ಸಹಜ ಹಂಬಲ, ಹವಾಮಾನದ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳಿಂದ ( ಗಾಳಿ -ಮಳೆ ) ರಕ್ಷಣೆ , ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮಿತಿ ಮೀರಿದ ಬೀದಿ ನಾಯಿಗಳ ಹಾವಳಿ ಈ ಎಲ್ಲ ಅಂಶಗಳಿಂದ  ಮಕ್ಕಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದದ್ದು ,ತೀವ್ರ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸಬೇಕಾದದ್ದು ಇಂದಿನ ಅಗತ್ಯ. ಅಂದರೆ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವುದು  ಇಂದಿನ ಅವಶ್ಯಕತೆಯೇ ಹೊರತು ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ಅಂಶವಲ್ಲ ಎನ್ನಬಹುದು. ಅದೇ ಒಂದು ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಎನ್ನುವ ಅಂಶ ಮಕ್ಕಳ ಮನಸಿಗೆ ಬಂದು ಬಿಟ್ಟರೆ ವಾಹನದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದ್ದರೂ ಅನಿವಾರ್ಯ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಶಾಲೆಗೆ ಬರುವ ಸಹಪಾಠಿಗಳನ್ನು  ಅವರು ತುಚ್ಚವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಮನೋಭಾವ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಾರು. ಹೀಗಾಗದಿರಲು ಹಿರಿಯರ ಮಾತು -ವರ್ತನೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾಗಿರಬೇಕು.  ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸುಗಮವಾಗಿದ್ದರೆ , ದಾರಿ ಪ್ರತಿಕೂಲವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದಾದರೆ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾ ಜೊತೆಗೂಡಿ ನಡೆದು ಸಾಗುವ ಸೊಗಸೇ ಚಂದ!  ದಣಿವರಿಯುವುದಿಲ್ಲ,ದಾರಿ ಸಾಗಿದ್ದು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾದಿ ಬದಿಯ ಅಂಗಡಿಗಳ ಬೋರ್ಡ್ ಗಳನ್ನು ಓದುವುದು, ಕೇಳಿ ಬರುವ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಗಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ಮಾಡುವುದು, ಹಾದಿ ಬದಿಯ ಗಿಡಮರಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದು, ಅಲ್ಲಿ ಹಾರಾಡುವ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವುದು , ನಡೆದು ಸಾಗುವ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಜನರ ನೋಟ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ  ಒಂದೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನ ನೀಡುವ ಅಂಶಗಳೇ ಹೌದು . ಆದಕಾರಣ ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಪೋಷಕರು ಮಕ್ಕಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇರಬಹುದಾದಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಾದರೂ ಕಾಲುನಡಿಗೆಯ ಸುಖವನ್ನು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು.  ನಡೆಯುವಿಕೆ ಎನ್ನುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕ್ರಿಯೆ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಲಿ ಹಿರಿಯರಿಗಾಗಲಿ ಮಾನಸಿಕ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ನೀಡುವಂತದ್ದು. ಹಿರಿಯರಾದ ನಾವೆಲ್ಲ ತಿಳಿದಿರುವಂತೆ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ  ನಿವಾರಣೆಗೆ,ದೇಹದ ತೂಕದ ಸಮತೋಲನಕ್ಕೆ , ಹೃದಯದ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ನಡೆಯುವಿಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ದೈಹಿಕ ವ್ಯಾಯಾಮ. ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಕೆಮಡಿಕೇರಿ.

ಬದುಕಿನ ಸಂಗಾತಿ ಜಯಶ್ರೀ ಜೆ ಅಬ್ಬಿಗೇರಿ “ಕಷ್ಟದ ಹಾದಿಯೇ ಸುಖದ ಭವಿಷ್ಯ” ನಾವು ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದ ತಕ್ಷಣ ಸುಲಭವಾದ ಹಾದಿಗಳನ್ನೇ ಹುಡುಕುತ್ತೇವೆ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಬೇಗ ಏಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮತ್ತೊಂದು ಚೂರು ಹೊತ್ತು ಮಲಗುವುದು ಸುಖ ನೀಡುತ್ತದೆ. ದೈಹಿಕ ಕಸರತ್ತು ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಸೋಫಾದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಮೊಬೈಲ್ ನೋಡುವುದು ಆರಾಮ ಎನಿಸುತ್ತದೆ. ಓದುವುದಕ್ಕಿಂತ ಟಿವಿ ನೋಡುವುದು ಸಲೀಸು. ಆದರೆ ನೆನಪಿಡಿ, ಇಂದು ನಾವು ಪಡುವ ಆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸುಖವೇ ನಮ್ಮ ನಾಳಿನ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುತ್ತದೆ. ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಇಂದು ಯಾರು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಬೇಗ ಎದ್ದು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಓದುತ್ತಾರೋ, ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಾರೋ ಅವರ ಭವಿಷ್ಯ ಸುಲಭ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾಗುತ್ತದೆ.“If you want easy future life, choose hard one now” (ನಿಮಗೆ ಸುಲಭವಾದ ಭವಿಷ್ಯ ಬೇಕಿದ್ದರೆ, ಇಂದೇ ಕಷ್ಟದ ಹಾದಿಯನ್ನು ಆರಿಸಿ) ಎಂಬ ಮಾತು ನಮ್ಮ ಇಡೀ ಜೀವನದ ಯಶಸ್ಸಿನ ಗುಟ್ಟನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ. ನಿಸರ್ಗದ ನಿಯಮವೂ ಇದೇ ಆಗಿದೆ; ಕಲ್ಲೊಂದು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಉಳಿಪೆಟ್ಟುಗಳನ್ನು ತಿಂದರೆ ಮಾತ್ರ ಅದು ಸುಂದರ ಮೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದು ಬರೀ ಕಾಲಡಿ ಸಿಗುವ ಕಲ್ಲಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಜಗತ್ತು ಕಂಡ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಡಾ. ಎ.ಪಿ.ಜೆ. ಅಬ್ದುಲ್ ಕಲಾಂ ಅವರು ಕಷ್ಟದ ಹಾದಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಅದ್ಭುತವಾದ ಮಾತು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ: “ಚಿನ್ನವನ್ನು ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟರೆ ಮಾತ್ರ ಅದು ಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಮನುಷ್ಯನು ಕಷ್ಟದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಅವನೊಳಗಿನ ನಿಜವಾದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊರಬರುತ್ತದೆ. “ಕನ್ನಡದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಕವಿ ಡಿ.ವಿ.ಗುಂಡಪ್ಪನವರು ತಮ್ಮ ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗದಲ್ಲಿ ಬದುಕಿನ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಹೀಗೆ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ: “ಹಾಸಿಗೆಯ ನೀನು ಹಾಸಿದಂತೆ ಮಲಗು ಮಗನೆ|ಕಷ್ಟಗಳ ಕಂಡು ನೀ ಬೆದರಿ ಓಡದಿರು||ಹೋರಾಟವೇ ಬದುಕು, ಗೆಲುವಿಗೆ ದಾರಿಯದು…|| “ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾಧಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಬಿಲ್ ಗೇಟ್ಸ್ ಸಹ ಇದನ್ನೇ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ, “ನೀವು ಬಡವರಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದರೆ ಅದು ನಿಮ್ಮ ತಪ್ಪಲ್ಲ, ಆದರೆ ನೀವು ಬಡವರಾಗಿಯೇ ಸತ್ತರೆ ಅದು ಖಂಡಿತ ನಿಮ್ಮದೇ ತಪ್ಪು”.ಅವರು ತಮ್ಮ ಯೌವನದಲ್ಲಿ ಸುಖ-ಭೋಗಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಹಗಲಿರುಳು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಕೋಡಿಂಗ್ ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದಲೇ ಇಂದು ಜಗತ್ತನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನಿಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿಸಲು ಪ್ರಮುಖ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು  ಇಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ: ಕಂಫರ್ಟ್ ಝೋನ್‌ನಿಂದ (Comfort Zone) ಹೊರಬನ್ನಿ: ನಮಗೆ ಅಭ್ಯಾಸವಾಗಿರುವ ಸುಲಭದ, ಆರಾಮದಾಯಕ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ವಲಯದಿಂದ ಹೊರಬರುವುದು ಬದುಕಿನ ಮೊದಲ ಮೆಟ್ಟಿಲು. ಪ್ರತಿದಿನ ನಮಗೆ ಸುಲಭ ಎನಿಸುವ ಕೆಲಸಗಳನ್ನೇ ಮಾಡುತ್ತಾ ಕೂತರೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ನದಿಯ ನೀರು ಹರಿಯುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದರೆ ಹೇಗೆ ಕಶ್ಮಲಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆಯೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಮನುಷ್ಯ ಹೊಸ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸದಿದ್ದರೆ ಅವನ ಬುದ್ಧಿ ಮಂದವಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಬೆಚ್ಚಗೆ ಹೊದ್ದುಕೊಂಡ ರಗ್ಗು ಬಿಟ್ಟು ಏಳುವುದು, ಎಲ್ಲರ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ಮಾತನಾಡುವ ಧೈರ್ಯ ಮಾಡುವುದು, ಕಷ್ಟದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಹೆಗಲಿಗೆ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತುಂಬ ಕಠಿಣ ಎನಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಜಗತ್ತಿನ ಮಹಾನ್ ಸಾಧಕರು ತಮ್ಮ ಆರಾಮದಾಯಕ ಜೀವನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದರಿಂದಲೇ ಇತಿಹಾಸ ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ನಮ್ಮ ಭಯವನ್ನು ಎದುರಿಸಿ, ನಮಗೆ ಕಷ್ಟವೆನಿಸುವ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ಹೋದಂತೆಲ್ಲ ನಮ್ಮ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಕಷ್ಟದ ಹಾದಿಯ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯೇ ಈ ಸೋಮಾರಿತನದ ಆವರಣವನ್ನು ಒಡೆದು ಹೊರಬರುವುದಾಗಿದೆ. ದಿನದ ಆರಂಭ ಕಠಿಣ ಕೆಲಸದಿಂದಾಗಲಿ: ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದ ತಕ್ಷಣ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಮೆದುಳು ಅತ್ಯಂತ ಚುರುಕಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾವು ದಿನದ ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟದ ಅಥವಾ ನಮಗೆ ಬೇಸರ ತರಿಸುವ ದೊಡ್ಡ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮೊದಲು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅನೇಕರು ಸುಲಭವಾದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ಮಾಡಿ, ಕಷ್ಟದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ದಿನದ ಕೊನೆಗೆ ದೂಡುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ದಿನಪೂರ್ತಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆ ಕಷ್ಟದ ಕೆಲಸದ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಆತಂಕ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅದೇ ನೀವು ಬೆಳಿಗ್ಗೆಯೇ ಆ ಬೆಟ್ಟದಂತಹ ಕಠಿಣ ಸವಾಲನ್ನು ಮುಗಿಸಿಬಿಟ್ಟರೆ, ಇಡೀ ದಿನ ಮನಸ್ಸು ಹಗುರವಾಗುತ್ತದೆ. ಉಳಿದ ಸುಲಭದ ಕೆಲಸಗಳು ನೀರಿನಂತೆ ಸಾಗಿಬಿಡುತ್ತವೆ. ಈ ಅಭ್ಯಾಸವು ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಅದ್ಭುತವಾದ ಧನಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತುಂಬುತ್ತದೆ. ಇಂದಿನ ಕಠಿಣ ಪರಿಶ್ರಮ ನಾಳಿನ ಸುಲಭ ಬದುಕಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಕಠಿಣ ಸವಾಲನ್ನು ನಗುನಗುತ್ತಾ ಎದುರಿಸಿ. ಶಿಸ್ತನ್ನು ಜೀವನದ ಉಸಿರಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ (Self-Discipline): ಯಶಸ್ಸಿನ ಮಹಾಗೋಡೆಗೆ ಶಿಸ್ತು ಎಂಬುದು ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಇಟ್ಟಿಗೆಯಿದ್ದಂತೆ. ಮೂಡ್ ಇದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದು, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಸೋಮಾರಿಗಳಂತೆ ಕಾಲ ಕಳೆಯುವುದು ಯಶಸ್ವಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಲಕ್ಷಣವಲ್ಲ. ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಇಷ್ಟ ಇರಲಿ, ಇಲ್ಲದಿರಲಿ, ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಿಖರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾಡುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಶಿಸ್ತು. ಜಗತ್ತಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಓಟಗಾರ ಉಸೇನ್ ಬೋಲ್ಟ್ ದಿನಾಲೂ ನೂರಾರು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಮೈಮುರಿದು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಓಡಿದ್ದರಿಂದಲೇ ಕೇವಲ ಒಂಬತ್ತು ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಗೆಲ್ಲಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಶಿಸ್ತಿನ ಹಾದಿ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮುಳ್ಳಿನ ಬೇಲಿಯಂತೆ ಕಂಡರೂ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅದು ಹೂವಿನ ತೋಟಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಇಂದಿನ ಕಠಿಣ ಶಿಸ್ತು ನಿಮ್ಮ ನಾಳಿನ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಭದ್ರವಾದ ಬುನಾದಿ ಹಾಕುತ್ತದೆ. ನಿಮ್ಮ ದಿನಚರಿಯನ್ನು ನೀವೇ ನಿಯಂತ್ರಿಸದಿದ್ದರೆ, ಕಾಲ ನಿಮ್ಮನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ದೂಡುತ್ತದೆ. ತಕ್ಷಣದ ಸುಖಕ್ಕೆ ಮಾರುಹೋಗದಿರು (Delayed Gratification): ಇಂದಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್ ರೀಲ್ಸ್ ನೋಡುವುದು, ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮ್ ಆಡುವುದು ಅಥವಾ ಜಂಕ್ ಫುಡ್ ತಿನ್ನುವುದು ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ತಕ್ಷಣದ ಸುಖ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಈ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸುಖಗಳು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ‘ಇನ್‌ಸ್ಟೆಂಟ್ ಗ್ರಾಟಿಫಿಕೇಶನ್’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಸಾಧಕರು ಎಂದಿಗೂ ಇಂತಹ ಕ್ಷಣಿಕ ಸುಖಗಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರು ಇಂದಿನ ಸಣ್ಣ ಸುಖವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಭವಿಷ್ಯದ ದೊಡ್ಡ ಯಶಸ್ಸಿನ ಕಡೆಗೆ ತಮ್ಮ ಗಮನವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಓದುವಾಗ ಮೊಬೈಲ್ ಪಕ್ಕಕ್ಕಿಡುವುದು, ನಾಲಿಗೆಯ ರುಚಿಯನ್ನು ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿಡುವುದು ಕಷ್ಟದ ಕೆಲಸವೇ. ಆದರೆ, ಈ ಕಷ್ಟವನ್ನು ಯಾರು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ಜೀವನದ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಸುಖಮಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಬದುಕಿನ ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುಂದರ ಚಿತ್ರ ಮೂಡಬೇಕಾದರೆ ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ಶ್ರಮಿಸಬೇಕು.ಸೋಲನ್ನು ಕಲಿಕೆಯ ಮೆಟ್ಟಿಲಾಗಿಸಿ:ಕಷ್ಟದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುವಾಗ ಹೆಜ್ಜೆ ಹೆಜ್ಜೆಗೂ ಸೋಲುಗಳು, ಅಪಮಾನಗಳು ಎದುರಾಗುವುದು ಸಹಜ. ಸೋತ ತಕ್ಷಣ ಕೈಚೆಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು ದುರ್ಬಲ ಮನಸ್ಸಿನ ಸಂಕೇತ. ಜಗತ್ತಿಗೆ ಬೆಳಕು ನೀಡಿದ ಮಹಾನ್ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಥಾಮಸ್ ಅಲ್ವಾ ಎಡಿಸನ್ ವಿದ್ಯುತ್ ದೀಪ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವ ಮುನ್ನ ಸಾವಿರಾರು ಬಾರಿ ಸೋತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅವರು ಅದನ್ನು ಸೋಲೆನ್ನದೆ, ಬಲ್ಬ್ ಮಾಡಲು ಬಾರದ ಸಾವಿರ ದಾರಿಗಳನ್ನು ಕಲಿತೆ ಎಂದು ಧನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಯೋಚಿಸಿದರು. ಸೋಲು ಎಂಬುದು ನಿಮ್ಮ ಜೀವನದ ಅಂತ್ಯವಲ್ಲ, ಅದು ನಿಮ್ಮ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಕೃತಿ ನೀಡುವ ಮತ್ತೊಂದು ಅದ್ಭುತ ಅವಕಾಶ. ಸೋತಾಗ ಕುಗ್ಗದೆ, ಅದರಿಂದ ಪಾಠ ಕಲಿತು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆಯಬೇಕು. ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ನಿಂತಾಗ ಮಾತ್ರ ಮನುಷ್ಯನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ೧% ಸುಧಾರಣೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ: ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಅಥವಾ ದೊಡ್ಡ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಲು ಯಾರಿಂದಲೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಪ್ರತಿದಿನ ನಿಮ್ಮ ಜ್ಞಾನ, ಕೌಶಲ್ಯ, ಆಲೋಚನೆ ಅಥವಾ ಆರೋಗ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಶೇಕಡಾ ಒಂದರಷ್ಟು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಸುಧಾರಣೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಖಂಡಿತ ಸಾಧ್ಯ. ದಿನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಪುಟ ಓದುವುದು, ದಿನಕ್ಕೆ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ ಹೊಸ ವಿಷಯ ಕಲಿಯುವುದು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣದಾಗಿ ಕಂಡರೂ, ವರ್ಷದ ಕೊನೆಗೆ ಅದು ಮುನ್ನೂರ ಅರವತ್ತೈದು ಶೇಕಡಾದಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತರುತ್ತದೆ. ಈ ನಿರಂತರ ಪರಿಶ್ರಮವೇ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಮತ್ತು ಉನ್ನತವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. ಹನಿ ಹನಿ ಸೇರಿದರೆ ಹಳ್ಳ ಎಂಬಂತೆ, ಇಂದಿನ ನಿಮ್ಮ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಕಠಿಣ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಾಳೆಯ ನಿಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭ ಮತ್ತು ಸುಂದರ ರಾಜಮಾರ್ಗವನ್ನಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತವೆ.”ಹಾಸಿಗೆ ಇದ್ದಷ್ಟು ಕಾಲು ಚಾಚು” ಎಂಬ ಹಳೆಯ ಗಾದೆಗಿಂತ, “ಹಾಸಿಗೆಯನ್ನು ದೊಡ್ಡದಾಗಿಸುವ ಕಷ್ಟದ ಹಾದಿಯನ್ನು ಇಂದೇ ಹಿಡಿಯಿರಿ” ಎಂಬ ಹೊಸ ಚಿಂತನೆ ನಮಗಿರಬೇಕು. ಇಂದು ಪಡುವ ಕಷ್ಟ, ನಾಳೆ ನಮಗೆ ರಾಜಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂದಿನ ಕಠಿಣ ಪರಿಶ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸೋಣ, ಉಜ್ವಲ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳೋಣ.

