ಬದುಕಿನ ಸಂಗಾತಿ ಜಯಶ್ರೀ. ಜೆ. ಅಬ್ಬಿಗೇರಿ   “ಪರರ ಗೆಲುವಿನಲಿ ಪರಮಾನಂದ: ಅಲ್ಪ ತೃಪ್ತಿಯ ಮಹದಾನಂದ”  ಸೃಷ್ಟಿಯ ಪ್ರತಿ ಕಣದಲ್ಲೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸೌಂದರ್ಯವಿದೆ. ಆಕಾಶದ ಅನಂತತೆಯಲ್ಲಿ ಮಿನುಗುವ ನಕ್ಷತ್ರ ಎಷ್ಟು ಸುಂದರವೋ, ಅನಾಮಧೇಯವಾಗಿ ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಅರಳುವ ಪುಟ್ಟ ಕಾಡುಪುಷ್ಪವೂ ಅಷ್ಟೇ ಮನೋಹರ. ಬದುಕಿನ ಯಶಸ್ಸು ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಿಂಹಾಸನವಲ್ಲ; ಅದು ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ನಗುವಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸಂತಸವನ್ನು ಕಾಣುವ ದಿವ್ಯ ಚೇತನ. ನಮ್ಮ ಯಶಸ್ಸು ಎಷ್ಟೇ ಕಿರಿದಾಗಿದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ಸಂಭ್ರಮಿಸುತ್ತಾ, ಪರರ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮುಕ್ತ ಕಂಠದಿಂದ ಶ್ಲಾಘಿಸುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಸುಖ, ಪರಮಾನಂದ.ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಥೆಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಲೇಖಕ ಆಸ್ಕರ್ ವೈಲ್ಡ್ ಅವರ ‘ಹ್ಯಾಪಿ ಪ್ರಿನ್ಸ್’ (ಸುಖಿ ರಾಜ) ಎಂಬ ಕಥೆಯು ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಆನಂದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ನಿದರ್ಶನ. ನಗರದ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪಕಳೆಗಳು ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಗೊಂಡ ‘ಸುಖಿ ರಾಜನ’ ಭವ್ಯ ಪ್ರತಿಮೆಯೊಂದಿತ್ತು. ಒಂದು ದಿನ, ಚಳಿಗಾಲದ ವಲಸೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಪುಟ್ಟ ಕೋಗಿಲೆಯೊಂದು (Swallow) ಆ ಪ್ರತಿಮೆಯ ಪಾದದ ಬಳಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆಯಿತು. ರಾಜನ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ನೀರು ಹರಿಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಹಕ್ಕಿ ಕಾರಣ ಕೇಳಿತು. ರಾಜನು ಹೇಳಿದ, “ನಾನು ಬದುಕಿದ್ದಾಗ ಅರಮನೆಯ ಸುಖದಲ್ಲಿದ್ದೆ, ಹೊರಗಿನ ಜಗತ್ತಿನ ಕಣ್ಣೀರು ನನಗೆ ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಈಗ ಈ ಎತ್ತರದಿಂದ ಜನರ ಹಸಿವು, ಬಡತನ ಮತ್ತು ನೋವನ್ನು ನೋಡಿ ನನ್ನ ಹೃದಯ ಕರಗುತ್ತಿದೆ.” ರಾಜನ ವಿನಂತಿಯ ಮೇರೆಗೆ, ಆ ಪುಟ್ಟ ಹಕ್ಕಿಯು ತನ್ನ ವಲಸೆಯನ್ನು ಮುಂದೂಡಿ, ರಾಜನ ಕತ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕೆಂಪು ರತ್ನವನ್ನು ಬಡ ಹೊಲಿಗೆಗಾರ್ತಿಗೆ ತಲುಪಿಸಿತು. ರಾಜನ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ನೀಲಮಣಿಗಳನ್ನು ಹಸಿದ ಬರಹಗಾರನಿಗೆ ಮತ್ತು ಚಳಿಯಲ್ಲಿ ನಡುಗುತ್ತಿದ್ದ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳಿಗೆ ನೀಡಿತು. ಕೊನೆಗೆ ರಾಜನ ದೇಹದ ಮೇಲಿದ್ದ ಚಿನ್ನದ ಒಡವೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕಿತ್ತು ಬಡ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಂಚಿತು. ತಾನು ಬೆಚ್ಚಗಿನ ದೇಶಕ್ಕೆ ಹಾರಿಹೋಗುವ ಅವಕಾಶವಿದ್ದರೂ, ಕಣ್ಣು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ರಾಜನನ್ನು ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಬಿಡಲಾರದೆ ಆ ಪುಟ್ಟ ಹಕ್ಕಿ ಚಳಿಗಾಲದ ತೀವ್ರತೆಗೆ ಅಲ್ಲೇ ಪ್ರಾಣ ಬಿಟ್ಟಿತು. ಆದರೆ ಸಾಯುವ ಮುನ್ನ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಬಾಳಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳಕು ತಂದ ಪರಮಾನಂದ ಅದರದಾಗಿತ್ತು. ಈ ಕಥೆಯು ನಮಗೆ ಕಲಿಸುವುದೇನೆಂದರೆ, ಸ್ವಂತ ಸ್ವಾರ್ಥವನ್ನು ಮೀರಿ ನಿಂತು ಪರರ ಉದ್ಧಾರದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಕಾಣುವುದೇ ಬದುಕಿನ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಯಶಸ್ಸು.ಪರರ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕೊಂಡಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಸ್ವಂತ ಅಲ್ಪ ಸಾಧನೆಯನ್ನೂ ತೃಪ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು ಒಂದು ದಿವ್ಯ ಕಲೆ. ಈ ತತ್ವವನ್ನು ಸಾಧಕರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ಆರು ವಿಭಿನ್ನ ಆಯಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಅರ್ಥೈಸಬಹುದು:ಕಚೇರಿಯ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಯ ಯಶಸ್ಸುಹೆನ್ರಿ ಫೋರ್ಡ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, “ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರುವುದು ಒಂದು ಆರಂಭ, ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇರುವುದು ಪ್ರಗತಿ, ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದು ಯಶಸ್ಸು.” ಕಚೇರಿಯ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗೆ ಉನ್ನತ ಪ್ರಮೋಷನ್ ಸಿಕ್ಕಾಗ, ಈರ್ಷ್ಯೆ ಪಡದೆ ಅವರನ್ನು ಮನಸ್ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಅಭಿನಂದಿಸುವುದು ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಸಂಕೇತ. ನಾವಿಬ್ಬರೂ ಒಂದೇ ದೋಣಿಯ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು, ಅವರ ಗೆಲುವು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಗೆಲುವು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದಾಗ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸುತ್ತದೆ. ನಿತ್ಯಜೀವನದಲ್ಲಿ, ನಮ್ಮ ಪಕ್ಕದ ಟೇಬಲ್‌ನ ಗೆಳೆಯನಿಗೆ ಗೌರವ ಸಿಕ್ಕಾಗ ಎದ್ದು ನಿಂತು ಚಪ್ಪಾಳೆ ತಟ್ಟುವ ಗುಣ ನಮ್ಮ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಹಗೆತನವನ್ನು ಅಳಿಸಿ, ಸ್ನೇಹದ ಹೊಸ ಪರ್ವವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಸ್ಪೂರ್ತಿಅಮೆರಿಕಾದ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಥಿಯೋಡರ್ ರೂಸ್ವೆಲ್ಟ್ ಅವರ ಸುಂದರ ನುಡಿಯಿದೆ: “ಹೋಲಿಕೆಯು ಸಂತೋಷವನ್ನು ಕರಗಿಸುವ ಕಳ್ಳ.” ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಓಟದ ಸ್ಪರ್ಧೆ ನಡೆದಾಗ ಎಲ್ಲರೂ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ನಾವು ತೃತೀಯ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರೂ, ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದ ಗೆಳೆಯನ ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಕೈಹಾಕಿ ‘ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಓಡಿದೆ ಗೆಳೆಯಾ!’ ಎಂದು ಬೆನ್ನು ತಟ್ಟುವಲ್ಲಿ ಅಸಲಿ ಕ್ರೀಡಾಸ್ಫೂರ್ತಿ ಅಡಗಿದೆ. ನಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನಾವು ಸಾಧಿಸಿದ್ದನ್ನು ಸಂಭ್ರಮಿಸುತ್ತಾ, ನಮಗಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಓಡಿದವನ ಕಾಲಿಗೆ ಶರಣಾಗುವುದು ದೌರ್ಬಲ್ಯವಲ್ಲ, ಅದು ವಿಶಾಲ ಹೃದಯದ ಲಕ್ಷಣ. ಬದುಕಿನ ಓಟದಲ್ಲೂ ಪರರ ವೇಗವನ್ನು ನೋಡಿ ಕರಗದೆ, ನಮ್ಮ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನೇ ನಾವು ಪ್ರೀತಿಸಬೇಕು.ಕಲಾ ಪ್ರಪಂಚದ ರಂಗುಬ್ರಿಟನ್‌ನ ಮಹಾನ್ ನಾಯಕ ವಿನ್ಸ್ಟನ್ ಚರ್ಚಿಲ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, “ನಾವು ಪಡೆಯುವುದರಿಂದ ಜೀವನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ, ಆದರೆ ಕೊಡುವುದರಿಂದ ಬದುಕನ್ನು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿಸುತ್ತೇವೆ.” ಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಚಿತ್ರಕಲೆಗಿಂತ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಶಂಸೆ ದೊರೆತಾಗ, ಆ ಕಲೆಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸುವುದು ಸಹೃದಯತೆ. ಕಲೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ. ಪರರ ಕುಂಚದಿಂದ ಮೂಡಿದ ಸೃಜನಶೀಲತೆಯನ್ನು ಕಣ್ಣುಂಬಿಕೊಂಡು ‘ಆಹಾ! ಏನು ಕಲ್ಪನೆ’ ಎಂದು ಉದ್ಗರಿಸುವಾಗ ನಮ್ಮ ಒಳಗಣ್ಣು ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ದೈನಂದಿನ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಕಲೆಯ ಮುಖೇನ ಅಸೂಯೆಯನ್ನು ಗೆದ್ದು, ಸೌಂದರ್ಯದ ಆರಾಧಕರಾಗುವುದು ನಿಜವಾದ ಯೋಗಕ್ಷೇಮ. ಕೃಷಿಕನ ಉದಾರತೆವಿಜ್ಞಾನಿ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಐನ್ಸ್ಟೈನ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುವಂತೆ, “ಪರರಿಗಾಗಿ ಜೀವಿಸುವ ಬದುಕೇ ಅತ್ಯಂತ ಸಾರ್ಥಕವಾದದ್ದು.” ಹಳ್ಳಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಪಕ್ಕದ ಜಮೀನಿನ ರೈತ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಫಸಲು ತೆಗೆದು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದಾಗ, ತನ್ನ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಇಳುವರಿ ಬಂದಿದ್ದರೂ ಆತನ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ಸಿಹಿ ಹಂಚುವ ರೈತನಲ್ಲಿ ದೈವತ್ವವಿರುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿತಾಯಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದೇ ತರಹದ ಫಲ ನೀಡಲಾರಳು, ಆದರೆ ಶ್ರಮಪಟ್ಟವನಿಗೆ ಒಲಿದಿದ್ದಾಳೆ ಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು ದೊಡ್ಡತನ. ದೈನಂದಿನ ಕೃಷಿ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಕಂಡು ಹರಸುವ ಆಶೀರ್ವಾದದ ಮಾತುಗಳು ಇಡೀ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಹಸಿರು ಕ್ರಾಂತಿಯ ಸುವಾಸನೆಯನ್ನು ಹರಡುತ್ತವೆ.