- ಸಾರ್ಥಕ ಬದುಕಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಗಾತಿ

ಅಂಕಣ ಸಂಗಾತಿ

ಶಿವಲೀಲಾ ಹುಣಸಗಿ

ಅಕ್ಷರಯಾನ

ಓದುವ ಮುನ್ನ:

ಸಾಹಿತ್ಯವೆಂಬುದು ಬದುಕಿನ ಅನುಭವ, ಭಾವನೆ, ವಿಚಾರ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಪುಸ್ತಕಗಳು ಜ್ಞಾನದ ಬೆಳಕನ್ನು ಹರಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮನುಷ್ಯನ ಚಿಂತನೆಗೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಓದುಗರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವ, ಕೃತಿಗಳ ಒಳನೋಟವನ್ನು ತೆರೆದಿಡುವ ಹಾಗೂ ಓದುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಆಶಯದೊಂದಿಗೆ ‘ಅಕ್ಷರಯಾನ’ ಎಂಬ ಅಂಕಣವನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಅಂಕಣದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಓದಿ, ಅವುಗಳ ಆಶಯ, ವಸ್ತು, ಭಾಷೆ, ಶೈಲಿ, ನಿರೂಪಣೆ, ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಸ್ತುತತೆಯನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಕೃತಿಯಲ್ಲಿನ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ, ಜೀವನಾನುಭವ, ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಳಕಳಿ ಹಾಗೂ ವೈಚಾರಿಕ ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ಓದುಗರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಆಶಯವಾಗಿದೆ.

ಲೇಖಕಿ

ಶ್ರಾವಣದ ಪೋರಿ
ಕವಿತೆಗಳೊಳಗೆ ಅರಳಿದ ಭಾವಲೋಕ
ಕವನಸಂಕಲನ: ಶ್ರೀರಂಗ ಕಟ್ಟಿ, ಯಲ್ಲಾಪುರ

ನೇರ ನಿಷ್ಠುರ ತನ್ನ ಸಿದ್ದಾಂತಗಳಿಗೆ ತಾನು ಬದ್ದ.ಎಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ ನೀರಿನಂತೆ ಬೆರತು ಬಿಡುವ ಮನೋಭಾವದ ಸ್ನೇಹಮಯಿ,ಪಕ್ಕಾ ಉತ್ತರಕರ್ನಾಟಕದ ಗಂಡುಗಲಿ,ಖಡಕ್ ರೊಟ್ಟಿಯಂಗ ಮಾತು.ಮೃದು ಸ್ವಭಾವದ ಲೇಖಕರು. ಸದಾ ಹುಡುಗನಂತೆ ಲವಲವಿಕೆಯಿಂದ ಜೀವನದ ಎಲ್ಲ ಮಜಲುಗಳನ್ನು ಕಂಡಿರುವ ಹಿರಿಯರು. ನನಗೆ ಆತ್ಮೀಯ ಗುರುಗಳು.ವಾಯ್.ಟಿ.ಎಸ್.ಎಸ್.ನ ನಿವೃತ್ತ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು.ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಗುರುಗಳು ರಚಿತ “ಶ್ರಾವಣ ಪೋರಿ” ಉತ್ಸುಕತೆಯ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯ ಆಗರ.ಜೀವನದ ಎಲ್ಲ ಭಾವಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟಿರುವ ಕವನಸಂಕಲನ.

