ಕಾವ್ಯ ಸಂಗಾತಿ ಟಿ. ದಾದಾಪೀರ್ ತರೀಕೆರೆ “ನಾನು ಸಂಭ್ರಮಿಸುತ್ತೇನೆ” ಬರಗಾಲದ  ತತ್ತರಕ್ಕೆಹಸಿರು ಒಣಗಿ ಬಣ್ಣ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಟೈಮಿನಲ್ಲಿನಿನ್ನ ಸೀರೆಯೊಳಗೆ ಬೆರೆತ ನಿನ್ನ ನಗುವಿನ ಬಣ್ಣಒಂದಷ್ಟು ನೆಮ್ಮದಿ, ಭರವಸೆ ಮೂಡಿಸುವಂತಿದ್ದರೆನಾನು ಸಂಭ್ರಮಿಸುತ್ತೇನೆ ಮಳೆ ಹೋಯ್ತು ಅನ್ನೊ ನೋವು ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಮುಖ ಮಾಡಿರುವಾಗದುತ್ತನೆ ಎದುರಾಗುವ ನಿನ್ನಕಂಡ ಕೂಡಲೆ ಮನಸು ತೇವ ಆಗುವುದಾದರೆನಾನು ಸಂಭ್ರಮಿಸುತ್ತೇನೆ ಕವಿತೆ ಯಾಗುವ ಜುಮುಕಿಗಳ ಝಲಕ್,ಬಳೆಗಳ ಮಧುರ ರಾಗಮಿಸುಕಾಡದ ನೆರಿಗೆಗಳ ಮೌನ ಸಲ್ಲಾಪಗಾಳಿ ಬೀಸುವ ಸೆರಗುಮೋಡಗಳ ಸೀಳಿ ಬರುವ ನಿನ್ನ ಉತ್ಸಾಹ ಕಂಡುಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ನಲ್ಲಿ ಮಳೆ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಕಾಣುವುದಾದರೆನಾನು ಸಂಭ್ರಮಿಸುತ್ತೇನೆ ಕಡುಗಪ್ಪು ಹೆರಳುಬೆಳ್ಳಿ ಮಿಂಚೊಂದು ಮೂಡುವಂತ ಮಲ್ಲಿಗೆ ಹೂ ಸರಕತ್ತರಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿ ಹೋಳಾದನಿನ್ನ ಹುಬ್ಬುಗಳುಕಾಮನ ಬಿಲ್ಲಿನ ಆಸೆಬಿತ್ತುವುದಾದರೆಬರಡು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ನಿನ್ನ ಸಂಭ್ರಮಿಸುತ್ತೇನೆ ಟಿ. ದಾದಾಪೀರ್ ತರೀಕೆರೆ

ಪುಸ್ತಕ ಸಂಗಾತಿ ಶ್ರೀಧರ ಗಸ್ತಿ ತಮ್ಮಣ್ಣ ಬೀಗಾರ ಅವರ ಮಕ್ಕಳ ಕಾದಂಬರಿ “ಬಾವಲಿ ಗುಹೆ” ವಿಮರ್ಶಾಲೇಖನ, ಸಾಹಸ, ರಹಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಕಾಳಜಿಯ ಕಾದಂಬರಿ ‘ಬಾವಲಿ ಗುಹೆ’ ಪುಸ್ತಕ: ಬಾವಲಿ ಗುಹೆಲೇಖಕ:ತಮ್ಮಣ್ಣ ಬೀಗಾರಪ್ರಕಾರ: ಮಕ್ಕಳ ಕಾದಂಬರಿಪ್ರಕಾಶನ: ಅಭಿನವ ಪ್ರಕಾಶನದರ:70ಪುಟಗಳು:76                ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಬರೆಯುವ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಸರಳವಾದ ಕಥಾವಸ್ತುವಿನ ಜೊತೆಗೆ ಕುತೂಹಲ, ಸಾಹಸ, ರಹಸ್ಯ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನೆ ಇರಬೇಕು. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಕಥೆಯ ಮೂಲಕ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಬದುಕಿನ ಮೌಲ್ಯಗಳು, ಪರಿಸರ ಪ್ರಜ್ಞೆ, ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಮನೋಭಾವ ಬೆಳೆಸುವಂತಿರಬೇಕು. ಈ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಬಾವಲಿ ಗುಹೆ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಮಕ್ಕಳ ಕಾದಂಬರಿಯಾಗಿದೆ.            ಕಾದಂಬರಿಯ ಆರಂಭದಿಂದಲೇ ಮಕ್ಕಳ ಕುತೂಹಲವನ್ನು ಕಥೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಚಾಲಕಶಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಕಥೆ ಮುಂದುವರಿದಂತೆ “ಮುಂದೇನು?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಓದುಗರಲ್ಲಿ ಮೂಡುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಒಂದೇ ಬಾರಿಗೆ ಬಿಚ್ಚಿಡದೆ ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ತೆರೆದಿಡುವ ಮೂಲಕ ಲೇಖಕರು ಮಕ್ಕಳ ಓದುವ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ಹೋಗಿರುವುದು ಕಾದಂಬರಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಕಥನತಂತ್ರ.           ಕೃತಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ಮುಖ್ಯ ಆಯಾಮ ಪರಿಸರ ಪ್ರಜ್ಞೆ. ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಇಂದಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿ ಕಂಡರೂ, ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಪ್ರಕೃತಿ, ಪ್ರಾಣಿ-ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರವಾಗಿರಬಹುದು. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಉಪದೇಶದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೇಳದೆ, ಮಕ್ಕಳನ್ನೇ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಹೋರಾಟದೊಳಗೆ ತಂದುಕೊಂಡಿರುವುದು ಕಾದಂಬರಿಯ ವಿಶೇಷತೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾಷಣದ ವಿಷಯವಾಗದೆ, ಮಕ್ಕಳು ಎದುರಿಸುವ ನೈಜ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ.           ಶಂಕರ್ ಮತ್ತು ಜಾನುವಿನಂತಹ ಮಕ್ಕಳ ಪಾತ್ರಗಳು ಕಥೆಗೆ ಜೀವ ತುಂಬುತ್ತವೆ. ತಮ್ಮ ಸುತ್ತಲಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದು, ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು, ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ನೆರವಾಗುವುದು ಇವರ ಗುಣಗಳು. ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕೇವಲ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ನೋಡುವ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡದೆ, ಸಮಸ್ಯೆಯ ಪರಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವವರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ.           ಈ ಪಾತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಧೈರ್ಯ, ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ, ಪರಸ್ಪರ ನಂಬಿಕೆ, ಒಗ್ಗಟ್ಟು ಮತ್ತು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಮನೋಭಾವಗಳನ್ನು ಲೇಖಕರು ಮೂಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಾಣಿ-ಪಕ್ಷಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ದಯೆಯಂತಹ ಮಾನವೀಯ ಗುಣಗಳನ್ನೂ ಕಥೆಯೊಳಗೆ ಸಹಜವಾಗಿ ಬೆರೆಸಿದ್ದಾರೆ.               ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪುರಾತನ ಸ್ಮಾರಕವೊಂದರ ಸುಳಿವು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಆ ಸುಳಿವು ಅವರನ್ನು ಬಾವಲಿ ಗುಹೆಯತ್ತ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿಂದ ಕಥೆಯ ಕುತೂಹಲ ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ‘ಬಾವಲಿ ಗುಹೆ’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಕೇಳಿದ ತಕ್ಷಣ ಬಾವಲಿಗಳು ವಾಸಿಸುವ ಗುಹೆಯ ಚಿತ್ರವೇ ಓದುಗರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕಥೆ ಮುಂದುವರಿದಂತೆ ಆ ಹೆಸರಿನ ಹಿಂದೆ ಬೇರೆಯೇ ಒಂದು ಇತಿಹಾಸ ಅಡಗಿರುವುದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.              ಕೊನೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ‘ಬಾವಲಿ ಗುಹೆ’ ಎಂಬುದು ಬಾವಲಿಗಳ ಗುಹೆಯಲ್ಲ, ಬಾಹುಬಲಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪುರಾತನ ಸ್ಮಾರಕ ಎಂಬ ಸಂಗತಿ ಬಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜನರ ರೂಢಿ ಮತ್ತು ಮಾತಿನ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಆ ಸ್ಮಾರಕ ‘ಬಾವಲಿ ಗುಹೆ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪರಿಚಿತವಾಗಿರುವುದು ಕಥೆಗೆ ಕುತೂಹಲಕರ ತಿರುವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಹೆಸರಿನ ಮೂಲಕವೇ ಓದುಗರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಲ್ಪನೆ ಮೂಡಿಸಿ, ನಂತರ ಅದನ್ನು ಬದಲಿಸುವ ಕಥನತಂತ್ರ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.             ಈ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಲೇಖಕರು ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಬಿಚ್ಚಿಡದೆ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಕಾದಂಬರಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿ. ‘ಬಾವಲಿ ಗುಹೆ ಎಂದರೇನು?’, ‘ಅದರೊಳಗೆ ಏನಿದೆ?’, ‘ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅದು ಹೇಗೆ ಸಿಕ್ಕಿತು?’, ‘ಅದಕ್ಕೂ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಗೂ ಏನು ಸಂಬಂಧ?’ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಓದುಗರನ್ನು ಕಥೆಯೊಳಗೆ ಹಿಡಿದಿಡುತ್ತವೆ. ರಹಸ್ಯವನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಥೆಯ ಬಲವಾದರೂ, ಅದರ ನಡುವೆ ಮಕ್ಕಳ ಸ್ವಂತ ಊಹೆ, ತಪ್ಪು ನಿರ್ಧಾರ ಮತ್ತು ಹುಡುಕಾಟಗಳಿಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದ್ದರೆ ಕಥೆಯ ಬಲ ಹೆಚ್ಚಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ರಹಸ್ಯದ ಅನ್ವೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗಿಂತ ಕಥೆಯ ಘಟನೆಗಳೇ ಹೆಚ್ಚು ಮುನ್ನಡೆದಂತೆ ಅನಿಸಿದರೆ, ಮಕ್ಕಳ ಪಾತ್ರದ ಸಕ್ರಿಯತೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.               ಅದೇ ರೀತಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಪುರಾತನ ಸ್ಮಾರಕ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಂತಹ ಗಂಭೀರ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮಕ್ಕಳ ಕಥೆಯೊಳಗೆ ತಂದಿರುವುದು ಪ್ರಶಂಸನೀಯ. ಆದರೆ ಇಂತಹ ವೈಚಾರಿಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕೆಲವೆಡೆ ನೇರವಾದ ಸಂದೇಶದ ಬದಲು ಪಾತ್ರಗಳ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಸಂಘರ್ಷಗಳ ಮೂಲಕ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಹಜವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರೆ ಕೃತಿಯ ಕಲಾತ್ಮಕತೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಬಹುದಿತ್ತು. ಮಕ್ಕಳು ಕಥೆಯಿಂದ ತಾವೇ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದು ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ.             ಕಾದಂಬರಿಯ ತಿರುಳು ಕೇವಲ ಒಂದು ಪುರಾತನ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದಲ್ಲ. ಪ್ರಕೃತಿ, ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಪಾರಂಪರಿಕ ಸ್ಮಾರಕಗಳನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರದ್ದಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಅರಿವನ್ನು ಮೂಡಿಸುವುದೇ ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಆಶಯ. ದೊಡ್ಡವರು ಮಾತ್ರ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ತರಬಲ್ಲರು ಎಂಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ, ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಬದಲಾವಣೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಪಾತ್ರವಿದೆ ಎಂಬ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಕೃತಿ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ.            ಕೃತಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ಬಲ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸಮಸ್ಯೆಯ ಎದುರು ನಿಲ್ಲಿಸಿರುವ ರೀತಿ. ಅವರು ಹೆದರಿ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ, ಹುಡುಕುತ್ತಾರೆ, ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಸಾಹಸಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಜೊತೆಗೆ ತಂಡದ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರದ ಮಹತ್ವವೂ ಮೂಡಿಬರುತ್ತದೆ.         ಆದರೆ ಮಕ್ಕಳ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಂತರಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ನೀಡುವ ಅವಕಾಶವೂ ಇತ್ತು. ಶಂಕರ್ ಮತ್ತು ಜಾನುವಿನ ಧೈರ್ಯ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಅವರೊಳಗೆ ಮೂಡುವ ಭಯ, ಗೊಂದಲ, ಅನುಮಾನ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದರೆ ಪಾತ್ರಗಳು ಇನ್ನಷ್ಟು ಜೀವಂತವಾಗಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಹಾಗೆಯೇ ಕಥೆಯ ಕೆಲವು ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ದೃಶ್ಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದರೆ ಸಾಹಸ ಮತ್ತು ರಹಸ್ಯದ ಅನುಭವ ಓದುಗರಿಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ತೀವ್ರವಾಗಿ ತಲುಪುತ್ತಿತ್ತು. ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಕಥನದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಓದಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಸರಳತೆ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಕಠಿಣವಾದ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುವ ಕಥೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೀಡಿರುವುದು ಲೇಖಕರ ಯಶಸ್ಸು. ರಹಸ್ಯದ ಎಳೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಸದ ಅಂಶಗಳು ಓದಿನ ವೇಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.             ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಬಾವಲಿ ಗುಹೆ ಕೇವಲ ಮನರಂಜನೆ ನೀಡುವ ಮಕ್ಕಳ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲ. ಕುತೂಹಲ, ಸಾಹಸ, ಪರಿಸರ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ಪಾರಂಪರಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಒಂದೇ ಕಥಾವಸ್ತುವಿನೊಳಗೆ ಬೆಸೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಕಾದಂಬರಿಯ ದೊಡ್ಡ ಬಲ ಅದರ ರಹಸ್ಯಮಯ ಕಥಾವಸ್ತು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸಕ್ರಿಯ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿರುವುದರಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಅದರ ಮಿತಿಗಳು ಕೆಲವು ಕಡೆ ಸಂದೇಶದ ನೇರ ನಿರೂಪಣೆ, ಮಕ್ಕಳ ಪಾತ್ರಗಳ ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಳವಾದ ಮನೋವಿಕಾಸಕ್ಕೆ ಇರುವ ಅವಕಾಶ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದಾದ ಸಾಧ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ.           ಆದರೂ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಒಂದು ಕಥೆಯನ್ನು ಓದಿಸುತ್ತಲೇ ಅವರ ಸುತ್ತಲಿನ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಹೊಸ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ನೋಡುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು, ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು ಕೃತಿಯ ಮಹತ್ವದ ಸಾಧನೆ.ಮಕ್ಕಳು ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಡುವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ; ಆ ರಹಸ್ಯದ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಸುತ್ತಲಿನ ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನೂ ಅರಿಯುತ್ತಾರೆ. ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಪರಿಸರ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಈ ಪಯಣವೇ ‘ಬಾವಲಿ ಗುಹೆ’ಯ ನಿಜವಾದ ಗೆಲುವು. ಶ್ರೀಧರ ಗಸ್ತಿ

ಕಾವ್ಯ ಸಂಗಾತಿ ಸತೀಶ್ ಬಿಳಿಯೂರು “ಮುದಿ ಜೀವಗಳ ಯಾತನೆ” ಅರಕಲು ಮುರುಕಲು ಗುಡಿಸಲೊಳಗೆಸಣ್ಣ ಇಣುಕೋ ಹಣತೆ ಬೆಳಕುನಾಲ್ಕು ಗೋಡೆಯ ಮಧ್ಯೆಯಲಿಹಿರಿದಾದ ಜೀವಗಳೆರಡರ ಬದುಕು ಜನ್ಮ ಕೊಟ್ಟು ಹೊತ್ತು ಮುದ್ದಾಡಿಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ದುಡಿಮೆ ಮಾಡಿಸಾಕಿದ ಮಕ್ಕಳು ದೂರ ಪಟ್ಟಣ ಸೇರಿದರುಹುಟ್ಟಿದ ಮನೆಗೆ ಸುಳಿಯದಾದರು ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಮನೆ ಮಠ ಕಟ್ಟಿದರುಸಾಕಿದವರನ್ನು ಮೂಲೆಗಟ್ಟಿದರುಸುಖದ ಸುಪ್ಪತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಹುಡುಕಿದರುಈ ಜೀವಗಳನ್ನು ನಿತ್ಯ ಕೊರಗಿಸಿದರು ಹೇ ಮನುಜ ಸಾಕಿದವರಿಗೆ ಬೆಲೆ ಕೊಡದೆನೀ ಸಂತಸಪಟ್ಟರೆ ಇಂದು ಅವರು ಅಂದು  ನೀ ಹುಟ್ಟಿದಾಗ  ಸಂಭ್ರಮಕ್ಕೆ ಅರ್ಥವೆಲ್ಲಿದೆಅವರ ಜೊತೆ ಸಂಭ್ರಮಿಸು ಜೀವನ ಪಾವನ ಅವರ ಕೊನೆಯ ದಿನದವರೆಗೆಆರೋಗ್ಯ ವಿಚಾರಿಸಿ ಸುಖ ಸಂತಸ ಹಂಚಿದರೆಪ್ರೀತಿ ಮಮತೆ ಈ ಜೀವಕ್ಕೆ ತುಂಬಿದರೆಅವರ ಬಾಳು ನಿಮ್ಮ ಬಾಳು ಸಾರ್ಥಕ ಸತೀಶ್ ಬಿಳಿಯೂರು

ಪುಸ್ತಕ ಸಂಗಾತಿ ಜಯಶ್ರೀ ಭಂಡಾರಿ ವೈ.ಬಿ.ಕಡಕೋಳ ಅವರ ಕೃತಿ “ಬದುಕು ಬಂಡಿ” ಅವಲೋಕನ ಬದುಕು ಬಂಡಿಯ ಅದ್ಭುತ ಲೋಕ. ಮುನವಳ್ಳಿಯ ಪಂಚಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮದುವೆ ಎಂದ ಕೂಡಲೇ ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಖುಷಿಯಾಗಿ ಮದುವೆಗೆ ಹೋಗಲು ಸಿದ್ದಳಾದೆ.. ಕಾರಣ ಪಂಚಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ನೋಡುವ ಸಂಭ್ರಮ. ನಾವು ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಶಾಲಾ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ ನೋಡಿದ ನೆನಪಿತ್ತು. ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನೋಡಬೇಕೆಂದರೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಮದುವೆ ಕಾರಣದಿಂದ ಪಂಚಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದರ್ಶನ ಮತ್ತೆ ನನಗಾಯಿತು. ಅಂತೆಯೇ ನನ್ನ ಗೆಳತಿಯ ಮಗಳ ಮದುವೆ ಅಂದು ಅಲ್ಲಿ ಇತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ನಾನು ಬಾದಾಮಿಯಿಂದ ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತೆಯರ ಜೊತೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಬಹಳ ದಿನಗಳ ನಂತರ ಪಂಚಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವೆಲ್ಲ ಸುತ್ತಾಡಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ತೀರ್ಥ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಕೆಲವು ಫೋಟೋಗಳನ್ನ ಕ್ಲಿಕ್ಕಿಸಿಕೊಂಡೆವು ನಂತರ ಅದ್ದೂರಿಯ ವಿವಾಹದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡೆವು. ಮುನವಳ್ಳಿ ಎಂದ ಕೂಡಲೇ ನನಗೆ ಒಬ್ಬ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಲೇಖಕರ ನೆನಪಾಗುವುದು ಸಹಜ. ಅವರೇ ವೈ. ಬಿ. ಕಡಕೋಳ. ನಾನು ಅವರಿಗೆ ಫೋನಾಯಿಸಿ ಮುನವಳ್ಳಿ ಗೆ ಬಂದ ವಿಷಯ ಹೇಳಿದೆ ಅಲ್ಲದೆ ನನಗೆ ಪೋಸ್ಟ್ ಮುಖಾಂತರ ಕಳಿಸುವ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಕೊಟ್ಟು ಬಿಡಿ ಸರ್ ಎಂದು ಫೋನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದೆ. ಅಂತೆಯೇ ಅಂದು ನನಗೆ ಕಡಕೋಳ ಸರ್ ಬದುಕು ಬಂಡಿ, ಬೆಳಕಿನೆಡೆಗೆ ಹಾಗೂ ಬಲ್ಲವರ ಬಳಗ ಒಟ್ಟು ಮೂರು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನ ಕೊಟ್ಟರು. ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತೆಯರು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದರೂ ನಿನ್ನ ಸಾಹಿತ್ಯ ನೀನು ಬಿಡ್ತಾ ಇಲ್ಲವಲ್ಲ ಅಂತ ಛೇಡಿಸಿದರು. ನಾವು ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಕಡಕೋಳ ಸರ್ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸಿದರು. ಅವರಿಗೆ ಕೃತಜ್ಞತೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ನಮ್ಮ ಗಾಡಿ ಬಾದಾಮಿಯತ್ತ ಹೊರಟಿತು. ದಾರಿಯಲ್ಲಿಯೇ 3 ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನ ತಿರುವಿ ಹಾಕುತ್ತಾ ಬಂದೆ. ಬೆಳಕಿನೆಡೆಗೆ ಹಾಗೂ ಬದುಕು ಬಂಡಿ ಇವು ಕಡಕೋಳವರ  ಸಂಪಾದಿತ ಕೃತಿಗಳು. ಇನ್ನೊಂದು ಕೃತಿ “ಬಲ್ಲವರ ಬಳಗ” ಇದರಲ್ಲಿ ನಾಡಿನ ಖ್ಯಾತ ಲೇಖಕ ಲೇಖಕಿಯರ ಬದುಕು ಬರಹ ಕುರಿತು ಲೇಖನಗಳಿವೆ. ನನ್ನ ಕುರಿತು ಲೇಖನವೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಇದೆ ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಕಡಕೋಳ ಸರ್ ಅವರಿಗೆ ಹೃತ್ಪೂರ್ವಕ ಧನ್ಯವಾದಗಳು ಸಮರ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ.  