ಉದ್ಯಮ ರಂಗದ ಮೈತ್ರಿಅಂಧ ಹಾಗೂ ಕಿವುಡ ಸಾಧಕಿ ಹೆಲೆನ್ ಕೆಲರ್ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರಿದ ಸತ್ಯವಿದು: “ಒಂಟಿಯಾಗಿ ನಾವು ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು; ಒಟ್ಟಾಗಿ ನಾವು ತುಂಬಾ ಸಾಧಿಸಬಹುದು.” ಹೊಸದಾಗಿ ಉದ್ಯಮ ಆರಂಭಿಸಿದ ಯುವಕನೊಬ್ಬ ತನ್ನ ಸಣ್ಣ ಅಂಗಡಿಯ ಆದಾಯದಲ್ಲೇ ತೃಪ್ತಿ ಕಾಣುತ್ತಾ, ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ದೊಡ್ಡ ಮಾಲ್ ತೆರೆದ ಉದ್ಯಮಿಯ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡು ಪ್ರೇರಣೆ ಪಡೆಯುವುದು ಪ್ರಬುದ್ಧತೆಯ ಲಕ್ಷಣ. ಅವರ ವ್ಯಾಪಾರ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಕಲಿಯಬೇಕೇ ಹೊರತು, ದ್ವೇಷ ಸಾಧಿಸಬಾರದು. ನಿತ್ಯದ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಪರರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಹೆಮ್ಮೆ ಪಡುವುದರಿಂದ ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಹೊಸ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದ ಬಾಗಿಲುಗಳು ತೆರೆಯುತ್ತವೆ. ಕುಟುಂಬದ ಸಂಭ್ರಮಮಹಾನ್ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ಹೇಳುವಂತೆ, “ಅಸೂಯೆ ಎನ್ನುವುದು ಆತ್ಮದ ಒಂದು ರೋಗ.” ಒಂದು ಜಂಟಿ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ನೆಂಟರಿಷ್ಟರ ನಡುವೆ ಒಂದು ಮಗುವಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯೋಗ ಸಿಕ್ಕಾಗ, ಇಡೀ ಕುಟುಂಬೇ ಹಬ್ಬದಂತೆ ಆಚರಿಸುವುದು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಹೆಮ್ಮೆ. ನಮ್ಮ ಮಗುವಿಗೆ ಸಾಧಾರಣ ಕೆಲಸವಿದ್ದರೂ, ಅಣ್ಣನ ಮಗನ ಉನ್ನತಿಯನ್ನು ತನ್ನದೇ ಜಯವೆಂದು ಭಾವಿಸುವ ತಾಯಿಯ ಹೃದಯವೇ ಸ್ವರ್ಗ. ದಿನನಿತ್ಯದ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸೋದರರ ಏಳಿಗೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಕಣ್ಣುಂಬಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರೀತಿ, ಮನೆಯ ನಂದಾದೀಪವನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಆರದಂತೆ ಕಾಯುತ್ತದೆ.“ನನಗಿಂತ ಆಶಾವಾದಿಯಾದ ಧನಿಕನಂತೆ ನಾನಿರಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುತ್ತಾ,ಆತನ ರಂಗು, ಮತ್ತೊಬ್ಬನ ಸ್ನೇಹಿತರ ಬಳಗವನ್ನು ಹಂಬಲಿಸುತ್ತಾ,ಈತನ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಆತನ ಕಾರ್ಯವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ತವಕಿಸುತ್ತಾ,ನನ್ನದೇ ಆದ ಆನಂದಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಲ್ಪ ತೃಪ್ತಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದೆ;ಆದರೆ, ಹೀಗೆ ನನ್ನನ್ನು ನಾನೇ ದ್ವೇಷಿಸುತ್ತಾ ಕುಳಿತಾಗ,ಅಕಸ್ಮಾತ್ತಾಗಿ ನಿನ್ನ ನೆನಪಾಯಿತು, ಆಗ ತಕ್ಷಣವೇ ನನ್ನ ಸ್ಥಿತಿ,(ಕತ್ತಲೆಯ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮುಂಜಾವಿನ ಸೂರ್ಯನತ್ತ ಹಾರುವ ಭರದ್ವಾಜ ಹಕ್ಕಿಯಂತೆ)ಸ್ವರ್ಗದ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಆನಂದದ ಗೀತೆಯನ್ನು ಹಾಡತೊಡಗಿತು…”ಈ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಶೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್ ಮಾನವ ಸಹಜ ಗುಣವಾದ ಹೋಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಸೂಯೆಯ ದ್ವಂದ್ವವನ್ನು ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕವಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: “ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಸೋಲುಂಡಾಗ ನಾನು ನಮಗಿಂತ ಶ್ರೀಮಂತರಾದವರನ್ನು, ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯರಾದವರನ್ನು ನೋಡಿ ಅಸೂಯೆ ಪಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬಳಿ ಇರುವ ಕಲೆ ನನ್ನ ಬಳಿ ಇಲ್ಲವಲ್ಲ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬಳಿ ಇರುವ ಅಧಿಕಾರ ನನಗಿಲ್ಲವಲ್ಲ ಎಂದು ಕೊರಗುತ್ತಿದ್ದೆ. ನನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಪುಟ್ಟ ಸಂತೋಷಗಳನ್ನು ಮರೆತು ಪರರ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ನೋಡಿ ಮರುಗುತ್ತಿದ್ದೆ.” “ಆದರೆ, ಯಾವಾಗ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಯೋಚಿಸತೊಡಗಿತೋ, ಯಾವಾಗ ನನ್ನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವ ಸತ್ಪುರುಷರ ಅಥವಾ ಸತ್ಯದ ನೆನಪಾಯಿತೋ, ಆಗ ನನ್ನ ಒಳಗಿನ ಕತ್ತಲೆ ದೂರವಾಯಿತು. ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಕಪ್ಪಾದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಆಕಾಶದತ್ತ ಹಾರುವ ಹಕ್ಕಿಯಂತೆ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಹಗುರವಾಯಿತು. ಪರರ ಯಶಸ್ಸು ಕೇವಲ ಅವರದ್ದಲ್ಲ, ಜಗತ್ತಿನ ಸೌಂದರ್ಯ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದಾಗ ಸ್ವರ್ಗದ ಬಾಗಿಲಲ್ಲೇ ನಿಂತು ಹಾಡುವಂತಹ ಪರಮಾನಂದ ಲಭಿಸಿತು.” ನಮ್ಮ ಅಲ್ಪ ಯಶಸ್ಸಿನಲ್ಲೂ ತೃಪ್ತಿ ಕಂಡು, ಪರರ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮುಕ್ತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೊಂಡಾಡಿದಾಗ ನಮಗೂ ಇಂತಹದೇ ದಿವ್ಯ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸುಖ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಈ ಕಾವ್ಯದ ಸಾರ.ಜಗತ್ತಿನ ಕಣ್ಣಿಗೆ ನೀನು ಸಣ್ಣವನಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಬೆಳಕನ್ನು ಕಂಡು ನಗುವ ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಜಗತ್ತಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದು! ಜಯಶ್ರೀ. ಜೆ. ಅಬ್ಬಿಗೇರಿ  

ಲಹರಿ ಸಂಗಾತಿ “ಮಲ್ಲಿಗೆಗೊಂದು ಪತ್ರ” ಶ್ರೀದೇವಿ. ಮ.ಗುಮ್ಮಗೋಳ  ನಾನಿದ್ದೆ ನಿನ್ನ ಬಳಿ ಸಂಜೆಗತ್ತಲೆ ನೀ ಸೂಸಿದೆ ಸುಗಂಧವ ಮೆಲ್ಲಗೆ ಬೆಳಗಾಗುತ ಹೊರಟೆ ನೀ ಎಲ್ಲಗೆ| ಓ ನನ್ನ ಹಿತ್ತಲ ಮಲ್ಲಿಗೆ|| ಹೌದು ನೆನಪಿದಿಯಾ ನಾ ಕಳೆದು ಕೊಂಡ ಹಿತ್ತಲ ದುಂಡು ಮಲ್ಲಿಗೆ…… ನನ್ನ ಶಾಲೆ ಕಾಲೇಜಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ನಿನ್ನ ನೋಡಿ ನಿನ್ನ ಅಂದಕೆ, ನಿನ್ನ ಕೊಮಲತೆಗೆ ಬೆರಗಾಗಿಯೆ ಬರೆದಿದ್ದೆನಲ್ಲ ಈ ಕವನ. ನನಗಿನ್ನೂ ನೆನಪಿದೆ ನನ್ನ ಕಲಿಯವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮನೆ ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿತ್ತು ಆದರೂ ಹಿತ್ತಲಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಪಕ್ಕಗಳಲ್ಲಿ ಭೀಮನಂತೆ ಬೆಳೆದಿರುವ ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷಗಳು ಬೀಸುವ ತಂಪಾದ ಗಾಳಿಯ ಕೆಳಗೆ ನಿನ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿಯೇ ಕುಳಿತು ಓದುವದೆ ಒಂದು ಹಿತ. ನೀ ಸೂಸವ ಕಂಪು ನನ್ನ ನಾಸಿಕವನ್ನು ದಾಟಿದಾಗ ಮೈಮನಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಒಂದು ಊಹಿಸಲಾರದ ಹಿತ ಅನುಭವ. ಹುಣ್ಣಿಮೆ ರಾತ್ರಿಯಲಿ ಹಸಿರು ಸೀರೆಯಲಿ ಬಿಳಿ ಮುತ್ತಗಳಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದೆ. ಅಮವಾಸೆಯ ರಾತ್ರಿಯಲಿ ಆಕಾಶದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳೆ ಕೆಳಗಿಳಿದು ಬಂದು ನರ್ತಿಸಿ, ನಕ್ಕಂತೆ ನೀ ತೋರುತ್ತಿದ್ದೆ. ಸೂಜು ಮಲ್ಲಿಗೆ, ದುಂಡು ಮಲ್ಲಿಗೆ, ಜಾಜಿ ಮಲ್ಲಿಗೆ, ಏಳು ಸುತ್ತಿನ ಮಲ್ಲಿಗೆ, ಸಹಸ್ರ ಮಲ್ಲಿಗೆ ಇವರಲ್ಲ ನಿನ್ನ ಅಕ್ಕತಂಗಿಯರಂತೆ.   ಮಲ್ಲಿಗೆ ನಾನಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲಾ ನಿನ್ನ ಈ ಸ್ನಿಗ್ಧ, ಬಿಳುಪಾದ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ಬೆರಗಾದವರೆಷ್ಟು ಜನ. ನಿನ್ನ ಸುಗಂಧಕ್ಕೆ ತೆಲೆದೂಗಿದವರೆಷ್ಟು ಜನ.  