ಕಾವ್ಯವೆಂದರೆ ಮನದಾಳದ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಅಕ್ಷರಗಳ ರೂಪ ಕೊಡುವ ಸೃಜನಶೀಲ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ. ಮನುಷ್ಯನ ಅಂತರಂಗದ ತಳಮಳ, ಪ್ರೀತಿಯ ಆರ್ದ್ರತೆ, ಬದುಕಿನ ಹುಡುಕಾಟ, ಸಂಬಂಧಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಾಸ್ತವಗಳ ಅನಾವರಣ ಕಾವ್ಯದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳು. ಇಂತಹ ಭಾವಲೋಕದ ಅನ್ವೇಷಣೆಗೆ ಓದುಗರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುವ ಕವನಸಂಕಲನವೇ ಶ್ರೀರಂಗ ಕಟ್ಟಿ ಅವರ ‘ಶ್ರಾವಣದ ಪೋರಿ’.
ಯಲ್ಲಾಪುರದ ಶ್ರೀರಂಗ ಕಟ್ಟಿ ಅವರ ಈ ಕವನಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ೪೯ ಕವಿತೆಗಳಿವೆ. ದತ್ತಾತ್ರಯ ಗಾಂವ್ಕರ ಬೀಗಾರ ಅವರ ಮುನ್ನುಡಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರಮೋದ ಹೆಗಡೆ ಅವರ ಬೆನ್ನುಡಿ ಕೃತಿಯ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿವೆ. ಸಂಕಲನದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯೇ ಓದುಗರಲ್ಲಿ ಕುತೂಹಲವನ್ನು ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಶ್ರಾವಣವೆಂದರೆ ಮಳೆ, ಹಸಿರು, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೊಬಗು, ಹಬ್ಬ-ಹರಿದಿನಗಳ ಸಂಭ್ರಮ ಹಾಗೂ ಮನದೊಳಗೆ ಚಿಗುರುವ ಹೊಸ ಭಾವನೆಗಳ ಕಾಲ. ಅದರೊಂದಿಗೆ ‘ಪೋರಿ’ ಎಂಬ ಆಡುಮಾತಿನ ಪದವನ್ನು ಸೇರಿಸಿರುವುದು ಕವಿಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷಾ ಸಂವೇದನೆ ಮತ್ತು ಬದುಕಿನ ಸಹಜ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯತ್ತ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಭಾವನೆಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.ಶ್ರಾವಣದ ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣಿನ ಲವಲವಿಕೆ, ಸೊಬಗು, ಭಾವಸಂವೇದನೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಇದು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಬದುಕಿನ ಭಾಷೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಜನಜೀವನದ ಸೊಗಡು ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆರೆತಾಗ ಕವಿತೆಗಳು ಓದುಗರಿಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹತ್ತಿರವಾಗುತ್ತವೆ.ಕವಿಯೊಬ್ಬರು ತಮ್ಮ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಕಾವ್ಯವಾಗಿಸುವಾಗ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಭಾವನೆಗಳು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಅನುಭವಗಳಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.. ಹೀಗಾಗಿ ಕಾವ್ಯವೆಂದರೆ ಹೃದಯದ ಮಿಡಿತಕ್ಕೆ ಅಕ್ಷರಗಳ ರೂಪ ಕೊಡುವ ಸೃಜನಶೀಲ ಕಲೆ.ಇಂತಹ ಭಾವವೈವಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗುವ ಕವನಸಂಕಲನ ಶ್ರೀರಂಗ ಕಟ್ಟಿ ಅವರ ‘ಶ್ರಾವಣದ ಪೋರಿ’.

ಒಲವಿನ ಲತೆಯಾಗಿ ಅರಳಿದ ಕಾವ್ಯ
ಪುಸ್ತಕ ಪುಟವ ತೆರೆದಿರುವೆನಲ್ಲ
ಬರೆಯಲಾರೆಯ ಒಲವಗೀತೆಯ ಸೋಲ್ಲ?
ನಿನ್ನ ರಾಗಕೆ ನನ್ನ ಭಾವ ಜೊತೆಯಾದರೆ
ಉಕ್ಕಿಹರಿಯುವದಿಲ್ಲಿ ರಸ ಕಾವ್ಯ ಧಾರೆ!
— ಒಲವ ಲತೆ