ವಿಶೇಷ ಸಂಗಾತಿ “ಆತ್ಮದ ಪಯಣ” ಭೂಮಿಕಾ ಮಾದಾಪುರ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲೋ ಒಂದು ಕಡೆ, ಒಂದು ಆತ್ಮ ತನ್ನ ಮುಂದಿನ ಪಯಣಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಅದು ತನ್ನನ್ನೇ ಕೇಳಿಕೊಂಡಿತು—“ನಾನು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದೆ? ನಾನು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆ? ಈ ಜೀವನದ ಉದ್ದೇಶವೇನು?”ಆದರೆ ಆ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ಸಿಗುವ ಮೊದಲೇ, ಆ ಆತ್ಮವು ಒಂದು ಹೊಸ ದೇಹವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಅದು ಮಗುವಾಗಿ ಭೂಮಿಗೆ ಬಂದಿತು.ಹುಟ್ಟಿದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅದು ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಪಯಣವನ್ನೆಲ್ಲ ಮರೆತುಬಿಟ್ಟಿತು.ಅಮ್ಮನ ಪ್ರೀತಿ ಸಿಕ್ಕಿತು.ಅಪ್ಪನ ಮಮತೆ ಸಿಕ್ಕಿತು.ಹೊಸ ಸಂಬಂಧಗಳು ಸಿಕ್ಕವು.ಹೊಸ ಹೆಸರು ಸಿಕ್ಕಿತು. ಮಗು ಬೆಳೆದಂತೆ ಅದರ ಸುತ್ತಲಿನ ಪ್ರಪಂಚವೂ ದೊಡ್ಡದಾಯಿತು.ಶಾಲೆ, ಸ್ನೇಹಿತರು, ಆಟ, ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ…ನಂತರ ದೊಡ್ಡವನಾದಾಗ ಅವನ ಮುಂದೆ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಪಂಚ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿತು.ಹಣ. ಹೆಸರು. ಅಧಿಕಾರ. ಯಶಸ್ಸು. ಅವನು ಓಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದ.“ಇನ್ನಷ್ಟು ಹಣ ಬೇಕು…”“ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಸರು ಬೇಕು…”“ಇತರರಿಗಿಂತ ನಾನು ದೊಡ್ಡವನಾಗಬೇಕು…” ಅವನಿಗೆ ಸಿಕ್ಕ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಯಶಸ್ಸಿನ ನಂತರವೂ ಮತ್ತೊಂದು ಆಸೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತಿತ್ತು. ಒಂದು ದಿನ ಅವನಿಗೆ ಬಹಳ ಹಣ ಸಿಕ್ಕಿತು.ಆದರೆ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನೆಮ್ಮದಿ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ.ಅವನು ದೊಡ್ಡ ಮನೆ ಕಟ್ಟಿದ.ಆದರೆ ಮನಸ್ಸಿನೊಳಗಿನ ಖಾಲಿತನ ತುಂಬಲಿಲ್ಲ.ಅವನು ಅನೇಕ ಜನರ ಸ್ನೇಹ ಗಳಿಸಿದ.ಆದರೆ ತನ್ನನ್ನೇ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಹುಡುಕಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ಅವನು ಒಬ್ಬನೇ ಕುಳಿತಿದ್ದ.ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಮೂಡಿತು—“ನಾನು ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಗಳಿಸಿದ್ದೇನೆ… ಆದರೆ ನನಗೆ ಇನ್ನೂ ಸಂತೋಷ ಯಾಕಿಲ್ಲ?” ಆಗ ಅವನೊಳಗಿಂದ ಒಂದು ಮೃದುವಾದ ಧ್ವನಿ ಕೇಳಿಸಿತು.“ಏಕೆಂದರೆ ನೀನು ಹೊರಗೆ ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವುದು ಒಳಗಿದೆ.”ಅವನು ಬೆಚ್ಚಿಬಿದ್ದ.“ಯಾರು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವುದು?”ಧ್ವನಿ ಮತ್ತೆ ಕೇಳಿಸಿತು.“ನಾನೇ… ನಿನ್ನೊಳಗಿನ ನೀನು.” ಅವನು ತನ್ನ ಜೀವನವನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿ ನೋಡಿದ.ಚಿಕ್ಕವನಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವನು ಎಷ್ಟು ಸರಳನಾಗಿದ್ದ!ಅವನಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಮನೆ ಬೇಕಿರಲಿಲ್ಲ.ದೊಡ್ಡ ಹೆಸರು ಬೇಕಿರಲಿಲ್ಲ.ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಬೇಕಿರಲಿಲ್ಲ.ಸಣ್ಣ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲೇ ಸಂತೋಷ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ.ಆದರೆ ದೊಡ್ಡವನಾದಂತೆ ಅವನು ತನ್ನ ನಿಜವಾದ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಮರೆತಿದ್ದ. ಅವನು ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನೇ “ನಾನು” ಎಂದುಕೊಂಡಿದ್ದ.ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನೇ “ನಾನು” ಎಂದುಕೊಂಡಿದ್ದ.ತನ್ನ ಸಂಪತ್ತು, ಸಂಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನೇ ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದ. ಆದರೆ ಅವನೊಳಗಿನ ಧ್ವನಿ ಹೇಳಿತು— “ದೇಹ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.ಹೆಸರು ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.ಸಂಬಂಧಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ.ಸಂಪತ್ತು ಬರುತ್ತದೆ, ಹೋಗುತ್ತದೆ.ಆದರೆ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಗಮನಿಸುವ ನಿನ್ನೊಳಗಿನ ಚೈತನ್ಯ ಮಾತ್ರ ನಿನ್ನ ನಿಜವಾದ ಪಯಣದ ಸಂಗಾತಿ.” ಆ ದಿನದಿಂದ ಅವನು ತನ್ನ ಜೀವನವನ್ನು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದ. ಅವನು ತನ್ನ ಆಸೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಶುರುಮಾಡಿದ.“ನನಗೆ ಇದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಬೇಕೇ?”“ನಾನು ಇದನ್ನು ಪಡೆಯುವುದರಿಂದ ಶಾಂತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆಯೇ?”“ನನ್ನ ಜೀವನದ ನಿಜವಾದ ಉದ್ದೇಶವೇನು?” ಅವನಿಗೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಒಂದು ಸತ್ಯ ಅರ್ಥವಾಗತೊಡಗಿತು.ಜೀವನವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಹುಟ್ಟಿ, ಓದಿ, ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ, ಹಣ ಗಳಿಸಿ, ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿ, ಒಂದು ದಿನ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುವುದಲ್ಲ.ಜೀವನವೆಂದರೆ ತನ್ನನ್ನೇ ಅರಿಯುವ ಒಂದು ಅವಕಾಶ.ಆತ್ಮದ ಪಯಣ ಹೊರಗಿನ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.ಅದು ನಮ್ಮೊಳಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮನುಷ್ಯನು ತನ್ನ ಜೀವನದ ಕೊನೆಯ ಹಂತಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ, ಅವನು ಗಳಿಸಿದ ಹಣ ಅವನ ಜೊತೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.ಅವನ ಮನೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.ಅವನ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.ಅವನ ಜೊತೆ ಬರುವುದು ಅವನ ಜೀವನದ ಅನುಭವಗಳು ಮತ್ತು ಅವನು ಅರಿತ ಸತ್ಯ ಮಾತ್ರ. ಅವನು ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೇಳಿದ— “ನಾನು ಈ ದೇಹವಲ್ಲ…ನಾನು ಈ ಹೆಸರಲ್ಲ…ನಾನು ಈ ಸಂಪತ್ತಲ್ಲ…ನಾನು ಈ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲ…ನಾನು ಈ ಎಲ್ಲದರ ಸಾಕ್ಷಿ.” ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಶಾಂತಿ ಮೂಡಿತು.ಅವನಿಗೆ ತನ್ನ ಪಯಣದ ಅರ್ಥ ನಿಧಾನವಾಗಿ ತಿಳಿಯಿತು. ನಾವು ಈ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಏನನ್ನೂ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬರಲಿಲ್ಲ.ಹಾಗೆಯೇ ಇಲ್ಲಿಂದ ಏನನ್ನೂ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲಾರೆವು. ಆದರೆ ಈ ಜೀವನ ನಮಗೆ ಒಂದು ಅಮೂಲ್ಯ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ—ನಾವು ಯಾರು ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿಯುವ ಅವಕಾಶ.ಅದೇ ಆತ್ಮದ ನಿಜವಾದ ಪಯಣ. ಮನುಷ್ಯನು ಹೊರಗಿನ ಜಗತ್ತನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಎಷ್ಟು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೂ, ತನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಗೆಲ್ಲದೆ ನಿಜವಾದ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ತನ್ನ ಜೀವನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಾತನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೇಳಿದ— «“ನಾನು ಇಡೀ ಜೀವನ ನನ್ನ ಗಮ್ಯವನ್ನು ಹೊರಗೆ ಹುಡುಕಿದೆ.ಆದರೆ ಕೊನೆಗೆ ಅರಿತದ್ದು ಏನೆಂದರೆ…ನಾನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದ ಗಮ್ಯ ನನ್ನೊಳಗೇ ಇತ್ತು.”» ಅವನ ಪಯಣ ಮುಗಿದಿರಲಿಲ್ಲ.ಅದು ನಿಜವಾಗಿ ಆಗಲೇ ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು.ಆತ್ಮದ ಪಯಣ — ಹೊರಗಿನಿಂದ ಒಳಗಿನತ್ತ. ಭೂಮಿಕಾ ಮಾದಾಪುರ

ಅರಿವಿನ ಸಂಗಾತಿ ವನಜಾ ಮಹಾಲಿಂಗಯ್ಯ “ಅರಿವಿನ ಪರಿಧಿ” ಅರಿವು ಎಂದರೆ ಬೆಳಕಿದ್ದಂತೆ. ಆದರೆ ನಾವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನೇ ನೋಡುತ್ತೇವೆ, ಬೆಳಕಿನ ಮೂಲವನ್ನಲ್ಲ.     ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಬಹುಪಾಲು ಭಾಗ ನಾವು “ತಿಳಿದಿದ್ದೇವೆ” ಎಂದುಕೊಂಡಿರುವುದರೊಳಗೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ನಾವು ಜ್ಞಾನ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ. ಪದವಿ, ಉದ್ಯೋಗ, ಸಂಬಂಧ, ಊರು – ಇವೆಲ್ಲಾ ನಮ್ಮ ಅರಿವಿನ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು.     ಆದರೆ ನಿಜವಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ನಡೆಯುವುದು ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಲ್ಲ, ಪರಿಧಿಯಲ್ಲಿ.   “ಪರಿಧಿ ಎಂದರೇನು?”1.  ನಮಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಗೊತ್ತಿರುವುದು:ಇದು ಪರಿಧಿಯ ಮೊದಲ ಹಂತ. “ನನಗೆ ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಆಳ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಇಲ್ಲಿ ವಿನಯ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ.2.  ನಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದಿರುವುದು: ಇದು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪರಿಧಿ. ನಮ್ಮ ಅಹಂ, ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಗ್ರಹ, ನಾವು ದಿನಾ ಮಾಡುವ ಸಣ್ಣ ಸುಳ್ಳುಗಳು – ಇವು ನಮಗೆ ಕಾಣುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇವೇ ನಮ್ಮನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಬಸವಣ್ಣನವರು ಇದನ್ನೇ “ಅಂತರಂಗದ ಅರಿವು” ಎಂದರು.ಪರಿಧಿ ವಿಸ್ತಾರವಾದಷ್ಟೂ ಕೇಂದ್ರ ಚಿಕ್ಕದಾಗುತ್ತದೆ. ನಾನು ದೊಡ್ಡವನು ಎನ್ನುವ ಭಾವ ಕರಗುತ್ತದೆ. “ಪರಿಧಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು?”          