ಬದುಕು ಬಂಡಿ ಇದು ಕಡಕೋಳರವರ 34ನೇ ಕೃತಿ ಇದರಲ್ಲಿ ಲೂಸಿ ಸಲ್ದಾನ ಮಾತೆಯ ಬದುಕಿನ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಲೂಸಿ ಸಲ್ದಾನ ರವರ ಅಪರೂಪದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನ ಅವರ ಆದರ್ಶವನ್ನು ಹಾಗೂ ಅವರು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಂಡ  ನೋವು ನಲಿವುಗಳನ್ನು ಬದುಕು ಬಂಡಿ ನಮಗೆ ತೆರೆದಿಡುತ್ತದೆ. ಸಂಪಾದಕರ ನುಡಿ ಒಳಗೆ ಮಾತೆಯ ಜೀವನದ ಬದುಕು ಬರಹವನ್ನು ಸಂಕಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ಬದುಕು ಬಂಡಿಯ ಮುನ್ನುಡಿಯನ್ನು ಖ್ಯಾತ ಪರಿಸರವಾದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ ನಟ ಸುರೇಶ್ ಹೆಬ್ಳಿಕರ್  ಬರೆದು ಮುನ್ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಆಶಯ ನುಡಿಗಳನ್ನು ಶ್ರೀ ಮಹಾಂತ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಬೇರುಗಂಡಿ ಬ್ರಹನ್ಮಠ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ, ಹಾಗೂ ಡಾ ರೇಣುಕಾ ಅಮ್ಮಲಝರಿ ಇಬ್ಬರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಬದುಕು ಬಂಡಿಗೆ ಆಸೆಯ ನುಡಿಗಳನ್ನು ಬರೆದು ಪುಸ್ತಕದ ಮೆರಗು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ೧ಪರಿವಿಡಿ, ೨ಬದುಕು ಬಂಡಿಯ ರೂವಾರಿಗಳು, ೩ಕವನಗಳು, ೪ಲೇಖನಗಳು ಹೀಗೆ ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿ ಆಯಾ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಬರಹಗಳನ್ನ ತುಂಬಾ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.. ಬದುಕು ಬಂಡಿ ನಂದಿನಿ ಸನ್ಬಾಳ್ ಶಿಕ್ಷಕಿ ಬರೆದ ಕವನವಾಗಿದೆ. ಇದೇ ಕವನವನ್ನು ಸಂಪಾದಿತ ಕೃತಿಗೆ ಶಿರ್ಷಿಕೆ  ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ, ಪಾಳಾ, ಕಲ್ಬುರ್ಗಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಂದಿನಿ ಸನ್ಬಾಳ್ ಶಿಕ್ಷಕಿಯರು ಈ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಬೆನ್ನುಡಿಯನ್ನು ಬರೆದು ಬೆನ್ನು ತಟ್ಟಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಶಿವಲೀಲಾ ಪ್ರಕಾಶನ ಮಾರುತಿ ಬಡಾವಣೆ, ಸಿಂದೋಗಿ ಕ್ರಾಸ್ ಮುನವಳ್ಳಿ ಇವರು ಬದುಕು ಬಂಡಿ ಸಂಪಾದಿತ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಾಶನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.. ಇದರಲ್ಲಿರುವ “ನೋವುಂಟು ನಲಿದವರು” ಈ ಕವನದಲ್ಲಿ ಸಲ್ದಾನ ಮಾತೆಯ ಜೀವನ ಗಾತೆಯನ್ನು ತುಂಬ ಮನೋಜ್ಞವಾಗಿ ಶ್ರೀಮತಿ ವಿದ್ಯಾ ನಾಡಿಗೆರೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.  ಸ್ವತಃ ಲೂಸಿ ಸಲ್ಡಾನಾ.  ಮಾತೆಯವರು ‘ನನ್ನ ಬದುಕಿನ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಆತ್ಮ ಚರಿತ್ರೆ’ ಎಂಬ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಇಡೀ ಜೀವನದ ಕುರಿತು ಪರಿಚಯವನ್ನ ತುಂಬಾ ಅಮೋಘವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾ ಸಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಓದುತ್ತಾ ಓದುತ್ತಾ ಅದ್ಭುತ ಲೋಕವನ್ನೇ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ತಂದೆಯ ಈ ಬದುಕು ಕಲಿಸಿದ ಪಾಠ, ಅಕ್ಕನ ಸ್ವಭಾವ, ನೋವಿನ ನುಡಿ, ತಿರುವಿನ ಒಡಲು, ಬದುಕು ಜಟಕಾ ಬಂಡಿ, ಬದುಕಿಗೆ ನೆರವಾದವರ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಕಣ್ಣೀರಧಾರೆ, ಇದೇಕೆ ಹೀಗೇಕೆ, ಭಯ ನಿರ್ಭಯ, ಅರಳಿದ ಕುಸುಮ, ಹೀಗೆ ಬಾಲ್ಯದಿಂದ ಯೌವ್ವನ ,ಯೌವನದಿಂದ ಮದುವೆ, ಮದುವೆಯಿಂದಾಗುವ ಅದೆಷ್ಟೋ ಘಟನೆಗಳು ಹೀಗೆ ತಮ್ಮ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆತ್ಮಕಥೆಯನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾದ ಪಕ್ಷಿ ನೋಟವನ್ನು ಲೂಸಿ ಸಲ್ದಾನಾ. ದಾಖಲಿಸಿದ್ದು ಓದುಗರ ಮನದಾಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ.. ಕೀರ್ತಿವತಿ ವಿ.ಎನ್. ಬರೆದ ಪ್ರತಿಭಾನ್ವಿತ ಬಡ ಮಕ್ಕಳ ಆಶಾಕಿರಣ ಮೇಡಂ ಇದರಲ್ಲಿ ಗುರು-ಶಿಷ್ಯರ ಸಂಬಂಧವನ್ನ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಡ ಮಕ್ಕಳು ಸದಾ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಹಿರಿಯ ಜೀವ ಸಲ್ಡಾನ ಮೇಡಂ ಎಂದು ಲೇಖಕಿ ಮನದಾಳದಿಂದ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಬದುಕು ಬಂಡಿ ಕಿರು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪಾತ್ರಗಳ ರೂವಾರಿಗಳಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ತಾವು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡ 32 ಪಾತ್ರಧಾರಿಗಳ  ಪರಿಚಯ ಅವರ ಪಾತ್ರದ ವಿಶೇಷತೆ ಹೀಗೆ ಅವರೆಲ್ಲರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರಿಚಯದೊಂದಿಗೆ ಬರಹಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಕೂಡ ಬದುಕು ಬಂಡಿ ಕೃತಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾದ ಮೆರಗು ತಂದಿದೆ. ಕಾರಣ ಅವರೆಲ್ಲರ ಪರಿಚಯದಿಂದ ಅವರ ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆ ನಾಡಿನ ಜನತೆಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ.  ಮತ್ತೆ ಮುಂದುವರಿದು ನಾಲ್ಕನೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕವನಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಅಕ್ಷರ ತಾಯಿ, ಮಹಾತಾಯಿ ನೀನು, ಲೂಸಿ ಸಲ್ಡಾನಾ, ಓ ದೇವತೆ ಹೀಗೆ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಾ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಕವನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತೆ ಲೂಸಿಯವರ ಜೀವನ ಗಾಥೆಯನ್ನು ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೃದಯಂಗಮವಾಗಿ, ಆಕರ್ಷಣೀಯವಾಗಿ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ಮಾತೆ ಮಮತೆಯ ಕಡಲು, ಅದೆಷ್ಟು ವಿಶಾಲ ಹೃದಯ ,ಅವರ ಬದುಕು ಅದೆಷ್ಟು ಸಹನೀಯ, ಅವರ ತಾಳ್ಮೆ, ಮನದ ವಿಶಾಲತೆ, ಬಡವರನ್ನು ಕಾಣುವ ಕಾರುಣ್ಯತೆ, ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಯುವ ವಾತ್ಸಲ್ಯ, ತಮ್ಮ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿ ಬಂದ ಒಡನಾಡಿಗಳನ್ನ ಆತ್ಮೀಯತೆಯಿಂದ ಕಾಣುವ ಭಾವ, ಹೀಗೆ ಒಂದೇ ಎರಡೇ ಸಾಕಷ್ಟು ಬೆರಗುಗಳ ಸಂಕಲನ ಇವರು. ದಾನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿದ ಕೈ. ಏನೆಲ್ಲ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟರೂ ಕೊಡದಂತಿರುವ ನಿರ್ಭಾವ. ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಇವರು ಅಪರೂಪದ ಕೊಡುಗೆ. ಇವರಿಂದ ಸಮಾಜ ಸಾಕಷ್ಟನ್ನು ಕಲಿತಿದೆ, ಕಲಿಯಬೇಕಾಗಿದೆ ಇವರ ಆದರ್ಶ ಪಥದಲ್ಲಿ ನಡೆದು ನಾವೆಲ್ಲಾ ನಮ್ಮ ಜೀವನ ಸಾರ್ಥಕ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳೋಣ ಎಂದು ಆಶಿಸುತ್ತಾ‌ ಎಲ್ಲರೂ ಒಮ್ಮೆ ಓದಲೇಬೇಕಾದ ಕೃತಿ ಎಂದು ಮನದುಂಬಿ ಹಾರೈಸುವೆ. ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಮಾತೆ ಲೂಸಿಯವರಿಗೆ ಹೃತ್ಪೂರ್ವಕವಾದ ಅಭಿನಂದನೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವೆ.  ಜಯಶ್ರೀ.ಭ. ಭಂಡಾರಿ. 