ಇನ್ನೂ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ “ಮೈಸೂರು ಮಲ್ಲಿಗೆ” ಕೃತಿಯಿಂದ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದ ಕವಿ ಕೆ. ಎಸ್. ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿ ಅವರು ನಿನ್ನ ಹೆಸರಿನಿಂದ “ಮೈಸೂರು ಮಲ್ಲಿಗೆ ಕವಿ”ಯೆಂದೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ.  ಅದೇ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಮಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ಮಲ್ಲಿಗೆ ಎಂದು ಕರೆದಿರುವದು ಎಷ್ಟು ಮನೋಹರವಾಗಿದೆ.  ಹೆಂಗಳೆಯರ ತೆಲೆಗೂದಲ್ಲಿ ಅಲಂಕಾರ ಭೂಷಿತೆ ನೀನು. ರಸಿಕರ ಕೈ ಹಾರ ನೀನು. ಅಷ್ಟೆ ಏಕೆ ಹೊಸ ದಾಂಪತ್ಯದ ಕಾಲಿಟ್ಟ ಜೋಡಿಗಳನ್ನು ಬಾಗಿಲಲಿ, ಮಂಚದಲಿ ನಾಚುತ ಸ್ವಾಗತಿಸುವಳು ನೀನಲ್ಲವೆ. ಲಕ್ಷ್ಮಿಪ್ರೀಯಳಾದ ನೀನು ಸುಮಂಗಲೆಯರ ಶುಕ್ರಗೌರಿ, ಮಂಗಳಗೌರಿ, ಆಷಾಡ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ವೃತ, ಮಹಾನವಮಿ, ದೀಪಾವಳಿ ಹೀಗೆ ಅನೇಕ  ಶುಭಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ನೀನರಲೇಬೇಕು. ಅಲಂಕಾರ, ಸುಗಂಧಕ್ಕಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲದೇ ನೀನು ಅನೇಕ ರೋಗ, ಖಾಯಿಲೆಗೆ ಔಷದಿಯು ಹೌದು.  ದೃಷ್ಟಿ ಮಾಂದ್ಯರಿಗೆ, ಎದೆ ಹಾಲು ಹೆಪ್ಪು ಗಟ್ಟಿದ ಬಾಣಂತಿಯರಿಗೆ, ಗಾಯಕ್ಕೆ ನೀನೇ ಮನೆ ಮದ್ದು. ಎಷ್ಟು ವರ್ಣಿಸಿದರೂ ಸಾಲದು ನಿನ್ನ ಬಣ್ಣ, ಕೊಮಲತೆ, ಸುಗಂಧ. ಇದಕ್ಕೆಲ್ಲ ಮಾರುಹೋದ ನಾನು ಎಷ್ಟೊ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ನನ್ನೆದೆನ್ನುವ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಮನೆ ಬಾಗಿಲ ಬಳಿ ಗಿಡವೊಂದನ್ನು ತಂದು ನೆಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ ನಿನ್ನ ಬರುವಿಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಗೆಳತಿ ನಿನ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಮತ್ತೆ ಕವನ ರಚಿಸಲು.  ಶ್ರೀದೇವಿ. ಮ.ಗುಮ್ಮಗೋಳ ʼ

ಸಮ್ಮಾನ ಸಂಗಾತಿ ಶೇಕ್ರಾ ನಾಯ್ಕ ಅವರಿಗೆ ವಿಭಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೨೦೨೬ ನೇ ಸಾಲಿನ ವಿಭಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಶೇಕ್ರಾ ನಾಯ್ಕ ಅವರ ‘ಹೊಸ್ತಿಲು ಸವರಿದ ಸೆರಗು’ಎಂಬ ಕವನ ಸಂಕಲನದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗೆ ದೊರೆತಿದೆ. ಕವಿ ಪರಿಚಯ : ೧೯೮೫ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಶೇಕ್ರಾನಾಯ್ಕ ವಿಜಯನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ ಹರಪನಹಳ್ಳಿಯವರು. ಎಂ.ಎ ಇತಿಹಾಸಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದ ಇವರು ಗಂಗಾವತಿ ತಾಲೂಕು ಚಳ್ಳೂರು ಕ್ಯಾಂಪಿನಲ್ಲಿಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕನಾಗಿ ೧೯ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕರ್ತವ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ದೆಸೆಯಿಂದಲೇಯುವಜನ ಮಹಿಳಾ ರೈತ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಚಳುವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗುತ್ತ ಬಂದ ಶೇಕ್ರಾನಾಯ್ಕ, ಕವಿತೆ,ಕಥೆ, ಪ್ರಬಂಧ ಹಾಗೂ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಶಿಕ್ಷಕರತ್ನ, ಉತ್ತಮಶಿಕ್ಷಕ, ವಿಜ್ಞಾನ ಪರಿಚಾಲಕ, ಪವಾಡ ರಹಸ್ಯ ತಜ್ಞ ಹಾಗೂ ನಾಡಿನ ವಿವಿಧ ಸಂಘಟನೆಗಳುಕೊಡಮಾಡುವ ಅನೇಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಇವರಿಗೆ ಲಭಿಸಿವೆ. ವಿಮರ್ಶಕರಾದ ಪ್ರೊ. ಕೇಶವ ಶರ್ಮಾ ಹಾಗೂಕವಿ ಪ್ರೊ. ಸುಕನ್ಯಾ ಮಾರುತಿ ಅವರು ಅಂತಿಮ ಸುತ್ತಿನ ಆಯ್ಕೆ ತೀರ್ಪುಗಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ಹೊಸ ಆಲೋಚನೆಗಳು, ಹೊಸ ರೀತಿಯ ಭಾಷೆ ಶೈಲಿ ಭಾವ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನುಪರಿಚಯಿಸುವ ಈ ‘ಹೊಸ್ತಿಲು ಸವರಿದ ಸೆರಗು’ ನಮ್ಮ ಆಯ್ಕೆ ಎಂದು ತೀರ್ಪುಗಾರರುಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪುರಸ್ಕಾರವು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ನಗದು ಹಾಗೂ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಲಕವನ್ನುಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ‌ವಿಭಾಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಸಂಚಾಲಕಿ ಸುನಂದಾ ಕಡಮೆ‌ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಾಗರಾಜ್‌ ಹರಪನಹಳ್ಳಿ

ನೆನಪುಗಳ ಸಂಗಾತಿ ಶೈಲಜ ಪ್ರಸಾದ್‌ ಬಾಲ್ಯದ ನೆನಪುಗಳಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಅದ್ಯಾಯ “ಭಾವಸೇತು_ಮೆಲುಕು” ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯ  ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಯ ತಂದೆಯವರೊಂದಿಗೆ ನಾವು ೭೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ತರೀಕೆರೆಯಲ್ಲಿದ್ದೆವು. ಆ ಊರು ಮಲೆನಾಡಿನಲ್ಲಿತ್ತು. ಆಗ ನಾವು ೩ ಜನ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಹಾಗು ಚಿಕ್ಕಅಕ್ಕ ಹೈಸ್ಕೂಲಿನಲ್ಲಿ, ದೊಡ್ಡಕ್ಕ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಪಿ.ಯು.ಸಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದೆವು.ತುದಿಪೇಟೆ ಬಡಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಮನೆಯಿದ್ದು, ನಮ್ಮ ಶಾಲೆಗೆ ಬಹಳ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿತ್ತು. ನನ್ನ ತಮ್ಮ ಇನ್ನು ಚಿಕ್ಕವನು, ಶಿಶುವಿಹಾರಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದನು. ನಮ್ಮ ತಂದೆಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾದ್ದರಿಂದ ನಾವೆಲ್ಲರು ತರೀಕೆರೆಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೆವು. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದ ಹೊಸದರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿನ ಜೀವನಶೈಲಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೆಣಗಾಡಿದ್ದನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡರೆ ನಗು ಬರುತ್ತದೆ.ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಶುಕ್ರವಾರ “ಸಂತೆ” ನಡೆಯುತಿತ್ತು.(ಈಗಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪಾಪ,ಸಂತೆಯೆಂದರೆ ಗೊತ್ತಿರುವುದು   ಸ್ವಲ್ಪ ಅನುಮಾನವೇ?)ಆಗ ಆಫೀಸಿನ ನೌಕರರಾದ ಶಂಕರಪ್ಪ ಮತ್ತು ‘ಕಂಬಳಿ’ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಾವು ಮಕ್ಕಳು ಏನೋ ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಸಂತೆಗೆ ಹೋಗಿ ಇಡೀ ವಾರಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗುವಷ್ಟು ತರಕಾರಿ, ಹಣ್ಣುಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನು ತರುತ್ತಿದ್ದ ನೆನಪು ಈಗಲೂ ನನಗಿದೆ.ಅಲ್ಲಿನ ಜೀವನ ಎಷ್ಟು ಸರಳ ಹಾಗೂ ಸುಂದರವಾಗಿತ್ತು ಎಂದರೆ ಈಗ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡರೂ ಖುಷಿಯೆನಿಸುತ್ತದೆ.ಮಲೆನಾಡಿನ ಸೆರಗಿನಂತೆ ಇದ್ದ  ಆ ಊರು ತೀರ ಹಳ್ಳಿಯಂತಿರದೆ,ಎಲ್ಲಾ ಸೌಕರ‍್ಯಗಳೂ ಇದ್ದವು. ನಿಸರ್ಗ ಸೌಂರ‍್ಯವಂತೂ ಕಣ್ಣು ಸೆಳೆಯುವಂತಿತ್ತು.ಅಲ್ಲಿನ “ರೋಟರಿ ಕ್ಲಬ್” ಗೆ ನಮ್ಮ ತಂದೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರೆ, ಅಮ್ಮ “ಇನ್ನರ್ ವೀಲ್ ಕ್ಲಬ್”ನ ಸೆಕ್ರೆಟರಿಯಾಗಿದ್ದರು.ಅಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಆಗಾಗ್ಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ನಾವೆಲ್ಲರೂ ತಪ್ಪದೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೆವು.ನಮ್ಮ ಜೀವನದ ಸುವರ್ಣ ಸಮಯವದು ಎನ್ನಲಡ್ಡಿಯಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿದಾಗ ನಮ್ಮ ಜೊತೆೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ನಮ್ಮ ಅಜ್ಜಿಯನ್ನುಕರೆದುಕೊಂಡು ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು,ಯಾತ್ರ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಶಾಲೆಯ ರಜಾದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಕೆಮ್ಮಣ್ಣುಗುಂಡಿ,ಕೂಡ್ಲಿ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ಶೃಂಗೇರಿ,ಹರಿಹರ, ಬಾಣಾವರ ಇತ್ಯಾದಿ  ಊರುಗಳನ್ನು ನೋಡಿದ್ದು,ಆ ಸವಿನೆನಪು ಮನದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚಳಿಯಂತಿದೆ.ಇನ್ನು ಅಲ್ಲಿದ್ದ ನಮ್ಮ ಮನೆಯು ಬಡಾವಣೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಇತ್ತು,ಹಾಗಾಗಿ ಗಲಾಟೆ,ಗದ್ದಲಗಳಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರಶಾಂತವಾಗಿತ್ತು.