ಪುಸ್ತಕ ಓದುವುದರಿಂದ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಮೂರು ಅಭ್ಯಾಸಗಳಿಂದ:          1. ಕೇಳುವುದು:   ವಾದ ಮಾಡಲು ಅಲ್ಲ, ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಕೇಳುವುದು. ಎದುರಿನವರು ನಮ್ಮ ವಿರೋಧಿಯಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ಪರಿಧಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಕನ್ನಡಿ.         2. ಸುಮ್ಮನಿರುವುದು:  ದಿನಕ್ಕೆ 10 ನಿಮಿಷವಾದರೂ ಮಾತು, ಮೊಬೈಲ್, ಆಲೋಚನೆ ಇಲ್ಲದೆ ಸುಮ್ಮನಿರುವುದು. ಆಗ ಪರಿಧಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸದ್ದುಗಳು ಕೇಳಿಸುತ್ತವೆ. 3. ಅನುಮಾನಿಸುವುದು:   ನಮ್ಮ ಅತ್ಯಂತ ಖಚಿತವಾದ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನೇ ಒಂದು ದಿನ “ಇದು ತಪ್ಪಾಗಿರಬಹುದೇ?” ಎಂದು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಇದೇ ಬಸವ ತತ್ವದ ಪೂರ್ಣ ಕ್ರಾಂತಿ. ಬಸವಣ್ಣನವರು ಹೇಳಿದರು – “ಅರಿವೇ ಗುರು”. ಅರಿವು ಎಂದರೆ ಮಾಹಿತಿಯ ರಾಶಿಯಲ್ಲ. ಅದು ನನ್ನ ಮಿತಿಯನ್ನು ನಾನೇ ನೋಡುವ ಬೆಳಕು.ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಬದುಕುವವನು ಸುರಕ್ಷಿತ. ಪರಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಬದುಕುವವನು ಜೀವಂತ. ವನಜಾ ಮಹಾಲಿಂಗಯ್ಯ ಮಾದಾಪುರ.

ಅನುಭವ ಸಂಗಾತಿ ವಿಶ್ವ ರೆಡಿಯೇಷನ್ ಜಾಗೃತಿ ದಿನದಂದು — ರೇಡಿಯೇಷನ್ ಥೆರಪಿ: ನನ್ನ ಅನುಭವ ಕವಿತಾ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್‌ ನಾಯಕ್ ವಿಶ್ವ ರೆಡಿಯೇಷನ್ ಜಾಗೃತಿ ದಿನದಂದು — ರೇಡಿಯೇಷನ್ ಥೆರಪಿ: ನನ್ನ ಅನುಭವ  ನಾನು ಲೇಖಕಿಯಾಗಿ ನನ್ನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಅನುಭವವನ್ನು ನಾನೇ ಬರೆಯುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ. ನನ್ನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಪಯಣದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಅನುಭವಗಳಾಗಿವೆ. ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿಕೊಂಡು ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.ಮೊದಲಿಗೆ ಕಿಮೋಥೆರಪಿ, ನಂತರ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ. ತದನಂತರ ಬಂದದ್ದು ರೆಡಿಯೇಷನ್ ಥೆರಪಿ.ನನಗೆ ಮೊದಲು ರೆಡಿಯೇಷನ್ ಥೆರಪಿ ಎಂದರೆ ಏನು ಎಂಬುದೇ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ವೈದ್ಯರು ರೆಡಿಯೇಷನ್ ಥೆರಪಿ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಿದಾಗ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಕುತೂಹಲ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿನ ಮಾಹಿತಿ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಆದರೆ ನಿಜವಾದ ಅನುಭವ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯಲು ಹೋದಾಗಲೇ ತಿಳಿಯಿತು.ಮೊದಲು ಸಿಟಿ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿ, ವೈದ್ಯರು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ದಿನಕ್ಕೆ ರೆಡಿಯೇಷನ್ ಥೆರಪಿಗಾಗಿ ಹೋದೆ. ಮೊದಲ ದಿನ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ಕಾಯಬೇಕಾಯಿತು. ನನ್ನ ಸರದಿ ಬಂದಾಗ ಅವರು ನೀಡಿದ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿ ರೆಡಿಯೇಷನ್ ಕೊಠಡಿಗೆ ಹೋದೆ.ಅದು ವಿಶಾಲವಾದ, ಎಸಿ ಇರುವ ಕೊಠಡಿ. ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ರೆಡಿಯೇಷನ್ ಯಂತ್ರ. ಮೊದಲ ಬಾರಿ ನೋಡಿದಾಗ, ಯಾವುದೋ ಹೊಸ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಬಂದಂತಾಯಿತು!ಚಳಿಯಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿನ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಬೆಡ್‌ಶೀಟ್ ನೀಡಿದರು. ಮೊದಲ ದಿನ ವೈದ್ಯರು, ದಾದಿಯರು ಹಾಗೂ ರೆಡಿಯೇಷನ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ನನ್ನ ರೆಡಿಯೇಷನ್ ನೀಡಬೇಕಾದ ಭಾಗವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿಸಿದರು. ನಂತರ ರೆಡಿಯೇಷನ್ ಯಂತ್ರ ತಿರುಗಲು ಆರಂಭಿಸಿತು.ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ದೇಹಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ನೋವು ಅಥವಾ ವಿಶೇಷ ಅನುಭವವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆರಾಮವಾಗಿ ಮಲಗಿಕೊಂಡೇ ಇರಬಹುದು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಣ್ಣ ನಿದ್ರೆಯೂ ಬರಬಹುದು. ಆದರೆ ರೆಡಿಯೇಷನ್ ನಡೆಯುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ದೇಹವನ್ನು ಅಲುಗಾಡಿಸದೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರಬೇಕು.ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ನಾನು ಆ ಸಮಯವನ್ನೂ ಒಳ್ಳೆಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಕಳೆದಿದ್ದೇನೆ. ರೆಡಿಯೇಷನ್ — ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಮಿತ್ರರೆಡಿಯೇಷನ್ ಥೆರಪಿ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಕೋಶಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿ ಅವುಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಅಥವಾ ನಾಶಪಡಿಸಲು ರೆಡಿಯೇಷನ್ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಗುಣಪಡಿಸುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಭಾಗವಾಗಿರಬಹುದು; ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ರೋಗದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಸಹ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ನನ್ನ ಅನುಭವದಲ್ಲಿ ರೆಡಿಯೇಷನ್ ಪಡೆಯುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವಿಶೇಷ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿನ ವೈದ್ಯರು ಹಾಗೂ ರೆಡಿಯೇಷನ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಬಹಳ ಅಕ್ಕರೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಮಾತು, ಕಾಳಜಿ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯ ತುಂಬುವ ರೀತಿಯೇ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಮೂಡಿಸುತ್ತಿತ್ತು.ನಾನು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವ ಇತರ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಚಿಕಿತ್ಸಕರಿಗೂ, “ರೆಡಿಯೇಷನ್ ಬಗ್ಗೆ ಭಯಪಡಬೇಡಿ. ಧೈರ್ಯವಾಗಿ ಬನ್ನಿ. ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೆ. ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿ ಅವರಲ್ಲೂ ಧೈರ್ಯ ತುಂಬಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ.ರೆಡಿಯೇಷನ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ಅಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ವೈದ್ಯರು ಮೊದಲೇ ವಿವರವಾಗಿ ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಅಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವ ಭಾಗ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ದೇಹದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗನುಗುಣವಾಗಿ ಅನುಭವ ಬದಲಾಗಬಹುದು.ನನ್ನದು ಸ್ತನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಆಗಿದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ಗಂಟಲಿನವರೆಗೂ ರೆಡಿಯೇಷನ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಬೇಕಾಯಿತು. ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ನನಗೆ ಸುಮಾರು ಎರಡು ತಿಂಗಳು ಗಂಟಲು ನೋವಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ಇತ್ತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೀರಾಹಾರ ಸೇವಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ. ಇದನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ನನಗೆ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಮುಖ ಅಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಇರಲಿಲ್ಲ.ಇದು ನನ್ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅನುಭವ ಮಾತ್ರ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಅನುಭವವೂ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ವೈದ್ಯರು ನೀಡುವ ಸಲಹೆ ಮತ್ತು ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ.ಭಯ ಬೇಡ… ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಮುಂದೆ ಸಾಗೋಣಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಎಂಬ ಪದ ಕೇಳಿದಾಗ ಭಯ ಸಹಜ. ರೆಡಿಯೇಷನ್ ಥೆರಪಿ ಎಂದಾಗಲೂ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮೂಡಬಹುದು. ಆದರೆ ತಿಳುವಳಿಕೆ, ವೈದ್ಯರ ಮೇಲಿನ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಮನೋಭಾವ ನಮ್ಮ ಭಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು.ನನ್ನ ಅನುಭವದಲ್ಲಿ ರೆಡಿಯೇಷನ್ ಥೆರಪಿ ನನಗೆ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸಿದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದು ನನ್ನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಹೋರಾಟದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಹಂತವಾಗಿತ್ತು.ಆದ್ದರಿಂದ ರೆಡಿಯೇಷನ್ ಥೆರಪಿ ಪಡೆಯಬೇಕಾದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಹೋರಾಟಗಾರರಿಗೂ ನನ್ನ ಒಂದೇ ಮಾತು—ಭಯಪಡಬೇಡಿ… ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಮುಂದೆ ಬನ್ನಿ.ವೈದ್ಯರ ಮಾತು ಕೇಳಿ, ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆ ಇಡಿ.ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದಿನವೂ ನಾವು ಗೆಲುವಿನತ್ತ ಇಡುವ ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ.ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಪಯಣ ಕಷ್ಟವಾದರೂ, ಧೈರ್ಯ, ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಮನೋಭಾವ ನಮ್ಮ ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿ.  ಕವಿತಾ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ನಾಯಕ್ರೇಡಿಯೇಷನ್ ಥೆರಪಿ: ನನ್ನ ಅನುಭವ ಕಾರ್ಕಳ, ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