ಕಾವ್ಯ ಸಂಗಾತಿ ಸರಸ್ವತಿ ಕೆ ನಾಗರಾಜ್ “ಬುದ್ದಿಗಿಂತ ನಿಷ್ಠೆ” ನಾಯಿಗಿಂತ ನರಿ ಬಹಳ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಪ್ರಾಣಿ,ಆದರೂ ಜನ ನರಿ ಸಾಕುವುದಿಲ್ಲ,ನಾಯಿಯನ್ನೇ ಸಾಕುತ್ತಾರೆ;ಯಾಕೆ ಗೊತ್ತಾ?ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಗಿಂತ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಮುಖ್ಯ,ಚಾಣಾಕ್ಷತನಕ್ಕಿಂತ ನಿಷ್ಠೆಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಜಾಣ್ಮೆಯಿಂದ ಬದುಕು ಗೆಲ್ಲಬಹುದು,ಆದರೆ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಹೃದಯವನ್ನೆ ಗೆಲ್ಲಬಹುದು,ಮಾತಿನಿಂದ ಮನವೊಲಿಸಬಹುದು,ಆದರೆ ನಡೆನುಡಿಯಿಂದ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನೇ ಗಳಿಸಬಹುದು.ಎಷ್ಟೇ ಬುದ್ಧಿ ಇದ್ದರೂ ನಂಬಿಕೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ವ್ಯರ್ಥ,ಎಷ್ಟೇ ಸರಳವಾಗಿದ್ದರೂ ನಿಷ್ಠೆ ಇದ್ದರೆ ಅರ್ಥ, ಜಗತ್ತು ಕೊನೆಗೆ ನೆನಪಿಡುವುದುಜಾಣತನ ತೋರಿದವನನ್ನಲ್ಲ,ಕಷ್ಟಕಾಲದಲ್ಲೂ ಕೈಬಿಡದೆಜೊತೆಯಾಗಿ ನಿಂತ ನಿಷ್ಠಾವಂತನನ್ನು.ಜಾಣ್ಮೆ ಬದುಕಿಗೆ ಅಲಂಕಾರ,ನಿಷ್ಠೆ ಬದುಕಿಗೆ ಆಧಾರ, ಬುದ್ಧಿ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಎತ್ತರಿಸಬಹುದು,ಆದರೆ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯೇ ಅವನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಸರಸ್ವತಿ ಕೆ ನಾಗರಾಜ್

ಕಾವ್ಯ ಸಂಗಾತಿ ಮಾಜಾನ್ ಮಸ್ಕಿ‌ “ಮರೆಯಾಗದಿರು ಗಾಂಧಿ” ಪ್ರತಿ ಆತ್ಮಗಳ ಮಹಾತ್ಮನೊಂದವರ ಅಭಯ ಹಸ್ತದೇವನಾಗಿ ಕರಗದಿರುಕರುಣೆಯ ತತ್ವಮೂರ್ತಿ ನೀನು ಗೂಡ್ಸೆಗಳಿಗೇನು ಕಮ್ಮಿ ಇಲ್ಲದ್ವೇಷಿಸುವರು ದ್ವೇಷಿಸಲಿಟೀಕಿಸುವರು ಟೀಕಿಸಲಿಅಹಿಂಸೆಯ ಅಸ್ತ್ರ ಹಿಡಿದು ಮತ್ತೆ ಬಾ ಹಿಂಸೆ ಅತ್ಯಾಚಾರ ಯೋಧರ ಜೀವಂತ ದಹನಮುಗಿಲು ಮುಟ್ಟಿದೆ ಆಕ್ರಂಧನ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಚಿತ್ಕಾರಸಿಡಿಲು ಮಿಂಚಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುನಮ್ಮಯ ಧಮನಿ ಧಮನಿಗಳಲ್ಲಿ ನೋವನುಂಡು ತಲ್ಲಣಿಸಿವೆ ಮನಗಳುಹಗಲಿನಲ್ಲಿಯೇ  ನಡೆದಾಡಲು ಕಂಪಿಸಿವೆನಿನ್ನ ಕೋಲಿನ ಗಸ್ತು ಬೇಕಿದೆ ಬಂದೊಮ್ಮೆ ನೋಡು ಇಂದಿನ ಭಾರತಮನೆ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿಶಾಂತಿಯ ಹರಸು ಗಾಂಧಿ……ಬಾ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಗಾಂಧಿ…..ಬಾ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಗಾಂಧಿ….. ಮಾಜಾನ್ ಮಸ್ಕಿ

ಧಾರಾವಾಹಿ ಸಂಗಾತಿ ಸವಿತಾ ದೇಶಮುಖ ಜಯದೇವಿತಾಯಿ ಲಿಗಾಡೆ ಭಾಷಾವಾರ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ರಚನೆ ಭಾರತದ ಭಾಷಾ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿದಾಗ, ಸಂಸ್ಕೃತವು ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಜ್ಞಾನ, ಧರ್ಮ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.ಆದರೆ ಭಾರತದ ವಿಶಾಲ ಜನಸಮುದಾಯದ ಬದುಕು ಒಂದೇ ಭಾಷೆಯೊಳಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭೂಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಜನರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಗಳ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಜೀವನಾನುಭವ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಪರಂಪರೆ, ಜನಪದ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಶತಮಾನಗಳಿಂದಲೂ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದರು. ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಗಮನದ ನಂತರ ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳು ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಆಡಳಿತದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದವು. ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಆಶಯ ಕ್ರಮೇಣ ಬಲಗೊಳ್ಳತೊಡಗಿತು. ಪರಕೀಯ ಆಡಳಿತದಿಂದ ವಿಮೋಚನೆ ಪಡೆಯುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೋರಾಟದ ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ, ತಮ್ಮ ನೆಲ, ನುಡಿ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹೋರಾಟವೂ ರೂಪುಗೊಳ್ಳತೊಡಗಿತು.  ಕನ್ನಡಿಗರ ಪಾಲಿಗೂ ಇದೇ ಭಾವನೆ ಕ್ರಮೇಣ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಚಳುವಳಿಯ ರೂಪ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಮಾತನಾಡುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು  ನೆಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಕನ್ನಡಿಗರು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಜಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಈ ವಿಭಜನೆಯಿಂದ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೂ, ಕನ್ನಡಿಗರ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಭಾವನೆಗೂ ಹಲವು ಅಡಚಣೆಗಳು ಎದುರಾದವು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೆಲವೇ ಚಿಂತಕರು, ಸಾಹಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಹೋರಾಟಗಾರರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದ ಈ ಆಶಯ ಕ್ರಮೇಣ ಜನಮನದ ಆಶಯವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಯಿತು. ವಿವಿಧ ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದವು. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು, ಸಭೆಗಳು, ಉಪನ್ಯಾಸಗಳು, ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡಿಗರಲ್ಲಿ ಏಕತೆಯ ಭಾವನೆ ಮೂಡಿಸಲಾಯಿತು. “ಕನ್ನಡನಾಡು ಒಂದಾಗಬೇಕು” ಎಂಬ ಕನಸು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಂಕಲ್ಪವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿತು. ಹೀಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ವಿಶಾಲ ಹಿನ್ನೆಲೆಯೊಳಗೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಏಕತೆಯ ಹೋರಾಟವು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ರೂಪ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.    ಕರ್ನಾಟಕದ ಭೂಭಾಗವು ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡು(೨೨) ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಚದುರಿಹೋಗಿತ್ತು. ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ, ಕೊಡಗು ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಳ್ಳಾರಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಕೊಳ್ಳೇಗಾಲ, ಮುಂಬೈ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಾವಿ ಬಿಜಾಪುರ ಧಾರವಾಡ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಾದರೆ…. ಹೈದರಾಬಾದ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ, ಬೀದರ,ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಇವಅಲ್ಲದೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ನೇರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು, ಬೆಳಗಾವಿ, ಬಳ್ಳಾರಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಜತ್ತ, ಮುಧೋಳ, ಸೊಂಡೂರ, ಸವಣೂರ, ಸಾಂಗ್ಲಿ, ಮಿರಜ, ಜಮಖಂಡಿ, ರಾಮದುರ್ಗ ಮುಂತಾದವು ಸಂಸ್ಥಾನಿಕರ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದವು. . ರಾಜಕೀಯ ಗಡಿಗಳು ಕನ್ನಡಿಗರನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದ್ದರೂ, ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬಂಧ ಮಾತ್ರ ಅವರನ್ನು ಒಳಗಿನಿಂದ ಒಂದಾಗಿಸುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು.   