(ಅಂದಿನ ಕಾಲವೇ ಹಾಗಿತ್ತು) ಮನೆಯ ಮುಂದಿನ ಕೈತೋಟದಲ್ಲಿ ಬಗೆಬಗೆಯ ಹೂವಿನ ಗಿಡಗಳಿದ್ದವು. ಕಣಿಗಿಲೆ, ಕಾಕಡ,ಮಲ್ಲಿಗೆ, ಜಾಜಿ, ಬಸವನಪಾದ,ಅನೇಕ ವರ್ಣದ ಸ್ಪಟಿಕ ಹಾಗೂ ಬಸಳೆ,ಮೆಂತ್ಯ ಸೊಪ್ಪು, ನಿಂಬೆ ಮತ್ತು ದಾಳಿಂಬೆ,ಬಾಳೆ ಗಿಡಗಳೂ ಇದ್ದವು. ಮನೆಯ ಹಿತ್ತಲಿನಲ್ಲಿ ದನದ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯೂ ಇತ್ತು! ಆದರೆ ನಾವು ಹಸುಗಳನ್ನು ಸಾಕಿಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ.ಆಗ ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬಚ್ಚಲುಮನೆ(ಈಗ ಯಾರೂ ಹೀಗೆ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ) ಅಂದರೆ ಬಾತ್ರೂಮಿನಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ‘ನೀರೊಲೆಯ’ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳದ್ದಿದ್ದರೆ ಸ್ವಾರಸ್ಯವೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಮ್ಮ/ಅಜ್ಜಿ ರಾತ್ರಿಯೇ ನೀರೊಲೆಯ ಗೂಡಿಗೆ ಮರದಹೊಟ್ಟು, ತೆಂಗಿನ ಚಿಪ್ಪು, ನಾರು…. ತುಂಬಿಸಿ ಸಿದ್ದ ಮಾಡಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುತ್ತಿದ್ದರು.ಕೆಲವು ಬಾರಿ ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಸದಸ್ಯಳಂತಿದ್ದ ಸುಶೀಲ ಎನ್ನುವ ಮನೆಕೆಲಸದ ಯುವತಿಯೂ ಹೀಗೆ ಸಿದ್ದಮಾಡಿಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಅಮ್ಮ ತೆಂಗಿನ ಚಿಪ್ಪಿಗೆ ನಾರು/ಹೊಟ್ಟು ತುಂಬಿ ಚೂರು ಸೀಮೆಎ ಣ್ನಯನ್ನು ಹಾಕಿ ಒಲೆ ಹೊತ್ತಿಸುವುದನ್ನು ನಾವು ಮಕ್ಕಳು ಏನೋ ಕುತೂಹಲದಿಂದ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಹೀಗಾಗಿ ದಿನವಿಡೀ ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಸಿನೀರು ಇರುತ್ತಿತ್ತು.ಬೇಸಿಗೆರಜೆಯಲ್ಲಿ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಗೆಳತಿಯರೊಂದಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕುಂಟೆಬಿಲ್ಲೆ, ಕಲ್ಲಾಟ, ಅಂತಾಕ್ಷರಿ, ಕಣ್ಮುಚ್ಚಾಲೆ ಆಟಗಳನ್ನು ಆಡುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಎಂತಹಸುಮಧುರ ಗಳಿಗೆಗಳವು. ಅಂದಿನ ದಿನಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡರೆಈಗಲೂ ಖುಷಿಯೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈಗ ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಅಪ್ಪ, ಅಮ್ಮ, ಅಜ್ಜಿ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಬೇಸರದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ಶೈಲಜ ಪ್ರಸಾದ್

ಬದುಕಿನ ಸಂಗಾತಿ ಶಶಿಕಲಾ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ “ಹೀಗೊಂದು ಅನಿಸಿಕೆ 60ರ ಆಸು ಪಾಸು”  ಸ್ವಾಮಿ ನಾನು ಇಂದು ವೃತ್ತಿಯಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿ ಹೊಂದುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಹಾಗಂತ ನನಗೇನು ಮನೆಗೆ ಹೋಗೋಕೆ ಇಷ್ಟ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಸ್ನೇಹಿತೆಯರೊಂದಿಗೆ ಆಫೀಸಿನ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾ ಮಾಡುತ್ತಾ 36 ವರ್ಷ ಕಳೆದದ್ದೇ ಗೊತ್ತಾಗಲಿಲ್ಲ.ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಹೊಸದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದಕ್ಷತೆಯಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ಮದುವೆ ಮಕ್ಕಳು ಗಂಡ ಸಂಸಾರ ಅಂತ ಜಂಜಾಟದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ ನಂತರ ಶುರುವಾಯಿತು ನೋಡಿ. ಗಂಡನಿಗೆ ಹುಷಾರಿಲ್ಲ ರಜ ಹಾಕು, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹುಷಾರಿಲ್ಲ ರಜ ಹಾಕು, ಮಕ್ಕಳ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೀಟಿಂಗ್,ಅದು ಇದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು,ಅತ್ತೆಯ ಸೇವೆಗೆ, ಮಾವನ ಸೇವೆಗೆ, ಜೀವತೇಯಲಿಕೆ ಶುರುವಾದಂತೆ ಆಫೀಸಿನಲ್ಲಿ ದಕ್ಷತೆ ಕಡಿಮೆ ಆಯಿತು ಅನ್ನಿಸುತ್ತೆ . ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತೆಯರು ಕೂಡ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಅದೇ ರೀತಿಯ ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದವರು. ಆಫೀಸಿಗೆ ಲೇಟ್ ಆದಾಗ,ಅನ್ಯ ಮನಸ್ಕಳಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದಾಗ,ಆಫೀಸರ್ ಕೆಂಗಣ್ಣಿಗೆ ತುತ್ತಾಗುವುದು ಕೊನೆ ಕೊನೆಗೆ ಅಭ್ಯಾಸವಾಗಿ ನನಗೆ ಅವಳು ಅಥವಾ ಇನ್ನೊಬ್ಬಳು, ಸಮಾಧಾನ ಮಾಡುವುದು ನಾನು ಅವಳಿಗೆ, ಇವಳಿಗೆ, ಸಮಾಧಾನ ಮಾಡುವುದು ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಹೀಗೇ ಮಕ್ಕಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿ,ಅವರ  ಮದುವೆ,ಬಸಿರು, ಬಾಣಂತನ,ಹೀಗಂತ 60 ವರ್ಷ ಕಳೆದದ್ದೇ ಗೊತ್ತಾಗಲಿಲ್ಲ. ಈಗ ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲ ಅವರವರ ಕಾಲ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ. ರೆಕ್ಕೆ ಬಲಿತ ಹಕ್ಕಿಗಳು.ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಗೂಡಿನಲ್ಲಿ ಮರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸುಖವಾಗಿದ್ದಾರೆ.ನಾವೀಗ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಬಂಧ ವಿಲ್ಲದೆ ಸೊಗಸಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು ಅಂದುಕೊಂಡರೆ, ಸರಕಾರವೇ ನಮ್ಮನ್ನು 60 ತುಂಬಿತು,ಕಡಿದು ಕಟ್ಟೆ ಹಾಕಿದ್ದು ಸಾಕು,ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿ,ಅಂತ ಕಳಿಸುತ್ತಿದೆ. ತಪ್ಪಲ್ಲವೇ ಇದು.  ಹೋಗ್ಲಿ ಬಿಡಿ ಸ್ವಾಮಿ.ನಾವೀಗ ಸ್ವಚ್ಛಂದ ಪಕ್ಷಿಗಳಂತೆ ಹಾರಾಡುತ್ತಾ ಇರಬಹುದು ನಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಊರಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೇಕಾದಂತೆ ತಿರುಗಾಡಬಹುದು ರಜ ಕೇಳುವ  ಗೋಜೆ ಇಲ್ಲ ಅಂದುಕೊಂಡಿದ್ದೆ.ಆದರೆ….. ಆದದ್ದೇ ಬೇರೆ. ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ನೆಂಟರಾದ ಸಕ್ಕರೆ ಕಾಯಿಲೆ ಬಂತು . ಅದರ ಅಣ್ಣ ಬಿ.ಪಿ.   ಬಂದು ಎರಡು ವರ್ಷ ಆಯ್ತು. ಸಾಲದ್ದಕ್ಕೆ ಮಂಡಿ ನೋವು, ಬೆನ್ನು ನೋವು. ವಾಕಿಂಗ್ ಮಾಡಬೇಕು ಅಂತ ಡಾಕ್ಟರ್ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಲಹೆ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ ಕಣ್ರೀ . ಹಿಮ್ಮಡಿನೋವು ಬೇರೆ , ವಾಕಿಂಗ್ ಮಾಡಲು ಆಗಲ್ಲ. ಬಿಡಪ್ಪ ಇನ್ನುಮೇಲೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರ್ತೀನಿ ರುಚಿ ರುಚಿ ಆಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ತಿನ್ನೋಣ ಅಂದ್ರೆ, ಶುಗರ್ ಬಿಪಿ ಕಾಟ. ಮಕ್ಕಳ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳೋಣ ಎಂದರೆ ಅವರ ಜೊತೆ ಆಟ ಆಡಲಿಕ್ಕೆ ಆಗಲ್ಲ,ಎತ್ತಿಕೊಳ್ಳೋಕೂ ಆಗಲ್ಲ. ಅವರ ಹಿಂದೆ ಓಡೋಕೆ ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಅವರೇನಾದರೂ ಬಿದ್ರೆ, ಅಯ್ಯೋ ಅಮ್ಮ, ಸರಿಯಾಗಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಲ್ವಾ, ಬೀಳೋ ತನಕ ಏನು ಮಾಡ್ತಾ ಇದ್ರೋ ಏನೋ ಅಂತಾರೆ, ಒಂದೊಂದೇ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆತ್ತಿರುವ ಮಕ್ಕಳು.ಕಿವಿ   ಸರಿಯಾಗಿ ಕೇಳಲ್ಲ, ಅಂತ ಎಲ್ಲರೂ ಉಪೇಕ್ಷೆ ಮಾಡಿ ಜೋರಾಗಿಯೇ ಹೇಳ್ತಾರೆ. ‘ನಿನ್ನ ಹತ್ತಿರ ಯಾರು ಗಂಟಲು ಹರಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮಾರಾಯ್ತಿ  ಅಂತಾರೆ.ಇವರು ಚಿಕ್ಕವರಿದ್ದಾಗ ನಾವೇನು ಕಮ್ಮಿ ಗಂಟಲು ಹರ್ಕೊಂಡಿದ್ವ. ಅದು ಹೇಳೋರ್ಯಾರು.      ಇಷ್ಟು ದಿನ ಆಫೀಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹಿತೆಯರು ಕಷ್ಟ ಸುಖ ವಿಚಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಲಹೆ ಸೂಚನೆ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಈಗ ನಮ್ಮ ದುಃಖ ದುಮ್ಮಾನಗಳನ್ನು ಕೇಳುವವರು ಯಾರು?. ಇದರ ಮೇಲೆ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಪರೀತ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸುವ ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಹತ್ತು ಹಲವು ರಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಷನ್ ಬೇರೆ.’ಖಾರ ತಿನ್ನಬೇಡ’ ‘ಉಪ್ಪು ತಿನ್ನಬೇಡ, ‘ಸಿಹಿ ತಿನ್ನಬೇಡ,’ನೀರು ಕುಡಿ ನೀರು ಕುಡಿ ನೀರು ಕುಡಿ’. ಉಪ್ಪು, ಖಾರ, ಸಿಹಿ ಎಲ್ಲಾ ಬಿಟ್ಟು…..ಈ ಸಂಭ್ರಮಕ್ಕೆ ನಾವು ಯಾಕಾದರೂ ಬದುಕಿದ್ದೇವೆಯೋ ಅನಿಸುತ್ತೆ. ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಮಾತ್ರ ಅಷ್ಟೇ ಹಾಗನಿಸೋದು ಕಣ್ರೀ.ಸ್ಮಶಾನ ವೈರಾಗ್ಯ ಅಂತಾರಲ್ಲ ಹಾಗೆ.