‘ಒಲವ ಲತೆ’ ಕವಿತೆಯ ಈ ಸಾಲುಗಳು ಪ್ರೀತಿಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ರೂಪ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕವಿಯ ಎದೆಯೇ ಪುಸ್ತಕ; ಅದರ ಪುಟಗಳು ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ನಿಂತಿವೆ. ಪ್ರೀತಿಯ ನಿವೇದನೆಗೆ ಹೃದಯವನ್ನು ಪುಸ್ತಕವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿರುವುದು ಸುಂದರವಾದ ರೂಪಕ. ಪ್ರಿಯತಮೆಯ ರಾಗಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಭಾವಗಳು ಜೊತೆಗೂಡಿದಾಗ ಕಾವ್ಯದ ಧಾರೆ ಉಕ್ಕಿಹರಿಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.ರಾಗ ಮತ್ತು ಭಾವಗಳ ಸಂಗಮವೇ ರಸಾನುಭವಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಎಂಬ ಕಾವ್ಯತತ್ತ್ವ ಇಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರೀತಿಯೊಂದು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಉಳಿಯದೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಹೃದಯದ ಸ್ಪಂದನದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತಾಗ ಸೃಜನಶೀಲ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಒಲವನ್ನು ಲತೆಯಾಗಿ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ ಪ್ರೀತಿಯು ಸಹಜ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.

ಹುಡುಕಾಟದೊಳಗಿನ ಕೃಷ್ಣಾನುಸಂಧಾನ
ಈ ಅಂತರಂಗ ಶೂನ್ಯನ ಏತಕ್ಕೆ ಕೈಹಿಡಿದೆ?
ಜಗಕೆ ಬೇಡದ ನನ್ನ ತುಟಿಯೊತ್ತಿ ಆಡಿಸಿದ
ತನ್ನ ಕೊರಳ ನಾದವ ಧಾರೆಯೆರೆದು ಎನ್ನ
ಕೊಳಲಾಗಿಸಿದ ಕೊಳಲ ಕೃಷ್ಣ ಎಲ್ಲಿಹನೆ ಸಖಿ?
— ಹುಡುಕಾಟ

ಈ ಕವಿತೆಯ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತರಂಗದ ಶೂನ್ಯತೆ, ಆತ್ಮನಿವೇದನೆ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನ ಕುರಿತಾದ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಬೆರೆತಿವೆ. ‘ಅಂತರಂಗ ಶೂನ್ಯ’ ಎಂಬ ಪದಪ್ರಯೋಗ ಮನಸ್ಸಿನ ಖಾಲಿತನವನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸಿದರೆ, ‘ಕೊಳಲಾಗಿಸಿದ ಕೊಳಲ ಕೃಷ್ಣ’ ಎಂಬ ರೂಪಕ ಕವಿತೆಗೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಆಯಾಮವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಕೊಳಲಿಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ನಾದವಿಲ್ಲ; ಕೃಷ್ಣನ ಉಸಿರು ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ ಅದು ಸಂಗೀತದ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಭಾವವನ್ನು ಕವಿ ತನ್ನ ಬದುಕಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಿಕೊಂಡಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಜಗತ್ತಿಗೆ ಬೇಡದವನಾಗಿದ್ದ ತನ್ನ ಅಂತರಂಗಕ್ಕೆ ನಾದವನ್ನು ತುಂಬಿ, ತನ್ನನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಾಧನವನ್ನಾಗಿಸಿದ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಲ್ಲಿ ಕೊಳಲು ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನ ಪ್ರತಿಮೆ ಭಕ್ತಿಸಾಹಿತ್ಯದ ಪರಿಚಿತ ಸಂಕೇತಗಳಾದರೂ, ಅವುಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಅಂತರಂಗದ ಶೂನ್ಯತೆಯೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿರುವುದು ಕವಿತೆಗೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಭಾವಸ್ಪರ್ಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ‘ಕೃಷ್ಣ ಎಲ್ಲಿಹನೆ ಸಖಿ?’ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇವಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹುಡುಕಾಟವಲ್ಲ; ತನ್ನ ಬದುಕಿಗೆ ಅರ್ಥ ತುಂಬಿದ ಶಕ್ತಿಯ ಅನ್ವೇಷಣೆಯೂ ಆಗಿರಬಹುದು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಕವಿತೆ ಪ್ರೇಮಭಾವದಿಂದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಹುಡುಕಾಟದವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಹಣತೆಯ ರೂಪಕದಲ್ಲಿ ಬದುಕಿನ ಸಾರ್ಥಕತೆ
ಮಣ್ಣಲ್ಲಿಹುಟ್ಟಿ, ಮಣ್ಣಲ್ಲೆ ಬೆಳಗಿ
ಮಣ್ಣಾಗಿ ಹೋಗುವ ನಾನೊಂದು ಹಣತೆ
ಎಣ್ಣೆಬತ್ತಿಗಳ ಎನ್ನ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿ
ಬೆಳಗುವ ಕಾಯಕಕೆ ಕಾಯವನಿತ್ತೆ
— ನಾನೊಂದು ಹಣತೆ