ಚಳುವಳಿಗೆ ಸುಮಾರು ಒಂದೂವರೆ ಶತಮಾನದಷ್ಟು ದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ.ಹಲವು ತಲೆಮಾರುಗಳ ಚಿಂತನೆ, ಪರಿಶ್ರಮ, ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಹೋರಾಟದ ಫಲವಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಮಹತ್ತರ ಜನಚಳುವಳಿಯಾಗಿದೆ. ಚಳುವಳಿಯ ಹಾದಿ ಸುಗಮವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.  ನಾಡು ನುಡಿಯ ಮೇಲಿನ ಅಭಿಮಾನ ಅವರ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ನಿರಂತರ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ಚಳುವಳಿಗೆ ಕೈಜೋಡಿಸಿದವರ ಆಶಯವು…. ಕೆಲವರ ಕನಸಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ನಿಧಾನವಾಗಿ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಹಕ್ಕಿನ ಧ್ವನಿಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು.ಈ ಹೋರಾಟವು ಒಂದೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲಿಲ್ಲ.  ಗಡಿಗಳ ಪುನರ್ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು….. ಕನ್ನಡಿಗರ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ದ್ಯೋತಕವಾಯಿತು.ಜನಮನದ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾದ ಇತಿಹಾಸವಾಯಿತು.ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣದ ಈ ದೀರ್ಘ ಹೋರಾಟವು   ಕನ್ನಡದ ನೆಲ ನುಡಿಯೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡು, ಕನ್ನಡಿಗರಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಮತ್ತು ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಶ್ರಮಿಸಿಲು  ಜಯದೇವಿತಾಯಿಯವರು ಕರೆಕೊಡುತಿದ್ದರು.    ಒಂದೇ ರಾಜ್ಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಮಾತನಾಡುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೇರಿದರೂ, ಗಡಿಭಾಗಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆ ಹೊಸ ಸವಾಲಾಗಿ ಎದುರಾಯಿತು. ಹಲವು ಕನ್ನಡ ಪ್ರದೇಶಗಳು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಅನ್ಯಭಾಷಿಕ ಆಡಳಿತಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿದ್ದರಿಂದ, ಅಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡಿಗರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಕ್ರಮೇಣ ದುರ್ಬಲಗೊಳ್ಳುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿತ್ತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಸ್ಥಾನ ದೊರೆಯದಿರುವುದು ಕನ್ನಡಪರ ಚಿಂತಕರಲ್ಲಿ ಆತಂಕ ಮೂಡಿಸಿತ್ತು. ಭಾಷೆಯೊಂದಿಗೆ ಜನರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಪರಂಪರೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದುಕು ಮತ್ತು ಅಸ್ತಿತ್ವವೂ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ಗಡಿಭಾಗದ ಕನ್ನಡಿಗರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು. ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸೋಲಾಪುರದಂತಹ ಕನ್ನಡಿಗರ ಬಾಂಧವ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಕುರಿತೂ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆದವು. ಗಡಿಭಾಗಗಳ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೇ ಉಳಿಯದೆ, ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೂ ತೀವ್ರ ಆತಂಕವನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿತು.ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜಯದೇವಿತಾಯಿಯವರ ಧ್ವನಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮೊಳಗಿತು. ಗಡಿಭಾಗದ ಜನರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಬಾರದು ಎಂಬುದು ಅವರ ದೃಢ ನಿಲುವಾಗಿತ್ತು. ಜನರ ಸಮ್ಮತಿಯಿಲ್ಲದೆ, ಅವರ ಬದುಕು ಮತ್ತು ಭಾಷೆಯ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರ ಮುಂದಾಗಬಾರದು ಎಂದು ಅವರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪನವರಂತಹ ನಾಯಕರ ಮೇಲೆ ಕನ್ನಡಿಗರು ಇಟ್ಟಿದ್ದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾ, ಕನ್ನಡಿಗರ ಹಿತವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನಾಯಕತ್ವದ ಮೇಲಿದೆ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು.ಅವರ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದ ಪರವಾದ ಸಂಕುಚಿತ ಮನೋಭಾವನೆಯ ಬದಲಾಗಿ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಅಖಂಡತೆ ರಾಜಕೀಯ ಏರುಪೇರುಗಳಿಗೆ, ಜಾತಿ ಮತಗಳ ವಿಭಜನೆಗೆ ಅಥವಾ ಕ್ಷಣಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಒತ್ತಡಗಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗಬಾರದು ಎಂಬ ವಿಶಾಲ ಚಿಂತನೆ ಇತ್ತು. ೧೯೫೪-೫೫ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಶಾಸನ ಸಭೆಯ ಮುಂಗಡ ಪತ್ರದ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಕೆಂಗಲರು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾರಣಗಳು ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನವನ್ನು ವಿಶಾಲ ಗೊಳಿಸುತ್ತ ಮಗ್ಗಲು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ಜನರು ಸ್ವಯಂ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಈ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆ ಹೊಂದಲು ಆತುರರಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನು ನಾವು ಅವರಾಡುವ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸದೇ ಹೃತ್ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸ್ವಾಗತಿಸುತ್ತೇವೆ. ಹೀಗಿದ್ದರೂ ನಾವೆಲ್ಲಾ ಭಾರತೀಯರೆಂಬ ಒಂದೇ ಮಾತೃಭೂಮಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಅವರನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸದಿರುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ,ನಮ್ಮ ದೇಶ ಬಾಂಧವರು ಒಳಕ್ಕೆ ಬಾರದಂತೆ ಬಾಗಿಲನ್ನು ನಾವು ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವುದೆಂದರೆ ದೇಶಪ್ರೇಮ ಮತ್ತು ಭಾತೃ ಪ್ರೇಮಿಗಳಿಗೆ ಮಿತಿಯನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಂಡಂತೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು ನಮ್ಮ ಧೋರಣೆಯು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದಲ್ಲ, ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಬಂದು ಸೇರಬೇಕೆನ್ನುವವರನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸುತ್ತೇವೆ. ಮುಂಬೈ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈದರಾಬಾದ ಕರ್ನಾಟಕವೆಂದೇ ಇಂಗ್ಲೀಷರಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟು ಭೂ ಪ್ರದೇಶದ ಜನತೆಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡವೆನ್ನುವುದನ್ನು  ಮೈಸೂರುವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಉಳಿದೆಲ್ಲರೂ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದವರಂತೆ ಅನ್ಯಭಾಷಿಕ ಭಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಆ ಭಾಗದವರೆಲ್ಲರ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡವೆಂದು ಇಂಗ್ಲೀಷರ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ಒಪ್ಪದೆ ತಿರಸ್ಕಾರದ ಭಾವನೆ ಸ್ವ ಪ್ರತಿಷ್ಠತೆಯಿಂದ ಮೈಸೂರಿನ ಜನರು ಉಳಿದಿರುವುದನ್ನು ಪರಿಕೀಯರಂತೆ ನಟಿಸುವದ ಖಂಡಿಸಿದರು.   