ನಿರಂತರ ಆ ಡಾಕ್ಟರ್, ಈ ಡಾಕ್ಟರ್,ಆ ಮಾತ್ರೆ, ಯೋಗ, ಧ್ಯಾನ, ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ಅಂತ ಏನೆಲ್ಲ ಕಸರತ್ತು ಮಾಡಿ ಇನ್ನೂ ಬದುಕುವ ಆಸೆ. ಬಹುಶಹ ಇದುವೇ ಜೀವನ ಅಂತ ಈಗ ಅರ್ಥ ಆಗ್ತಿದೆ. ಪೂರ್ತಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳೋಣ ಅನ್ನುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಾನಲ್ಲ ಅವನು ತುಂಬಾ ಜಾಣ.’ ಸಾಕು ಬಾ, ನಿನ್ನ ಆಟ ಏನು ನಡೆಯದು ನನ್ನ ಮುಂದೆ,’ ಅಂತ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಬರೋಲ್ಲ ಅನ್ನೋಕೆ ಅದೇನು ನಮ್ಮ ಮಾವನ ಮನೆನಾ, ಹೋಗಲೇಬೇಕಲ್ಲ.     ಇಷ್ಟೆಲ್ಲದರ ಮಧ್ಯ ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಬೇಸರವಾಗಿದ್ದು ಏನು ಗೊತ್ತೆ?. ಮೊನ್ನೆ ಪೇಪರ್‌ನಲ್ಲಿ 60 ವರ್ಷದ ವಯೋ ವೃದ್ದೆಯ ಸಾವು ಎಂಬ  ವಿಚಾರ. 60 ವರ್ಷದ ಮಹಿಳೆ ಅಂದಿದ್ದರೆ ಸಾಕಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವೇ ‘ವಯೋ ವೃದ್ಧೆ’ ಎಂಬ ವಿಶೇಷಣದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇತ್ತೇ?. ಹೆಂಗಸರಿಗೆ ಈ ವಿಶೇಷಣ ಎಷ್ಟು ಬೇಜಾರು ತರಿಸುತ್ತೆ ಅನ್ನುವ ಕಾಮನ್ ಸೆನ್ಸ್ ಇಲ್ಲವಲ್ಲ. ಸರ್ಕಾರ ಬೇರೆ ಈಗ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಅಂತ ಏನೇನೋ ಸವಲತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಒಂದು 10 ವರ್ಷ ಮೊದ್ಲೇನಾದ್ರೂ ಕೊಟ್ಟಿದ್ರೆ ಆ ಸವಲತ್ತುಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿಯಾದರೂ ನೋಡಬಹುದಿತ್ತು. ಊರು ಹೋಗು ಕಾಡು ಬಾ ಅನ್ನುವಾಗ, ಸವಲತ್ತಿನ ಮುಂಡಾಮೋಚುತು  ಅಲ್ವಾ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಕಡ್ಲೆ  ಇಲ್ಲ, ಕಡ್ಲೆ ಇದ್ದಾಗ ಹಲ್ಲಿಲ್ಲ , ಅನ್ನೋದೇ ಜೀವನದ ನೀತಿ ಪಾಠ. ಏನಂತೀರಾ?  ಹೂ ಅಂತೀರಾ?ಹಹ್ಹಹ್ಹ ಇಲ್ಲಪ್ಪಾ ಇಲ್ಲ. ಆ ದೇವರು ನಮಗೆ ಎಷ್ಟೊಂದು ಎಂಡೋಮೆಂಟ್ ಪಾಲಿಸಿಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ ಗೊತ್ತಾ. ಹಾಗೇ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗ್ತಾ ಬನ್ನಿ.     ನಿಮಗೆ ದೇವರು ಕೈ, ಕಾಲು, ಕಣ್ಣು, ಮೂಗು, ಬಾಯಿ, ಎಲ್ಲಾ ಅಂಗಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾನೆ ಅಲ್ವಾ. ನೀವೇನು ಕುಂಟರೆ,? ಕುರುಡರೆ,? ಅಥವಾ ಕೈಲಾಗದವರೇ,? ಅಲ್ಲವಲ್ಲ. ಕುಂಟರು,  ಕುರುಡರನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ನಾವೇ ಪುಣ್ಯವಂತರು ಅಂದುಕೊಂಡಿಲ್ಲವೇ. ಇನ್ನು ನಿಮಗೆ ಅಪ್ಪ-ಅಮ್ಮಂದಿರ ಪ್ರೀತಿ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಸುಖವಾಗಿ ಅಂತಲೇ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ. ಬೆಳೆದು ಓದಿ ವಿದ್ಯಾವಂತರಾಗಿದ್ದೀರಿ. ಈ ಭಾಗ್ಯ ಎಷ್ಟು ಜನರಿಗುಂಟು?. ಮೂರು ಹೊತ್ತು ಸುಖವಾಗಿ ಉಂಡು, ಉಟ್ಟು, ಬೆಳೆಯಲಿಲ್ಲವೇ? ನಾವೇ ಪುಣ್ಯವಂತರಲ್ಲವೇ?, ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೊತ್ತಿನ ಊಟಕ್ಕೂ ಗತಿ ಇಲ್ಲದವರನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ.     ಮೊದಲು ಕೆಲಸ ಸಿಕ್ಕಾಗ, ಮನವ ನರಿತು ನಡೆವ ಪತಿ/ ಪತ್ನಿ ಸಿಕ್ಕಾಗ, ಜೀವನ ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣವಾಗಿ ಎಷ್ಟು ಸುಂದರ ಇಂದು ಅನಿಸಲಿಲ್ಲವೇ?ನಿಮ್ಮದೇ ಕನಸಿನ ಮನೆ ನೀವು ಕಟ್ಟಿದಾಗ, ಮೊದಲು ತಾಯಿ / ತಂದೆ ಆದಾಗ,ಸ್ವರ್ಗ ಮೂರೇ ಗೇಣು ಅನಿಸಲಿಲ್ಲವೇ? ನಿಮ್ಮ ಮಗು ನಿಮ್ಮ ಮನೆ,ಮಡಿಲು ತುಂಬಿದಾಗ, ಅದರ ಲಾಲನೆ ಪಾಲನೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ಜಗತ್ತನ್ನೇ ಮರೆಯಲಿಲ್ಲವೇ ನೀವು?. ಮಗು ಬೆಳದಂತಿಲ್ಲ ಓದು,ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ, ಉದ್ಯೋಗ,ಮದುವೆ, ಬಸಿರು, ಬಾಣಂತನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಗ ಸುಖ ಅನುಭವಿಸಲಿಲ್ಲವೇ?….. ಅದೇ ಜೀವನವಲ್ಲವೇ!!.ವರ್ಷಗಳು ಉರುಳಿದ್ದು ಗೊತ್ತಾಗಲಿಲ್ಲ. ದೇವರು ಒಂದರ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಸಂತಸದ ಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಟ್ಟ. ಅದು ಹಲ್ಲು, ಕಡಲೆ, ಎರಡು ಇದ್ದ ಕಾಲವಲ್ಲವೇ.ಆಗ ನಿಮಗೆ ದೇವರಿಗೆ ಒಂದು thanks ಹೇಳೋಕು ಪುರುಸೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.    ಅವನು ತುಂಬಾ ಜಾಣ. ನಮ್ಮಂತಹ ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ಜನರನ್ನು ನೋಡಿದವನಲ್ಲವೇ. ಇಳಿ ವಯಸ್ಸು ಕೇವಲ ಆತನ ಸ್ಮರಣೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಮೀಸಲು ಇಡಬೇಕೆಂದು ಬೇರೆಲ್ಲಾ ಅವಯವಗಳನ್ನು, ಒಂದೊಂದಾಗಿ (ಅಂದರೆ  ಕಣ್ಣು, ಕಿವಿ ಇತ್ಯಾದಿ ), off ಮಾಡ್ತಾ ಬರ್ತಾನೆ. ಇನ್ನಾದರೂ ನಾವು ದೇವರನ್ನು  ಜಪಿಸಬೇಕಲ್ಲವೇ?   (  ಈಗಲಾದರೂ ಜಪಿಸ್ತಾರ ಅಂತ ಟೆಸ್ಟ್ ಮಾಡ್ತಾನೆ ಮಾರಾಯ್ರೆ ). ಗಂಡ ಹೇಳಿದ್ದು ಹೆಂಡತಿಗೆ ಕೇಳಲ್ಲ. ಹೆಂಡತಿ ಹೇಳಿದ್ದು ಗಂಡನಿಗೆ ಕೇಳಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಅವರ ನಡುವೆ ಜಗಳವೇ ಇಲ್ಲವಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ಅವನನ್ನ ತುಂಬಾ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಅಂದಿದ್ದು. ಕವಿಯೊಬ್ಬರು ಹೇಳಿದಂತೆ, ಹಲ್ಲು ಹೋಗಿ ಬೆನ್ನು ಬಾಗಿ ಶರೀರ ಗೂಡಾಗುವ ಮುನ್ನ —- ನೆನೆಯೋಣ ಆ ಶಿವನನ್ನ. ಏನಂತೀರಾ?.  ಶಶಿಕಲಾ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್. ಶಿವಮೊಗ್ಗ. ,

ಶರಣ ಸಂಗಾತಿ ಕಾವೇರಿ ಪಾಟೀಲ “ಶರಣರ ಕಾಯಕ ಮತ್ತು ದಾಸೋಹದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ” 12ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬಸವಾದಿ ಶರಣರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಕಾಯಕ ಮತ್ತು ದಾಸೋಹ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು ಮಾನವ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಸಮಾನತೆ, ಶ್ರಮದ ಗೌರವ ಹಾಗೂ ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಸೇವೆಯ ದಾರಿಯನ್ನು ತೋರುವ ಅಮೂಲ್ಯ ತತ್ವಗಳಾಗಿವೆ.ಜಗತ್ತಿಗೆ ಶ್ರಮದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಕಲಿಸಿ ಬಂದ  ಆದಾಯದಲ್ಲಿಸಮಾಜಕ್ಕಿಯೇ ಹಂಚುವಲಿದ್ದ ಸಂಪತ್ತಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಶೇಖರಿಸುವದನ್ನು ಗಾಳಿಸುವುದನ್ನುಅಸಿಂಧುಗೊಳಿಸಿಸತ್ಯ ಶುದ್ಧ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಬದುಕನ್ನು ಬದುಕಿದರು ಶರಣರು.  1. ಕಾಯಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ (Kayaka – Dignity of Labor)‘ಕಾಯಕ’ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಹೊಟ್ಟೆಗಾಗಿ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸವಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ಸತ್ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಪೂಜೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿe ಮತ್ತು ಇಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ದೈಹಿಕ ಅಥವಾ ಬೌದ್ಧಿಕ ಶ್ರಮದಿಂದ ದುಡಿಯಬೇಕು.ಶ್ರಮದ ಗೌರವ: ಕಾಯಕದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಜಾತಿ, ಕುಲ ಅಥವಾ ಲಿಂಗಭೇದವಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲ ಕಾಯಕಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಬಟ್ಟೆ ತೊಳೆಯುವುದು, ಚಮ್ಮಾರಿಕೆ, ಕೃಷಿ, ರಾಜ್ಯಭಾರ) ಸಮಾನವೇ.ಸಂಚಯ ವಿರೋಧ: ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಹಣದಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ಸಂಪತ್ತು ಅಥವಾ ಹಣವನ್ನು ಕೂಡಿಡಬಾರದು (ಸಂಚಯ ಮಾಡಬಾರದು) ಎಂಬುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ.ಬಸವಣ್ಣನವರು ತಮ್ಮ ವಚನದಲ್ಲಿ “ಕಾಯಕವೇ ಕೈಲಾಸ” ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ಕಾಯಕವೇ ಶಿವಪೂಜೆ ಎಂದು ಸಾರಿದ್ದಾರೆ. 2 ದಾಸೋಹ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ (Dasoha – Sharing and Service)ಅರ್ಥ: ‘ದಾಸೋಹ’ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ದಾನ ಮಾಡುವುದಲ್ಲ. ತಮಗೆ ಬಂದ ಕಾಯಕದ ಸಂಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅವಶ್ಯಕತೆಗೆ ಬೇಕಾದ್ದನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಉಳಿದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಂಪತ್ತು ಅಥವಾ ಆಹಾರವನ್ನು ಸಮಾಜದ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ, ಬಡವರಿಗೆ ಮತ್ತು ಅಸಹಾಯಕರಿಗೆ ನಿಸ್ವಾರ್ಥವಾಗಿ ಹಂಚುವುದೇ ದಾಸೋಹ.