ಈ ಕವಿತೆಯು ಸಂಕಲನದ ತಾತ್ವಿಕ ಚಿಂತನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ, ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲೇ ಬೆಳೆಯುತ್ತ, ಕೊನೆಗೆ ಮಣ್ಣಾಗುವ ಮನುಷ್ಯನ ಬದುಕನ್ನು ಹಣತೆಯ ರೂಪಕದ ಮೂಲಕ ಕವಿ ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಣ್ಣಿನ ಹಣತೆ ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಬೆಳಕಿನ ಮೂಲಕ ಸಾರ್ಥಕಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಎಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ಬತ್ತಿಯನ್ನು ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿ ಉರಿಯುವ ಹಣತೆ ತನ್ನ ಸುತ್ತಲಿನ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬೆಳಗುವ ಕಾಯಕವು ಬದುಕಿನ ಉದ್ದೇಶದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.ಮನುಷ್ಯನ ಬದುಕೂ ಅಷ್ಟೇ. ಜನನ ಮತ್ತು ಮರಣಗಳ ನಡುವಿನ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ತಾನು ಇತರರಿಗೆ ಏನು ನೀಡಬಲ್ಲೆ ಎಂಬುದೇ ಮುಖ್ಯವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ. ತನ್ನ ಬದುಕನ್ನು ಪರರ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ವಿನಿಯೋಗಿಸುವ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಈ ರೂಪಕ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ಹಣತೆಯ ದೇಹ ಸುಟ್ಟುಹೋದರೂ ಅದರ ಬೆಳಕು ಸುತ್ತಲಿನ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬದುಕು ಮುಗಿದರೂ ಅವನ ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸಗಳು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಬಲ್ಲವು.ಸರಳವಾದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಬದುಕಿನ ಅನಿತ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ಥಕತೆಯನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹಿಡಿದಿಡುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಈ ಕವಿತೆಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಶ್ರಾವಣದ ಸೊಬಗಿನಲ್ಲಿ ಅರಳಿದ ಪ್ರಕೃತಿಕಾವ್ಯ
ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ ಸೀರಿ ಉಟ್ಟು
ಜರೀ ಅಂಚಿನ ಕುಬುಸ ತೊಟ್ಟು
ವನರಾಜಿ ಪರಿಮಳದ ಗುಂಗು ಹಿಡಿಸಿಟ್ಟು
ತಲೀ ತೂಗ್ತಾ ನಿಂತಾಳೋ ವಲ್ಲರಿ

ಇದೆಂಥ ವೈಯ್ಯಾರ ಶ್ರಾವಣದ ಸೆಳಕಿಗೆ
ಎಂಥ ಬಡಿವಾರ ಈ ಸಡಗರದ ಬೆಳಕಿಗೆ
ರಂಗಿನ ಮಳೆಬಿಲ್ಲು ಮುಡಿದಾ ಕಿನ್ನರಿ
ಇತಿಹಾಸ ಮರಸ್ಯಾಳೊ ನಗೆ ಹೂವ ಬೀರಿ
— ಶ್ರಾವಣದ ಪೋರಿ