ದೇಶಪ್ರೇಮ ಮಾತೃ ಪ್ರೇಮದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಯನ್ನು ಮೆರೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಹಿಂದೆ ಎರಡು ಕರ್ನಾಟಕಗಳಾಗಲಿ ಎಂದು ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನವಿತ್ತು ಇಂಥ ಮೈಸೂರಿನವರಿಗೆ ಜಯದೇವಿ ತಾಯಿಯವರು ಖಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡಿಗರ ಸಂದಿಗ್ಧ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಕೆಂಗಲರು ಕನ್ನಡಿಗರ ಬಹುದಿನಗಳ ಕನಸು ನನಸಾಗದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅಖಿಲ ಕನ್ನಡ ಕುಲಕ್ಕೆ ಕೇಡು ಬಗೆದಂತೆ ಕನ್ನಡ ಸರ್ಕಾರವು ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸದು ಎಂದಿದ್ದಾರೆ . ಜಯದೇವಿ ತಾಯಿಯವರಂತ ಉದಾರಿ ನಿಸ್ವಾರ್ಥಿ ಅಧಿಕಾರದ ವ್ಯಾಮೋಹವಿಲ್ಲದ ಮಹಿಳೆಯರ ಒತ್ತಾಯಕ್ಕಾಗಿಯಾದರೂ ಮೈಸೂರಿನವರು ಅಖಂಡ ಕರ್ನಾಟಕ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿದರು. ಯಾವುದೇ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸೇರದೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಮಣಿಯದ ವೀರ ಕನ್ನಡತಿಯ ಸ್ಥಾನ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದ ಜಯದೇವಿಯವರ ನಿಶ್ಚಲ ನಿಷ್ಠೆಯೇ ಮೈಸೂರಿನವರ ಮನ ಒಲಿಸಿತು .ಅವರ ಸರಳ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಸೋದರಿಕೆಯ ಅಧಿಕಾರದ ಒತ್ತಾಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿದರು ಎನ್ನಬಹುದಾಗಿದೆ.  ಇದೇ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಕಮಿಟಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಅಂಬಲಿಯವರ ನೇತೃತ್ವದ ಸದಿಚ್ಚಾ ಮಂಡಳಿಯು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಜನತೆಯ ಮನವಣಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. “ನೊಂದವರ ನೋವು, ನೋವೇಅರಿಯದವರಿಗೇನು ಬಲ್ಲರು?”ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಜಯದೇವಿತಾಯಿಯವರ ಮನಸ್ಸಿನ ತಳಮಳ ತೊರುತಿತ್ತು. ಪರಭಾಷೆಯ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿರುವವನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ತನ್ನ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ನೋವು ಎಷ್ಟು ಆಳವಾದುದು ಎಂಬುದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಮಗುವಿನ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಮಾತೃಭಾಷೆಗೆ ಸ್ಥಾನ ದೊರೆಯದಾಗ ತಾಯಿಯ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಆಗುವ ನೋವು, ಆಡಳಿತ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಾಗ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕನ್ನಡಿಗ ಅನುಭವಿಸುವ ಅಸಹಾಯಕತೆ….ಇವುಗಳನ್ನು ದೂರದಿಂದ ನೋಡುವವರಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುವುದು ಸುಲಭವಲ್ಲ.ಎಂದು… ಹೀಗೆ ಜಯದೇವಿತಾಯಿಯವರ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಅರ್ಥ ದೊರೆಯಿತು. ಸವಿತಾ ದೇಶಮುಖ

ಕಾವ್ಯ ಸಂಗಾತಿ ಟಿ.ಪಿ.ಉಮೇಶ “ಗಾಂಧೀಜಿ ನಿನ್ನೆಗೆ ಮುಗಿದ ಕಥೆಯಲ್ಲ!” ಕೈಯಲ್ಲಿ ಆಯುಧ ಹಿಡಿಯದೆಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನೇ ನಡುಗಿಸಿದಅಹಿಂಸೆಯ ಮಹಾಶಕ್ತಿವಂತ! ಕೈಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ಅಧಿಕಾರವಿರದೆಕೋಟ್ಯಾಂತರ ಹೃದಯಗಳ ಗೆದ್ದಜನಮನದ ಮಹಾನಾಯಕ! ಮಾತಿನಲ್ಲಷ್ಟೇ ಸತ್ಯವನ್ನಾಡದೆಬದುಕಿನಲ್ಲೇ ಸತ್ಯವನ್ನು ತೋರಿದಲೋಕದ ಸತ್ಯಸಾಧಕ! ಶತ್ರುವನ್ನೆಂದಿಗು ದ್ವೇಷಿಸದೆಅನ್ಯಾಯವನ್ನೆಲ್ಲ ಎದುರಿಸಿದವಿಶ್ವದ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ! ಆಡಂಬರದ ಬಟ್ಟೆಗಳ ಬಿಟ್ಟುಬಡವರ ನೋವನ್ನೆಲ್ಲ ಹೊದ್ದಜನಜಗತ್ತಿನ ಸರಳಜೀವಿ! ತನ್ನ ಹಸಿವು ನೋವುಗಳಿಗಿಂತಪರರ ಹಸಿವು ನೀಗಿಸಲು ದುಡಿದಮಹಾನ್ ಕರುಣಾಮೂರ್ತಿ! ಜಾತಿ ಧರ್ಮಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿಗೋಡೆ ಕಟ್ಟದೆ ಸೇತುವೆ ಕಟ್ಟಿದಧೀಮಂತ ಸಮನ್ವಯವಾದಿ! ತನ್ನ ಹೆಜ್ಜೆ ಗುರುತುಗಳಿಗಿಂತದೇಶದ ಹೆಜ್ಜೆ ಗುರುತು ಉಳಿಸಿದಯುಗಮಾನದ ದೇಶಸೇವಕ! ಸೆರೆಮನೆಯಲ್ಲಿನ ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲುಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಬೆಳಕನ್ನು ಕಂಡಛಲಬಿಡದ ಕನಸುಗಾರ! ಗುಂಡಿಗೆ ಎದೆಯೊಡ್ಡಿದರೂದ್ವೇಷಕ್ಕೆಂದೂ ಮನಸ್ಸು ಕೊಡದದೈವಸದೃಶ ಕ್ಷಮಾಶೀಲ! ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿ ಎಂದರೆಒಂದು ಹೆಸರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲನಡೆಯಬಹುದಾದ ತತ್ವ ಸಿದ್ಧಾಂತ! ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿ ಎಂದರೆಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯ ಮಾತ್ರವಲ್ಲಬದುಕಬಹುದಾದ ಒಂದು ಆದರ್ಶ! ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿ ಎಂದರೆನಿನ್ನೆಗೆ ಮುಗಿದ ಕಥೆಯಲ್ಲನಾಳೆಗೂ ಬೇಕಾದ ಮಾನವೀಯತೆ! ಟಿ.ಪಿ. ಉಮೇಶ್

ಗಾಂಧಿ ಸಂಗಾತಿ ವೀಣಾ ಹೇಮಂತ್ ಗೌಡ ಪಾಟೀಲ್  “ಗಾಂಧೀಜಿ ಮತ್ತು ಆತ್ಮ ಗೌರವದ ಪಾಠ” ಲಂಡನ್ ನಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಕಾನೂನು( ಬ್ಯಾರಿಸ್ಟರ್ ) ಪದವಿಯನ್ನು ಓದುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಯ. ಅವರಿಗೆ ಪಠ್ಯ ವಿಷಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಪೀಟರ್ ಎಂಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಗಾಂಧಿ ಎಂದರೆ ಕೊಂಚ ಅಸೂಯೆ ಸಿಟ್ಟು… ಕಾರಣವಿಷ್ಟೇ ಗಾಂಧಿ ಎಂದಿಗೂ ತಮ್ಮ ಆತ್ಯಾಭಿಮಾನವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಕೊಟ್ಟು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಆಗಾಗ ವಾದಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು.  ಒಂದು ದಿನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿಶಾಲವಾದ ಊಟದ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಪೀಟರ್ ಆಹಾರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ತಮ್ಮ ಊಟದ ಟ್ರೇಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಬಂದು ಕುಳಿತರು. ಇದು ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗಲಿಲ್ಲ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಿಯನ್ನು ಕೆಣಕುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ “ಮಿಸ್ಟರ್ ಗಾಂಧಿ ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ವೇ! ಒಂದು ಹಂದಿ ಮತ್ತು ಒಂದು ಹಕ್ಕಿ ಎಂದೂ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಊಟಕ್ಕೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಗಾಂಧಿಯನ್ನು ಕಿಚಾಯಿಸಿದರು.  ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರವಾಗಿ ಗಾಂಧಿ “ಡೋಂಟ್ ವರಿ  ಪ್ರೊಫೆಸರ್…ನಾನು ಹಾರಿ ಹೋಗುವೆ ” ಎಂದು ಹೇಳಿಕೂಡಲೇ ಪಕ್ಕದ ಮತ್ತೊಂದು ಟೇಬಲ್ ಗೆ ಹೋಗಿ ಕುಳಿತರು    ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಉತ್ತರ  ಪೀಟರ್ಸ್ ಗೆ ತುಂಬಾ ಕೋಪವನ್ನು ತರಿಸಿತು. ಮುಂದೆ ನಡೆಯಲಿರುವ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರನ್ನು ನಪಾಸು ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಪೀಟರ್ ಯೋಜಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿ ಅತ್ಯಂತ ಚಾಣಾಕ್ಷತನದಿಂದ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು.ಇಲ್ಲಿಯೂ ಪೀಟರಗೆ ಗಾಂಧಿಯವರನ್ನು ಏನು ಮಾಡಲು ಆಗಲಿಲ್ಲ  ನಂತರ ನಡೆದ ಮೌಖಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಮಿಸ್ಟರ್ ಪೀಟರ್ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರನ್ನು ಕುರಿತು ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಹೀಗಿತ್ತು… “ಮಿಸ್ಟರ್ ಗಾಂಧಿ, ನೀವು ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದು ಹೋಗುತ್ತಿರುವಾಗ ನಿಮಗೆ ಒಂದು ಬ್ಯಾಗಿನಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಹಣ ಮತ್ತು ಮತ್ತೊಂದು ಬ್ಯಾಗಿನಲ್ಲಿ ಜಾಣ್ಮೆ ಇದ್ದರೆ ನೀವು ಯಾವುದನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೀರಿ?” ಎಂದು ಕೇಳಿದರು. ತಕ್ಷಣವೇ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರ ನೀಡಿದ ಗಾಂಧಿ ನಾನು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಹಣ ತುಂಬಿದ ಬ್ಯಾಗನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.  ಆಗ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡೆ ನೀನು ಎಂಬಂತೆ ಮಿಸ್ಟರ್ ಪೀಟರ್ ನಗುತ್ತಾ “ನಾನಾಗಿದ್ದರೆ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಜಾಣ್ಮೆಯ ಬ್ಯಾಗ್ ಅನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೆ…. ನಿನ್ನ ಹಾಗೆ ಹಣಕ್ಕೆ ಬಾಯ್ಬಿಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಹೇಳಿದರು.  ಪೀಟರ್ಸ್ ನ ಕುಹಕವು ಗಾಂಧಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಯಿತು. ಒಂದು ಕ್ಷಣವೂ ತಡ ಮಾಡದೆ ಅವರು ಪೀಟರ್ಸ್ ಗೆ” ಹೌದು ಸರ್… ಯಾರ್ಯಾರಿಗೆ ಯಾವುದರ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇರುತ್ತದೆಯೋ ಅದನ್ನು ಅವರು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಈಗ ನೋಡಿ! ನನಗೆ ಹಣದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆ ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಹಣವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ  ಮತ್ತು ನಿಮಗೆ ಜಾಣ್ಮೆಯ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆ ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ,ಆದ್ದರಿಂದ ನೀವು ಜಾಣ್ಮೆಯನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಚ್ಚಿಸುತ್ತೀರಿ  ಎಂದು ಮರುತ್ತರ ನೀಡಿದರು.ಮೊದಲೇ ಕೆಂಪಗಿನ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಮಿಸ್ಟರ್ ಪೀಟರ್ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕೆಂಪಗಾದರೂ ಕೂಡ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರನ್ನು ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು…. ಅಲ್ಲದೆ ಮುಂದೆಂದೂ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರನ್ನು ವಿನಾಕಾರಣ ಕೆಣಕುವ ಸಾಹಸಕ್ಕೆ ಕೈ ಹಾಕಲಿಲ್ಲ.  ನೋಡಿದಿರಾ ಸ್ನೇಹಿತರೆ? ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿಯೂ ನಾವು ಇಂತಹ ಸಾಕಷ್ಟು ಜನರನ್ನು ನೋಡುತ್ತೇವೆ. ತಮ್ಮ ಜಾಣ್ಮೆಯನ್ನು, ಮೇಲರಿಮೆಯನ್ನು, ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿದವರನ್ನು ಕೀಳಾಗಿ ಕಾಣುವ ಜನ ನಮ್ಮಲ್ಲಿಯೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಜಾಣರಿರಬಹುದು, ಶ್ರೀಮಂತರಿರಬಹುದು, ಮೇಲರಿಮೆ ಉಳ್ಳವರೂ ಇರಬಹುದು… ಆದರೆ ಬೇರೊಬ್ಬರನ್ನು ಅವಮಾನಿಸುವ, ಕಡೆಗಣಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಅವರಿಗೆ ಇಲ್ಲ.ಸ್ವಾಭಿಮಾನಿಯಾದ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಬೇರೆಯವರು ತನ್ನನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಲು ಅಣಕಿಸಲು, ಅವಮಾನಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂತಹ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೇರೆಯವರು ತಮ್ಮನ್ನು  ಹೀಗಳೆದರೆ ಅವರು ತಕ್ಕ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಮೇಲಿನ ಕಥೆಯಿಂದ ನಮಗೆ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ.  ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿಯೂ ಇಂತಹ ಪ್ರಸಂಗಗಳು ಆಗಿರುತ್ತವೆ. ಎಷ್ಟೋ ಬಾರಿ ನಮಗಿಂತ ಹಿರಿಯರು ಎಂದು ನಾವಂದುಕೊಂಡವರು ಮತ್ತು ನಾವು ಗೌರವಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಹೀಗೆಳೆದಾಗಲೂ ಕೂಡ ನಾವು ನಮ್ಮ ಸ್ವಾಭಿಮಾನವನ್ನು ಬದಿಗೊತ್ತಿ ಅವರು ಮಾಡುವ ಅವಮಾನವನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ… ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಅವರ ಮೇಲರಿಮೆಯಂತೂ ಖಂಡಿತ ಅಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಅವರ ವಯೋ ಸಹಜ ಹಿರಿಮೆಯ ಕಾರಣ ನಾವು ಅವರನ್ನು ಅವರ ಹೀಗಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಸುಮ್ಮನೆ ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ…. ನಾವು ಸುಮ್ಮನೆ ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅವರು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತು ಅವರು ತಮ್ಮ ತಪ್ಪನ್ನು ತಿದ್ದಿಕೊಂಡರೆ ಸರಿ ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ತಮ್ಮ ಗೌರವವನ್ನು ತಾವೇ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ನಿಜವಲ್ಲವೇ ಸ್ನೇಹಿತರೆ? ವೀಣಾ ಹೇಮಂತ್ ಗೌಡ ಪಾಟೀಲ್ 

ಕಾವ್ಯ ಸಂಗಾತಿ ವನಜಾಕ್ಷಿ ಬೆಟ್ಟದಾಲೂರು ಅವರ ಕವಿತೆ “ಸ್ನೇಹ” ಸ್ನೇಹ ಜೊತೆಯ ಹೆಜ್ಜೆಯಷ್ಟೇಯಲ್ಲ,ಜೊತೆಯಿಲ್ಲದ ಕ್ಷಣದಲೂ ಜೊತೆಗಿರುವ ಭಾವ;ಮೌನದ ತುಟಿಯಂಚಲಿ ಮಾತು ಅರಳಿಮನದ ಮಿಡಿತವನು ಓದುವ ಜೀವ. ಇದು ಕೈಹಿಡಿದ ನೆರಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲಾ,ಕತ್ತಲ ಹಾದಿಯ ಹಣತೆಯ ಬೆಳಕು;ಬಿದ್ದ ಮೇಲೆ ಎತ್ತುವ ಕೈಯೆತ್ತದದುಜಾರುವ ಮುನ್ನವೇ ಚಾಚುವ ಅಭಯ ಹಸ್ತ. ಕಾಲದೊಳಗೆ ಬತ್ತಿದ ಹೊಳೆಯ ದಡದಂತೆ,ಮನದ ನದಿಯ ಒರತೆ ಬತ್ತದಿರೆ ನೈಜದಿಕ್ಕುಗಳೇ ಹೊರಳಿ ಸರಿದರೂ ದೂರಸದಾ ಜೀವಂತ ನೆನಪಿನ ರಹದಾರಿ ನಗುವಿನ ಹೊತ್ತಿಗೆ ನೆರಳುಗಳು ನೂರು,ಕಣ್ಣೀರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕರೆವ ಎದೆಯದನಿಜಗವೇ ಬೆನ್ನು ತಿರುಗಿದ ಹೊತ್ತಲೂ“ನಾನಿದ್ದೇನೆ ಎನುವೊಂದು ಅಭಯ. ಇದು ಬಂಧನವಿಲ್ಲ, ಬೆಸೆಯುವ ನಂಟು,ಸ್ವಾರ್ಥದ ನೆರಳಿಲ್ಲ, ಹೃದಯದ ಹಂಚಿಕೆ;ಪಡೆದಷ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಕೊಟ್ಟಾಗಲೇ ಪಾವನ—ಜೀವದ ದಾರಿಯಲಿ ಅದೊಂದು ಬೆಳಕು. ಜೀವಪರರಲಿನ ಜೀವ ಸೆಳೆತವೂಮಹಾಮೌಲ್ಯದ ಮಾಣಿಕ್ಯವೂ ಸ್ನೇಹನಿಂತರೂ ಉಸಿರು ನೆನಪಾಗಿ ಮಿಡಿಯುವ,ಜೀವದ ಪುಟದಲಿ ಅಳಿಯದ ಅಕ್ಷರ ಸ್ಹ – ವನಜಾಕ್ಷಿ ಬೆಟ್ಟದಾಲೂರು