ಅಹಂಕಾರ ರಹಿತ ಸೇವೆ: “ನಾನು ದಾನಿ” ಎಂಬ ಅಹಂ ಇಲ್ಲದೆ, ಸಮಾಜದಿಂದ ಪಡೆದದ್ದನ್ನು ಸಮಾಜಕ್ಕೇ ಮಡಿ(ಮರಳಿ) ಅರ್ಪಿಸುವ ಭಾವನೆ ದಾಸೋಹದಲ್ಲಿದೆ. ಸಮಾಜಮುಖಿ ಚಿಂತನೆ: ಇದು ಸೋಮಾರಿಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಶ್ರಮಜೀವಿಗಳಿಗೆ, ಸಮಾಜ ಸೇವಕರಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಸಮತಾವಾದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.ಕಾಯಕ ಮತ್ತು ದಾಸೋಹದ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಕಾಯಕ ಮತ್ತು ದಾಸೋಹಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿವೆ. ಕಾಯಕವು ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿದರೆ, ದಾಸೋಹವು ಸಂಪತ್ತಿನ ಸಮಾನ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ.ದುಡಿದು ಉಣ್ಣುವುದು ಕಾಯಕವಾದರೆ, ಹಂಚಿ ಉಣ್ಣುವುದು ದಾಸೋಹ. ಈ ಎರಡು ತತ್ವಗಳ ಮೂಲಕ ಶರಣರು ಜಾತಿ-ವರ್ಗ ರಹಿತವಾದ, ಶೋಷಣೆಯಿಲ್ಲದ ಸುಂದರ ಸಮಸ್ಯಾಮುಕ್ತ ಸಮಾಜವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು.  ಕಾಯಕ ದಾಸೋಹದಿಂದ ಹಸಿವುಮುಕ್ತ ಸಮಾಜವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ವ್ಯಸನಮುಕ್ತ ಸಮಾಜವನ್ನುಕಟ್ಟುವುದು ನಿರುದ್ಯೋಗ ಸಮಾಜವನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವುದು ಸರ್ವರಿಗೂಸಮಪಾಲು ಸರ್ವರಿಗೂ ಸಮಬಾಳು ಎಂಬ  ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ  ಚಿಂತನೆಯನ್ನುಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು ಶರಣರು. ಕಾವೇರಿ ಪಾಟೀಲ  

ಹಾಸ್ಯಸಂಗಾತಿ ಗೊರೂರು ಅನಂತರಾಜು “ಮನೆ ಮುಂದೆ ಹೊಗೆಯೂ ಗ್ಯಾರಂಟಿ..!” ಹಾಸ್ಯ ಮನೆ ಮುಂದೆ ಹೊಗೆಯೂ ಗ್ಯಾರಂಟಿ..! ಗೊರೂರು ಅನಂತರಾಜು, ಹಾಸನ. ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾ ನಗರದಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬನ್ ಪಾರ್ಕ್ ಇತ್ತು. ಈಗಲೂ ಇದೆ. ಅದರ ಎಡಕ್ಕೆ ಒಂದು ಮೈನ್ ರೋಡ್ ಇದೆ. ಅದನ್ನು ಡಬ್ಬಲ್ ರೋಡ್ ಮಾಡುವ ಪ್ಲಾನ್ ಕೂಡ ರೆಡಿ ಇದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಉಡುಪಿ ಹೋಟೆಲ್ ಇತ್ತು. ಈಗಿಲ್ಲವಾ ಎಂದು ಯಾರೂ ಕೇಳಬಾರದು. ಇದು ಕಥೆ ಅಷ್ಟೇ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬೆಳಗಿನ ವಾಕ್ ಮುಗಿಸಿ ರಾಜು ರೈಟರ್ ಹೋದರು. ಒಂದು ಖಾಲಿ ದೋಸೆಗೆ ಆರ್ಡರ್ ಮಾಡಿದರು.ಹಲೋ ಸಪ್ಲೇಯರ್ ಬನ್ನಿ ಇಲ್ಲಿ. ಏನಿದು ದೋಸೆಯಲ್ಲಿ ಹಸಿ ಕಸ..! ನಿಮ್ಮ ಹೋಟೆಲ್‌ಗೆ ಆರೋಗ್ಯ ಸಚಿವರು ಇನ್ನೂ ಬಂದಿಲ್ಲವಾ..ಇಲ್ಲಾ ಸಾರ್. ಇದು ಸಪ್ಸಿಗೆ ದೋಸೆ. ನಮ್ಮ ಭಟ್ಟರು ದೋಸೆ ಹಿಟ್ಟಿಗೆ ಸಪ್ಸಿಗೆಸೊಪ್ಪು ಬೆರೆಸಿ ಸ್ಪೆಷಲ್ ದೋಸೆ ಮಾಡಿದ್ದರೆ. ಹಿಟ್ಟು ಉಳಿದರೆ ಹುಳಿ ಬರುವುದಲ್ಲಾ.. ಸಿಟ್ಟು ಬೇಡ..ನಗುವನು.ಏನು..ಕಾಮಿಡಿ ರೈಟರ್‌ಗೆ ಕಿಂಡಲ್.. ನೀನು ಹೆಸರೇನು ಇಟ್ಕೊಂಡಿದ್ದಿ..? .ನಮ್ಮಪ್ಪ ಇಟ್ಟಿದ್ದು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ. ಅಜ್ಜ ಅಪ್ಪನಿಗೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದು ಹೀರೆಕಾಯಿ..ನಿನ್ನ ಮಗನಿಗೆ ನೀನು ಬದನೆಕಾಯಿ ಇಡ್ತಿಯಾ..ಅರೇ, ಅದ್ಹೇಗೆ ನಮ್ಮ ಗುಟ್ಟು ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಾಯ್ತು ಮಾರೆಯರೆ..ನಿಮ್ಮದು ತರಕಾರಿ ವಂಶ ಅಂತ ನಿನ್ನ ಮುಖ ನೋಡಿದ್ರೇ ತಿಳಿಯುತ್ತೆ..ಹೌದಾ..! ನೀವು ಪೇಸ್ ರೀಡ್ ಮಾಡ್ತಿರಾ..ಇಲ್ಲಪ್ಪ, ಬುಕ್ ರೀಡ್ ಮಾಡ್ತಿನಿ.. ಬೇಜಾರಾದ್ರೇ ಬರೀತಿನಿ..ಹೋ.. ನೀವು ರೈಟರ್..! ಏನೆಲ್ಲಾ ಬರೀತೀರಿ ಮಾರೆಯರೇ..?ಕಾಮಿಡಿ ಸ್ಟೋರಿ..ಕಾಮಿಡಿಯಾ.. ಅದೇ ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಲ್ಲಾ ಕಾಮಿಡಿ ಕಿಲಾಡಿಗಳು..ನನಗೂ ಆ ತರಹ ಹಾಸ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸೋ ಆಸೆ ಇದೇ ಸಾರ್. ಅದೇ ಆಸೆಯಲ್ಲಿ ಬಾದಾಮಿ ಬಿಟ್ಟು ಇತ್ತ ಬಂದಿದುAಟು. ನಿಮಗೆ ಯಾರಾದರೂ ಟಿ.ವಿ. ಮಂದಿ ಗೊತ್ತಿದ್ದರೇ ಹೇಳಿ ನನಗೂ ಒಂದು ಚಾನ್ಸ್ ಕೊಡ್ಸಿ..ನೋಡು ಬದನೆಕಾಯಿ..ಇಲ್ಲಾ,.ಅದು ನನ್ನ ಮಗನಿಗೆ ಇಡಬೇಕೆಂದಿರುವ ಹೆಸರು. ನಮ್ಮಪ್ಪ ಇಟ್ಟಿದ್ದು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ.ಅದು ಹಿಂದೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದಾ..ಹೌದು.. ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾರ ಜಾಸ್ತಿ..!ನೀನು ಕಾಮಿಡಿಯಾಗಿಯೇ ಮಾತನಾಡ್ತಿಯಾ ನಮ್ಮೂರಲ್ಲಿ ಶಿವು ಅಂತ ಒಬ್ಬ ಇದ್ದ.ಅವನು ಮೇಯರ್ ಮುತ್ತಣ್ಣ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದ ಹಾಗೇ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದ.. ನಗುವನು.ನಿನಗೆ ನಗೆ. ನನಗೆ ಹೊಗೆ. ಹೋಗಿ ಒಂದು ಬರಕ್ಲೇ ಸಿಗರೇಟು ತಗೊಂಡು ಬಾ. ನಮ್ಮೂರಶಿವು ಕಾಮಿಡಿ ಕಿಲಾಡಿಗಳು ಗೆದ್ದ ಕಥೆ ಹೇಳ್ತಿನಿ.ಓಕೆ ಸಾರ್, ಹಿಂಗೆ ಹೋಗಿ ಹಂಗೆ ರ‍್ತೀನಿ.. ಹೂಂ ಬಂದೆ ಹೇಳಿ ಸಾರ್ ಶಿವು ಕಥೆ..ನೋಡು ಹೀರೇಕಾಯಿ..ಅದು ನಮ್ಮಪ್ಪನ ಹೆಸರು..ತಥ್..! ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ. ನಮ್ಮ ಶಿವು ಇದಾನಲ್ಲಾ ಅವನು ನಮ್ಮೂರು ಡಿಗ್ರಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಫಸ್ಟ್ ಬಿ.ಎ. ಓದುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೇ ನನ್ನ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಟು ಮಾಡಿದ್ದ. ಅದ್ಯಾವಾಗ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದನೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ.. ಕಾಮಿಡಿ ಕಿಲಾಡಿಗಳು ವಿನ್ನರ್ ಆಗಿಬಿಟ್ಟ. ಈಗ ಪೋನ್ ಮಾಡಿದ್ರು ರಿಸೀವ್ ಮಾಡ್ತಿಲ್ಲಾ..ನೀವು ನಾಟಕದ ಮೇಷ್ಟç..!ನಮ್ಮ ಕಡೆ ಹರ‍್ಮೋನಿಯಂ ಮಾಸ್ಟರಿಗೆ ಹೀಗೆ ಕರೀತ್ತಾರೆ. ಅವರದು ಪೌರಾಣಿಕ ನಾನು ಸಾಮಾಜಿಕ.ನೀವು ಸಮಾಜ ತಿದ್ದುವ ಮೇಷ್ಟುç..! ತುಂಬಾ ಸಂತೋಷ ಸಾರ್. ನಾನು ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಮ್ಮೂರ ಬನಶಂಕರಿ ಜಾತ್ರೆಲಿ ಕ್ಯಾಂಪ್ ಮಾಡ್ತಿದ್ದ ಕಂಪನಿ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ನೋಡ್ತಿದ್ದೆ. ಅದೆಂತಹ ಡಬ್ಬಲ್ ಮೀನಿಂಗ್ ಡೈಲಾಗ್ ಸಾರ್..! ಆಗಲೇ ನನಗೂ ನಟ ಆಗಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆ ಹುಟ್ಟಿಬಿಡ್ತು. ಅದಕ್ಕೆ ಈ ಕಡೆ ಬಂದೆ. ನಿಮ್ಮ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚಾನ್ಸ್ ಕೊಡಿ ಸಾರ್. ನಾನು ಒಂದು ಪಾರ್ಟು ಮಾಡಿ ಆ ಅನಂತ್ ತರಹ ನಟ ಆಗ್ತಿನಿ..ತುಂಬಾ ದೊಡ್ಡ ಕನಸು ಕಾಣ್ತ ಇದ್ದಿಯಾ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ..ನನಗೆ ಕನಸಲೂ ನೀನೇ ಮನಸಲೂ ನೀನೇ.. ಹಾಡು ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟ ಸಾರ್. ನೀವು ಯಾವ ನಾಟಕ ಬರೆದಿದ್ದಿರಿ ಸಾರ್..ನಾನು ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷದ ಹಿಂದೆ ವೀರಪ್ಪನ್ ಭೂತ ನಾಟಕ ಬರೆದಿದ್ದೆ. ಅದು ತುಂಬಾ ಹಿಟ್ ಆಗಿತ್ತು. ಆ ಕಡೆ ಕಾಡಲ್ಲಿ ವೀರಪ್ಪನ್ ಸತ್ತ, ಈ ಕಡೆ ನಮ್ಮೂರಲ್ಲಿ ನಾಟಕನೂ ಡೆಡ್.,!ಹೋ ಸ್ಯಾಡ್..! ಮತ್ತೇ ನೀವು ಬೇರೆ ಯಾವ ನಾಟಕನೂ ಬರೀಲಿಲ್ವಾ ಸಾರ್..ಬರೆದೆ. ಅದೇ ತೋಳ ಬಂತು ತೋಳ. ಅದ್ರಲ್ಲೇ ಶಿವು ಕಾಮಿಡಿ ರೋಲ್ ಮಾಡಿದ್ದು. ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಲೇಡಿ ರೋಲ್ ಬರುತ್ತೆ. ಆಕೆ ಮಾನಭಂಗ ರಂಗದ ಮೇಲೆ ಆಗುತ್ತೆ. ಮಾಡ್ದೋನು ಮುಂದೆ ಒಳ್ಳೆಯ ರಾಜಕಾರಣಿ ಆಗ್ತಾನೆ..ಅದ್ಹೆಂಗೆ ಸಾರ್, ರಂಗದ ಮೇಲೆ ಮಾನಭಂಗ ಮಾಡ್ದೋನು ಒಳ್ಳೆಯ ರಾಜಕಾರಣಿ ಆಗ್ತಾನೆ..? ನೋಡು ಕಾಮಿಡಿ ಟಾಕ್‌ಗೂ ಒಂದು ಲಿಮಿಟ್ ಇದೆ. ನನಗೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಡಾಕ್ಟುç ಎರಡು ಉಚಿತ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ರಾತ್ರಿ ಲಿಮಿಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪೆಗ್ ಹಾಕು. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎರಡು ಇಡ್ಲಿ ತಿನ್ನು.. ದಿನ ಇಡ್ಲಿ ತಿಂದು ಬೇಸರ ಆಗಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕೆ ಇವತ್ತು ದೋಸೆಗೆ ಆರ್ಡರ್ ಮಾಡಿದ್ದೆ. ಇರಲಿ ಸೊಪ್ಸಿಗೆ ದೋಸೆ ಹೇಗಿದೆ ಟೇಸ್ಟ್ ನೋಡ್ತೀನಿ. ಈಗ ಹೋಗಿ ಅರ್ಧ ಸಕ್ಕರೆ ಇಲ್ಲದ ಕಾಫಿ ತಗೊಂಡು ಬಾ.. (ಕಾಫಿ ತಂದಿಟ್ಟ ನಂತರ) ಇದು ಎಂತದು ಮಾರಾಯಾ ಕಾಫಿ ಬಿಸಿ ಇಲ್ಲ. ನನಗೆ ಸುಡುವ ಕಾಫಿ ಕುಡಿದು ಅಭ್ಯಾಸ. ಕಾಫಿ ಕುಡಿತಾ ಇದ್ರೇ ಬಾಯಿಂದ ಹೊಗೆ ರ‍್ತಾ ಇರಬೇಕು ಗೊತ್ತಾ..ಕತೆಗಾರರೇ ಇದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಬಿಸಿ ಕಾಫಿ ಎಂತಾ..! ಈಗ ನೀವು ಇದನ್ನು ಕುಡಿಯಿರಿ. ಆಮೇಲೆ ಬಂದು ನಮ್ಮ ಹೋಟೆಲಿನ ಸೌದೆ ಒಲೆ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಿ. ಆಗ ನಿಮ್ಮ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿನ ಕಾಫಿಯೂ ಬಿಸಿ.. ಮನೆ ಮುಂದೆ ಹೊಗೆಯೂ ಗ್ಯಾರಂಟಿ..! ನಗುವನು. ಗೊರೂರು ಅನಂತರಾಜು, ಹಾಸನಮೊ: ೯೪೪೯೪೬೨೮೭೯ವಿಳಾಸ: ಹುಣಸಿನಕೆರೆ ಬಡಾವಣೆ, ೨೯ನೇ ವಾರ್ಡ್, ೩ನೇ ಕ್ರಾಸ್, ಹಾಸನ-೫೭೩೨೦೧.