ಈ ಸಾಲುಗಳು ಕವಿಯ ಪ್ರಕೃತಿಪ್ರೇಮ ಮತ್ತು ಕಲ್ಪನಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತವೆ. ಹಸಿರು ಸೀರೆ, ಜರಿಯಂಚಿನ ಕುಬುಸ, ವನರಾಜಿಯ ಪರಿಮಳ, ತಲೆದೂಗುವ ವಲ್ಲರಿ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಸುಂದರ ಯುವತಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತವೆ.ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಮಾನವೀಯ ರೂಪವನ್ನು ನೀಡುವ ಮಾನವೀಕರಣ ಅಲಂಕಾರದ ಸೊಗಡು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಹಸಿರು ಸೀರೆ ಉಟ್ಟ ಹೆಣ್ಣಿನಂತೆ ವಲ್ಲರಿ ಕಣ್ಣೆದುರು ನಿಲ್ಲುತ್ತಾಳೆ. ಮಳೆಬಿಲ್ಲನ್ನು ಮುಡಿದ ಕಿನ್ನರಿಯಾಗಿ ಶ್ರಾವಣವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿರುವುದು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ದೃಶ್ಯರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುತ್ತದೆ.ಕವಿಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಆಡುಮಾತಿನ ಸೊಗಡು ಬೆರೆತಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ. ‘ತಲೀ ತೂಗ್ತಾ’, ‘ಮರಸ್ಯಾಳೊ’ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಆಡುಮಾತಿನ ಸಹಜತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಭಾಷಾಪ್ರಯೋಗಗಳು ಕವಿತೆಗೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ನೆಲೆಯನ್ನೂ ಜೀವಂತಿಕೆಯನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತವೆ.ಶ್ರಾವಣವನ್ನು ಕೇವಲ ಮಳೆಗಾಲವಾಗಿ ನೋಡದೆ, ಸಿಂಗಾರಗೊಂಡ ಹೆಣ್ಣಿನಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಿರುವುದು ಈ ಕವಿತೆಯ ಕಲ್ಪನಾವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣಿನ ವೈಯ್ಯಾರ ಒಂದರೊಳಗೊಂದು ಬೆರೆತು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ವಾಗಿದೆ.

ಶವದ ಸ್ವಗತದಲ್ಲಿ ಬದುಕಿನ ತಾತ್ವಿಕತೆ
ಮಸಣವೆಂಬುದು ಮೌನ ಶಾಂತಿಯ ಸದನ
ದ್ವೇಷ, ಅಸೂಯೆಗಳ ಹೊರತಾದ ತಾಣ
ಗೋರಿಯಲಿ ಮಲಗಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ನೋಡುವೆ
ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ನೆನೆಯುತ್ತ ಹರುಷಗೊಳ್ಳ ಬಯಸುವೆ
— ಶವದ ಸ್ವಗತ

