ರಂಗ ಸಂಗಾತಿ
ಡಾ.ಯಲ್ಲಮ್ಮ
ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯ ಹುಡುಕಾಟವೆ
ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡ್ ಅವರ ಹಯವದನ –
ನಾಟಕದ ಜೀವಾಳ,
*ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯ ಹುಡುಕಾಟ: ಹಯವದನ – ನಾಟಕದ ಜೀವಾಳ, ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡ್*
ಒಂದಾನೊಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ *ಧರ್ಮಪುರ* ಎಂಬ ಸುಂದರವಾದ ನಗರವಿತ್ತು. ಆ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಾಣಸ್ನೇಹಿತರಿದ್ದರು – *ದೇವದತ್ತ* ಮತ್ತು *ಕಪಿಲ* . *ದೇವದತ್ತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ* ಯುವಕ, ಮಹಾನ್ ಬುದ್ಧಿವಂತ, ಕವಿ. ಆದರೆ ಆತನ ದೇಹ ದುರ್ಬಲವಾಗಿತ್ತು. ಇತ್ತ *ಕಪಿಲ ಕಮ್ಮಾರನ ಮಗ,** ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಬಲಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆತನಿಗೆ ದೇವದತ್ತನಷ್ಟು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಇಬ್ಬರ ನಡುವೆ *ರಾಮ-ಲಕ್ಷ್ಮಣರಂತಹ ಸ್ನೇಹ* ವಿತ್ತು.
ಈ ಕಥೆಗೆ ರೋಚಕ ತಿರುವು ಸಿಗುವುದು *ಪದ್ಮಿನಿ* ಎಂಬ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳ ಪ್ರವೇಶದಿಂದ. ದೇವದತ್ತ ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿ ಮೊದಲ ನೋಟದಲ್ಲೇ ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕಪಿಲನ ಸಹಾಯದಿಂದ *ದೇವದತ್ತ ಮತ್ತು ಪದ್ಮಿನಿಯ ವಿವಾಹ* ವೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಚೆನ್ನಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ದಿನ ಕಳೆದಂತೆ ಪದ್ಮಿನಿಯ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ತುಮುಲ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವಳಿಗೆ ತನ್ನ ಗಂಡ ದೇವದತ್ತನ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ ಇಷ್ಟ, ಆದರೆ ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಪಿಲನ ಕಟ್ಟುಮಸ್ತಾದ ದೇಹದಾಢ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಎಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಆಕರ್ಷಣೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ!
ಒಮ್ಮೆ ಈ ಮೂವರೂ *ಉಜ್ಜಯಿನಿಗೆ* ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ರುದ್ರ ಮತ್ತು ಕಾಳಿಮಾತೆಯ ದೇವಾಲಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ತನ್ನ ಗೆಳೆಯ ಕಪಿಲನತ್ತ ಆಕರ್ಷಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ಅರಿತ ದೇವದತ್ತ, ತೀವ್ರ ಹತಾಶೆಯಿಂದ ಕಾಳಿಮಾತೆಯ ಗುಡಿಗೆ ಹೋಗಿ ತನ್ನ ತಲೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರಾಣ ಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಗೆಳೆಯನನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಗುಡಿಯೊಳಗೆ ಬಂದ ಕಪಿಲ, ದೇವದತ್ತನ ಮೃತದೇಹ ನೋಡಿ ತಡೆಯಲಾರದೆ ತನ್ನ ಗೆಳೆಯನ ಸಾವಿಗೆ ತಾನೇ ಕಾರಣ ಎಂದು ನೊಂದು ತಾನೂ ತನ್ನ ತಲೆ ಕಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
ಇಬ್ಬರೂ ಹಿಂದಿರುಗದಿದ್ದಾಗ ಅವರನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಬಂದ ಪದ್ಮಿನಿ, ಇಬ್ಬರ ಮೃತದೇಹ ನೋಡಿ ಆಘಾತಗೊಂಡು ತಾನೂ ಪ್ರಾಣ ಬಿಡಲು ಮುಂದಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಆಗ ಕಾಳಿ ಮಾತೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಳಾಗಿ, “ಅವರ ರುಂಡಗಳನ್ನು ಮುಂಡಗಳಿಗೆ ಜೋಡಿಸು, ನಾನು ಅವರಿಗೆ ಜೀವ ನೀಡುತ್ತೇನೆ” ಎನ್ನುತ್ತಾಳೆ. ಗಾಬರಿ ಮತ್ತು ಗಡಿಬಿಡಿಯಲ್ಲಿ (ಅಥವಾ *ತನ್ನ ಆಳವಾದ ಆಸೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಲೋ ಏನೋ* ) ಪದ್ಮಿನಿ ದೇವದತ್ತನ ತಲೆಯನ್ನು ಕಪಿಲನ ದೇಹಕ್ಕೂ, ಕಪಿಲನ ತಲೆಯನ್ನು ದೇವದತ್ತನ ದೇಹಕ್ಕೂ ಜೋಡಿಸಿಬಿಡುತ್ತಾಳೆ!
ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಜೀವ ಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈಗ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ – *ದೇವದತ್ತನ ತಲೆ ಮತ್ತು ಕಪಿಲನ ದೇಹವಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಪದ್ಮಿನಿಯ ಗಂಡನೋ?* ಅಥವಾ ಕಪಿಲನ ತಲೆ ಮತ್ತು ದೇವದತ್ತನ ದೇಹವಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಗಂಡನೋ? ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಋಷಿಗಳು *”ತಲೆಯೇ ಮನುಷ್ಯನ ಪ್ರಧಾನ ಅಂಗ, ಹೀಗಾಗಿ ದೇವದತ್ತನ ತಲೆ ಇರುವವನೇ ಅವಳ ನಿಜವಾದ ಗಂಡ”* ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಪದ್ಮಿನಿಗೆ ತಾನು ಬಯಸಿದ್ದಂತೆಯೇ *’ಬುದ್ಧಿವಂತ ತಲೆ ಮತ್ತು ಬಲಶಾಲಿ ದೇಹವುಳ್ಳ’* ಪರಿಪೂರ್ಣ ಗಂಡ ಸಿಕ್ಕಂತಾಗಿ ಬಹಳ ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಾಳೆ. ಕಪಿಲ ಬೇಸರದಿಂದ ಕಾಡಿಗೆ ಹೊರಟುಹೋಗುತ್ತಾನೆ.
ಆದರೆ ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಿಯಮವೇ ಬೇರೆ ಇತ್ತು. ದಿನ ಕಳೆದಂತೆ ದೇವದತ್ತನ ತಲೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಆ ಬಲಶಾಲಿ ದೇಹ ಕರಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇತ್ತ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಕಪಿಲನ ತಲೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಆ ದುರ್ಬಲ ದೇಹ ದೃಢವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಗೆ ಮನುಷ್ಯನ ಅಪೂರ್ಣತೆಯೇ ಸತ್ಯ ಎಂದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಘರ್ಷದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ *ದೇವದತ್ತ ಮತ್ತು ಕಪಿಲ ಇಬ್ಬರೂ ಹೋರಾಡಿ ಸಾಯುತ್ತಾರೆ. ಪದ್ಮಿನಿ ಸತಿ ಸಹಗಮನ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ.*
*ಕಥೆಯೊಳಗಣ ಕಥೆ – ಉಪಕಥೆ (ಹಯವದನ):*
ಈ ಕಥೆಯ ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ಇನ್ನೊಂದು ಕಥೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಅದೇ ‘ *ಹಯವದನ’* ನ ಕಥೆ. ತಾಯಿ ಮನುಷ್ಯಳು, ತಂದೆ ಕುದುರೆ ಆಗಿದ್ದರಿಂದ, ಇವನಿಗೆ ಕುದುರೆಯ ತಲೆ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯನ ದೇಹವಿರುತ್ತದೆ. ತಾನು *’ಪರಿಪೂರ್ಣ’* ಮನುಷ್ಯನಾಗಬೇಕು ಎಂದು ಕಾಳಿಮಾತೆಯಲ್ಲಿ ಮೊರೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಕಾಳಿಮಾತೆ ಆತುರದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ‘ಪರಿಪೂರ್ಣ ಕುದುರೆ’ಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಬಿಡುತ್ತಾಳೆ!
*ಸಂದೇಶ:* ಮನುಷ್ಯನ ಆಸೆಗಳಿಗೆ ಮಿತಿಯಿಲ್ಲ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಪಡೆದು ‘ಪರಿಪೂರ್ಣ’ರಾಗುವುದು ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅಸಾಧ್ಯ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಲ್ಲೂ ಒಂದಿಲ್ಲೊಂದು ಅಪೂರ್ಣತೆ ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದೇ ಈ ಅದ್ಭುತ ಕಥೆಯ ಹಿಂದಿರುವ ತತ್ವ.
ಡಾ. ಯಲ್ಲಮ್ಮ ಕೆ.
About The Author