ಲಹರಿ ಸಂಗಾತಿ ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಕೆ “ನಡೆಯೋಣು ಬಾರಾ” ಮಳೆ ಸುರಿಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ಛತ್ರಿ ಹಿಡಿಯದೆ ನಡೆದಾಡುವುದು, ಒಂದೇ ಕೊಡೆಯಡಿಯದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಮೂವರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವುದು , ಕೈಯಲ್ಲಿ ಛತ್ರಿ ಇದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ಬಿಡಿಸದೆ ಹಾಗೆ ತಲೆ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ನಡೆಯುವುದು ಇವೆಲ್ಲ   ಇಂದಿನ ಶಾಲಾ ಕಾಲೇಜು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮಾಡುವ  ಶೋಕಿ. ಛತ್ರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಇಂತಹ ಟ್ರೆಂಡ್ ಇರುವಾಗ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ರೈನ್ ಕೋಟ್ ಧರಿಸಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿ ಒಬ್ಬಳು ಬರುವುದೆಂದರೆ….? ಈ ಅಪರೂಪದ ನೋಟ ಎಲ್ಲರ ಗಮನವನ್ನು ಅವಳತ್ತ ಸೆಳೆಯುವುದು ಸಹಜ ತಾನೇ? ಕೆಲವೊಂದು ಮಕ್ಕಳು ಆಕೆಗೆ ‘ರೈನ್ ಕೋಟ್ ‘ ಎನ್ನುವ ಹೆಸರನ್ನೂ ಇಟ್ಟಿದ್ದರಂತೆ.( ಆ ವಿಷಯ ತಿಳಿದ ಮೇಲೆ ಅವರಿಗೆ ಬುದ್ಧಿ ಹೇಳಲಾಯಿತು) ಅಂತೆಯೇ ಅವಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಉಪನ್ಯಾಸಕಿಯೊಬ್ಬರು ಆಕೆಯನ್ನು  ಮಾತನಾಡಿಸುತ್ತಾ, ಅವಳ ಮನೆಯ ಸ್ಥಿತಿ, ಪೋಷಕರ ವೃತ್ತಿ, ಮೂರು  ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡೇ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಬರುವ ಆಕೆಯ ದಿನಚರಿ ಈ ಎಲ್ಲ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಕಲೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಬಂದು  ಆ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು  ಉಪನ್ಯಾಸಕರ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡರು. ವಿದ್ಯಾರ್ಜನೆಗಾಗಿ  ದಿನಕ್ಕೆ ಆರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ನಡೆಯುವ ಆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯ ಬಗ್ಗೆ ನಮಗೆಲ್ಲ ಹೆಮ್ಮೆ ಎನಿಸಿತು. ಆ ಸಂದರ್ಭ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು, ನಡೆದುಕೊಂಡೇ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ತಮ್ಮ ಗತಕಾಲದ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಮೆಲುಕು ಹಾಕಿಕೊಂಡರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ನಡೆಯುವುದು ಬಡತನದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಎಂಬಂತೆ ಮಾತನಾಡಿದರು. ಇವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರ ಮಾತು ಮಾತ್ರ ನನಗೆ ತೀರಾ ಅಸಹಜವೆನಿಸಿತು. ” ನನ್ನ ಮಗಳು ಹುಟ್ಟಿದ ಮೇಲೆ  ಮೆಟ್ಟಿದ ಎರಡನೆಯ  ಹೆಜ್ಜೆಯೇ ಕಾರಿನೊಳಗೆ, ನಾವು  ಇದುವರೆಗೆ ಒಮ್ಮೆಯೂ ಅವಳನ್ನು ಎಲ್ಲಿಯೂ ನಡೆಸಿದ್ದೇ ಇಲ್ಲ,  ನಡೆದುಕೊಂಡು ಓಡಾಡಲು ಹೇಳಿದ್ದೇ ಇಲ್ಲ..ಯಾರಾದರೂ ನೋಡಿದರೆ ನಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ಏನೆಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ!! ನಾವು ಇಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿದ್ದುಕೊಂಡು!! ಅವಳಿಗಂತೂ ಮನೆ ಹೊಸ್ತಿಲು ದಾಟಿ   ಯಾವಾಗ ಎಲ್ಲಿಗೇ ಹೋಗಬೇಕಾದರೂ  ಕಾರು ಬೇಕೇ ಬೇಕು “. ಎಂದರವರು. ಅವರ ಮಾತು ಕೇಳಿದ ನನಗೆ ‘ ಛೇ… ನಡೆಯುವುದೆಂದರೆ ಇಷ್ಟೊಂದು ಅವಮಾನವಾ?? ಎಂಬ ಚಿಂತನೆ ಮೂಡಿತು.ನಾವು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದ ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ರಣ ಬಿಸಿಲಿದ್ದರೂ, ಮಳೆಯಿದ್ದರೂ ನಾವೆಲ್ಲಾ ನಡೆದುಕೊಂಡೇ  ಶಾಲೆಗೆ  ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೆವು. .ನಡೆಯುವುದು ಅವಮಾನ ಎಂದು ಅನಿಸಿದ್ದೇ ಇಲ್ಲ!! ಬಹುಶಃ ಅಂಥ ಮನೋಭಾವ ಸಮಾಜದ ಯಾರಲ್ಲೂ ಆಗ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಬೆಳಗ್ಗೆ ಏಳೂವರೆ- ಎಂಟು ಗಂಟೆಗೆ ಮನೆ ಬಿಟ್ಟರೆ  ಬಳಗದ ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಶಾಲೆ ತಲುಪುವಾಗ   ಹತ್ತು ಗಂಟೆಯ ಆಸು ಪಾಸು. ಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೇತ್ರಾವತಿ ಕೃಪೆ ತೋರಿದರೆ ಸುತ್ತಿ ಬಳಸಿ ನಡೆಯದೆ ನದಿ ದಾಟಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಬೇಗ ಶಾಲೆ ಸೇರುತ್ತಿದ್ದೆವು.ಆಗಲೂ ವಾಹನದಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗೆ ಬರುವವರು ಇಲ್ಲದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆ ಸಂಖ್ಯೆ ತೀರಾ ಕಡಿಮೆಇತ್ತು.ನಡೆದು ಸಾಗುವ ಖುಷಿಗಾಗಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವರು ಕೂಡಾ ಪೋಷಕರಲ್ಲಿ ಕಾಡಿ ಬೇಡಿ ನಮ್ಮೊಡನೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು.ಎಷ್ಟೇ ವಾಹನಗಳ ದಟ್ಟಣೆ ಇರಲಿ, ಎಷ್ಟೇ ಮಕ್ಕಳು ಅಲ್ಲಿ -ಇಲ್ಲಿ ನಡೆದಾಡುತ್ತಿರಲಿ,ಕೆಲವು ಪೋಷಕರು ಶಾಲೆಯ ಗೇಟಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಂತೆ ತಮ್ಮ ವಾಹನ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿಯೇ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ವಾಹನದಿಂದ ಇಳಿಸಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗುವ ಚಿತ್ರಣ ಇಂದು ಸರ್ವೇ ಸಾಮಾನ್ಯ . ಮಕ್ಕಳು ಕ್ಷೇಮವಾಗಿ, ಸುಖವಾಗಿ, ಬೆಚ್ಚಗೆ ತರಗತಿ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳಲಿ ಎನ್ನುವುದೇ ಪೋಷಕರ ಆಶಯ.ಇಂದು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಇಷ್ಟು ಜೋಪಾನ ಮಾಡಲು ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಮಾಜದ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯೂ ಕಾರಣವೇ. ಮಕ್ಕಳ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪೋಷಕರು  ಹಿಂದಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಇಂದಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮನೆ ಮತ್ತು ಶಾಲೆಯ ನಡುವಿನ ಅಂತರ ಎಷ್ಟೇ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದರೂ  ಪೋಷಕರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಬಾಡಿಗೆ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಾಹನಗಳ ದಟ್ಟಣೆ, ಅಪಘಾತದ ಭೀತಿ, ಅಪರಿಚಿತ, ಅಪಾಯಕಾರಿ ಮನುಷ್ಯರ ಭಯ,  ಸಮಯದ ಅಭಾವ, ಪುಸ್ತಕಗಳ ಹೊರೆ ತುಂಬಿರುವ ಶಾಲಾ ಚೀಲದ ಭಾರ, ಉತ್ತಮ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲೇ ಓದಿಸಬೇಕೆನ್ನುವ ಸಹಜ ಹಂಬಲ, ಹವಾಮಾನದ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳಿಂದ ( ಗಾಳಿ -ಮಳೆ ) ರಕ್ಷಣೆ , ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮಿತಿ ಮೀರಿದ ಬೀದಿ ನಾಯಿಗಳ ಹಾವಳಿ ಈ ಎಲ್ಲ ಅಂಶಗಳಿಂದ  ಮಕ್ಕಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದದ್ದು ,ತೀವ್ರ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸಬೇಕಾದದ್ದು ಇಂದಿನ ಅಗತ್ಯ. ಅಂದರೆ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವುದು  ಇಂದಿನ ಅವಶ್ಯಕತೆಯೇ ಹೊರತು ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ಅಂಶವಲ್ಲ ಎನ್ನಬಹುದು. ಅದೇ ಒಂದು ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಎನ್ನುವ ಅಂಶ ಮಕ್ಕಳ ಮನಸಿಗೆ ಬಂದು ಬಿಟ್ಟರೆ ವಾಹನದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದ್ದರೂ ಅನಿವಾರ್ಯ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಶಾಲೆಗೆ ಬರುವ ಸಹಪಾಠಿಗಳನ್ನು  ಅವರು ತುಚ್ಚವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಮನೋಭಾವ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಾರು. ಹೀಗಾಗದಿರಲು ಹಿರಿಯರ ಮಾತು -ವರ್ತನೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾಗಿರಬೇಕು.  ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸುಗಮವಾಗಿದ್ದರೆ , ದಾರಿ ಪ್ರತಿಕೂಲವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದಾದರೆ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾ ಜೊತೆಗೂಡಿ ನಡೆದು ಸಾಗುವ ಸೊಗಸೇ ಚಂದ!  ದಣಿವರಿಯುವುದಿಲ್ಲ,ದಾರಿ ಸಾಗಿದ್ದು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾದಿ ಬದಿಯ ಅಂಗಡಿಗಳ ಬೋರ್ಡ್ ಗಳನ್ನು ಓದುವುದು, ಕೇಳಿ ಬರುವ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಗಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ಮಾಡುವುದು, ಹಾದಿ ಬದಿಯ ಗಿಡಮರಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದು, ಅಲ್ಲಿ ಹಾರಾಡುವ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವುದು , ನಡೆದು ಸಾಗುವ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಜನರ ನೋಟ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ  ಒಂದೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನ ನೀಡುವ ಅಂಶಗಳೇ ಹೌದು . ಆದಕಾರಣ ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಪೋಷಕರು ಮಕ್ಕಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇರಬಹುದಾದಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಾದರೂ ಕಾಲುನಡಿಗೆಯ ಸುಖವನ್ನು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು.  ನಡೆಯುವಿಕೆ ಎನ್ನುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕ್ರಿಯೆ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಲಿ ಹಿರಿಯರಿಗಾಗಲಿ ಮಾನಸಿಕ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ನೀಡುವಂತದ್ದು. ಹಿರಿಯರಾದ ನಾವೆಲ್ಲ ತಿಳಿದಿರುವಂತೆ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ  ನಿವಾರಣೆಗೆ,ದೇಹದ ತೂಕದ ಸಮತೋಲನಕ್ಕೆ , ಹೃದಯದ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ನಡೆಯುವಿಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ದೈಹಿಕ ವ್ಯಾಯಾಮ. ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಕೆಮಡಿಕೇರಿ.

ವಚನ ಸಂಗಾತಿ ಪೂರ್ಣಿಮಾ ಮಹೇಶ ಮುತ್ನಾಳ “ಸಂಬಂಧಗಳ ಅರಿವು” ವಚನಚಿಂತನೆ, ನಂಬಿ ಬಂದವರೊಡನೆ ನಮ್ಮ ನಡೆ ಹೇಗಿರಬೇಕು? ಅಂತ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಬಂದರೆ ಅದಕ್ಕೆ…… ಉತ್ತರವನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಯಾವ ರೀತಿ ಮಾಡಬಹುದು….. ಅಂತ ಅಕ್ಕನ ವಚನವೊಂದರಿಂದ ತಿಳಿಯಬಹುದು.ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ನಮ್ಮನ್ನು ನಂಬಿ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅಥವಾ ಆಸರೆಯನ್ನರಸಿ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಾವು ಹೇಗೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಅವರ ನಂಬಿಕೆಗೆ ಹೇಗೆ ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರವಾಗಿ ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯವರ ಈ ವಚನ ನಮಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತದೆ.“ತನು ನಿಮ್ಮ ರೂಪಾದ ಬಳಿಕ ನಾನಾರಿಗೆ ಮಾಡುವೆ,ಮನ ನಿಮ್ಮ ರೂಪಾದ ಬಳಿಕ ನಾನಾರನಾರಾಧಿಸುವೆ!ಅರಿವು ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಸ್ಥಯವಾದ ಬಳಿಕ ನಾನಾರನರಿವೆ!ಚನ್ನಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನಾ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ನೀವಾಗಿ ನಿಮ್ಮಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಮರೆದೆನಯ್ಯ.”ಈ ವಚನವು ಕೇವಲ ದೇವರಿಗಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಾದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅನುಭವವಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಲೌಕಿಕ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ನಮ್ಮನ್ನು ನಂಬಿ ಬಂದ ಜನರೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಹಲವು ಮುಖ್ಯವಾದ ಜೀವನ ಮೌಲ್ಯಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ.ಅವು ಹೇಗೆಂದರೆ…೧. ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಸೇವೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.ಅಂದರೆ..