ಈ ಕವಿತೆಯ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬದುಕು ಮತ್ತು ಸಾವಿನ ಕುರಿತದ್ದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಸಣವೆಂದರೆ ಭಯ, ದುಃಖ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯದ ಸಂಕೇತ. ಆದರೆ ಕವಿ ಅದನ್ನು ‘ಮೌನ ಶಾಂತಿಯ ಸದನ’ ಎಂದು ಪರಿಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ದ್ವೇಷ ಮತ್ತು ಅಸೂಯೆಗಳಿಲ್ಲದ ತಾಣವೆಂಬ ಕಲ್ಪನೆ ಬದುಕಿನ ಸಂಘರ್ಷಗಳ ಕುರಿತು ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಎತ್ತುತ್ತದೆ.
ಮನುಷ್ಯ ಬದುಕಿರುವವರೆಗೆ ಸಂಬಂಧಗಳ ಸಂಘರ್ಷ, ಸ್ವಾರ್ಥ, ಅಸೂಯೆ ಮತ್ತು ದ್ವೇಷಗಳ ನಡುವೆ ಸಿಲುಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಸಾವಿನ ನಂತರ ಈ ಭೇದಗಳೆಲ್ಲ ಅರ್ಥ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ವೈರುಧ್ಯವನ್ನು ಕವಿತೆ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಮುಂದಿಡುತ್ತದೆ.
‘ಗೋರಿಯಲಿ ಮಲಗಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ನೋಡುವೆ’ ಎಂಬ ಸಾಲು ವಿಶೇಷವಾದ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮರಣದ ಮೌನದೊಳಗಿಂದಲೂ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸುವ ಹಂಬಲ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ‘ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ನೆನೆಯುತ್ತ ಹರುಷಗೊಳ್ಳ ಬಯಸುವೆ’ ಎಂಬ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗಿನ ಬೆಸುಗೆಯ ಹಂಬಲವಿದೆ.ಇಲ್ಲಿ ಸಾವು ಕೇವಲ ಅಂತ್ಯವಲ್ಲ; ಬದುಕಿನ ಜಂಜಾಟಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾದ ಸ್ಥಿತಿಯ ರೂಪಕವಾಗಿಯೂ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಬದುಕಿರುವಾಗಲೇ ಮನುಷ್ಯ ದ್ವೇಷವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಪ್ರೀತಿ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಹಬಾಳ್ವೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಈ ಕವಿತೆಯಿಂದ ಗ್ರಹಿಸಬಹುದು. ಮರಣದ ಚಿತ್ರಣದ ಮೂಲಕ ಬದುಕಿನ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು ಕವಿತೆಯ ತಾತ್ವಿಕ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ.

ಭಾಷೆ, ರೂಪಕ ಮತ್ತು ಭಾವ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ಕವಿತೆಗಳ ಆಯ್ದ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಶ್ರೀರಂಗ ಕಟ್ಟಿ ಅವರ ಕಾವ್ಯಾಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಅಂಶಗಳು ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ.
ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಕವಿ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ರೂಪಕಗಳ ಮೂಲಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಎದೆ ಪುಸ್ತಕವಾಗುವುದು, ಮನುಷ್ಯ ಕೊಳಲಾಗುವುದು, ಬದುಕು ಹಣತೆಯಾಗುವುದು, ಶ್ರಾವಣದ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಿಂಗಾರಗೊಂಡ ಹೆಣ್ಣಾಗುವುದು ಹಾಗೂ ಮಸಣ ಶಾಂತಿಯ ಸದನವಾಗುವುದು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ಚಿತ್ರಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಾಗಿವೆ.

ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಪ್ರೇಮ, ಭಕ್ತಿ, ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ತಾತ್ವಿಕ ಚಿಂತನೆಗಳು ಒಂದೇ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಭಾವಲೋಕಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತವೆ. ‘ಒಲವ ಲತೆ’ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಮದ ಮಧುರತೆ, ‘ಹುಡುಕಾಟ’ದಲ್ಲಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅನ್ವೇಷಣೆ, ‘ನಾನೊಂದು ಹಣತೆ’ಯಲ್ಲಿ ಬದುಕಿನ ಸಾರ್ಥಕತೆ, ‘ಶ್ರಾವಣದ ಪೋರಿ’ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಯ ವೈಭವ ಹಾಗೂ ‘ಶವದ ಸ್ವಗತ’ದಲ್ಲಿ ಸಾವಿನ ಮೂಲಕ ಬದುಕನ್ನು ಅರ್ಥೈಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಮೂರನೆಯದಾಗಿ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಯ ಬಳಕೆ ಕವಿಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸಹಜತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕಾವ್ಯವು ಜನರ ಬದುಕಿನಿಂದ ದೂರವಾಗದೆ, ಅವರ ಮಾತಿನ ಲಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸೊಗಡನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಾಗ ಓದುಗರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹತ್ತಿರವಾಗುತ್ತದೆ.ಕವಿತೆಗಳ ಪೂರ್ಣಪಾಠವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಛಂದಸ್ಸು, ಪ್ರಾಸ, ಪದವಿನ್ಯಾಸ, ಲಯ ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರಗಳ ಬಳಕೆಯ ಕುರಿತು ಸಮಗ್ರ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಬರಲು ಸಾಧ್ಯ. ಆದರೂ ಇಲ್ಲಿ ನೀಡಿರುವ ಸಾಲುಗಳು ಕವಿಯ ರೂಪಕಪ್ರಿಯತೆ, ಭಾವಸಂವೇದನೆ ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕಾವ್ಯದ ಮೂಲಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತವೆ.