ವಚನದಲ್ಲಿ “ತನು ನಿಮ್ಮ ರೂಪಾದ ಬಳಿಕ” ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ ಶರೀರವು ಪರಮಾತ್ಮನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಪವಿತ್ರವಾದಾಗ, ಮಾಡುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಾಯಕವೂ ಪೂಜೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮನ್ನು ನಂಬಿ ಬಂದ ಕುಟುಂಬದವರು, ಮಿತ್ರರು ಅಥವಾ ಆಶ್ರಿತರಿಗೆ ನಾವು ಮಾಡುವ ಸಹಾಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸ್ವಾರ್ಥವಿರಬಾರದು. “ನಾನು ಅವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ” ಎಂಬ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ತೊರೆದು, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಧರ್ಮ.ಇದು ನಮ್ಮನ್ನು ನಂಬಿ ಬಂದವರಿಗೆ ನಾವು ಕೊಡುವ ಗೌರವ.೨. ಸಮಾನತೆಯ ಭಾವವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.. ಅಂದ್ರೆ“ಮನ ನಿಮ್ಮ ರೂಪಾದ ಬಳಿಕ” ಎಂದರೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷ, ಸ್ವಾರ್ಥ, ಮೇಲು-ಕೀಳೆಂಬ ಭೇದಭಾವಗಳಿಲ್ಲದಿರುವುದು. ಭಾರತೀಯ ಸನಾತನ ಚಿಂತನೆಯಲ್ಲೂ ಇದನ್ನೇ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.ಹೇಗೆಂದರೆ ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಮೂಲಕ ಅದನ್ನು ತಿಳಿಯಬಹುದು.“”ಅಯಂ ನಿಜಃ ಪರೋ ವೇತಿ ಗಣನಾ ಲಘುಚೇತಸಾಮ್ ।ಉದಾರಚರಿತಾನಾಂ ತು ವಸುಧೈವ ಕುಟುಂಬಕಮ್ ॥””ಅಂದರೆ..”ಇವನು ನನ್ನವನು, ಅವನು ಬೇರೆಯವನು” ಎಂಬ ಸಣ್ಣತನದ ಯೋಚನೆ ಕಿರಿದಾದ ಮನಸ್ಸಿನವರಿಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ವಿಶಾಲ ಮನಸ್ಸಿನ ಉದಾರ ಗುಣದವರಿಗೆ ಇಡೀ ಜಗತ್ತೇ ಒಂದು ಕುಟುಂಬದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ ಹೇಳುವಂತೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಬಂದವರನ್ನು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ನೋಡದೆ, ಅವರಲ್ಲಿರುವ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕು. ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಕಲ್ಮಷ ಪ್ರೀತಿ ಇದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಕಷ್ಟ ನಮಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ.ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಅವರು ಅನುಭವಿಸುವ ನೋವುಗಳು ನಮಗೆ ಅರ್ಥ ಆಗುವುದೇ ಇಲ್ಲ.೩. ಸನ್ಮಾರ್ಗ ಮತ್ತು ಅಭಯದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.“ಅರಿವು ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಸ್ಥಯವಾದ ಬಳಿಕ” ಎನ್ನುವುದು ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವಿವೇಕವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮನ್ನು ನಂಬಿ ಬಂದವರಿಗೆ ನಾವು ನೀಡಬೇಕಾದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಕೊಡುಗೆ ಎಂದರೆ ಒಳ್ಳೆಯ ದಾರಿ ತೋರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅಭಯ ನೀಡುವುದು.ಇದನ್ನೂ ಕೂಡ ಒಂದು ಶ್ಲೋಕದ ಮೂಲಕ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.“”ಶರಣಾಗತ ದೀನಾರ್ಥ ಪರಿತ್ರಾಣ ಪರಾಯಣೇ ।ಸರ್ವಸ್ಯಾಪ್ತಿ ಹರೇ ದೇವಿ ನಾರಾಯಣಿ ನಮೋऽಸ್ತು ತೇ ॥””ಅಂದ್ರೆ..ನಮ್ಮನ್ನು ನಂಬಿ, ಆಸರೆಯನ್ನರಸಿ ಬಂದ ದೀನರನ್ನು ಮತ್ತು ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವವರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಕರ್ತವ್ಯ ಎಂದು.ನಮ್ಮನ್ನು ನಂಬಿದವರ ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಆಸರೆಯಾಗಿ ನಿಂತು, ಸರಿ-ತಪ್ಪುಗಳ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಿ ಧೈರ್ಯ ತುಂಬುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ.ಅವರಿಗೆ ಸರಿ ತಪ್ಪುಗಳ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸದಿದ್ದರೆ..ಮುಂದೆಯೂ ಅದೇ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬಹುದು.೪. ನಿಷ್ಕಲ್ಮಷ ಪ್ರೇಮದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ .ವಚನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ “ನಿಮ್ಮಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಮರೆದೆನಯ್ಯ” ಎಂದು ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅಂದರೆ ‘ತಾನು’ ಎಂಬ ಅಹಂಕಾರ ಕರಗಿಹೋದಾಗ ಮಾತ್ರ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣತೆ ಸಾಧ್ಯ. ಲೌಕಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲೂ ಅಷ್ಟೇ, “ನಾನು ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಮಾಡಿದೆ” ನನ್ನಿಂದಲೇ ಇದೆಲ್ಲ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದ್ದು ಎಂಬ ಅಹಂ ಭಾವನೆ ಬಂದಾಗ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಬಿರುಕು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮನ್ನು ನಂಬಿದವರ ಬಳಿ ಅಹಂಕಾರ ತೋರದೆ, ಸಮರ್ಪಣಾ ಭಾವದಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡಾಗ ಜೀವನವು ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ.ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ..ಆಧ್ಯಾತ್ಮ ಎಂದರೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತೊರೆದು ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗುವುದಲ್ಲ; ಲೌಕಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿದ್ದುಕೊಂಡೇ ನಮ್ಮನ್ನು ನಂಬಿ ಬಂದವರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ, ವಿವೇಕದಿಂದ ಹಾಗೂ ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲದೆ ನಡೆಸುವುದು. ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯವರ ಈ ವಚನವು ನಮ್ಮ ನಡೆ-ನುಡಿಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಗೌರವದಿಂದ ಕಾಣುವ ದಾರಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ಣಿಮಾ ಮಹೇಶ ಮುತ್ನಾಳ

ಪ್ರಬಂಧ ಸಂಗಾತಿ ಶೈಲಜಾ ಪ್ರಸಾದ್‌ “ಕರವಸ್ತ್ರದ ಕರಾಮತ್ತು” ಇದೇನಿದು, ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಹೀಗಿದೆ ಅಂತ ಯೋಚಿಸ್ತಿದ್ದೀರ ?! ಲೇಖನ ಓದಿದ ಮೇಲೆ ನಿಮಗೇ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತೆ  ಈ ಮಾತೆಷ್ಟು ಸತ್ಯ ಅಂತ. ಅದರಲ್ಲೂ ಇಂದಿನ   ವಿಷಮ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ (`ಕರೋನ’ ವ್ಯಾಧಿ/ಕಾಯಿಲೆ ಎಂದು ಉದ್ದೇಶ ಪೂರ್ವಕವಾಗಿಯೇ ಹೇಳಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಅದರದ್ದೇ ಆವಾಜ್ ಕೇಳಿ…ಕೇಳಿ…. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಖಂಡಿತಾ ಬೇಸರವಾಗಿರುತ್ತೆ ಅಂತ ಗೊತ್ತು)ಪುಟ್ಟ/ದೊಡ್ಡ ಕರವಸ್ತ್ರವೊಂದು ನಮ್ಮ ದಿನನಿತ್ಯದ ಕೆಲಸ-ಕರ‍್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಎಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಅಂತ ಗಮನಿಸಿದರೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಆಶ್ಚರ್ಯವೆನಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಅನುಮಾನವೇ ಇಲ್ಲ. `ಮೂರ್ತಿ ಚಿಕ್ಕದಾದರೂ ಕೀರ್ತಿ ದೊಡ್ಡದು’ ಅಂತಾರೆ ಬಲ್ಲವರು. ಹಾಗೇ ಇದು ಚಿಕ್ಕ ವಸ್ತುವಾದರೂ ಇದರ ಕಾರ‍್ಯವ್ಯಾಪ್ತಿ ಬಹಳ ವಿಶಾಲವಾದದ್ದು.ಆದರೆ ಇಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಈ ಕರವಸ್ತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ , ಅದರ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಬಳಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲವೆಂದು ನನ್ನ ಭಾವನೆ. ಜತೆಗೆ ಅವರಿಗೆ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿಯೂ ಇಲ್ಲವೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರಿಗೇನಿದ್ದರೂ `ಯೂಸ್ ಅಂಡ್ ಥ್ರೋ’ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಕಾಗದದ ಟಿಷ್ಯೂಗಳಷ್ಟೇ ಪರಿಚಿತ. ಆದರೆ ಇದರಿಂದ ಸುಮ್ಮನೆ ಕಸ, ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತವೆಯೇ ವಿನಃ  ಬೇರೇನೂ ಉಪಯೋಗವಿಲ್ಲ. ಒಂದೆಡೆ ಕಾಗದದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಹೇಳುತ್ತ, ಇನ್ನೊಂದಡೆ ಟಿಷ್ಯುಗಳು, ಬಳಸಿ ಬಿಸಾಡುವ ತಟ್ಟೆ-ಲೋಟಗಳು….. ಬಳಕೆ ಎಗ್ಗಿಲ್ಲದೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಯಾನಿಟರಿ ಪ್ಯಾಡ್ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ/ ವೃದ್ಧರ ಡಯಾರ‍್ಗಳೂ  ಸೇರುತ್ತವೆ. ಇವೆಲ್ಲದ್ದಕ್ಕೂ ಪರ‍್ಯಾಯವಾಗಿ ಬಟ್ಟೆ/ ಬೇರೆ ಏನಾದರೊಂದನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಾಗಿರುವುದು  ಇಂದಿನ ತುರ್ತುಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.ಈಗ ನಮ್ಮ ಕಾಲದ (ಅಂದರೆ ೬೦-೭೦ ರ ದಶಕಗಳ ) ಕರವಸ್ತ್ರವೆಂಬ ಬಹೂಪಯೋಗಿ ವಸ್ತುವಿನ ಬಗ್ಗೆ, ಅದರ ಬಹುರೂಪಿ ಕಾರ‍್ಯಗಳನ್ನು  ಅವಲೋಕಿಸಿದರೆ ಅಚ್ಚರಿಯಾಗುತ್ತದೆ.ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕವಿವರ‍್ಯರ ಪದ್ಯವೊಂದು ಅಯಾಚಿತವಾಗಿ ನೆನಪಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಕಾಲದವರಿಗೆಲ್ಲಾ ಇದು ಗೊತ್ತೇ ಇರುತ್ತದೆ.”ಇಟ್ಟರೆ ಸಗಣಿಯಾದೆ, ತಟ್ಟಿದರೆ ಕುರುಳಾದೆ, ಸುಟ್ಟರೆ ವಿಭೂತಿಯಾದೆ…..ನೀನಾರಿಗಾದೆಯೋ ಎಲೆ ಮಾನವ…..”ಅನ್ನೋ ರೀತಿ ಈ ಕರವಸ್ತ್ರವು   ಎಲ್ಲಾ  ಕಾಲಕ್ಕೂ, ಸಮಯಕ್ಕೂ ಒದಗಿಬರುತ್ತದೆ.ಮೊದಲಿಗೆ ನಾವು(ಸ್ತ್ರೀ/ಪುರುಷರು) ಆಚೆ ಹೋಗುವಾಗ ಮರೆಯದೆ ಶುಭ್ರವಾಗಿ ಒಗೆದ ಕರವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.ನಮಗೆ ಆಗ ಇದರಿಂದ  ಆಗುವ ಅನುಕೂಲತೆಗಳ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ.ಹೊರಗಡೆ ಹೋದಾಗ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಾಲ್ ಗಳಲ್ಲಿನ ವಾಷ್ರೂಂಗಳನ್ನು  ಬಳಸಿದ ನಂತರ ನಮ್ಮದೇ  ಶುಭ್ರವಾದ  ಕರ‍್ಚೀಫ್ ಅನ್ನು  ಬಳಸಿ ಸಾಮಾಜಿಕ  ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಮೆರೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಕೆಲವರಾದರೂ ಉತ್ತೇಜಿತರಾಗಿ  ತಂತಮ್ಮ ಕರವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿದರೆ ಎಷ್ಟೋ ಟಿಷ್ಯೂಗಳ ಉಳಿತಾಯವಾಗಿ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಕೊಡುಗೆ ನಮ್ಮಿಂದ ಆದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಧಿಯಿಲ್ಲದಾಗ ಟಿಷ್ಯೂಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಅಡ್ಡಿಯೇನಿಲ್ಲವಲ್ಲ.ಇನ್ನು ಮಾರ್ಕ್ಕೆಟ್ಟಿಗೆ ಹೋದಾಗ ಚೀಲವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಮರೆತುಹೋಗಿದ್ದರೆ, ಇವು ಆಪತ್ಭಾಂದವನಂತೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನು/ ತರಕಾರಿಯನ್ನು ಇದರಲ್ಲಿ  ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.ಬೇಸಿಗೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಪುಟ್ಟ  ಕರವಸ್ತ್ರವು ಬೆವರೊರೆಸಿಕೊಳ್ಳಲು  ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ಬೇಕೇ ಬೇಕಲ್ಲವೇ? ಈಗಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಮ್ಮು/ಸೀನು ಬಂದಾಗ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿ ಇರಲೇಬೇಕಾದ ವಸ್ತುವಿದು ಎಂದರೆ ತಪ್ಪಿಲ್ಲ.  ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಂತರವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಎಷ್ಟೋ ಜನರು ಮಾಸ್ಕ್ ಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಇದನ್ನೇ ಬಳಸುವುದನ್ನು ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ನಾವು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿ ಒಗೆದ ಕರವಸ್ತ್ರಗಳು ನಿಜಕ್ಕೂ ನಮಗೆ ಅನೇಕ ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ.`ಅವರವರ ಭಾವಕ್ಕೆ ಅವರವರ ಭಕುತಿಗೆ’ ಅನ್ನೋ ಮಾತಿನಂತೆ ಯಾರಿಗೆ ಹೇಗೆ ಬಳಸಲು ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆಯೋ ಅದರಂತೆ ಬಳಸಲು ಅಡ್ಡಿಯೇನಿಲ್ಲವಲ್ಲ.! ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ  ಕೊಡೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಮರೆತರೆ ಆ ತಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ನೆರವಿಗೆ ಬರುವುದೇ  ಕರವಸ್ತ್ರಅಲ್ಲವೇ?!ಹೀಗೆ ಬಹುರೂಪಿಯಾದ , ಎಲ್ಲಾ ಕಾಲಕ್ಕೂ/ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೂ  ಸಲ್ಲುವ ಮಹಾನ್ ಕರವಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ನಾವು ಕೊಡಬೇಕಾದಷ್ಟು ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿಲ್ಲವೆಂದು ನನ್ನ ಅನಿಸಿಕೆ. ನೀವೇನಂತೀರಾ ?! ಶೈಲಜಾ ಪ್ರಸಾದ್