ಒಟ್ಟಾರೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ,ಶ್ರೀರಂಗ ಕಟ್ಟಿ ಅವರ ‘ಶ್ರಾವಣದ ಪೋರಿ’ ಕವನಸಂಕಲನದ ಕವಿತೆಗಳು ಕಾವ್ಯದ ವಿಭಿನ್ನ ಮುಖಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರೀತಿಯ ಆರ್ದ್ರತೆ, ಅಂತರಂಗದ ಶೂನ್ಯತೆ, ಬದುಕಿನ ಸಾರ್ಥಕತೆ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಮರಣದ ತಾತ್ವಿಕತೆ,ಅಸ್ತಿತ್ವ,—ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಕವಿಯ ಭಾವಜಗತ್ತಿನ ವಿಭಿನ್ನ ನೆಲೆಗಳಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.ಕವಿತೆ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಪದಗಳ ಜೋಡಣೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಅನುಭವವನ್ನು ಅನುಭೂತಿಯಾಗಿಸುವ ಕಲೆ. ಪರಿಚಿತವಾದ ಮಣ್ಣು, ಹಣತೆ, ಕೊಳಲು, ಮಳೆ, ವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಸಣದಂತಹ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಬದುಕಿನ ಅಪರಿಚಿತ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಕಾಣಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವೇ ಕಾವ್ಯದ ಸೃಜನಶೀಲತೆ. ಆ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ಸಂಕಲನದ ಆಯ್ದ ಸಾಲುಗಳು ಓದುಗರನ್ನು ಭಾವನೆ ಮತ್ತು ಚಿಂತನೆಗಳೆರಡರಲ್ಲಿಯೂ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚೆಚ್ಚು ಕೃತಿಗಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಕಣಜ ಸೇರುವಂತಾಗಲಿ ಎಂದು ಶುಭ ಹಾರೈಸುವೆ.

ಶಿವಲೀಲಾ ಹುಣಸಗಿ ಯಲ್ಲಾಪುರ.

ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಯಲ್ಲಾಪುರದ ಶಿವಲೀಲಾ ಹುಣಸಗಿ
ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಕವಯತ್ರಿ. ಅವರು ಎಂ.ಎ., ಬಿ.ಎಡ್., ಟಿ.ಸಿ.ಎಚ್. ಪದವೀಧರೆಯಾಗಿದ್ದು, ೨೮ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕವಯತ್ರಿ ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತಿಯಾಗಿರುವ ಇವರು ಕವನ, ಕಥೆ, ಪ್ರಬಂಧ, ಹಾಯ್ಕು,ರುಬಾಯಿ, ಗಜಲ್, ಅಂಕಣ ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
೧೦ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ಇವರು ಅನುಪಮ ಸೇವಾ ಪುರಸ್ಕಾರ, ಹೆಮ್ಮೆಯ ಕನ್ನಡತಿ, ಬೇಂದ್ರೆ ಕಾವ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಆದರ್ಶ ಶಿಕ್ಷಕಿ, ಕನ್ನಡ ರತ್ನ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ರಾಜ್ಯ ಹಾಗೂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಾಧನೆ ವರ್ಲ್ಡ್ ಪ್ರೆಸ್ ಬುಕ್ ಆಫ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.